| Ruben Mooijman in De Standaard Vergeet liberalisme en socialisme. Met pacifisme creëer je pas echt welvaart Hoeveel rijker zou de wereld zijn zonder oorlog? Het IMF maakte de denkoefening. Deze week zijn al liters inkt gevloeid over de oorlog in Iran. Eén zaak bleef relatief onderbelicht: wat doet een oorlog met de economie van een land dat wordt aangevallen? Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) vatte deze week de kennis daarover samen. Het dook diep in zijn database met macro-economische gegevens. Niet verrassend: in landen waar zich een gewapende strijd afspeelt, daalt de omvang van de economie. De schade loopt op naarmate het conflict langer duurt. Na vijf jaar produceert een land gemiddeld 7 procent minder dan waartoe het in vredestijd in staat was. In economisch opzicht richt wapengekletter gemiddeld meer schade aan dan een natuurramp of een financiële crisis. De economie van Oekraïne kromp vlak na de Russische inval met een derde. Zodra een conflict meer dan duizend levens eist, verergeren de gevolgen. Er gaat zoveel geld naar wapentuig, soldatenlonen en weduwepensioenen dat er elders zwaar bezuinigd moet worden. De schuldgraad neemt gewoonlijk sterk toe, terwijl de mogelijkheden om belasting te innen afnemen door de dalende productie. De export krijgt zware klappen, wat de handelsbalans uit het lood doet slaan. De nationale munt verliest aan waarde, de valutareserves smelten weg, de inflatie neemt toe. Ook voor ons, Europeanen die verwend zijn met acht decennia vrede, zijn die vaststellingen van belang. De Oekraïense economie blijft alleen boven water dankzij Europese financiële injecties. In vier jaar tijd bedroegen die zo’n 150 miljard euro, berekende het Kiel Institute for the World Economy. Het is goed besteed geld, daar niet van, maar zonder Russische agressie zou het voor Europese scholen, ziekenhuizen, sociale woningen en fietspaden aangewend kunnen zijn. Door een puur economische bril bekeken is defensie niet zo’n productieve besteding, merkt het IMF op. Belastinggeld uitgeven aan geweren maakt het voor de wapenfabrikant mogelijk om personeel en aandeelhouders te vergoeden, maar daar blijft het bij. Er is geen multiplicator-effect, zoals economen zeggen. Dat is er bij scholen wel: een beter opgeleide bevolking heeft een directe economische meerwaarde. Goedkope huizen voor gezinnen met lage inkomens ook, want armoede verkleint de economische mogelijkheden van huishoudens. Het is verleidelijk om de vraag te stellen hoeveel welvarender de wereld zou zijn zonder gewapende conflicten. In 1995 waagden enkele IMF-economen zich aan een simulatie waarin vrijwel alle defensie-uitgaven geschrapt werden. Hun conclusie: dankzij het vredesdividend zou de capaciteit om welvaart te creëren in de geïndustrialiseerde wereld op lange termijn tot 20 procent hoger kunnen liggen. Ik vrees dat de paper niet is doorgedrongen tot het Kremlin. Bron: De Standaard |
