Er moet net als in 2015 een algemene indexsprong komen, waarbij de lonen minder dan normaal geïndexeerd worden. Daarvoor pleit ondernemersorganisatie Voka maandag, maar de eerste reacties op zo’n indexsprong zijn niet mals.
Aanleiding voor de vraag is de oorlog in het Midden-Oosten. Die doet de energieprijzen fors oplopen, waardoor de inflatie hoger zal zijn dan gedacht. Voka vreest dat het uiteindelijk de bedrijven zijn die de factuur van de crisis op hun bord zullen krijgen, omdat de lonen in België automatisch geïndexeerd worden op basis van de inflatie. De lonen worden dan aangepast aan de stijgende levensduurte, maar de bedrijven zien hun loonkosten stijgen. “Voor bepaalde bedrijven en sectoren zou dat de schok te veel zijn”, klinkt het.
Ademruimte
Concreet vraagt Voka om bij de volgende loonindexering de eerste 2 procent loonstijging niet toe te passen. De lonen worden in verschillende sectoren op verschillende momenten geïndexeerd (één keer per jaar, elk kwartaal, na overschrijding van de spilindex, …) maar voor Voka moet de indexsprong per sector bij het eerstvolgende indexeringsmoment worden toegepast.
Zo’n indexsprong “is cruciaal om ondernemingen wat ademruimte te geven in aartsmoeilijke tijden”, zegt Frank Beckx, de gedelegeerd bestuurder van Voka, maandag ook in de krant Het Laatste Nieuws. “Gebeurt dat niet, dan belandt de factuur van de crisis volledig bij de bedrijven en riskeren we enorme schade voor onze economie met meer faillissementen en collectieve ontslagen. Zonder concurrentiekracht is ook de koopkracht van gezinnen niet gewaarborgd.”
Begin 2015 was er al eens een indexsprong. Met die ingreep wilde de toenmalige regering-Michel de loonkosthandicap met de ons omringende landen terugdringen, om zo de concurrentiepositie van de Belgische bedrijven op te krikken en jobcreatie in de hand te werken.
Wind van voren
Het voorstel van Voka krijgt echter de wind van voren, onder meer van Vooruit en CD&V. Dat hebben de twee federale regeringspartijen meteen duidelijk gemaakt. “No fucking way”, reageerde Vooruit-voorzitter Conner Rousseau op Instagram. “De index is de beste bescherming tegen de hoge prijzen van Trump en Poetin. Als de prijzen stijgen, moeten de lonen stijgen. Zo simpel is het. Met Vooruit in de regering blijft de index gegarandeerd”, maakte hij duidelijk.
Ook CD&V-voorzitter Sammy Mahdi wijst het voorstel meteen van de hand. “Als deze oorlog blijft duren, dan wordt dit voor heel veel mensen een serieuze financiële dobber. Op zo’n moment overwegen om een indexsprong door te voeren op mensen hun loon is werkelijk compleet wereldvreemd”, meent hij. “Geld afnemen van gepensioneerden en werkende mensen om bedrijven een cadeau te doen, en dat terwijl de loonkost in ons land voor bedrijven helemaal niet hoger ligt dan in onze buurlanden. Daens draait zich om in zijn graf”, besluit Mahdi.
De socialistische vakbond ABVV noemt het voorstel van Voka dan weer “gevaarlijk en kortzichtig” en roept de federale regering op om het “resoluut te verwerpen”. “In plaats van op te roepen om de oorlog in het Midden-Oosten te beëindigen, valt de werkgeversorganisatie de koopkracht van werknemers en de economische stabiliteit van ons land aan”, zegt voorzitter Bert Engelaar.
‘Geen luxe of extraatje’
De automatische indexering is volgens ABVV geen luxe of een extraatje. “Dit systeem biedt zekerheid, beschermt gezinnen tegen inflatie en ondersteunt de binnenlandse consumptie. Wie dit ondermijnt, tekent voor minder koopkracht, minder economische activiteit en lagere overheidsinkomsten”, luidt het. Engelaar waarschuwt ook dat het voorstel “het sociaal overleg ondermijnt”. “De indexering en loonvorming zijn het resultaat van afspraken tussen sociale partners. Eenzijdig ingrijpen vanuit politieke of werkgevershoek zet de deur open naar langdurige onzekerheid, juridisch conflict en sociale onrust.”
Ook ACLVB waarschuwt daarvoor. “Als Voka en politici overleg blijven vervangen door aankondigingspolitiek en opgelegde maatregelen, dan zet je het sociaal evenwicht onder zware druk. Dat is geen dreigement, maar een vaststelling: zo creëer je de voedingsbodem voor een sociale crisis.” ACLVB vindt dat werknemers de voorbije jaren al zware inspanningen hebben geleverd. “Met de zogenaamde ‘centenindex’ zullen veel werknemers in de praktijk al een dubbele indexsprong moeten slikken. Het draagvlak om opnieuw in te leveren is er simpelweg niet.”
De christelijke vakbond ACV vraagt andere maatregelen, want de index “heeft zijn nut bewezen als houvast tijdens verschillende crisissen”, klinkt het. “De regering zou beter de maatregelen on hold zetten die de zekerheid van werknemers aantasten, en zich klaarhouden om maatregelen die hun nut hebben bewezen tijdens de vorige energiecrisis, weer uit te rollen, zoals de uitbreiding van het sociaal energietarief.”
Bron: Trends.be