by admin | mei 8, 2023 | Economie
Met de fel besproken arbeidsdeal wil de federale regering de arbeidsmarkt hervormen en zo meer mensen aan het werk krijgen. Maar wat staat er in de arbeidsdeal? En wat betekent dit concreet voor jou als werknemer?
Wat is de arbeidsdeal?
De arbeidsdeal van de federale regering bestaat uit een aantal maatregelen die de werkzaamheidsgraad in België moet verhogen tot 80% (nu is dit 71%) en die zowel werknemers als werkgevers de nodige flexibiliteit moeten geven om dit doel te bereiken.
Ter info: deze arbeidsdeal is een politiek akkoord. Dit betekent dat de sociale partners hierover eerst nog hun advies moeten uitbrengen. Na de eventuele aanpassingen kan het voorstel mogelijk ook nog bijgestuurd worden door de Nationale Arbeidsraad. Pas daarna wordt de wet definitief goedgekeurd door het parlement en bekrachtigd en afgekondigd door de koning.
“Een concrete vooruitgang voor werknemers”, volgens minister van Werk Pierre-Yves Dermagne (PS) en “meer vrijheid voor werknemers en meer flexibiliteit voor werkgevers”, volgens minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD). Maar is het wel effectief een gamechanger voor de arbeidsmarkt?
De arbeidsdeal in 10 hoofdpunten
1. Werkweek van 4 dagen mogelijk
4 dagen werken i.p.v. de gangbare 5 dagen: voor heel wat werknemers klinkt het als muziek in de oren. Toch betekent dit niet dat je een dag per week minder kunt werken en alsnog hetzelfde loon zult ontvangen.
Deze maatregel zorgt er wel voor dat je als werknemer in de privésector (dus geen ambtenaren) de mogelijkheid krijgt om – mits goedkeuring van de werkgever – je wekelijkse werkuren te presteren in 4 i.p.v. 5 dagen (met maximaal 9,5 werkuren per dag). Hierdoor zou je bv. de 5de dag vrij mogen nemen waardoor je je werk en privéleven beter kunt combineren.
2. Wisselend weekregime
De ene week wat langer werken om de andere week wat minder lang te moeten werken (of een dagje vrij te zijn): dankzij de arbeidsdeal kan het. Om van deze flexibele regeling gebruik te kunnen maken, moet je dit schriftelijk aanvragen bij je werkgever. Hij of zij kan deze aanvraag wel weigeren maar dan moet daar een gegronde en gemotiveerde reden voor zijn.
3. Dienstrooster langer op voorhand bekend
Momenteel moet je als werknemer volgens de wet ten minste 5 dagen werkdagen op voorhand je werkschema voor de komende werkweek krijgen. Door de arbeidsdeal wordt die bekendmakingstermijn nu opgetrokken naar 7 werkdagen.
4. Recht op deconnectie
Werkgevers mogen niet meer verwachten dat je berichten of mails leest en beantwoordt buiten de gangbare werkuren. Je hebt dus het recht om offline te zijn en thuis met rust gelaten te worden.
Addertje onder het gras is dat dit geldt voor bedrijven met meer dan 20 werknemers. Werk je in een bedrijf met minder dan 20 werknemers, dan hangt je recht op deconnectie af van de collectieve arbeidsovereenkomst (cao) van je bedrijf.
5. Recht op een opleiding
Vanaf dit jaar heb je als werknemer recht op minstens 3 opleidingsdagen per jaar, vanaf 2024 zelfs op 5 dagen per jaar. Ook moet elk bedrijf met minstens 20 werknemers een individueel opleidingsplan opstellen voor het personeel.
6. Nieuwe regeling opzegtermijnen
Van job veranderen wordt iets makkelijker omdat je dankzij de arbeidsdeal al tijdens je opzegtermijn kunt overstappen naar je nieuwe werkgever. Hiervoor is een compensatieregeling uitgewerkt tussen de vorige en de nieuwe werkgever.
7. Betere regeling voor platformeconomie
Om de werkomstandigheden van bv. de fietskoeriers van Deliveroo of Uber te verbeteren, wordt aan de hand van 8 criteria bepaald of je nu als werknemer of zelfstandige aan de slag bent. Al naargelang je statuut krijg je dan de nodige sociale bescherming.
. Soepele regels voor nachtwerk
Door de arbeidsdeal worden de regels om te werken tussen 20u ’s avonds en middernachts wat versoepeld. Concreet: als één vakbond akkoord gaat om ook dan te werken, mag het (uiteraard met de nodige premies of extra loon).
9. Actieplan knelpuntberoepen
Om de knelpuntberoepen beter in kaart te krijgen, moeten de sociale partners per sector om de twee jaar concreet aanwijzen wat de feitelijke oorzaken zijn van het knelpuntberoep en zelf voorstellen doen om dit knelpunt te ontknellen.
10. Actieplan diversiteit op de werkvloer
Ook wil de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid de gegevens over diversiteit per sector nauwer opvolgen. Wanneer blijkt dat er opvallende verschillen zijn tussen de cijfers binnen een bepaalde sector en die binnen een specifiek bedrijf, zal het bedrijf in kwestie een goed uitgewerkt actieplan moeten voorleggen om de diversiteit op de werkvloer te stimuleren en te vergroten.
Gamechanger of niet?
Of de arbeidsdeal wel zo’n gamechanger is als gewild, is nog niet zeker. Aangezien heel wat maatregelen gelden voor bedrijven met meer dan 20 personeelsleden, geldt dit dus niet voor 83,9% van de ondernemingen (vooral kmo’s) die minder dan 10 werknemers tewerkstellen. Ook is het voor kleinere bedrijven niet altijd evident om bepaalde maatregelen door te voeren, vanwege bv. de kleinere personeelsbezetting of de aard van de activiteit.
Daarom heeft Neutr-On een beter plan.
Neutr-On wil tegen 2030 voor alle werknemers in de privé een 30-urenweek.
Langere werkweken zijn mogelijk, maar die uren moeten dan als overuren betaald worden.
Dat noemen we Plan 2030.30 !
by admin | mei 8, 2023 | Economie
Uitgedrukt per inwoner, is de Belgische staatsschuld de hoogste van Europa. Dat blijkt uit een overzichtstabel in het Sovereign Debt Index-rapport van vermogensbeheerder Janus Henderson, waarover De Standaard bericht. N-VA-Kamerlid Sander Loones onthulde bovendien dat België als enige hogeschuldenland zijn staatsschuld niet afbouwt, in tegenstelling tot Italië, Spanje, Portugal en Frankrijk.
Met een staatsschuld van 53.280 dollar of 48.199 euro per hoofd van de bevolking is België dé schuldenkampioen van Europa. Dat blijkt uit een overzichtstabel in het Sovereign Debt Index-rapport van vermogensbeheerder Janus Henderson, waarover De Standaard bericht. Ierland staat op de tweede plaats met een staatsschuld van 51.577 dollar per inwoner. Italië sluit de top drie af.
“Het regent slechte cijfers voor de regering-De Croo”, reageert N-VA-Kamerlid Sander Loones. Maar wat hij zo mogelijk nog erger vindt, is dat België als enige hogeschuldenland zijn staatsschuld niet afbouwt, in tegenstelling tot Italië, Spanje, Portugal en Frankrijk. Loones komt tot die conclusie op basis van de cijfers uit de stabiliteitsprogramma’s die alle EU-lidstaten deze week bij de Europese Commissie moeten indienen.
“Nu de intresten stijgen, lijkt iedereen te beseffen dat ze hun schulden moeten afbouwen. Alleen de regering-De Croo niet: die blijft maar extra schulden opstapelen. Totaal onverantwoord”, besluit Loones
Bron: De Standaard
by admin | mei 8, 2023 | Sectoren
Vandaag krijgt de toekomst van de handel in België een dikke zwarte rand. Na meer dan 150 jaar activiteit in de Belgische handelssector heeft Delhaize koudweg aangekondigd dat het al zijn winkels gaat franchiseren. We spreken hier over 128 verkooppunten in eigen beheer. En over de toekomst van zowat 9000 werknemers.
De directie was haar zet al enkele weken achter de schermen aan het voorbereiden.. De directie weigerde zelfs de vragen van de vakbonden te beantwoorden. Een schandalige manier van doen waarbij geen enkele ruimte voor menselijkheid meer is.
De vakbonden en alle werknemers van het bedrijf zijn geschokt en razend. Wat zich onlangs heeft afgespeeld, heeft bij de werkgevers in de sector blijkbaar helaas als inspiratie gediend voor verdere ontsporingen. Wat er vandaag bij Delhaize gebeurt, is niet meer of minder dan een verkapte sluiting. Een Belgische supermarktketen met een jarenlange geschiedenis zal morgen alleen nog maar zijn merk verdelen. Dit is het begin van het einde van de geïntegreerde handel in België.
Wat er vandaag bij Delhaize gebeurt, is het naar beneden halen van de arbeidsvoorwaarden van alle werknemers. Met op termijn de banen die zullen verdwijnen. Zo wordt binnen een hele sector sociale dumping georganiseerd.
Wat er gebeurt, is ook een manier om het collectief overleg definitief buitenspel te zetten. Bij gefranchiseerde winkels is er immers geen vakbondsvertegenwoordiging.
Jarenlang hebben wij er alles aan gedaan om de sociale dialoog in stand te houden, gesprekken te voeren en oplossingen te vinden voor de toekomst van de werknemers en het bedrijf. Met deze franchisering schakelt de directie de facto ook het sociaal overleg uit.
De ondernemingsraad was zorgvuldig voorbereid en berekend. Toeval bestaat niet, want de vergadering eindigde net voor de opening van de beurs… Ahold-Delhaize zal niet terugkomen op zijn beslissing. Volgens hen is het “de groei die dit rechtvaardigt”. Over een periode van 4 jaar zouden de geïntegreerde winkels 1,1% verlies aan groei gekend hebben, terwijl het bij de gefranchiseerde formats net om 3,5% positieve groei gaat. Bij Delhaize wordt niet gepraat over verliezen en evenmin over een bedrijf in moeilijkheden. Er is – aldus de Nederlandse top – gewoon onvoldoende groeimarge.
In naam van de groei, in naam van het kapitalisme, in naam van het geld wordt besloten om een commercieel model volledig om te gooien. In plaats van te proberen via sociaal overleg oplossingen te vinden voor de winkels in moeilijkheden, maken ze tabula rasa en zetten ze de toekomst van 9000 mensen op de helling. Deze beslissing is stuitend, onwaardig, misprijzend… Er zijn gewoon geen woorden voor. Daarom moeten de acties verder gaan.
Supermarktketen Delhaize, die de 128 winkels in eigen beheer wil verzelfstandigen, zou zich ertoe verbinden om geen van die supermarkten in eigen beheer te sluiten tot eind 2028. De garantie geldt ook na overname door een zelfstandige uitbater, zo werd gemeld in een schriftelijke verklaring. De vakbonden geloven het niet.
De groep formuleert daarin vier garanties die ze aan de vakbonden wilde voorleggen tijdens de ondernemingsraad eerder. De vakbonden zijn evenwel vroegtijdig opgestapt uit dat overleg, waarna de directie hen de garanties schriftelijk gecommuniceerd heeft.
Het gaat concreet om een bevestiging van de loon- en arbeidsvoorwaarden, een garantie om geen supermarkten in eigen beheer te sluiten tot eind 2028, garanties rond langdurig zieken, geleidelijke werkhervatting en medische restricties, en een voorstel om resterende overuren standaard mee over te laten gaan.
“Niets waard”
De belofte van supermarktketen Delhaize om geen van de winkels in eigen beheer tot eind 2028 te sluiten, is niets waard. Dat zegt vakbondsman Wilson Wellens kort na de aankondiging van de directie. “Als je het vernis van die zogenaamde garanties, en de rest van de directiecommunicatie, haalt, dan zie je dat dit geen eiken kast maar gewoon plastic is”, aldus Wellens.
De vakbondsman heeft vragen bij de communicatiestrategie van de directie. “Bij elk overlegmoment verspreiden ze eenzijdige communicatie naar de buitenwereld, in plaats van voorstellen en argumentatie aan de onderhandelingstafel”, zegt Wellens. “We herinneren ons het filmpje van de CEO, vanochtend de aankondiging over het verbod op blokkeren van winkels en distributiecentra en nu de vier garanties. Allen gooien ze nog meer olie op het vuur.”
In het persbericht is sprake van een bevestiging van de loon- en arbeidsvoorwaarden, een garantie om geen supermarkten in eigen beheer te sluiten tot eind 2028, garanties rond langdurig zieken, geleidelijke werkhervatting en medische restricties en een voorstel om resterende overuren standaard mee over te laten gaan. Aan die bevestigingen en garanties hechten de vakbonden weinig geloof. “Deze directie heeft nu eenmaal een verleden voor het verbreken van beloftes”, klinkt het. “En hoezo doen ze een belofte over geen sluitingen tot 2028? Ze gaan die winkels toch allemaal franchiseren?”.
Ook aan Franstalige kant zien ze niks nieuws in de communicatie van de directie. “De directie heeft geen komma veranderd”, aldus Myriam Delmée van het socialistische Setca. “De communicatie van Delhaize bestaat erin dat ze een stuk stront in cadeaupapier verpakken en dat als ‘prachtig’ verkopen.”
Het overleg tussen vakbonden en directie bij Delhaize was andermaal een maat voor niets.
De volgende ontmoeting met de vakbondsvertegenwoordiging is de ondernemingsraad op maandag 22 mei. Op die dag houdt het gemeenschappelijk vakbondsfront ook een nationale manifestatie in Brussel naar aanleiding van de situatie bij Delhaize. Wat betreft Wellens moet er vooral “langer, meer en intensiever onderhandeld worden”. Daartoe werd een eerste aanzet gegeven in de verzoeningsvergadering van een tiental dagen geleden, klinkt het. Ook die bemiddeling leverde geen resultaat op, maar volgens Wellens was dat wel het beste overleg tot nu.
by admin | mei 8, 2023 | Sectoren
Met een recordwinst van 2,5 miljard euro zet Ahold Delhaize, of beter Holdup-Delhaize, een aanval in op de werkenden om haar winsten met 1 miljard euro te doen stijgen. Via de franchise stoot Delhaize 9000 personeelsleden af. Het gaat om 13% van de 70000 werkenden in de voedingsdistributie.
door Wouter (Gent) uit maandblad De Linkse Socialist
Delhaize doet deze aanval onder het voorwendsel dat het sneller een groter marktaandeel wil behalen. Dat beoogde resultaat is helemaal niet zo zeker: 25% van de gefranchiseerde winkels zit vandaag in de problemen. Er is gewoonweg te veel concurrentie tussen winkels in België vandaag. Vorig jaar kwamen er in België netto 75 supermarkten bij. Deze investeringen gebeuren niet omdat er te weinig winkels zijn, maar om anderen kapot te maken.
In plaats van het personeel leefbare lonen te betalen, investeren deze ketens liever in het bestrijden van hun concurrenten. De groei van de ene keten gaat ten koste van de andere. Deze concurrentielogica is nefast voor het personeel. Wie zegt dat het de klanten ten goede komt, heeft de prijzen nog niet goed bekeken. Een winkelkarretje werd bijna 20% duurder op een jaar tijd. Open VLD-voorzitter Lachaert zal dat niet voelen met zijn maandloon van ruim 10.000 euro, maar gewone werkenden en hun gezinnen wel.
In elke stad kunnen grote piketten rond de winkel gevormd worden, waarbij klanten, buren en werknemers uit andere sectoren worden opgeroepen om mee te doen. Deze kunnen dienen als eerste lokale acties op weg naar regionale betogingen. Solidariteit en mobilisatie in alle sectoren is nodig om deze tot een succes te maken.
Neerwaartse spiraal voor arbeidsvoorwaarden en lonen
De recente komst van Albert Heijn en Jumbo versnelde de sociale achteruitgang. Deze ketens betalen bijvoorbeeld geen extra loon voor zondagwerk. Dit zet druk op andere winkelketens. Makro ging al failliet. Elders is er een neerwaartse spiraal inzake arbeidsvoorwaarden en lonen. Als de plannen bij Delhaize en Intermarché passeren, is de enige vraag wie de volgende is.
Franchisering zet de arbeidsvoorwaarden en lonen onder druk omdat deze winkels onder een ander subcomité vallen. Uiteraard zijn er franchisewinkels waar het goed werken is, maar de minimale voorwaarden zijn een pak slechter: loonbarema’s die tot 25% lager liggen, geen verplichte vergoeding van woon-werkverkeer, geen extra loon op zon- en feestdagen, geen verplichting van maaltijdcheques … De vakbonden hadden in 1999 nooit mogen aanvaarden dat er een subcomité voor gefranchiseerde winkels werd opgericht. De strijd vandaag wordt bemoeilijkt door de nederlaag van toen.
De afgelopen 25 jaar was er een golf van franchisering. Het wordt voorgesteld alsof het gaat om kleine zelfstandige ondernemers. In veel gevallen is dat niet zo. Van de 50 gefranchiseerde winkels van Albert Heijn worden er 35 uitgebaat door grote ondernemingen. Peeters-Govers bijvoorbeeld baat 14 dergelijke winkels uit. Neen, het gaat niet om lokale verankering. Het gaat om een georkestreerde aanval op de werkvoorwaarden en vakbondsrechten.
Bij Albert Heijn ligt de ‘personeelskost’ lager. Hoe ze dat doen? ACV-secretaris Koen Roosen in Het Nieuwsblad: “Ze betalen het minimum. Ze geven geen extra’s. Ze zijn hier nog maar tien jaar of zo en hebben dus veel minder anciënniteit. Ze werken veel met uitzendkrachten, studenten en deeltijdse contracten. 30% van hun medewerkers zijn interims. Bij de eigen winkels van de andere ketens heb je dat bijna niet. De loonpolitiek van Albert Heijn leidt tot een groot verloop, maar dat nemen ze erbij. Er zijn winkels waar er een schrikbewind is, waar niemand durft bewegen.”
Er is een bewust beleid richting een samenleving waarin je minstens twee jobs nodig hebt om te overleven. Dat gebeurt vandaag al met de toename van flexi-jobs. Veel werkenden uit andere lageloonsectoren nemen er een flexi-job in de distributie bij. Idem voor studenten om hun studies te betalen. In sommige Nederlandse supermarkten werken er bijna enkel studenten, waaronder 16-jarigen die amper 6 euro per uur verdienen. Kortom, de deur wordt opengezet om het aantal werkende armen drastisch op te voeren en te komen tot een samenleving waarin één job niet meer volstaat.
Deze sector staat al langer bekend om lage lonen. Winkelpersoneel stond tijdens de pandemie in de frontlinie en werd erkend als essentieel. Nu wordt het opgeofferd voor de winsten. Dit staat in schril contrast met wat de top zichzelf toekent. De CEO van Ahold-Delhaize liet zijn jaarloon optrekken tot 6,5 miljoen euro. De eigenaars van Aldi en Lidl staan in de top tien van rijkste Europeanen.
Deze strijd belangt iedereen aan
Als Delhaize ermee wegkomt, zullen anderen volgen. Waarom zouden Colruyt, Aldi of Lidl nog hogere lonen betalen of op zondag gesloten blijven? Eens die nieuwe standaard gezet is, volgen andere sectoren. Als het bij de ene flexibel aan lage lonen kan, waarom niet bij de andere? De strijd bij Delhaize belangt iedereen aan.
Delhaize is een breekpunt dat de hele sector aanbelangt.
Via franchisering worden de vakbonden buitenspel gezet omdat elke winkel zogezegd een apart bedrijf is. Uiteraard klopt dat niet: alle belangrijke beslissingen worden op hoger niveau genomen. Het uitschakelen van de vakbonden is een opstap naar het ondermijnen van de arbeidsvoorwaarden. De sterkte van vakbonden is dat het personeel samen sterk staat. Verdelen om te heersen en meer winst te maken, is de politiek van de werkgevers.
Rechtse criticasters in het parlement en de media beweren dat de ‘rigide’ opstelling van de vakbonden de noodzakelijke flexibiliteit in een veranderende markt zou tegenhouden. Als de sector problemen kent, komt dit niet door het hardwerkende personeel maar door de moordende concurrentie die door winsthonger is ingegeven. Niet de vakbonden, maar de aandeelhouders zijn het probleem. Ahold-Delhaize kondigde eind november aan dat het via de inkoop van eigen aandelen 1 miljard euro cadeau doet aan de aandeelhouders. Enkele maanden later volgde de aankondiging dat er 1 miljard euro moet bespaard worden op het personeel.
Er wordt gezegd dat het bestaande personeel de huidige voorwaarden behoudt bij een overgang naar een franchise. Uiteraard is dat slechts tijdelijk: nieuw personeel zal slechtere voorwaarden hebben, oud personeel zal weg gejaagd worden. Tot wat franchisering leidt, werd duidelijk bij een controle van een AD Delhaize aan de Anspachlaan in Brussel. Acht van de twintig gecontroleerde werknemers waren niet eens ingeschreven! De politie verzegelde de winkel, maar de directie doorbrak de zegels waarop de politie nogmaals ter plaatse moest komen. Hoe zal sociale bescherming nageleefd worden onder dergelijke condities?
Hoe kunnen we winnen?
De strijd stoppen, is uiteraard geen optie. Voorwaarden koppelen aan het franchiseren helpt ons evenmin. Het betekent immers dat we het principe aanvaarden. We moeten verenigd onze strijd opbouwen. Er is een grote solidariteit onder het personeel van Delhaize, maar ook in de rest van de sector en onder de ruimere bevolking.
De directie heeft zich voorbereid op deze veldslag. We mogen het personeel van Delhaize niet winkel per winkel alleen laten vechten. Een aanval op hun voorwaarden is een aanval op ons allen. Er waren spontane stakingen, acties aan de ondernemingsraad en blokkades van opslagplaatsen. Er was een gezamenlijk protest met collega’s van Intermarché. Dat is een goede eerste stap waarop we verder moeten bouwen.
In elke stad kunnen op zaterdag grote piketten rond de winkel gevormd worden, waarbij klanten, buren en werknemers uit andere sectoren worden opgeroepen om mee te doen. Deze kunnen dienen als eerste lokale acties op weg naar regionale betogingen. Solidariteit en mobilisatie in alle sectoren is nodig om deze tot een succes te maken.
Er kan voor deze acties gemobiliseerd worden met petities, pamfletten en spandoeken in elke winkel. Er kunnen solidariteitsaffiches verspreid worden. We kunnen financiële steun ophalen voor een stakerskas. De 128 winkels kunnen een centrale verzetshaard worden waarrond de solidariteit georganiseerd wordt.
Dit kan opbouwen naar regionale en nationale betogingen met tienduizenden aanwezigen, waardoor het een strijd van heel de samenleving wordt. De solidariteit omzetten in actieve strijd zou de pas afsnijden voor de propaganda van de traditionele politici en hun media. Als Delhaize niet wil toegeven, moeten we de keten in publieke handen nemen om jobs te redden. Dat zou betekenen dat we collectief de controle en de leiding overnemen van de aandeelhouders die al genoeg geprofiteerd hebben. Het zou bovendien de deur openen voor democratische planning die vertrekt van de noden van zowel het personeel als de klanten.
Meer weten over onze standpunten en voorstellen voor de strijd? Kom naar Socialisme 2023!
Thomas Baeyens, afgevaardigde BBTK bij Albert Heijn: “De aanval op het personeel van Delhaize is een aanval op ons allemaal! Want als de franchisering lukt, zorgt dit ervoor dat de vakbonden buitenspel staan en dat deze flexibele en precaire arbeid het nieuwe normaal wordt. We willen geen samenleving waarin je op zijn minst 2 jobs nodig hebt om te overleven. Dat is nu al voor steeds meer werkenden het geval!” “We hebben nood aan een opbouwend actieplan! In elke stad kunnen piketten rond de winkel gevormd worden, waarbij klanten, buren en werknemers uit andere sectoren worden opgeroepen om mee te doen.
Bron: LSP
by admin | mei 8, 2023 | Varia
Alles wat u moet weten over de nieuwe belastingaangifte
Koppels moesten tot nu toe altijd de gegevens van de man in de linkerkolom van de belastingaangifte zetten. Dat is niet altijd meer het geval: de belastingaangifte is voortaan genderneutraal. Wat moet u weten over deze en andere nieuwigheden?
De elektronische aangiftes zijn beschikbaar op MyMinfin (Tax-on-web). De papieren exemplaren worden in de loop van mei verstuurd.
1. Man heeft niet langer ‘voorrang’
Een opvallende nieuwigheid belangt de 540.000 belastingplichtigen aan die samen met hun partner een aangifte indienen. Gehuwden en wettelijk samenwonenden vulden tot nu toe altijd de gegevens van de man in de linkerkolom in, die van de vrouw in de rechter.
Maar vanaf dit jaar is de aangifte genderneutraal. Wie welke kolom invult, hangt af van de leeftijd. De oudste partner vult de linkerkolom, de jongste de rechterkolom. Is de vrouw de oudste van een paar, dan moet ze voortaan de linkerkolom invullen. Die werkwijze op basis van leeftijd wordt al langer gebruikt bij partners van hetzelfde geslacht.
Een geruststelling: als koppels per vergissing de verkeerde kolommen invullen, krijgen ze daarvoor geen sanctie. Wel ontvangen ze een brief ter informatie en wordt de aangifte aangepast.
2. Ook voor boekhouders is 15 juli de deadline
Laat u uw belastingaangifte invullen door een mandataris, zoals een boekhouder, accountant of fiscalist? Contacteer hem zo snel mogelijk. Mandatarissen moeten, net zoals wie zelf zijn aangifte invult, vanaf dit jaar de elektronische aangiftes tegen 15 juli indienen. Tot vorig jaar kregen ze extra tijd en moest een aangifte pas eind september ingediend zijn. U moet de mandataris dus sneller alle informatie en documenten bezorgen.
Voor elektronische aangiften met ‘specifieke inkomsten’ is er meer tijd. De uiterste indieningsdatum is dan 18 oktober. Het gaat om aangiftes met zelfstandige inkomsten (winsten, baten, bezoldigingen van bedrijfsleiders of meewerkende echtgenoten) of buitenlandse beroepsinkomsten. Ook particulieren die zo’n aangifte indienen, hebben tot 18 oktober de tijd. Dat is ook zo als u in Tax-on-web een uiterste indieningsdatum van 15 juli ziet. Het is niet nodig uitstel te vragen.
U krijgt bovendien een incentive om een aangifte met een termijn tot 18 oktober ten laatste 31 augustus in te dienen. De fiscus garandeert een snellere terugbetaling of een latere betaling van belastingen.
Zweert u bij papier? Voor alle aangiftes op papier ligt de deadline op 30 juni. De papieren exemplaren worden in de loop van mei verstuurd. Als u in juni nog geen papieren belastingbrief ontvangen hebt, kunt u bellen naar de fiscus (02/572.57.57).
3. Controleer een vooraf ingevulde aangifte grondig
De fiscus verstuurt dit jaar 3,9 miljoen voorstellen van vereenvoudigde aangifte (VVA). Dat document bevat alle gegevens die de fiscus heeft en een simulatie van de berekening van de te betalen of terug te krijgen belastingen. Wie zijn eBox – de digitale postbus van de overheid – heeft geactiveerd, krijgt geen exemplaar op papier, maar wel een elektronisch. Gaat het om een gezamenlijke VAA voor een koppel, dan moeten beide partners hun eBox activeren om geen papieren versie te krijgen. De papieren exemplaren worden in mei verstuurd.
Als de gegevens op het document correct zijn, hoeft u niets te doen. Maar u hebt er alle belang bij te controleren of alle gegevens correct zijn en geen informatie ontbreekt. Als u het voorstel klakkeloos aanvaardt, riskeert u geld mis te lopen. Zeker uw gezinssituatie is een aandachtspunt. Denk aan kinderen en andere personen ten laste, kosten voor kinderopvang en betaalde of ontvangen onderhoudsgelden.
Controleer ook of alle belastingvoordelen waarop u recht hebt, zijn opgenomen. Denk aan giften, dienstencheques, pensioensparen, een (nieuwe) lening of een levensverzekering voor het langetermijnsparen. Let ook op ander vastgoed dan uw gezinswoning, zoals een tweede verblijf of een verhuurd pand, zeker bij een aankoop, verkoop of verhuizing.
Beleggers moeten waakzaam zijn. Tot 800 euro aan dividenden is vrijgesteld van roerende voorheffing, maar die vrijstelling wordt nooit automatisch verrekend in het voorstel van vereenvoudigde aangifte.
In sommige gevallen is het voorstel van vereenvoudigde aangifte niet geldig en moet u zelf een aangifte invullen. Bijvoorbeeld als u rekeningen of levensverzekeringen in het buitenland hebt, een oprichter of begunstigde bent van een juridische constructie of leningen hebt verstrekt aan startende kleine vennootschappen via een erkend crowdfundingplatform.
Moet u een voorstel van vereenvoudigde aangifte wijzigen? Een wijziging op papier moet tegen 30 juni gebeurd zijn, via Tax-on-web kan dat tot 15 juli. Let op, de uiterste indieningsdatum van 18 oktober geldt niet automatisch voor wie een VVA moet wijzigen om zelfstandige of beroepsinkomsten aan te geven. U kunt het best uitstel vragen voor 15 juli. Vanaf die datum kunnen de VVA’s verwerkt worden. Zodra een vooraf ingevulde aangifte opgenomen is in het verwerkingsproces, is geen uitstel meer mogelijk en moet nadien een correctie uitgevoerd worden. Is het verwerkingsproces nog niet gestart, dan kan ook na 15 juli nog een uitstel gegeven worden.
4. Hoger belastingvoordeel voor laadpaal thuis
Meer en meer mensen rijden met een elektrische wagen. Wie tussen 1 september 2021 tot 31 augustus 2024 investeert in een vaste laadpaal bij zijn gezinswoning, krijgt daarvoor een belastingvoordeel als alle voorwaarden voldaan zijn. Voor de uitgaven gedaan in 2022, die u nu aangeeft, is het maximumbedrag opgetrokken van 1.500 tot 1.750 euro per laadstation. Dat geeft recht op een belastingvermindering van 45 procent, wat het maximale voordeel op 787,50 euro brengt.
In Tax-on-web krijgt u hulp voor de aangifte van een laadpaal. Het maximumbedrag wordt automatisch toegepast naargelang uw situatie. U moet twee bijlagen bij uw aangifte voegen: de factuur van de plaatsing van het laadstation en het keuringsattest van de installatie.
5. Ook ‘oude’ attesten voor kinderopvang gelden
Een deel van de opvangkosten voor uw kinderen tot 14 jaar (21 jaar voor kinderen met een zware handicap) kunt u via uw belastingaangifte recupereren. Het gaat bijvoorbeeld om de opvangkosten aangerekend door de crèche, voor- en naschoolse opvang of een zomerkamp met de jeugdbeweging.
U kunt tot 14,40 euro per opvangdag inbrengen. De belastingvermindering hangt af van het inkomen van de ouders en bedraagt minstens 45 procent. Voor een opvangdag waarvoor u 14,40 euro of meer hebt betaald, krijgt u via uw belastingaangifte 6,48 euro terugbetaald (exclusief gemeentebelastingen).
De betaalde kosten moet u kunnen staven met een fiscaal attest. Voor opvangactiviteiten vanaf 27 januari 2022 moet de opvangdienst in principe een nieuw model van fiscaal attest gebruiken. Gebruikte de opvangdienst nog het oude model, dan is dat voor het inkomstenjaar 2022 nog geen probleem. De fiscus zal zich flexibel opstellen en u krijgt nog altijd het belastingvoordeel.
6. Buitenlands vastgoed heeft een kadastraal inkomen
Sinds vorig jaar moeten Belgisch en buitenlands vastgoed op dezelfde manier aangegeven worden. Wie bijvoorbeeld een tweede verblijf in het buitenland alleen zelf gebruikt, moet in zijn aangifte een kadastraal inkomen invullen. Daarom moet wie vastgoed in het buitenland koopt, verkoopt of erft dat verplicht spontaan melden aan de fiscus.
De Administratie Opmetingen en Waarderingen of het vroegere ‘kadaster’ bepaalt een ‘Belgisch’ kadastraal inkomen op basis van de gegevens die u doorgeeft. Het berekende kadastraal inkomen vindt u terug in MyMinfin en Tax-on-web. Voor belastingplichtigen met een ‘stabiele’ situatie die bijvoorbeeld niet verhuisd zijn, is het kadastraal inkomen ook vooraf ingevuld in Tax-on-web.
Hebt u uw buitenlands vastgoed nog niet gemeld bij de federale overheidsdienst Financiën? De makkelijkste manier is aangifte te doen via MyMinfin. Binnen 24 uur ontvangt u een kadastraal inkomen.
7. Zoek niet naar codes voor de gas- en elektriciteitspremie
Om de gezinnen tijdens de energiecrisis te ondersteunen, werkte de federale regering een steunmaatregel uit: het basispakket energie voor gas en elektriciteit. Een eerste steunpakket was er in 2022 voor de maanden november en december. Gezinnen kregen een tegemoetkoming van 135 euro per maand voor gas en 61 euro per maand voor elektriciteit.
Die werd betaald aan iedereen met een energiecontract dat voldeed aan de voorwaarden, maar het was de bedoeling de lage en de middeninkomens te ondersteunen. Bij de hoogste inkomens wordt de tegemoetkoming deels via de jaarlijkse belastingafrekening teruggenomen. Het plafond ligt voor wie alleen belast wordt op een totaal netto-jaarinkomen tot 62.000 euro en voor koppels op 125.000 euro. Per extra fiscaal persoon ten laste komt daar 3.700 euro bovenop, voor een kind in co-ouderschap 1.850 euro.
U hoeft zelfs niets te doen. Op de belastingaangifte staan dan ook geen codes voor de gas- en elektriciteitspremie. De fiscus beschikt over alle informatie en berekent zelf een nieuwe ‘bijzondere bijdrage energie’ bij het opmaken van het aanslagbiljet.
8. Fiscus biedt hulp bij het invullen
De fiscus biedt hulp bij het invullen van uw belastingaangifte. Dat kan zowel telefonisch als fysiek in een kantoor van de fiscus of tijdens een van de invulsessies die 311 gemeenten organiseren. U moet altijd op voorhand een afspraak maken.
Wie vorig jaar hulp vroeg, heeft mogelijk al een afspraak. De fiscus contacteerde die mensen proactief om hen dit jaar opnieuw te helpen en heeft al 85.000 afspraken vastgelegd. U kunt ook zelf een afspraak maken, door te bellen naar het nummer op de envelop van de aangifte. Om te weten welke zitdagen er zijn, raadpleegt u de website van uw gemeente voor praktische informatie en om een afspraak te maken.
Bron: De Tijd
