Er is al jaren onrustig in de gevangenissen wegens plaatstekort en personeelsgebrek. Maar onze politici vinden geen oplossing om de rust te laten weerkeren.
Sinds maandag 22 uur is een staking van onbepaalde duur aan de gang in de Belgische gevangenissen. De drie grote vakbonden riepen op tot de actie nadat het overleg met minister van Justitie Paul Van Tigchelt (Open VLD) over de overbevolking en het personeelstekort vorige week op niets was uitgedraaid.
Door de staking van de cipiers na het paasweekend werden tientallen personeelsleden opgevorderd om een minimale dienstverlening in de gevangenissen te voorzien. Alleen al in Vlaanderen gaat het, verspreid over de hele dag, om zeker een zestigtal mensen. Dat blijkt uit een overzicht van het gevangeniswezen.
Volgens de cijfers van het Directoraat-Generaal Penitentiaire Inrichtingen gaat het in Vlaanderen om zeker 62 werknemers: zeven mensen voor de nachtploeg, dertig voor de vroege ochtendploeg, vijf voor de dagploeg en tot slot nog eens twintig voor de late ploeg.
Het gevangeniswezen heeft evenwel nog geen cijfers voor de opvorderingen die voor de dagshift en de late shift plaatsvonden voor de gevangenis van Brugge.
Daarnaast werd voor de gevangenis van Antwerpen ook een beroep gedaan op vier politieagenten. Ook in andere steden hield de politie een oogje in het zeil om te zien of er een vlotte overgang van de ploegen was.
De Brusselse gevangenissen hebben tijdens de nacht ook de steun gekregen van vier politiemensen. In Wallonië zijn de gouverneurs niet overgegaan tot het opvorderen van personeelsleden, zo wordt nog meegedeeld.
De vakbonden hebben opnieuw een afspraak met het kabinet van de minister van Justitie. Verschillende vakbondsbronnen zeggen dat acties voorlopig voortgezet zullen worden.
Maar op het moment van dit schrijven kregen we het bericht binnen dat het overleg tussen de cipiers-vakbonden en het kabinet van minister Van Tigchelt mislukt is.
De acties worden verdergezet.
De gesprekken tussen de cipiersvakbonden en het kabinet van minister van Justitie Paul Van Tigchelt (Open VLD) zijn op niets uitgedraaid. De vakbonden waren er bovendien niet over te spreken dat de minister zelf niet aanwezig was.
De drie grote vakbonden riepen op tot de actie nadat het overleg met minister van Justitie Paul Van Tigchelt (Open VLD) over de overbevolking en het personeelstekort vorige week op niets was uitgedraaid.
Volgens de vakbonden is er niets nieuws op tafel gelegd om de overbevolking, en de agressie die daarmee gepaard gaat, aan te pakken. “Dat zet ons aan om onze acties verder te zetten”, zegt Eddy De Smedt van de liberale vakbond VSOA.
Men kiest ervoor om de discussie te verleggen. Men wil steeds praten over de minimale dienstverlening, eerder dan dat men tijd en energie steekt in het wegwerken van de overbevolking.
Bij het tweede overleg was minister Van Tigchelt echter niet zelf aanwezig en daar waren de vakbonden niet over te spreken. De minister was naar de plenaire zitting van de Kamer, waar hij vragen over de staking moest beantwoorden.
Dat de overbevolking een groot probleem is, ontkent Van Tigchelt niet. “We zijn al op de vingers getikt door de Raad van Europa, door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en door het Europese Antifoltercomité. We moeten daar dus op blijven inzetten.”
Hij sprak wel van verschillende maatregelen die genomen worden. “We blijven maatregelen nemen tegen de overbevolking, maatregelen om ons personeel beter te beschermen tegen agressie en om de minimale bezetting te allen tijde te garanderen.”
Volgens Robby De Kaey is het duidelijk wat Van Tigchelt moet doen: de pauzeknop indrukken. “Enkel zo kunnen we de overbevolking aanpakken. Er zitten op dit moment 1.000 gedetineerden in de gevangenissen die eigenlijk naar detentiehuizen kunnen, maar die zijn er gewoon niet. Daarom, druk op de pauzeknop voor de korte straffen.”
Een detentiehuis is een kleinschalige, gesloten inrichting met een capaciteit van 20 tot 60 gedetineerden. Het biedt opvang aan personen met een gevangenisstraf van maximaal 3 jaar en een laag veiligheidsrisico. Veroordeelden voor bijvoorbeeld zedenfeiten en terreurmisdrijven komen dus nooit in aanmerking voor plaatsing in een detentiehuis. In een detentiehuis krijgen de gedetineerden er vanaf dag één begeleiding op maat om hun re-integratie in de maatschappij zo goed mogelijk voor te bereiden en de kans op herhaling van het strafbaar gedrag te beperken.
Volgens het regeerakkoord en de beslissing van de federale ministerraad van 29 oktober 2021, zullen er binnen een termijn van 3 jaar 720 plaatsen worden gecreëerd in de detentiehuizen.
Het is de bedoeling om minimaal één detentiehuis per provincie te voorzien. De Regie der Gebouwen onderzoekt samen met de FOD Justitie welke locaties in aanmerking komen. Hierbij worden zowel de mogelijkheden binnen als buiten de vastgoedportefeuille van de Regie der Gebouwen bekeken.
Een staking van onbepaalde duur veroorzaakt heel wat leed bij de gedetineerden. Dat kaartte advocaat Dimitri de Béco al aan, die zijn cliënten niet zoals afgesproken kon spreken. Het weegt ook door op de familie van gedetineerden, want zij kunnen niet altijd op bezoek komen.
“Maar het feit dat we voor onbepaalde duur in staking zijn gegaan, is de verantwoordelijkheid van meneer Van Tigchelt”, benadrukt De Kaey.
De vakbonden zijn echter niet blind voor het leed. “Een staking is voor iedereen moeilijk. Toch krijgen we van gedetineerden vaak veel begrip. Ze snappen dat betere werkomstandigheden voor cipiers ook betekenen dat de levensomstandigheden voor hen uiteindelijk verbeteren.”
Vanaf maandag 8 april staakt het gevangenispersoneel niet meer elke dag in alle gevangenissen tegelijk, maar wordt er elke dag in een andere provincie gestaakt. Dat meldt VRT Nieuws.
De vakbonden van het gevangenispersoneel willen die staking volhouden zonder dat het te veel geld kost voor de leden. Daarom hebben de bonden beslist om vanaf maandag niet meer elke dag in alle gevangenissen tegelijk te staken. Wel zal er elke dag in een andere provincie gestaakt worden.
In West-Vlaanderen wordt er gestaakt op 11, 16, 24 en 29 april, in Oost-Vlaanderen op 9, 16, 25 en 29 april. In Antwerpen op 12, 17, 22 en 30 april, in Vlaams-Brabant en Brussel op 8, 17, 26 en 30 april. In Limburg leggen de cipiers het werk neer op 10, 15, 23 en 30 april.
Neutr-On steunt de gevangenisstaking maar heeft veel kritiek op de traditionele vakbonden die de slechte arbeidsomstandigheden van het gevangenispersoneel al te lang hebben geminimaliseerd en te veel toegevingen hebben gedaan aan de vorige ministers van Justitie. Het zal trouwens nog jaren duren eer de toestand in de gevangenissen behoorlijk zal zijn. Nieuwe gevangenissen en detentiehuizen zullen er pas over een jaar of 5 zijn. De stress en de spanningen voor het personeel zullen heel die tijd blijven toenemen.
Wij roepen het gevangenispersoneel op om daar in het stemhokje rekening mee te houden. Stem voor een politieke partij die beter uw belangen verdedigt en word lid van een betere vakbond… Neutr-On, de kracht van verandering… van vakbond.