Het Federaal Planbureau maakt maandelijks nieuwe voorspellingen rond de zogenaamde overschrijding van de spilindex. Iets om in het oog te houden als werknemer, want de lonen stijgen automatisch mee met die overschrijding. In welke sectoren komen er indexeringen aan? Is dat systeem nog lang houdbaar? En hoe kan je los daarvan meer gaan verdienen? Jobat.be vroeg het aan Gerben Vermeulen, juridisch expert bij hr-dienstengroep Liantis.
Loonindexering
“Het Federaal Planbureau maakt elke maand – behalve in augustus – nieuwe voorspellingen bekend rond de overschrijding van de spilindex”, aldus Vermeulen. “Daardoor stijgen ook de lonen. In sommige sectoren is er jaarlijks een vast moment waarop de lonen verhogen, veelal januari. Het schoolvoorbeeld daarvan is PC 200. In de bouwsector is dat dan weer elk kwartaal.”
Op 1 juli is dat het geval in een tiental paritaire comités, in oktober binnen een handvol paritaire comités.
Nieuwe wetgeving
“Let wel: hier werd nog geen rekening gehouden met de wijzigingen rond de spilindex”, zegt Vermeulen. “De regering heeft namelijk plannen om het moment waarop de lonen van ambtenaren en de sociale uitkeringen geïndexeerd worden met enkele maanden uit te stellen. Die lonen en uitkeringen zullen normaal gezien pas de derde maand na de overschrijding van de spilindex een aanpassing krijgen, waar dat tot nu toe respectievelijk de eerste en de tweede maand na de overschrijding was. Die wet zit nog in het wetgevend proces, maar de bedoeling is dat deze nieuwe regel van kracht zou gaan vanaf de eerstvolgende overschrijding van de spilindex.”
“Bij de laatste nieuwe prognoses van het Federaal Planbureau is dit moment verschoven van september 2025 naar februari 2026. Zo is er wat tijd gekocht voor de wetgever om dat te regelen. Alle sectoren die geënt waren op dat systeem – en dus de lonen lieten indexeren bij overschrijding van de spilindex – hebben dus ook nog tijd om ondertussen te bepalen hoe zij verder willen gaan met de indexaties van de lonen in hun sector. Vooral in de zorgsectoren verwijst men naar dit mechanisme, maar de verwachting is dat men daar nog cao’s zal sluiten om het huidige moment van indexatie te behouden – al is dat nog allesbehalve een zekerheid.”
Is het systeem van loonindexeringen nog lang houdbaar?
Er klinken al langer geluiden over het eventuele stopzetten van de automatische loonindexering of om voor een beperkte vorm ervan te kiezen. “Die vraag staat al enkele jaren op de politieke agenda, omdat de loonkosten steeds toenemen”, duidt Vermeulen. “Indexaties hangen ook vast aan de loonnormwet, dus dat is een ingewikkeld kluwen. Het is nu aan alle betrokken partijen om dit verder te bespreken en tot een goede oplossing te komen.”
“Bovendien stond in het regeerakkoord de uitdrukkelijke vraag aan de sociale partners om tegen 31 december 2026 een advies uit te werken over de hervorming van de loonwet en het systeem van automatische indexering. Daarbij moet er volgens diezelfde regering zowel aandacht zijn voor het concurrentievermogen van de ondernemers in ons land, als voor de koopkracht van de werknemers.”
Hoe kan je ook zonder loonindexering meer gaan verdienen?
“Voor de tweede keer op rij besliste de CRB (Centrale Raad voor het Bedrijfsleven, red.) dat er 0,0 procent marge is om de lonen te laten stijgen. De sociale partners die hierover in gesprek zijn gegaan, zijn er nog steeds niet uit. Minister van Werk David Clarinval (MR) is nu tussengekomen om te bemiddelen. Hij bevestigde aan de sociale partners dat de lonen met 5,5 procent zullen stijgen in de komende twee jaar, via het mechanisme van de automatische loonindexering.”
Volgens Vermeulen zijn er sowieso bepaalde elementen die niet meegenomen worden in die 0,0 procent loonmarge. “Zo kunnen werkgevers bijvoorbeeld een loonbonus of een winstpremie toekennen aan hun medewerkers, of kiezen voor andere extralegale voordelen. In het huidige regeerakkoord is er voorzien om die zaken te gaan vereenvoudigen, zodat meer werkgevers dit invoeren en dus meer werknemers de bonus of premie krijgen.”
Bron; HLN