Mogen je leerlingen hun smartphone bovenhalen op school? Tijdens de pauzes? Tijdens de les, als dat nuttig is? Of kies je voor een volledig verbod? 3 scholen, 3 keuzes: Maarten, Sara en Wouter doen hun regels over smartphones op school uit de doeken.
Maarten Smeulders: “Smartphones op school kunnen een surplus zijn voor je les, vinden we. Maar de hele tijd een scherm voor hun neus geeft leerlingen druk. Reden genoeg voor ons om een heel duidelijke regel te installeren: geen smartphones op de speelplaats, geen smartphones in de gangen. Enkel in de klas, enkel voor pedagogische doeleinden. En enkel als de leraar daar toestemming voor geeft.”
“Enkele jaren geleden vroeg de leerlingenraad om te versoepelen: of de smartphone ook op de speelplaats mocht. We gingen in gesprek en stemden in. Onze basketveldjes lagen er plots verlaten bij. Leerlingen stonden in groepjes op hun scherm te tikken, hoofd naar beneden. ‘Zombieland’, noemden ze het zelf. Raar maar waar: enkele maanden later klopte de leerlingenraad opnieuw aan. Of we de beslissing wilden terugdraaien, omdat ze misten hoe het vroeger was. De basketveldjes leefden op.”
“We kiezen voor een empathisch gedoogbeleid rond smartphones op school. Wie de school binnenwandelt en net voorbij de poort zijn oortjes en zijn smartphone opbergt, krijgt geen berisping. Wie online wil nagaan in welk lokaal die les heeft, vraagt even toestemming. Maar wie video’s kijkt of zit te gamen, gaat op de bon. De overgrote meerderheid van onze 400 leerlingen houdt die lijn prima aan. Elk jaar leggen we de regels uit. En ook op ouderavonden verduidelijken we onze keuzes.”
“Met de 4 of 5 leerlingen die in de boosheid volharden, gaan we in gesprek. Zij leveren hun gsm bij de start van de dag verplicht in. Soms merken leerlingen dat die regel voor hen het beste werkt en laten ze uit eigen beweging hun smartphone bij het onthaal. Minder kans op nablijven, redeneren ze.”
“Natuurlijk blijft een duidelijke rode lijn nodig voor smartphones op school. Een leraar filmen, online pesterijen: dan treden we hard op. Onze ervaring? Als je de smartphone niet aan banden legt, rijg je de discussies en akkefietjes aan elkaar. Kies je voor nultolerantie, dan stop je erg veel energie in handhaving. Ons doel is corrigeren, niet sanctioneren. En intussen werken aan zelfontwikkeling.”
“Recente trend: in de derde graad halen leerlingen steeds frequenter hun smartphone boven. Vaak tijdens toetsen, in een poging om te spieken. En dus kiezen steeds meer leraren in de derde graad ervoor om de gsm-hotels te gebruiken. Ze hangen in elke klas, maar zijn geen schoolbrede verplichting. Al sluiten we ook dat niet uit: schoolbeleid is immers nooit ‘af’.”
Sara De Jaeghere: “Onze leerlingen mogen tijdens de pauzes hun smartphone bovenhalen. En voor didactische doeleinden kan het ook in de klas, als de leraar toestemt. Maar dat betekent niet dat we hen aan hun lot overlaten. Tijdens de lessen mediawijsheid in de eerste graad komt de smartphone aan bod. Leerlingen ontdekken er niet alleen waarom we zo gevoelig zijn voor sociale media, maar leren er ook over privacy, portretrecht, cyberpesten.”
“We werken met heel wat acties aan de ‘digitale balans’ van onze leerlingen. In een escaperoom met individuele en klas-challenges verwerven ze inzicht in hun gewoontes en die van leeftijdsgenoten. Zoals een discussie over phubben, je smartphone voorrang geven op de mens die voor je neus zit. Wat doe ik als anderen phubben, doe ik het zelf soms? Hoe beheer ik meldingen? Kan ik me concentreren met mijn smartphone op school?”
“Met een klein experiment laten we ze zelf ervaren wat het effect is van een smartphone die binnen handbereik ligt terwijl je studeert. We brengen het gesprek over schermtijd ook op gang met kleine uitdagingen: verwijder 2 apps, zet je meldingen op Snapchat eens af, neem je smartphone niet mee naar de wc. En met acties zoals een smartphonevrije dag zetten we digitale balans geregeld in de kijker, bij leerlingen en leraren.”
“Vooral bij leerlingen van de eerste graad zien we hoe moeilijk dat evenwicht is. Die jonge tieners willen soms het liefst in hun scherm verdwijnen. Ze kennen elkaar nog niet erg goed. Dan is je smartphone een veilige vlucht. Wie vroeger eenzaam naar zijn voeten stond te staren, heeft nu wel een gesprekspartner. Vaak is dat toestel nieuw voor hen, wat hen nog gevoeliger maakt. En ze gamen vaker dan oudere tieners.”
“Strengere regels voor de eerste graad? Graag. Maar als je geen gescheiden speelplaatsen hebt, kan je die regel niet zomaar hardmaken. Met de werkgroep Digitale balans bekijken we of ons beleid volgend schooljaar anders moet. Een verbod komt er wellicht niet. Onze overtuiging: een gezonde relatie met je smartphone moet je trainen, en dat is ook de taak van de school. Tegelijk moeten we erover waken dat we onze leerlingen niet meer vrijheid bieden dan ze aankunnen. En dat we de draagkracht van ons team niet overschrijden.”
Wouter Bosteels: “Ons smartphonebeleid was complex: wél tijdens de korte pauzes, niét tijdens de middag. Een verbod in de gangen voor alle leerlingen, behalve voor de derde graad, als het Smartschool was. Gamen mocht niet op de speelplaats, appen wel. Die onduidelijkheid – een compromis dat het destijds haalde na overleg met leraren, leerlingen en ouders – vrat energie bij het team en zette onnodig spanning op de relatie met leerlingen.”
“De rij leerlingen die na school hun toestel moesten komen ophalen, groeide dag na dag. Bovendien zagen we hoe smartphones sociaal contact op de speelplaats belemmerden, focus tijdens de les hinderden en cyberpesten in de hand werkten.”
“Daarom stelden we het voorbije schooljaar na een open pedagogische raad voor om ons smartphonebeleid aan te scherpen. Eenvoudiger én strikter: geen smartphones op de speelplaats, geen smartphones in de gangen. Vertegenwoordigers van ouders en leerlingen verklaarden zich akkoord. We communiceerden dat de nieuwe regels na de paasvakantie ingingen.”
“Die eerste dag na de paasvakantie waren we op onze hoede. Zouden leerlingen protesteren? Een zitstaking, de hele speelplaats die de regel aan zijn laars lapt? Onze vrees bleek ongegrond. Sterker nog: we moeten nu veel minder vaak ingrijpen. En de sfeer op de speelplaats is een verademing. Vroeger troepten leerlingen vaak samen rond 1 schermpje. Nu praten en lachen ze samen. En de kleintjes ravotten weer: heerlijk om te zien.”
“Praktische regelingen moesten we omdenken. We gingen na of in elke klas een klok hing. Als een lesuur wijzigt, sturen we geen berichtje via Smartschool maar stapt iemand van het secretariaat de klas binnen. Leerlingen moeten hun uurrooster weer uit het hoofd leren. Of even de laptop openklappen, want die hebben ze ook. Na de laatste bel in hun online planner checken welke boeken ze mee naar huis nemen? Dat kan sowieso, want het verbod geldt enkel tijdens de schooluren.”
“We blijven onze nieuwe aanpak rond smartphones op school evalueren, vooral op praktisch vlak. Misschien zijn displays op strategische plekken handig, om wijzigingen in het uurrooster door te geven? En zijn de regels ook bruikbaar tijdens excursies? We zijn niet naïef: natuurlijk zullen de schermpjes hier en daar nog opduiken. Maar we merken nu al de positieve effecten. Ouders laten weten dat ze fan zijn. En onze leerlingen passen zich wonderwel aan. Blij dat we ze die schermvrije tijd op school kunnen gunnen.”
‘Waarom levert de helft van de klas die taak te laat in?’ ‘Kan dan echt niemand zijn vinger opsteken?’ ‘Elke keer zijn ze halfweg de opdracht mijn instructies al vergeten.’ Is de toestand hopeloos, of kan je er wat aan doen? Executieve functies to the rescue: professor Dieter Baeyens (KU Leuven).
Dieter Baeyens, professor gezins- en orthopedagogiek: “Leerlingen die na een pauze niet opnieuw in werkmodus geraken, een kind dat al bij stap 2 de draad kwijt is en vraagt om de instructies te herhalen, een leerling die er steeds antwoorden uitflapt nog voor de vraag gesteld is, een tiener die tegen de regels in voortdurend zijn smartphone checkt. Die situaties zijn herkenbaar voor elke leraar, en vaak ook frustrerend.”
“Want als je op zulk gedrag botst, lijkt de enige mogelijke conclusie: ze kunnen wel, maar willen niet. Het goede nieuws is dat je er wat aan kan doen, als je begrijpt waar dat gedrag vandaan komt. Een mogelijke verklaring? De executieve functies van je leerlingen.”
Dieter Baeyens: “Wie steeds op zijn smartphone kijkt, heeft misschien een zwakke impulscontrole. Als een leerling keer op keer je instructies vergeet, kan de oorzaak liggen bij hoe hij zijn werkgeheugen benut. En als je na de pauze telkens moet trekken en sleuren om dat ene kind weer in werkmodus te krijgen, is zijn beperkte cognitieve flexibiliteit een mogelijke oorzaak.”
“In de kleutertijd ontwikkelen executieve functies zich erg snel. En die groei gaat — aan een lager tempo — nog door tot laat in de adolescentie. Maar er zijn individuele verschillen. Niet elk kind groeit op in een stimulerende omgeving. En niet elk kind ontwikkelt zich even snel, is even gemotiveerd of even intelligent.”
“Als leraar heb je natuurlijk niet alles in de hand. Het goede nieuws is dat je de executieve functies van je leerlingen deels kan versterken. En nog beter: je doet dat ongetwijfeld al. De principes achter EF zijn voor leraren immers lang niet allemaal nieuw.”
“De EF’s van je leerlingen ontwikkelen zich wanneer jij ze doelbewust stimuleert. Rekenopdrachten, een huiswerkplanning of simpelweg gericht luisteren: bij zulke schoolse opdrachten zetten je leerlingen een of meer EF’s in. Aanvullend kan je ook spelvormen benutten. Met het spel Taboe oefen je bijvoorbeeld impulscontrole, met Jungle Speed train je ook cognitieve flexibiliteit.”
“EF-interventies mikken in de eerste plaats op gedragsverandering. Wie zijn EF’s goed ontwikkelt, maakt minder impulsieve keuzes, gaat makkelijker sterke relaties aan en plant beter. Dat helpt je op school, in je professionele én in je persoonlijke leven. Een directe impact van EF op rapportcijfers? Die valt veel moeilijker te meten, daar is het bewijs minder sterk. Schoolse prestaties worden beïnvloed door zoveel factoren, vakspecifieke en algemene.”
Dieter Baeyens: “De kennis over EF stelt je bovendien in staatom je eigen gedrag, gedachten en emoties bewuster te observeren. Vind jij snel een oplossing als je vertrouwde lokaal niet vrij is? Hou jij je les helder als er op de speelplaats veel lawaai is? Blijf je kalm als iemand een verwijt naar je hoofd slingert?”
“Die inzichten maken je niet enkel sterker in je job. Je geeft je leerlingen ook een voorbeeld waar ze veel van opsteken. Als jij je leerlingen de kans geeft om hun EF’s te oefenen en te versterken, slagen ze er beter in om het antwoord niet door de klas te roepen, slaan ze geen stappen over en houden ze die smartphone misschien zelf aan de kant. En daar plukken ze de vruchten van. Niet enkel in jouw klas, maar ook in hun verdere leven.”
Eli scoorde niet goed op zijn wiskunde-examen. Zijn vader wil weten waar hij moeite mee heeft en komt het proefwerk inkijken. Na mijn uitleg vraagt hij om een kopie van dat examen, maar ik wil voorkomen dat mijn materiaal de ronde doet. Mag hij die kopie mee naar huis nemen?
Ja, dat mag. Want zowel in het basisonderwijs als in het secundair onderwijs hebben ouders (of voogd) recht op een kopie van de afgelegde toetsen of examens van hun kind. Dat ‘kopierecht’ hebben ze wel enkel als ze die toets/dat examen eerst op school gingen inkijken én extra toelichting kregen van de leraar.
Wat als het gaat om de evaluatie van een groepswerk? Gegevens van andere leerlingen mag je niet zomaar laten inkijken omdat dit hun privacy kan schaden. In dat geval moet de leraar de ouders wel een alternatief aanbieden: een gedeeltelijke inzage, een gesprek of een rapportage.
Zullen mijn examenvragen zich nu niet als een lopend vuurtje verspreiden? Een kopie van het examen mag volgens de onderwijsregelgeving enkel gebruikt worden in functie van de onderwijsloopbaan van de leerling. De kopieën zijn persoonlijk en vertrouwelijk en mogen dus niet verspreid of openbaar gemaakt worden.
Meestal willen ouders via die kopie beter begrijpen waar hun kind extra aandacht of ondersteuning nodig heeft. Toch bezorgd om wat er met die kopie zal gebeuren? Stem de verwachtingen samen af tijdens je gesprek.
Moet de school actief communiceren over kopie- en inzagerecht? Ja, scholen moeten de informatie over inzage-, toelichtings- en kopierecht in het schoolreglement opnemen.
Wat als ik toch een kopie weiger? Volgens de onderwijsregelgeving ben je ertoe verplicht om die mee te geven. Als je een inzage of een kopie weigert, kunnen ouders dat aanvechten bij de Beroepsinstantie inzake de Openbaarheid van Bestuur, het Kinderrechtencommissariaat, de Vlaamse Toezichtcommissie of de Gegevensbeschermingsautoriteit.
Het nieuws dat Volkswagen aan zijn personeel brengt, is nog slechter dan gevreesd: drie Duitse fabrieken en talrijke afdelingen dicht, tienduizenden afdankingen, algemene loonsverlaging. VW is niet alleen. Voor andere autobouwers, voor de chemie, voor de bouw… zijn de vooruitzichten erg somber. Duitsland beeft bij al dat onheilspellend nieuws, de rest van Europa bibbert mee.
Zwarte reeks Men zag de schok aankomen, maar niet dat het zo hard zou zijn. Ze zijn in Duitsland de jongste tijd anders wel gewend geraakt aan somber nieuws. Twee semesters na elkaar zakt het bnp, en allerlei grootse projecten worden uitgesteld of zelfs afgevoerd. Wat nu gebeurt bij VW kan tot een stroomversnelling leiden. Het huis VW (VW, Audi, Skoda, Porsche) heeft zelf 300.000 personeelsleden en veel andere ondernemingen hangen van VW af. Dit is dus wel in het hart van de Duitse motor.
Vorige week kwam het nieuws dat een project voor een grote chipsfabriek in de deelstaat Saarland, “op de lange baan” is geschoven. De Amerikaanse investeerder Wolfspeed zit in zware moeilijkheden, en in Duitsland gaat men er al van uit dat de fabriek er niet komt.
Dat is een zware dobber voor bondskanselier Olaf Scholz die van dergelijke projecten verwacht dat ze van Duitsland dé grootmacht van de micro-elektronica in Europa maken. Het is ook bijzonder slecht nieuws voor een regio waar volgend jaar een grote Ford-fabriek met 4400 personeelsleden dicht gaat. De chipsfabriek moest dat compenseren.
Een week eerder was er al het bericht dat een chipsfabriek in Maagdenburg eveneens is “uitgesteld”. Hier gaat het om een project van 30 miljard euro. Maar initiatiefnemer Intel zit in de put en ook hier gaat men er al van uit dat de fabriek er niet komt. Voor chips blijft dan alleen het grote project van het Taiwanese TSMC in Dresden over.
Ook met batterijen wil het niet vlotten. Een werf voor de bouw van een grote batterijenfabriek in Kaiserslautern is gewoon stopgezet. En de bouw van een bedrijf in Heide is zeer onzeker nu het niet goed gaat met het Zweedse Nothvolt dat de fabriek zou opzetten.
Sparen De verdeelde regering Scholz kijkt toe. Minister van Economische Zaken Robert Habeck, volgend jaar wellicht kandidaat-kanselier van de Groenen, wil wel een groot investeringsfonds, gemengd overheid en privé, voor infrastructuurwerken opzetten. Duitsland zit met bruggen die dreigen in te storten, met gammele schoolgebouw, met spoorwegen die ontsporen en waarvoor Habeck geld wil.
Dat is een gevolg van een beleid van ‘spaarzaamheid’ dat decennia lang beknotte op infrastructuur, ook op onderhoud van de bestaande Maar de liberale regeringspartner blijft bij uiterste spaarzaamheid. Dan zitten ze daar ook nog met de grondwettelijke bepaling uit Merkels tijd, dat een begrotingstekort zo goed als ongrondwettelijk maakt. De subsidies voor de aankoop van EV moesten eraan geloven.
De problemen in de autonijverheid – Mercedes en BMW waarschuwden zopas voor lagere winsten – hebben onder meer te maken met de onverwacht lage verkoop van elektrische voertuigen (EV), maar ook met het kortzichtig beleid van veel Europese autobouwers die nu verrast zijn door de grote voorsprong van de Chinese collega’s. Grote winst met duurdere voertuigen op korte termijn, was voor de aandeelhouders interessanter. EV’s, batterijen, zonnepanelen, windmolens enz., China innoveerde en investeerde op lange termijn en heeft een indrukwekkende voorsprong.
Dure energie en sancties Er is een acutere factor bijgekomen: de sancties tegen Rusland na de Russische inval in Oekraïne.
In elk verslag over Europa (men bedoelt het continent min Rusland) dat economisch zo zwaar achterop geraakt tegenover Noord-Amerika en China, staat bij de top van oorzaken: de veel te dure energie. Het grootste deel van Europa heeft daar mee te maken, maar Duitsland wel in het bijzonder. In Duitsland is men steevast de industrie als pijler van de economie blijven zien, en die genoot van de goedkope Russische gasleveringen. Er zijn nogal wat energieverslindende sectoren, zoals chemie en staal, maar met dat goedkoop gas konden ze stevig concurreren en de Duitse handelsbalans goed positief houden.
Europa mag niet zo afhankelijk zijn van dat Russisch gas, riepen ze in Washington. Dar dachten ze aan al die olieboeren met hun schaliegas dat ze aan Europa wilden verkopen. Nu verwijt men Angela Merkel dat ze het been stijf hield met de aanleg van NordStream 2 om meer Russisch aardgas aan te voeren. Met Donald Trump als president van de VS kwamen er zeer harde sancties tegen al wie meewerkte aan die gaspijpleiding. Joe Biden zette ook dat beleid van Trump verder, tot Duitsland in november 2022 – eer Russische toepen Oekraïne binnenvielen – de opening van de afgewerkte leiding blokkeerde. Om dat onomkeerbaar te maken, heeft een commando, Oekraïens met VS-medeplichtigheid, zowel NordStream 1 als 2 opgeblazen. Tussen de 14 treinen sancties door.
Of hoe ‘Europa’ uit kortzichtig neoliberaal beleid en uit volgzaamheid tegenover Washington gewoon in eigen voet schoot en daar nu de gevolgen van draagt. Duitsland staat niet alleen met somber economisch nieuws. Het Zweedse Nothvolt zou met zijn batterijen aantonen dat Europa de uitdaging aankan, maar het zit zwaar in de problemen. IHet Franse Noorden, met als kern Duinkerken, is bestemd als “Europese regio van de batterij”, maar de start verloopt erg moeizaam, een groot project van Eramet voor recyclage van batterijen is “opgeschort” , wellicht afgevoerd. Drie weken eerder hadden Stellantis (Peugeot, Fiat…) en Orano (ex-Areva) ook al een project voor recyclage gewoon geschrapt.
In België vernemen we intussen dat behoudens verrassing, Audi in Vorst de poorten sluit.
Gordels vast. Trump II maakt wel degelijk verschil met Kamala Harris én met Trump I. Nu Trump en zijn getrumpiseerde Republikeinse Partij naast het Witte Huis ook de Senaat, het Huis van Afgevaardigden en het Hooggerechtshof in handen hebben, houdt niets hem tegen. Hij kan binnenkort starten met de uitvoering van Project 2025 ‘Mandate for Leadership’, om naar Hongaars model de hand te leggen op justitie, media, onderwijs. In het teken van agressieve onverdraagzaamheid en vulgariteit.
Voor de rest van de wereld betekent dat een verdere ontwrichting van de internationale verhoudingen waar uiterst-rechts wereldwijd zal op inspelen. Europa heeft met Biden-Harris al slagen gekregen; met Trump II worden dat mokerslagen.
De beurs
De aandeelhouders in de VS zijn opgetogen. Het aandeel Tesla (Elon Musk) steeg door Trumps zege met 12.93 %. De tien rijkste personen (mannen) ter wereld, wonnen in één uur 58 miljard euro bij. Dat illustreert meteen wie de mede-winnaars van Trump zijn. Er komen nog minder belastingen voor de superrijken, terwijl Biden-Harris die wilden opvoeren. Dus zal de schuldenlast, nu 105 % van het bbp, verder stijgen terwijl er zal bespaard worden in uitgaven voor onderwijs, milieuzorg, strijd tegen klimaatopwarming…
Want al krijgt hij royale steun van Musk en zijn EV, toch blijft Trump zweren bij de expansie van fossiele brandstoffen, ook die met ‘fracking’ (Schaliegas…). Zijn Hooggerechtshof heeft al diverse maatregelen tegen klimaatopwarming afgeschaft, nu kan de regering zelf allerlei belemmeringen op fossiele exploitatie wegnemen. De zege van Trump is een slechte zaak voor het klimaat.
Een voor Democratische kiezers erg belangrijk thema is abortusrecht. In verscheidene staten hebben de kiezers in een referendum wel het abortusrecht bekrachtigd. Het door Trump opgevulde Hooggerechtshof heeft eerder al het federaal abortusrecht afgeschaft en is nu aangemoedigd nog verder gaan.
Zuiveringen
Trump is van plan justitie te onderwerpen door massale zuiveringen. Hij heeft al veel rechters benoemd in de eerste ambtstermijn, maar niet genoeg naar zijn zin, het departement van Justitie moet worden onderworpen aan het Witte Huis. De rechtspraak moet rechtse spraak zijn. Nog sterkere repressie, preventie is voor doetjes. Ook de media moeten in de pas lopen – een voorbode zagen we toen zowel de Washington Post als de Los Angeles Times van hun eigenaars tegen de traditie in, geen stemadvies mochten geven. De zogenaamde ‘sociale media’ moeten het voorbeeld volgen van Musks X: ten dienste staan van het nieuwe gezag. De ‘interne vijand’, versta alles wat progressief is, zal worden vervolgd.’
Trump wil de VS “zuiveren” door 11 miljoen mensen zonder “juiste papieren” te deporteren, over de grens met Mexico zetten. Met massale deportaties, een complete ‘deshumanisering’ voor die mensen en een reuzegroot probleem voor dat buurland. Tel daarbij ook de vele miljarden ‘remesas’ die deze migranten jaarlijks naar huis sturen en in dat geval verzwinden. Die remesas zijn momenteel de grootste bron van valuta-inkomsten van het land, meer dan toerisme.
Mexico zal daarmee wellicht het hardst de gevolgen van Trump II dragen. De dag vóór de verkiezingen zei Trump dat als Mexico geen rem zet op de migratie, hij alle goederen uit dat land met een douanerecht van 20 % zou belasten. Of dat ooit kan en of het VS bedrijfsleven dat wil is een andere zaak, maar dat Trump de Mexicaanse economie veel pijn kan doen, staat vast. Investeerders zullen ook wel twee keer nadenken voor ze in Mexico komen investeren, als er een risico bestaat dat export naar de VS erg moeilijk wordt. Mexico is vandaag de held van de ‘nearshoring’, dat kan veranderen.
Bovenop stelt Trump dat als er geen eind komt aan de stroom van drugs die de VS binnen komen (vandaag fentanyl), hij de kartels zelf zal komen aanvallen in Mexico… je weet maar nooit.
Mexico ligt natuurlijk in de vuurlijn. Elders in Latijns Amerika heeft Trump geestesgenoten, zoals Javier Milei die met zijn drastische inkrimping van personeel in dienstensectoren inspiratie is voor Trump-Musk. En de Braziliaanse president Lula kan alvast op alle mogelijke tegenwerking rekenen, het kamp van zijn voorganger Bolsonaro zal bij de presidentsverkiezingen in 2026 op enthousiaste steun uit Washington kunnen rekenen. Trump en zijn vrienden, zoals Steve Bannon en de evangelisten, staan klaar om al wat links is op continent Amerika, met alle middelen fanatiek te bestrijden.
Vervolg Nakba
Die evangelisten waken erover dat Trump hun heilsidee van Groot Israël helpt realiseren. En dat hij dus vriend Netanyahu niets in de weg zal leggen om de Nakba af te werken, om onder meer de bezette Palestijnse gebieden te annexeren na er zoveel mogelijk Palestijnen te hebben verdreven of omgebracht. En als Israël een regelrechte aanval wil doen op Iran, zal het Trump niet zijn die zal aandringen alleen wat militaire plekken te bestoken, alles mag.
In Afrika en vooral delen van Azië gaan ze er dan weer van uit dat Trump er minder dan Biden, zal tussenkomen. Op Taiwan vrezen ze dat evenwel, Trump gaat meestal (Israël uitgezonderd) alleen uit van de VS-belangen. Hij vond die in Afghanistan onbelangrijk en bereidde de terugtrekking voor. Maar de enorme regio Indo-Pacific is wel het terrein waar Washington zijn strijd met China uitvecht. Die oorlog met China is voor Trump, zoals voor Biden, veruit de topprioriteit van het buitenlands beleid. Europa moet daarin, en in andere zaken, aar volgzaam blijven.
Europa bibbert
Regeerders in de EU maken zich om vele redenen zorgen. Wat gebeurt er met de hulp aan Oekraïne? Sommige lopen al vooruit in volgzaamheid. Met op kop de Italiaanse premier Giorgia Meloni die bijzonder nauwe banden heeft met Elon Musk. Tot nu te heeft ze altijd als trouwe Navo-fan, gepleit voor zoveel mogelijk militaire steun aan Oekraïne. Maar nu luidt het in Rome dat als Washington dat niet doet, Europa daar ook moet mee stoppen om tot het einde van de oorlog te komen.
Maar welk einde, jammeren Polen en Balten die de oorlog willen ondersteunen tot ‘de overwinning’. Ze klagen dat Europa (dat deel buiten Rusland) zich niet zou kunnen verweren tegen een Russische aanval. Terwijl Rusland zeer zware middelen moet inzetten om een kilometer terrein te winnen, wat toch geen indruk geeft van grote slagkracht. Terwijl het Noord-Koreaanse militairen moet inzetten om zjjn eigen grondgebied te heroveren….
De Europese zorgen zijn vooral economisch. Terwijl de beurs op Wall Street steeg, gingen de Europese beurzen tegelijk achteruit. Europese beleggers zijn terecht niet gerust in de handelsstrategie van Trump. De landen van de EU hebben nu al te lijden van Biden’s Inflation Reduction Act (IRA), een protectionistisch project om ook Europese investeringen naar de VS te halen.
Het dreigende faillissement van het grootscheepse pronkproject voor Europese batterijenproductie, Northvolt in Zweden, staat symbool voor het mislukken van de Europese ambities. De bedrijfssluitingen en massale afdankingen volgen elkaar op. Duitsland sukkelt wellicht van de ene recessie in de andere.
En daar komt Trump nog een schop in geven. We hebben het al deels aan Trump te “danken” dat onze energie zo duur is en ook daarom investeerders wegtrekken. Hij heeft alles in het werk gesteld om de aanleg van NordStream 2, Russisch gas voor Duitsland, te dwarsbomen. Tot Duitsland effectief de kraan niet opendraaide. Nu kopen we, dat was de wens van Trump, zeer duur Amerikaans schaliegas. Dom Europa.
Maar wat kan de EU tegen een handelsoffensief van Trump doen? Tegenmaatregelen worden overwogen. Maar belangrijke lidstaten als Duitsland en Italië zien dan niet zitten, de VS zijn als uitvoerland te essentieel, zeker nu de uitvoer naar China in het gedrang komt. De EU is nu al over de kwestie erg verdeeld, de kwaal van de Atlantische volgzaamheid zal weer haar zware tol eisen.
Nee, ook voor ons deel van Europa wordt het met Trump II geen lachertje.
Wij gebruiken cookies om de werking van onze website te verbeteren
Functional Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistics
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door uw Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een website of over verschillende websites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
