“Ik ben tegen staken, maar deze keer doe ik mee”: directeurs slaken noodkreet over besparingen in secundair onderwijs.
Directeurs van het secundair onderwijs trekken aan de alarmbel. De aangekondigde besparing van 63,4 miljoen euro snijdt diep. Zo diep dat ze op 12 mei meedoen aan de algemene staking, sommigen voor de eerste keer. “Natuurlijk moet de kwaliteit van het onderwijs beter, maar hoe kunnen we dat realiseren als we op zo veel vlakken moeten besparen?”
In maart kondigde Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) aan dat de geplande besparing van 159 miljoen in het schooljaar 2026-2027 in het secundair onderwijs door budgettaire meevallers wordt teruggeschroefd tot 63,4 miljoen.
“63,4 miljoen is nog altijd zeer veel”, zegt Karin Heremans, directeur van GO! Koninklijk Atheneum Antwerpen. “Voor onze school betekent dat 255 lesuren of twaalf voltijdse leerkrachten minder. Dat is een ramp, ik ben wanhopig. Dit is mijn 25ste jaar als directeur van deze school, maar dit heb ik nog nooit meegemaakt. De snelheid waarmee deze besparing wordt doorgedrukt in combinatie met de vele nieuwe beleidsacties die ons worden opgelegd, is ongezien. Daarbovenop is de communicatie slecht, de timing is slecht. We moeten nu bezig zijn met de voorbereidingen van het volgende schooljaar, maar we wachten nog steeds op duidelijke informatie. Ik heb nooit gestaakt, ik ben ertegen, maar op 12 mei staak ik mee. Mijn team zit op zijn tandvlees, ik moet een signaal geven dat het te veel is.
Met nieuwe beleidsacties bovenop de besparingen doelt Karin Heremans op de plannen van minister Demir om de kwaliteit van het onderwijs op te krikken. “Wat nodig is en waar alle directeuren volledig achterstaan”, zegt Karin Heremans. “Maar er ligt zeer veel op ons bord. We zijn bezig met de modernisering van het secundair onderwijs en met het evalueren en professionaliseren van leerkrachten in de uitrol van de nieuwe minimumdoelen en eindtermen. Het taalbeleid moet worden versterkt, onder meer met de inrichting van taalheldklassen in het eerste jaar. We moeten taalexperten hebben, maar ook gedragscoaches voor meer tucht en discipline. En volgend schooljaar wordt ook het inductiejaar voor startende leerkrachten ingevoerd.”
“Hoe gaan we dat doen, als we tegelijk worden geconfronteerd met zulke grote besparingen? De kwaliteit van het onderwijs moet beter, het taalniveau en het gedrag van de leerlingen moeten beter, de job van leerkracht moet worden opgewaardeerd. In plaats van extra middelen om dit te kunnen doen, krimpt ons budget. Dat zorgt voor onrust en onzekerheid. Veel leerkrachten hebben me al gevraagd of ze een andere job moeten gaan zoeken.”
“De communicatie is slecht, de timing is slecht. We moeten nu bezig zijn met de voorbereidingen van het volgende schooljaar, maar er is geen duidelijke informatie. Mijn team zit op zijn tandvlees”, zegt Karin Heremans, directeur GO! Koninklijk Atheneum Antwerpen
Ook Christine Hannes, directeur van GO! Spectrumschool in Antwerpen, moet het volgend jaar met 230 lesuren of twaalf voltijdse krachten minder stellen. “Door de besparing op de levens-beschouwelijke vakken verlies ik 100 van de 200 lesuren, dat zijn vijf jobs minder. Die leerkrachten moet ik elders inschakelen, wat een gigantische domino op gang zal brengen en waardoor ik hoogstwaarschijnlijk tijdelijke leerkrachten geen uren meer kan geven. De organisatorische impact van deze besparing is enorm. Ik verlies ook 100 uren voor de vervolgcoaches die anderstalige leerlingen begeleiden. Ook dat heeft een grote impact.”
“Bovendien wacht ik nog altijd op duidelijke richtlijnen”, zegt Christine Hannes, die op 12 mei symbolisch staakt. “Ik kan de puzzel voor het nieuwe schooljaar niet leggen, terwijl dat normaal wel al gebeurd zou zijn. Dat is ook nodig, want als je wil dat lessen kwalitatief worden ingevuld, moeten onze leerkrachten in juni weten wat van hen verwacht wordt, zodat ze zich kunnen voorbereiden. Onze mensen, en ik als directeur zeker ook, hebben slapeloze nachten. Ze zijn ongerust over hun toekomst. Ik kan hen niet geruststellen. Over enkele weken zijn het examens, daarna deliberaties met veel moeilijke gesprekken die moeten worden gevoerd. Dit is niet het moment om in overdrive te gaan.”
Dat vindt ook Ann Paeschhuyzen, directeur van het Scheppersinstituut in Deurne en Antwerpen. “Behalve de besparing op de uren godsdienst moeten we ook 10 procent besparen op het volledige pakket lesuren. Hoeveel dat exact zal zijn, weten we nog steeds niet. We wachten nog altijd op een berekeningstool.”
“Ook de timing van de communicatie over het reduceren van het aantal evaluatiedagen is rijkelijk laat gebeurd. Het komende schooljaar staat voor ons al in de steigers, nu moeten we nog uitzoeken hoe we ons evaluatiebeleid kunnen aanpassen. Door geen paasexamens in te richten in de tweede graad bijvoorbeeld? En door klassen twee examens op een dag te laten doen?”
Meer schooluitval
“Dan is er ook het inductiejaar voor startende leerkrachten vanaf volgend schooljaar. Hierdoor staat een beginnende leerkracht 20 procent minder voor de klas. Hoe moet ik dat organiseren? Met een krachtige vorm van nascholing ga ik akkoord, maar niet gedurende een heel schooljaar. We hebben al zo veel geïnvesteerd in aanvangsbegeleiding voor starters. Ondertussen worden de uitdagingen steeds groter. Al die maatregelen zijn veel te laat gecommuniceerd, we hadden dit al in januari moeten weten.”
“Behalve de besparing op de uren godsdienst wordt er ook 10 procent bespaard op het volledige pakket lesuren. Hoeveel dat exact zal zijn, weten we nog steeds niet. We wachten nog altijd op een berekeningstool”
Dimitri Meurrens, directeur van het IMS in Borgerhout, verliest ongeveer 200 lesuren of tien voltijdse leerkrachten. “Vooral de besparing op de uren voor vervolgcoaches heeft serieuze gevolgen. Die leerkrachten begeleiden de OKAN-leerlingen in hun studiekeuze, maar ondersteunen ook de leerkrachten in de school naar waar die leerlingen doorstromen. Als een leerling sterk is in wiskunde of mechanica, maar het Nederlands nog niet goed beheerst, zijn zij degenen die de nieuwe school informeert over welke taalhulpmiddelen er zijn, bijvoorbeeld. Op dit budget twee derde besparen, zal op termijn meer kosten, want er zal meer schooluitval zijn. Ik ben geen staker, maar deze keer denk ik het wel te doen.”
Bron: GVA