8 maart staat elk jaar in de agenda. Maar wat die dag vertegenwoordigt, blijft voor veel vrouwen elke dag voelbaar. In werk en inkomen, in zorg, in gezondheid, in veiligheid. In dit interview legt voorzitter Mariam Harutyunyan van de Nederlandstalige Vrouwenraad uit waarom Internationale Vrouwendag geen ritueel is, maar een signaal dat blijvende aandacht vraagt.
Waarom blijft Internationale Vrouwendag vandaag nodig in Vlaanderen, ondanks jaren van beleid en vooruitgang?
Mariam Harutyunyan: “Omdat gelijkheid nog altijd geen realiteit is. Vrouwen verdienen minder dan hun collega’s en bouwen daardoor ook minder financiële zekerheid op. Dat werkt door op lange termijn, onder meer in hun pensioen. Daarnaast blijven vrouwen ondervertegenwoordigd op plekken waar beslissingen worden genomen. Beleid komt zo te vaak tot stand zonder dat hun leefwereld voldoende mee aan tafel zit. Ook in de gezondheidszorg zien we hardnekkige ongelijkheid. Onderzoek en diagnoses vertrekken nog vaak van het mannenlichaam als norm. Klachten van vrouwen worden daardoor sneller geminimaliseerd of pas later ernstig genomen. Tel daarbij de onbetaalde zorg die vooral vrouwen dragen en die nog altijd weinig erkenning krijgt. En dan is er nog iets zorgwekkends: rechten die jarenlang verworven leken, staan opnieuw onder druk. Dat maakt Internationale Vrouwendag vandaag geen ritueel, maar een noodzakelijk signaal.”
Wat zegt dat over hoe onze samenleving vandaag omgaat met genderongelijkheid?
Mariam: “Het toont dat genderongelijkheid nog te vaak wordt gezien als een nichethema, terwijl het een structureel maatschappelijk probleem is dat doorwerkt in bijna elk domein. In gezondheidszorg, onderwijs, werk en inkomen, pensioenen, armoederisico en zelfs in hoe veilig iemand zich voelt in het dagelijkse leven. Dat zie je ook in cijfers die al jaren dezelfde richting uitgaan, zoals de blijvende loon- en pensioenkloof. Tegelijk groeit er een tegenbeweging die ongelijkheid minimaliseert en feminisme wegzet als overdreven. Daardoor moeten vrouwen hun ervaringen telkens opnieuw bewijzen voor ze ernstig worden genomen. Dat toont hoe diep die ongelijkheid nog verankerd zit.”
Na het debat met Soundos El Ahmadi in De Afspraak was de verontwaardiging groot. Wat ontbreekt er vandaag om die publieke aandacht te vertalen naar meer veiligheid in het dagelijkse leven van vrouwen?
Mariam: “Wat ontbreekt, is erkenning dat onveiligheid geen individueel probleem is, maar een maatschappelijk gegeven. Veel vrouwen passen hun gedrag aan: ze kiezen andere routes, vermijden plekken, blijven alert. Dat blijft vaak onzichtbaar. Meer veiligheid vraagt daarom meer dan reacties achteraf. Het vraagt om preventie, onderwijs en een andere kijk op hoe we onze publieke ruimte inrichten. Niet vrouwen hoeven hun vrijheid te beperken, de samenleving moet ervoor zorgen dat vrouwen zich vrij en veilig kunnen bewegen.”
Waar verwacht de Nederlandstalige Vrouwenraad vandaag meer daadkracht van het beleid, en hoever gaan jullie daarin?
Mariam: “Daadkracht is nodig waar ongelijkheid vrouwen het hardst raakt: bij veiligheid, economische onafhankelijkheid, gezondheid en vertegenwoordiging in besluitvorming. Wij gaan daarin verder dan advies. We blijven beleid scherp agenderen, nemen deel aan het publieke debat en bouwen coalities met andere organisaties. Stilzitten is geen optie wanneer ongelijkheid vandaag realiteit is.”
Waar haal je de motivatie om dit werk te blijven doen?
Mariam: “Onrecht laat me niet los. De verhalen die ik hoor over wat vrouwen zelf meemaken, maken het onmogelijk om dit werk naast me neer te leggen. Zolang die ongelijkheid bestaat, blijft de drijfveer vanzelf aanwezig. Tegelijk zie je dat het werk effect heeft. Er komen gesprekken op gang, beleid schuift bij, en vrouwen geven aan dat ze zich eindelijk gehoord voelen. Soms zegt iemand dat een tussenkomst hen hielp om een grens te trekken of een keuze te maken. Dat zijn geen grote cijfers, maar ze tonen wel dat het verschil maakt. Dat geeft energie om door te gaan.”
Als je één keuze mag maken in het Vlaamse genderbeleid: waarop moet nu ingezet worden om echte vooruitgang te boeken?
Mariam: “Het is vreemd om één keuze te maken, terwijl alles met elkaar verbonden is. Gezondheid, werk, inkomen en veiligheid staan niet los van elkaar. Wie economisch kwetsbaar is, raakt moeilijker weg uit onveilige situaties. Wie in de zorg niet ernstig wordt genomen, valt sneller uit op werk en inkomen. Daarom is een consequente genderlens in al het beleid nodig. Als vaste basisvraag bij elke beslissing. Alleen zo boek je vooruitgang in meerdere domeinen tegelijk en voorkom je dat ongelijkheid zich blijft herhalen.
Bron: Vrouwenraad Vlaanderen
