Wist je dat Het Laatste Nieuws een onderzoeksgroep heeft? Wie de onderzoeken van de krant op een rij zet, merkt dat het erg gefocust is op het negatief in beeld brengen van de ziekenfondsen. Dat past naadloos in de agenda van de N-VA, maar waarom eigenlijk?
Het Laatste Nieuws heeft misschien de reputatie vooral op zoek te gaan naar sensationele clickbait, maar de redactie heeft wel degelijk een onderzoeksgroep. Dat is een goede zaak, want Het Laatste Nieuws is de grootste krant van Vlaanderen en onderzoek doen is een belangrijk onderdeel van wat goede journalistiek inhoudt.
Ziekenfondsen onder vergrootglas
Wat echter opvalt, is dat de onderzoeken die de onderzoeksgroep voert een bijzondere focus hebben. Eerder deed Het Laatste Nieuws onderzoek naar de financiering en radicalisering van Code Rood, onderzoek dat nu gebruikt wordt om het meest kritische deel van het middenveld monddood te maken. De afgelopen maanden lag de focus sterk op de ziekenfondsen.
‘EXCLUSIEF. Zo rijk is jouw ziekenfonds: verborgen fortuin van 6,1 miljard euro in kaart gebracht’, zo kopte HLN op woensdag 10 december 2025. En diezelfde dag nog: ‘EXCLUSIEF. 0 euro belasting op 1,45 miljard winst: waarom minister Jambon nu overweegt om in te grijpen in gunstregime voor ziekenfondsen.’
‘EXCLUSIEF. Zijn ziekenfondsen nog nodig? “Ze kosten belastingbetaler te veel en werken niet efficiënt’, klonk het op donderdag 11 december 2025. En op zaterdag 4 februari: ‘EXCLUSIEF. Socialistisch ziekenfonds krijgt 50 keer meer subsidies voor jeugdkampen dan concurrentie: “niet fair”’.
En nu als laatste, op 13 april 2026, kopte de krant: ‘EXCLUSIEF. Dit rapport over langdurig zieken hield de overheid jarenlang verborgen: “Er zijn miljarden verspild”’. In de papieren versie van de krant zette de redactie boven hetzelfde artikel ook de kop: ‘Meer dan helft langdurig zieken kan wel werken’.
Aantoonbaar onwaar
Wie al die artikels naast elkaar legt, kan zich niet van de indruk ontdoen dat men bij Het Laatste Nieuws op zoek is gegaan naar schandalen bij de ziekenfondsen. Dat is natuurlijk niet verboden, maar het risico bestaat dat als je heel graag ergens een schandaal wil blootleggen, je die schandalen al wat sneller gaat zien, ook als ze er niet noodzakelijk zijn.
Wie de methodologie van de verschillende onderzoeken onder de loep neemt, merkt dan toch vaak dat de realiteit een stuk complexer is dan de titels doen vermoeden. Van het laatste artikel over de helft van de langdurig zieken deden we met DeWereldMorgen een factcheck. Wie de steekproef bekijkt waarop de conclusie is gebaseerd dat de helft van de langdurig zieken wel kan werken, ziet dat die vertekend is en dat de titel dus volledig onwaar is.
Het verspreiden van dit soort aantoonbare onwaarheden is niet alleen problematisch omdat het voorzien van betrouwbare informatie een kernopdracht is van de journalistiek. Het is extra problematisch wanneer je rekening houdt met de context waarin die onwaarheden verspreid worden.
Naast het bieden van betrouwbare informatie is een andere kernopdracht van de journalistiek namelijk het bevragen van de macht. In een context waarin de grootste partij van Vlaanderen, die ook de eerste minister levert, zeer duidelijk de aanval heeft ingezet op de ziekenfondsen, weet men bij Het Laatste Nieuws dat hun zeer onnauwkeurige onderzoeken gebruikt zullen worden voor de politieke agenda van de machthebbers. In plaats van de macht te bevragen, stelt HLN zich hier dus eerder dienstbaar op tegenover de macht.
Vakbonden afschaffen?
“Degene die de controle doen, de ziekenfondsen, dat zijn de profiteurs en de saboteurs”, zo vertelt Axel Ronse (N-VA) bij de VRT. Hij verwijst daarbij voorspelbaar naar de aantoonbaar onware conclusies van het onderzoek van HLN. Ook de bewering dat het de ziekenfondsen zijn die langdurig zieken controleren, is overigens op zijn minst onnauwkeurig te noemen. Die controle gebeurt door verschillende artsen die een eed hebben gezworen en die niet heel blij zijn dat ze nu worden weggezet als saboteurs.
Eerder had N-VA-voorzitter Valerie Van Peel het idee om de uitbetaling van uitkeringen weg te halen bij de ziekenfondsen. Dat is iets waar de N-VA al veel langer voor pleit. Zo willen ze ook de uitbetaling van werkloosheidsuitkeringen weghalen bij de vakbonden. Het doel daarvan is dubbel: enerzijds willen ze natuurlijk besparen in de sociale zekerheid, maar anderzijds willen ze ook de tegenmacht aanpakken.
Op Terzake spreekt Axel Ronse ietwat eufemistisch over ‘ontzuiling’, maar voor de camera van het extreemrechtse ’t Pallieterke is N-VA-parlementslid Eva Demesmaeker een stuk minder beschaamd om te zeggen waar het uiteindelijk om gaat. “Wat ons betreft kunnen we gewoon de vakbonden afschaffen”, zo zegt ze daar. Over de ziekenfondsen zegt N-VA in haar ledenblad precies hetzelfde. “Onze gezondheidszorg heeft geen ziekenfondsen nodig”, prijkte groot op de cover van hun magazine.
Demesmaeker kan de vakbonden (of de ziekenfondsen) natuurlijk niet zomaar afschaffen. Ze heeft ze namelijk niet opgericht. Dat deden miljoenen werkende mensen gewoon zelf. Ook de sociale zekerheid is niet opgericht door de staat en al helemaal niet door de nationalisten, zoals Bart De Wever in zijn boek vertelt. De sociale zekerheid is opgericht door de werkende mensen zelf door zich te organiseren in vakbonden en ziekenfondsen. Het is ook om die reden dat het uitbetalen van uitkeringen tot de vele taken van vakbonden en ziekenfondsen behoren.
Er zijn natuurlijk wel historische voorbeelden van regimes die het recht op vereniging hebben ingeperkt of enkel staatsgeleide vakbonden of ziekenfondsen wilden toestaan, maar die regimes noemen we met recht en rede autoritair. Het zijn precies het soort regimes die ook de vrijheid van de pers aan banden leggen. Misschien zou men bij Het Laatste Nieuws dus beter eens nadenken alvorens mee te doen aan de aanvallen op de ziekenfondsen en de oorlog tegen het middenveld.
Bron: DeWereldMorgen.be