Een nieuwe maand, nieuwe maatregelen, wijzigingen van de wetgeving, enz. Hierbij een kort overzicht.
- Gelnagellakken met TPO verboden
Ttrimethylbenzoyl diphenylphosphine oxide, de stof die de nagellak doet uitharden, is vanaf 1 september verboden in de Europese Unie. Nagellak met TPO mag naast niet meer worden verkocht ook niet meer worden gebruikt, dus heel wat nagelstylisten zullen hun voorraad moeten weggooien en een alternatief moeten zoeken. De stof, die ervoor zorgt dat de lak onder een UV-lamp hard wordt, kan huidirritatie veroorzaken en zou vermoedelijk ook schadelijk zijn voor de vruchtbaarheid. Wie na 1 september gellak met de stof TPO verkoopt, krijgt een boete van 1.000 tot 120.000 euro. De website van het bekende merk Pink Gellac liet weten dat er geen TPO in hun gellak zit.
- Sportpaleis wordt AFAS Dome
Het is de eerste keer sinds de oplevering in 1933 dat de intussen bijna honderd jaar oude locatie een nieuwe naam krijgt.
Het Antwerpse Sportpaleis heeft vanaf 1 september officieel AFAS Dome Antwerpen. De nieuwe naam werd gekozen als onderdeel van een langdurige samenwerking met het Nederlandse softwarebedrijf AFAS. Het is de eerste keer sinds de oplevering in 1933 dat de intussen bijna honderd jaar oude locatie een nieuwe naam krijgt. Het is de bedoeling met het geld van de nieuwe naampartner stevig te investeren in de evenementenzaal.
- Parkeren in stad Brussel fors duurder
De tarieven voor parkeren in de stad Brussel gaan vanaf 1 september fors omhoog, tot bijna een verdubbeling. Een gratis ticket voor een korte stop blijft wel twintig minuten geldig in plaats van vijftien minuten. Een voorbeeld: twee uur parkeren in een groene zone zal vanaf september 5,50 euro kosten, tegen 3 euro nu. Twee uur parkeren in een grijze of rode zone gaat van 5 euro naar 9,20 euro. De stad Brussel sluit zich met de aanpassingen naar eigen zeggen aan bij twaalf andere Brusselse gemeenten die de tarieven toepassen die op gewestelijk niveau zijn vastgesteld.
- Artsen en tandartsen schrijven geen getuigschriften meer uit op papier
De papieren getuigschriften die een patiënt na het doktersbezoek moet binnenbrengen bij het ziekenfonds voor terugbetaling, zijn vanaf 1 september verleden tijd – op enkele uitzonderingen na. Artsen en tandartsen moeten vanaf dan verplicht elektronisch factureren, zegt het Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering (Riziv). Het gaat niet om een grote verandering. Nu al factureren de meeste artsen en tandartsen elektronisch, en krijgen de meeste patiënten dus ook al geen papieren getuigschrift meer. Eind 2024 factureerden huisartsen bijna 95 procent van alle verstrekkingen elektronisch, tandartsen ruim 83 procent en artsen-specialisten bijna 85 procent van de consultaties.
- Prijswijzigingen van bepaalde producten die in apotheken worden verkocht
Bepaalde producten die in apotheken worden verkocht, zoals niet-terugbetaalde cosmetica of voedingssupplementen, wijzigen vanaf 1 september van prijs. Dat volgt op de beslissing van de Algemene Pharmaceutische Bond (APB) om geen indicatieve prijzen meer te verstrekken voor producten met een ongereguleerde prijsstructuur. De beslissing is niet van toepassing op producten met een gereguleerde prijsstructuur, ongeacht of ze al dan niet terugbetaald worden. Het gaat om geneesmiddelen voor menselijk gebruik, niet-terugbetaalde geneesmiddelen of zorgverstrekkingen die door het Riziv worden vergoed. Voor alle andere producten met een ongereguleerde prijs zal elke apotheker zijn eigen verkoopprijs kunnen bepalen op basis van de inkoopprijs, de gewenste marge en andere parameters. Dat geldt met name voor niet-vergoede diergeneesmiddelen, niet-vergoede gezondheidsproducten, verzorgingsproducten, cosmetica, biociden en zelfs thuisbezorgdiensten, aldus de APB.
- Nieuw godsdienst-leerplan basisonderwijs uitgerold
Het project kwam tot stand op basis van een bevraging bij 14.000 leerlingen, ouders en leerkrachten.
Het nieuwe leerplan rooms-katholieke godsdienst wordt vanaf 1 september geleidelijk ingevoerd in alle basisscholen. In 2027 wordt het verplicht. Het gaat om de eerste update in 26 jaar. De grootste vernieuwing is de focus op religieuze geletterdheid: leerlingen moeten meer kennis verwerven over de christelijke traditie en leren hoe die in verband staat met actuele maatschappelijke thema’s zoals migratie, ecologie en vrede. Het nieuwe leerplan telt 196 pagina’s. Het project kwam tot stand op basis van een bevraging bij 14.000 leerlingen, ouders en leerkrachten. Volgens Jürgen Mettepenningen, die in naam van de bisschoppen meewerkte aan het plan, beantwoordt het plan onder meer aan de vraag van leerlingen om meer lessen over vrede en samenleven.
- Basisscholen mogen al aan de slag met nieuwe minimumdoelen
Basis- en kleuterscholen kunnen met de start van het nieuwe schooljaar vrijwillige de nieuwe kennisrijke minimumdoelen invoeren. Pas vanaf schooljaar 2026-2027 worden ze verplicht voor de eerste drie leerjaren. Minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) stelde in juni de nieuwe minimumdoelen voor. Die bepalen wat leerlingen zeker moeten leren in de kleuter- en lagere school. De vorige versie dateerde al van 1997. De rode draad doorheen de nieuwe doelen is een hernieuwde focus op kennis. Ze worden ook veel specifieker. In het schooljaar 2025-2026 blijven de huidige eindtermen overal van kracht, maar scholen krijgen de mogelijkheid om de nieuwe leerdoelen al vrijwillig in hun curriculum op te nemen. Een schooljaar later (2026-2027) worden de vernieuwde doelen voor Nederlands, wiskunde en wetenschappen & techniek verplicht voor kleuters en voor de eerste drie leerjaren. Voor de overige leergebieden blijft de invoering daar nog optioneel, terwijl de oudere klassen voorlopig bij de oude eindtermen mogen blijven.
- Minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) stelde in juni de nieuwe minimumdoelen voor.
Het tempo versnelt in 2027-2028. Dan gelden voor kleuters en voor het eerste tot en met het derde leerjaar alle nieuwe minimumdoelen, zoals geschiedenis, aardrijkskunde, muzische vorming en ICT. In het vierde en vijfde leerjaar worden dat schooljaar de vernieuwde doelen verplicht voor de kernvakken Nederlands, wiskunde en wetenschappen & techniek, maar kunnen scholen voor de andere vakken nog kiezen. Het zesde leerjaar mag de nieuwe doelen al uittesten, maar is daar nog niet toe verplicht.
Vanaf 2028-2029 stapt ook het vierde leerjaar volledig over op de nieuwe doelenset, terwijl in het vijfde en zesde leerjaar de vernieuwing beperkt blijft tot de kernvakken Nederlands, wiskunde en wetenschappen en techniek. In 2029-2030 volgen alle nieuwe minimumdoelen voor het vijfde leerjaar en worden ook in het laatste jaar van het basisonderwijs de vernieuwde doelen voor Nederlands, wiskunde en wetenschap verplicht. De overige vakken kennen daar nog een laatste overgangsperiode.
- Extra lessen Nederlands voor leerlingen met taalachterstand
Vanaf 1 september krijgen leerlingen in het basis- en secundair onderwijs met een taalachterstand extra uren Nederlands. De Vlaamse regering wil zo de dalende taalvaardigheid bij kinderen aanpakken. In het basisonderwijs kan de klassenraad beslissen om leerlingen wekelijks drie uur bijkomende taallessen te laten volgen. Ook in het middelbaar komt er een gelijkaardige regeling: leerlingen kunnen verplicht worden tot drie uur extra Nederlands per week. Daarnaast worden de bestaande OKAN-klassen (onthaalklassen voor anderstalige nieuwkomers) hervormd tot volwaardige taalklassen met een kennisrijk curriculum, zodat anderstaligen sneller kunnen doorstromen naar het reguliere onderwijs. Ook de eerste graad van de B-stroom wordt aangepast om het hoge aandeel anderstalige leerlingen beter te ondersteunen.
- Smartphoneverbod op school
Dergelijke taferelen behoren binnenkort tot het verleden.
Vanaf dit schooljaar geldt er een smartphoneverbod in Vlaamse lagere en middelbare scholen. In de derde graad secundair geldt het verbod enkel tijdens de lesuren en kunnen scholen kiezen of ze de smartphone toelaten buiten de lesuren. Het verbod is er niet alleen voor smartphones, maar ook voor andere slimme apparaten zoals smartwatches. Voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften kan een uitzonderingsregel gelden, net als voor leerlingen die om medische redenen een slim apparaat gebruiken. Denk aan kinderen met diabetes die hun suikerwaarden moeten controleren.
De maatregel is volgens onderwijsminister Zuhal Demir (N-VA) “een kwestie van gezond verstand”. Het verbod zou tegemoet komen aan verschillende doelstellingen. “We willen het aantal extra prikkels op school verminderen. Dat is beter voor de concentratie en voor de schoolprestaties. Het is ook de bedoeling om het sociaal klimaat op school te verbeteren. Het nodigt leerlingen ook uit om actiever te zijn tijdens de pauzes”, meent Demir.
- Strengere voorwaarden voor opleidingsverlof
De voorwaarden om te kunnen gebruikmaken van het Vlaams opleidingsverlof worden vanaf 1 september strenger. Alleen wie minstens vier vijfde werkt en gemiddeld minstens 28 uur per week komt er nog voor in aanmerking. Opleidingsverlof is er voor werknemers in de privésector. Zij kunnen in bepaalde gevallen afwezig zijn van het werk om een opleiding te volgen of om ervoor te studeren, met behoud van hun loon. Tot nu toe moest de werknemer minstens 50 procent werken als werknemer in loondienst. De verstrenging maakt deel uit van een besparing van 79,1 miljoen euro op arbeidsmarktsubsidies die Vlaams minister van Werk Zuhal Demir (N-VA) moest doorvoeren. Vakbonden en werkgevers reageerden ontevreden op de verstrenging.
- Dienstenchequebedrijven moeten extra kosten melden
De maatregel moet leiden tot meer transparantie voor de gebruikers van dienstencheques, maar ook tot meer concurrentie tussen de bedrijven.
Dienstenchequebedrijven in Vlaanderen moeten vanaf 1 september de eventuele extra kosten die ze de klanten aanrekenen, bij de overheid registreren. Dat moet leiden tot een online prijsvergelijker. Veel dienstenchequebedrijven rekenen gebruikers niet alleen de kost van de cheques aan, maar ook bijkomende administratieve kosten. Dat geld gebruiken ze bijvoorbeeld voor schoonmaakproducten, verplaatsingskosten of opleidingen voor het personeel. De ondernemingen moeten de extra kosten nu melden en aangeven waar ze het extra geld aan besteden. Die zaken zullen worden gepubliceerd, “zodat het voor de consumenten van bij aanvang duidelijk is welke dienstenchequeonderneming welke financiële tussenkomsten aanrekent”, aldus de Vlaamse regering. De maatregel moet dus leiden tot meer transparantie voor de gebruikers van dienstencheques, maar ook tot meer concurrentie tussen de bedrijven.
- Gentest voor vrouwen in atletiek
Zo’n test is een betrouwbare indicator voor het bepalen van het biologische geslacht.
De wereldatletiekbond World Athletics voert vanaf 1 september een gentest in voor atleten die willen deelnemen aan vrouwencompetities op topniveau. Zij moeten eenmalig zo’n test ondergaan. Het gaat om een onderzoek naar het SRY-gen, dat vaststelt of het Y-chromosoom bij de geteste persoon aanwezig is of niet. Zo’n test is een betrouwbare indicator voor het bepalen van het biologische geslacht – wie geen Y-chromosoom heeft wordt biologisch als vrouw beschouwd. De test wordt uitgevoerd via een wanguitstrijkje of een bloedtest, afhankelijk van wat het meest geschikt is.
De test is van toepassing voor de wereldkampioenschappen die op 13 september van start gaan in Tokio, Japan.
- Regelgeving rond spijbelen in het onderwijs verstrengt
Vanaf dit schooljaar worden de regels rond spijbelen strenger. Zo zullen ouders van leerlingen die dertig halve dagen of meer afwezig zijn zonder geldige reden, na een schooljaar de schooltoeslag verliezen. Tot nu was dat pas na twee opeenvolgende schooljaren. De schooltoeslag is een jaarlijkse steun in Vlaanderen voor gezinnen met schoolgaande kinderen en een laag inkomen. De toeslag wordt automatisch berekend en toegekend. In het schooljaar 2023-2024 kregen gezinnen van 502.911 leerlingen in Vlaanderen een schooltoeslag. In het schooljaar 2022-2023 werd de schooltoeslag teruggevorderd voor in totaal 8.109 leerlingen en in het schooljaar 2023-2024 steeg dat cijfer naar 8.223 leerlingen.
Bron: GVA