Demir wil beleid probleemscholen tijdelijk kunnen overnemen

Demir wil beleid probleemscholen tijdelijk kunnen overnemen

Minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) wil een taskforce oprichten die het beleid van probleemscholen tijdelijk naar zich toe kan trekken. Het is een van de maatregelen waarmee ze “ongewenst gedrag en schooluitval” wil aanpakken.

“Er moet weer rust en structuur komen op school”, zei minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) eind augustus. Ze beloofde toen dat ze scholen daarbij zou helpen. De Standaard kon de recentste versie van haar actieplan inkijken. Daaruit blijkt dat Demir een taskforce wil oprichten die in probleemscholen “het beleid van de school voor een afgebakende periode kan overnemen”. Het is de onderwijsinspectie die, als ze “tekorten in klasmanagement en gedragsbeleid” vaststelt, scholen kan “verplichten om zich extern te laten begeleiden door de taskforce”. Ook krijgen schooldirecties het mandaat om controles uit te voeren “op de inhoud van lockers, boekentassen en zakken” om zeker te zijn dat leerlingen geen drugs of wapens de school binnenbrengen. Dat mogen evenwel geen willekeurige steekproeven zijn.

Het plan moet “gewenst gedrag” op school bevorderen en “ongewenst gedrag duidelijk begrenzen”. De term “ongewenst gedrag” omvat zowel “minder ernstig gedrag dat de lesroutine verstoort en zo het leereffect ondermijnt (blijven praten, geen lesmateriaal bij zich hebben, in discussie blijven gaan …) als gedrag dat de grenzen van anderen overschrijdt of de werking van de school belemmert (uitschelden, discrimineren, bedreigen, stelen, spijbelen, pesten, vechten, iemand tot seksuele handelingen dwingen …)”.

Daarvoor moeten vooral scholen, maar ook leerkrachten, meer verantwoording afleggen voor hun tuchtbeleid. Zo moet elke school een gedragsexpert aanduiden. Dat kan de directeur zelf zijn, maar die mag de taak ook doorschuiven naar een andere persoon binnen de school. Bovendien kan de onderwijsinspectie onaangekondigd het klasmanagement in een school komen controleren. Maar ook binnen de gewone doorlichtingen moet de inspectie meer aandacht besteden aan het tuchtbeleid, zeker in middelbare scholen waar veel B-attesten uitgereikt worden waarbij leerlingen geen richting meer op dezelfde school kunnen volgen. Ten slotte moeten scholen ook beter motiveren waarom ze een tuchtmaatregel, zoals een schorsing, nemen.

Ongewenst stille jongen

“Op sommige scholen zijn er problemen. Die moeten worden aangepakt”, zegt Vlaams Parlementslid Stephanie D’Hose (Open VLD), die akte nam van het plan van Demir. “De leerkracht moet weer baas zijn in de klas: daarvoor heeft die meer ondersteuning nodig bij conflicten. Geen extra procedures. En ook geen taskforce die alles overneemt, want daarmee zet je een school de facto onder curatele.” D’Hose pleit voor meer opleiding voor directeurs. “Ze moeten net meer vrijheid krijgen en zelf kunnen bepalen waar ze personeel inzetten. Scholen moeten ook meer samenwerken met lokale besturen en justitie.”

D’Hose maakt zich als liberaal ook zorgen over het feit dat de staat bepaalt wat “gewenst en ongewenst gedrag” is. “Valt een stille, timide jongetje daar dan onder? Of vertoont een meisje dat door de scheiding van haar ouders moeite heeft om zich te concentreren dan ook ongewenst gedrag? Het is een gevaarlijk hellend vlak.”

Net voor de herfstvakantie heeft minister Demir het plan voor het eerst voorgelegd aan de onderwijskoepels. Ook zij hebben, volgens onze informatie, fundamentele bezwaren tegen verschillende maatregelen. “Dat de rol van de school en directie sterk uitgebreid wordt, is juridisch zeer wankel”, klinkt het. “We zien directies niet als potentiële klikspanen en willen problemen samen met ouders aanpakken. Dit is een model dat niet gebaseerd is op het Vlaamse onderwijs.” Later deze week volgt opnieuw overleg met de koepels. Demir betreurt dat het plan gelekt is voor het op de tafel van de Vlaamse regering terechtkwam. “Ik weet ook niet of de versie waarover De Standaard beschikt up-to-date is.” Verschillende bronnen bevestigen dat de versie van 15 oktober de laatste versie is die Demir met haar coalitiepartners gedeeld heeft. “Wat ik wel weet, is dat er in onze scholen meer moet worden ingezet op een leervriendelijke omgeving en dat we daarin grote stappen vooruit kunnen zetten met aangepast schoolgedrag.” 

Bron: De Standaard

Wie vandaag een werkloosheidsuitkering krijgt, is in paniek

De federale regering besliste om de werkloosheidsuitkering in de tijd te beperken tot maximaal twee jaar. Dat zorgt voor grote ongerustheid bij kwetsbare mensen die vandaag een werkloosheidsuitkering krijgen, merken sociale professionals op het terrein. “De echte vraag is: waar zijn de jobs voor werkzoekenden die niet in het standaardprofiel passen?”

Scarlett

Half september viel bij Scarlett (24) een brief in de bus van de Rijksdienst voor Arbeidsbemiddeling (RVA) met de boodschap dat ze vanaf 1 januari haar inschakelingsuitkering verliest.

Scarlett is een pseudoniem.

Dat is een uitkering die werkzoekende schoolverlaters kunnen ontvangen nadat ze een wachttijd hebben doorlopen.

‘Er is momenteel een kindje onderweg en niemand wil mij aannemen.’

De regering-De Wever besliste namelijk om de werkloosheidsuitkeringen te beperken tot één jaar. Daarboven is een maximale verlenging met twaalf maanden mogelijk, afhankelijk van hoe lang iemand al gewerkt heeft. Ook de maximale looptijd van de inschakelingsuitkering werd teruggeschroefd van drie naar één jaar.

“Wat het extra moeilijk maakt voor mij”, vertelt Scarlett, “is dat er momenteel een kindje onderweg is en niemand mij wil aannemen.” Scarlett studeerde zorg in het buitengewoon secundair onderwijs, maar haalde uiteindelijk geen diploma.

Moeilijke zoektocht naar werk

Haar zoektocht naar werk verliep moeilijk. Ze had enkele kortdurende contracten, maar vond geen vast werk. Ondertussen was haar mama ziek geworden. “Ze had kanker. Toen ze palliatief was, ben ik gestopt met werk zoeken en fulltime voor haar gaan zorgen. Vorig jaar is ze overleden.”

Opnieuw zocht Scarlett werk. Enkele jobaanbiedingen met shiftenwerk op moeilijk bereikbare locaties moest ze afwijzen omdat ze zonder auto niet op het werk geraakte. “En nu ik zwanger ben, is het nog lastiger. Toen een interimkantoor me onlangs belde voor een job in een fabriek en ik dat vermeldde, werd het stil aan de lijn en dan klonk het: ‘Sorry, dan gaat het niet’.”

Kwaad wordt ze ervan, want ze bevalt pas in mei en heeft het gevoel dat ze nu nog perfect kan werken. “Het is kleinerend voor zwangere vrouwen. Ik kan bij wijze van spreken werken tot de dag voor de bevalling.” Bijna had ze een job als busbegeleider op een schoolbus voor kinderen met een handicap. Maar ook dat kon niet doorgaan. “Die job houdt blijkbaar risico’s in voor de baby.”

Wakker liggen

Stilzitten doet Scarlett niet. Zo is ze actief bij jongerenvereniging Betonne Jeugd en ze doet al enkele jaren vrijwilligerswerk bij jongerencentrum Kavka. “Ik startte er als onthaalmedewerker, werd daarna barmedewerker en groeide uiteindelijk door tot productieverantwoordelijke. Maar ik heb het gevoel dat naar deze ervaring niet gekeken wordt in mijn zoektocht naar werk. Ze zien me vooral als iemand uit het buitengewoon onderwijs, iets waar ik me trouwens niet voor schaam.”

‘Ik ben bang om zonder geld te vallen.’

Januari kruipt alsmaar dichterbij. Daar ligt Scarlett wakker van. “Ik ben bang om zonder geld te vallen. Want wat voor moeder zal ik dan zijn? Binnenkort ga ik samenwonen met mijn partner, een verpleegkundige. Met enkel zijn loon komen we niet rond. Momenteel zie ik geen andere mogelijkheid dan naar het OCMW stappen voor een leefloon. Maar ik weet niet zeker hoeveel ik zou krijgen en of dat zal volstaan.”

Bij ruim 4.000 Vlamingen stopt de uitkering op 1 januari. Iets meer dan de helft daarvan zijn jongeren.`

184.000 mensen verliezen uitkering

De beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd zal gefaseerd ingevoerd worden. Tegelijk met Scarlett kregen ruim 4.000 andere Vlamingen het bericht dat hun uitkering begin januari stopt. Iets meer dan de helft zijn jongeren zoals Scarlett. De overige groep zijn mensen die alles samen al meer dan 20 jaar een werkloosheidsuitkering kregen, daarom niet ononderbroken.

‘Mensen staan in één keer voor een muur en weten niet wat ze kunnen doen.’

Vanaf maart verliezen mensen die langer dan acht jaar werkloos zijn hun uitkering, in april gaat het om mensen die meer dan twee jaar werkloos zijn. Alles samen gaat het om zo’n 184.000 Belgen die tegen juli 2027 getroffen worden door de maatregel, liet minister van Werk David Clarinval (MR) becijferen. Zowat de helft van die groep komt uit Wallonië, een derde woont in Vlaanderen en ruim een vijfde komt uit Brussel.

Wie getroffen wordt door de nieuwe regelgeving zit vanzelfsprekend met veel vragen. De verschillende vakbonden hielden de afgelopen weken infosessies voor hun leden die het RVA-bericht kregen dat hun uitkering in januari stopgezet wordt. “Je merkt dat de mensen in één keer voor een muur staan en niet weten wat ze kunnen doen”, vertelt Martine Klaasen, die bij ABVV Antwerpen als directeur Dienstverlening infosessies organiseerde.

Mensen in complexe situaties

Tijdens de infomomenten zag Klaasen voornamelijk mensen die wat ouder zijn en mensen met een medische problematiek. “Dat zijn allemaal mensen die in complexe situaties leven. Het klopt dat ze een lange periode van werkloosheid achter de rug hebben, maar daar zit een heel verhaal achter. Want je bent niet zomaar zo lang werkloos. Naar dat verhaal wordt nu niet meer geluisterd. Vaak draaide het systeem van begeleiding naar werk voor hen in de soep. Dat had niet mogen gebeuren, maar het is schrijnend dat zij hier nu als individu de prijs voor moeten betalen.”

‘Het klopt dat ze een lange periode van werkloosheid achter de rug hebben, maar daar zit een heel verhaal achter.’

“Veel van hen zijn erg verward over de beslissing. Omdat ze bijvoorbeeld vrijwilligerswerk doen en het gevoel hebben dat ze met die zinvolle tijdsbesteding toch een bijdrage leveren aan de samenleving. Of omdat ze vroeger in alternatieve werktrajecten met behoud van uitkering zaten en al die jaren nu plots meetellen als werkloze jaren.

Klaasen geeft het voorbeeld van het vroegere ‘PWA-werk’, wat hervormd werd tot wijk-werken.

Terwijl die jobs wel een betekenis hadden voor deze mensen.”

“Andere mensen zijn verward omdat de VDAB hen labelde als ‘niet-toeleidbaar naar werk’. Daarmee zegt de VDAB zelf dat ze niet meer weten hoe ze deze mensen nog naar werk kunnen toeleiden. ‘Hoe kan ik nu dat label hebben en dan toch de boodschap krijgen dat mijn dop wegvalt’, vragen mensen zich af.”

Te snelle uitrol

In de infosessies nodigt ABVV de mensen in de eerste plaats uit om actief na te denken of ze nog ruimte zien om te werken. Verder informeert de vakbond hen over hoe je naar het OCMW kan gaan voor een leefloonaanvraag, wanneer je over je pensioen kan beginnen nadenken en wat je kan doen als je medische problemen hebt. “Heel eerlijk: ik ben niemand tegengekomen die niet wil werken. Ik ben vooral mensen tegengekomen die me zeggen: ‘Ik zou niet weten hoe ik het nog moet doen.’ Dat is een belangrijk verschil”, benadrukt Klaasen.

Beperking werkloosheidsuitkering: ‘Dit is een sociaal experiment met 180.000 mensen’

Het verrast dus niet dat de vakbond de beperking van de werkloosheidsuitkering een foute beslissing vindt. Klaasen ziet nog een probleem. “De overheid duwt deze hervorming zo snel door dat alle diensten die hierbij betrokken zijn, geen tijd kregen om zich aan te passen. Moest je in een opleiding change management een proefwerk indienen over deze systemische uitrol, zou je gebuisd zijn. Zeker als je weet dat vooral kwetsbare doelgroepen getroffen worden.”

In hun wijkondernemingen koppelt SAAMO lokale noden aan lokale talenten. Zo willen ze duurzame jobs creëren voor mensen. Foto: De Werkplek Willebroek.

Fatima

Arbeidsbemiddelingsdienst VDAB nam de afgelopen maanden al contact op met de mensen wiens uitkering in het voorjaar stopgezet zal worden. Dat is hoe Fatima (55) te weten kwam dat ze in april haar uitkering zal verliezen omdat ze die al langer dan twee jaar krijgt.

Fatima is een pseudoniem.

Net als Scarlett ligt ze wakker, vertelt ze. “Sinds ik het weet, moet ik slaapmedicatie nemen. Ik heb zoveel stress.” 

‘Zullen mijn kinderen moeten stoppen met studeren en gaan werken als mijn dop stopt?’

Fatima is gescheiden en heeft vier kinderen, waarvan er drie nog thuis wonen. “Ik heb één zoon met een zware beperking die door de week in een instelling verblijft. Hij heeft veel zorg nodig want hij heeft een zware vorm van autisme en epilepsie. Spreken lukt ook niet. Er moet altijd iemand bij hem zijn.”

De twee andere kinderen die nog thuis wonen studeren voltijds. “Zullen zij moeten stoppen met studeren en gaan werken als mijn dop stopt? Want iemand moet wel de huur en het eten betalen.”

Aangepast werk

Het is moeilijk voor Fatima om werk te vinden, vertelt ze. Omdat haar Nederlands niet zo goed is en ze een hoofddoek draagt, maar vooral ook omdat ze gezondheidsproblemen heeft. Voltijds werk is erg moeilijk. Vroeger werkte ze als poetsvrouw, maar dat lukt niet meer. Ze heeft aangepast werk nodig, zo zegt ook haar arts. Daarom wordt ze opgevolgd door GTB, het Gespecialiseerd Team Bemiddeling, dat mensen met een beperking of gezondheidsproblemen begeleidt in de zoektocht naar aangepast werk.

De echte krapte op de arbeidsmarkt: duurzaam werk op mensenmaat

Sinds een jaar werkt ze twee dagen per week als naaister in het textielatelier van De Werkzaak, een wijkonderneming van SAAMO Antwerpen. Door lokale noden aan lokale talenten te koppelen, wil SAAMO op verschillende plekken in Vlaanderen aantonen dat mensen zoals Fatima wel langdurig aan het werk kunnen blijven.

“Het is goed om dit werk te doen en ik voel me hier thuis”, zegt Fatima. Helaas: door het wegvallen van haar uitkering, is de toekomst van Fatima bij dit textielatelier onzeker. De Werkzaak is voorlopig een experiment en voor de deelnemers is het vrijwilligerswerk, al pleit SAAMO er bij de overheid voor om deelnemers een loon te mogen aanbieden bovenop hun uitkering.

Weinig vertrouwen in oplossing

Fatima ging vorige maand op gesprek bij VDAB en wacht op een vervolgafspraak voor extra hulp bij haar zoektocht naar werk. “Ik blijf doorgaan met zoeken naar een job die past bij mij. Maar het is niet makkelijk. Eigenlijk zou de uitkering moeten doorlopen tot er een job gevonden wordt”, vindt Fatima.

‘Ik wil graag iets doen dat past bij mij.’

Ze heeft er weinig vertrouwen in dat er snel een oplossing voor haar uit de bus komt. “Mensen zeggen me dat ik naar het OCMW moet gaan voor een leefloon, maar dan moet mijn uitkering eerst stoppen. En ik weet nog niet of ik een leefloon zou krijgen. Ik ben heel bang voor de toekomst. Alles is onduidelijk.”

Chris Haesendonckx (SAAMO): “Mensen komen plots met allerlei vragen binnenwaaien, waar collega’s op het terrein niet altijd een antwoord op hebben.”

Mensen maken zich zorgen

Sociale professionals op het terrein merken dat veel mensen zoals Fatima en Scarlett plots heel zenuwachtig en ongerust zijn. “Wie vandaag een werkloosheidsuitkering krijgt, is in paniek”, zegt Chris Haesendonckx, opbouwwerker van SAAMO Antwerpen en trekker van het project Sterk Werk. “Mensen weten niet goed wat hen overkomt, begrijpen niet wat er in de brief van RVA staat. Of ze hebben een vader, zus of buur die een brief kreeg en maken zich zorgen: ga ik ook zo’n brief krijgen?”

“Wij merken in onze verenigingen ook veel verraste reacties door hoe er eerder via de media gecommuniceerd werd over de maatregel”, vult Sanne Coremans aan. Zij is beleidsmedewerker Werk en Sociale Economie van het Netwerk tegen Armoede, dat de verenigingen waar mensen in armoede het woord nemen groepeert. “Zo heeft men het over de beperking tot twee jaar werkloosheidsuitkering, terwijl het eigenlijk blijkt te gaan over één jaar basisperiode, aangevuld tot maximaal twee jaar afhankelijk van je beroepsverleden.”

‘Er zijn veel verraste reacties door hoe er eerder via de media gecommuniceerd was.’

Er is ook veel onduidelijkheid over de uitzonderingen. Coremans: “Er werd lang verteld dat 55-plussers beschermd zouden worden, maar wij zien nu dat er toch een groep 55-plussers geraakt wordt omdat je 30 jaar moet gewerkt hebben om beschermd te zijn. En heel wat jongeren die een inschakelingsuitkering ontvangen, hadden niet door dat ook deze ingekort wordt tot maximaal één jaar. Ook bij hen slaat de angst toe.”

Naast de paniekreacties, zijn er ook mensen die de kat uit de boom kijken. “Oef, ik heb nog tot maart.” Niet abnormaal, zegt Coremans, want mensen in armoede overleven vaak van dag tot dag. “Maar wij horen nu enkel iets van de mensen die al een brief kregen én lazen. Er is ongetwijfeld een grote groep mensen die het nieuws compleet ontgaan is. Ze openden de brieven niet of begrepen ze niet.”

Ingewikkelde materie

Om mensen te informeren en duidelijkheid te scheppen over wat er staat te gebeuren, sloegen SAAMO en het Netwerk tegen Armoede de handen in elkaar. Met een infografiek zetten ze alles op een rij. En omdat de regelgeving best ingewikkeld is, organiseerden ze een webinar voor hun medewerkers.

“Mensen komen plots met allerlei vragen binnenwaaien, waar collega’s op het terrein niet altijd een antwoord op hebben”, zegt Haesendonckx. “Met het webinar wilden we onze medewerkers handvaten geven om de ingewikkelde materie te kunnen vertalen op maat van de doelgroep. Naar wie kan je stappen? Waar ga je eerst naartoe? Welke documenten neem je mee?”

Coremans: “Het antwoord op de vragen van de mensen is niet altijd eenduidig, want afhankelijk van de situatie zijn er andere mogelijkheden. Ligt een gezondheidsprobleem aan de basis van je werkloosheid, dan kan je je tot je huisarts en de mutualiteit wenden. Denk je misschien een uitzondering te kunnen krijgen, wend je dan tot de vakbond. Kan je wel werken, maar vind je geen werk en heb je geldproblemen, dan kan je een leefloon proberen aan te vragen. Al komt niet iedereen daarvoor in aanmerking.”

Sanne Coremans: “Eigenlijk zou er bij een stopzetting van de uitkering automatisch een warme doorverwijzing moeten gebeuren: in jouw situatie kan je je best naar deze instelling wenden voor hulp.”

“We willen vermijden dat mensen door de mazen van het net vallen”, zegt Coremans. “Want eens de uitbetaling stopt, worden de mensen letterlijk losgelaten. Eigenlijk zou er bij zo’n stopzetting automatisch een warme doorverwijzing moeten gebeuren: in jouw situatie kan je je best naar deze instelling wenden voor hulp. Het zou goed zijn als er overal lokaal samengewerkt wordt met de verschillende betrokken diensten om samen te kijken hoe niemand vergeten kan worden.”

‘De overheid heeft informatiecampagnes over van alles en nog wat, waarom niet hierover?’

“Ik begrijp niet goed dat de overheid dit razendsnel doorvoert en vervolgens wild loslaat op het terrein”, voegt Haesendonckx toe. “Verschillende instellingen doen nu los van elkaar hun best om te communiceren, maar er is geen brede communicatiecampagne. Je mag van de overheid verwachten dat zij dit in handen nemen. Ze heeft informatiecampagnes over van alles en nog wat, waarom niet hierover?”

Haesendonckx wil hulpverleners oproepen om mensen die met vragen komen, met zo veel mogelijk warmte te beluisteren en indien mogelijk te helpen. “Ik krijg het gevoel dat er bij veel organisaties – daarom niet bij de hulpverleners zelf – een beschermingsreflex ontstaat uit angst om overspoeld te worden door vragen. Daarom zijn ze terughoudend en gaan ze hun opdracht verengen en vragen afhouden. Zeker nu, gezien de paniek en stress, is er net een warm onthaal nodig.”

Verdieping en verbreding van armoede

Het doel van de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd is meer mensen aan het werk krijgen. “Natuurlijk is werk zoeken een deel van het antwoord, maar de snelheid waarmee dit voor al die mensen plots moet gebeuren is ongezien”, zegt Coremans. “Dit heeft trouwens niet enkel impact op de werkzoekenden, maar ook op al de diensten die deze mensen naar werk begeleiden. Je mag niet vergeten dat mensen vaak al lang zoeken naar een plek op de arbeidsmarkt. We merken dat aangepaste jobs en begeleiding naar en op de werkvloer moeilijk vindbaar zijn, ook voor begeleidingsdiensten.”

Haesendonckx stoort zich aan de framing vanuit de politiek: “Men doet alsof het allemaal profiteurs zijn die we uit de hangmat moeten halen. Maar zulke mensen komen wij niet tegen. De meeste mensen die wij ontmoeten, zijn wel op zoek naar werk. Ze doen echt hard hun best, maar het lukt gewoon niet. De echte vraag is: waar zijn de jobs voor werkzoekenden die niet in het standaardprofiel passen?”

“Men wil mensen aan het werk te krijgen, maar dat doe je niet door inkomensonzekerheid te creëren”, vindt Coremans. “Je moet iets doen aan de arbeidsmarkt en mensen integraal begeleiden, zodat werken wel kan.”

“Wij zullen ons blijven verzetten tegen deze maatregel. Op gezinsniveau zullen de inkomens dalen. De leeflonen liggen namelijk onder de armoedegrens, en niet iedereen heeft er recht op. En als deze mensen naar werk doorstromen, zal het vaak gaan om tijdelijk en flexibel werk, wat ook niet voor een stabiel inkomen zorgt. Kortom: deze maatregel zal de armoede verbreden en verdiepen.” Ik ben 62, ben in ’88 afgestudeerd als Maatschappelijk werker. Een jaar verplichte legerdienst en een jaar RVA-stage als telex- en faxbediende (?) in een bank. Collectief ontslag, verscheidene interimjobs met kleine tussenliggende weekloosheidsperiodes, arbeidsongeval, anderhalf jaar dakloos zonder enige uitkering, echtscheiding, maandelijkse terugvordering van alimentatie voor mijn 2 kinderen (19000€=150€/m), ‘budgethuurwoning’ van 790€/maand, epilepsie, … Noem maar op. Alles aan de lijve ondervonden Spijtig dat ik door deze ‘praktijkervaring’ geen attest van Ervaringsdeskundige in de Armoede’ kan krijgen. Daarvoor zou ik eerst nog 3 jaar moeten bijscholen. Ik heb ondertussen al wat orientatie- en arbeidsbemiddeli gstrajecten bij de VDAB gevolgd. Sinds 8 jaar werk ik als vrijwilliger in GTB-statuut in een buurthuis. Een statuut waarin werd overeengekomen dat mijn uitkering stabiel zou blijven en ik niet verplicht zou zijn werk te zoeken. Ook ik verlies op 1 januari mijn uitkering. 

Bron: Sociaal Net

Hervorming van de werkloosheidsverzekering

Hervorming van de werkloosheidsverzekering

De regelgeving rond werkloosheid werd grondig hervormd. De grootste aanpassing is de beperking in de tijd van de werkloosheidsuitkeringen. Daarnaast zijn er een aantal andere wijzigingen. 

Algemene context

Het ontwerp van de programmawet over de hervorming van de werkloosheidsverzekering is op 18 juli 2025 door de Kamer aangenomen en werd in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd op 29 juli 2025.

Een overgangsperiode startte op 01.07.2025. Die voert gefaseerd een einddatum in voor het recht op uitkeringen voor mensen die in juni 2025 een werkloosheidsuitkering kregen.

De nieuwe regelgeving treedt volledig in werking voor dossiers met een begindatum van de werkloosheid vanaf 01.03.2026.

Wat houdt de hervorming van de werkloosheids- en inschakelingsuitkeringen in?

De regering heeft beslist om:

Het recht op volledige werkloosheidsuitkeringen voortaan te beperken tot maximum 24 maanden. Dat recht omvat een basisperiode van 12 maanden, waarbij maximum 12 extra maanden kunnen komen, afhankelijk van het beroepsverleden.

Het recht op inschakelingsuitkeringen is voortaan beperkt tot een periode van maximum 1 jaar.

De toegangsvoorwaarden voor zowel de volledige werkloosheid als de inschakelingsuitkeringen zullen vanaf 1 maart 2026 wijzigen.

Hoe word je als sociaal verzekerde op de hoogte gebracht?

Sinds midden september 2025 wordt er een persoonlijke brief verstuurd naar de werkzoekenden voor wie de hervorming een invloed heeft op hun situatie. Die brieven worden stap voor stap verstuurd, in verschillende golven gespreid over meerdere maanden. Je hoeft dus niet meteen iets te doen. Je krijgt automatisch een brief als de wijzigingen voor jou van toepassing zijn. Meer informatie over de timing van de verzendingsgolven vind je verder onderaan deze pagina: Wat is de timing voor de uitvoering van de hervorming.

Wie in de overgangsfase een nieuwe uitkeringsaanvraag doet (bijvoorbeeld na een werkhervatting), ontvangt een brief van de uitbetalingsinstelling (vakbond of HVW). In die brief staat meteen je nieuwe einddatum van het recht vermeld. Je ontvangt dan geen aparte brief van de RVA met je einddatum.

Als je tijdens de overgangsperiode geen nieuwe aanvraag hebt gedaan, zit je mee in de geplande briefverzendingen van de RVA. Je krijgt dan een brief van de RVA met de einddatum van het recht volgens de geplande verzendingsgolven.Alle  informatie vind je onder deze link.

Wil Conner Rousseau de hogere  lonen toch niet volledig  indexeren?

Vooruit-voorzitter Conner Rousseau zet de deur op een kier voor om hoge lonen eenmalig niet volledig te indexeren  Dat zei hij zondag bij VTM NIEUWS. Hij verzet zich wel tegen een ‘platte indexsprong’.

Volgens Rousseau is een begrotingsakkoord tegen Kerstmis – de harde deadline die premier Bart De Wever zichzelf gegeven heeft – mogelijk ‘als iedereen een normale houding aanneemt en ernstig wil onderhandelen’, zei hij. Zo is het onmogelijk om een akkoord te krijgen waarmee elke partij 100 procent akkoord gaat, zei hij, waarmee hij, zonder namen te noemen, verwees naar MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez.
Zo is Vooruit tegen een btw-verhoging en een indexsprong, benadrukt hij. In een interview met Het Laatste Nieuws stelde hij wel dat een verhoging van 21 naar 22 procent de ‘meest sociale’ manier zou zijn om de btw te verhogen, als iedereen dan toch een toegift moet doen. 

‘Als er dan echt iets gedaan wordt met de btw, is de index dubbel zo belangrijk’, zei hij zondag. ‘Als die btw een klein beetje omhoog zou gaan, dan krijg je dat wel terug in de index. (…) Je moet hervormen maar als het waait moet je elkaar ook stevig vasthouden en moet je werkende mensen die op het einde van de maand niet veel overhouden, extra koopkracht geven.’

Centenindex?

Rousseau zet de deur wel op een kier om hoge lonen eenmalig niet volledig te indexeren. Een cijfer wil hij daar niet op plakken, maar het gaat niet over mensen die 2.000 of 3.000 euro netto per maand verdienen. ‘Ik heb het over heel hoge lonen zoals dat van mij bijvoorbeeld, daar kan je misschien een beetje minder geven’, zegt hij. ‘Maar mijn poetshulp moet haar volledige index krijgen.’
Rousseau legde in 2022 ook al een index in centen op tafel, waarbij een vast bedrag wordt gegeven in plaats van een percentage. ‘Ik wil daarover spreken om tot een oplossing te komen. Maar ook als een miljonairstaks besproken kan worden’, zei hij. ‘Sommigen beweren dat ze tegen een btw-verhoging zijn, maar hebben echt een probleem met een miljonairstaks. Dat vind ik echt onbegrijpelijk.’
Ook vicepremier en minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) zei zondag in De Zevende Dag op VRT1 dat een eenmalige ‘centenindex’ bespreekbaar moet zijn. ‘Als we zoeken naar oplossingen mogen we geen taboes hebben, zodat we ervoor zorgen dat we het systeem behoudbaar en duurzaam kunnen houden op lange termijn.’ Het behoud van de automatische indexering is voor zijn partij wel heel belangrijk, benadrukt hij, maar er kan dus wel gesproken worden over aanpassingen van het systeem. (Belga) Bron: Knack

Neutr-On wil geen enkele indexsprong toelaten, dat zet de deur alleen maar open naar een volledige indexsprong. Volgens Neutr-On moet de regering extra inkomsten halen bij hen die te weinig belastingen betalen: bij de bedrijven, bij de sporters en bij de tegoeden in de belastingsparadijzen. Het wordt tijd dat onze sporters die in het buitenland wonen, zoals in Monaco?  ook volledig in België  belast worden volgens Belgische normen, idem voor  alle tegoeden in de belastingsparadijzen zoals Panama. Elk jaar gaat er voor 300 miljard euro naar de belastingsparadijzen. De regering doet geen enkele moeite om daarop behoorlijke belastingen te heffen.

Socialistische vakbond ACOD roept op tot twee dagen staking bij VRT

De socialistische vakbond ACOD bij de openbare omroep VRT roept het personeel op om zowel op 25 als 26 november het werk neer te leggen. “De actiebereidheid is enorm groot”, zegt Joke Kerkhofs van ACOD-VRT.

De vakbonden organiseren op 24, 25 en 26 november drie nationale actiedagen. Op maandag 24 november roepen ze op tot een staking bij het spoor. De dag erna volgt een staking bij alle openbare diensten en tot slot organiseren de bonden op woensdag 26 november een nationale staking in alle sectoren. Eerder had ook ACV al duidelijk gemaakt te zullen staken bij de publieke omroep, met name op dinsdag 25 november. Of de christelijke vakbond net als ACOD actief zal oproepen om de dag erna opnieuw het werk neer te leggen bij VRT, is nog niet duidelijk. Evenmin is duidelijk of kijkers en luisteraars veel zullen merken van de staking.

In september dienden de vakbonden bij VRT al een actieaanzegging in tegen besparingsplannen. De directie stelde onder meer voor om de komende jaren één op de drie pensioneringen niet te vervangen en ook de lonen de eerstkomende jaren niet te laten stijgen boven de inflatie.   Die kwestie is de grootste zorg bij het personeel, zegt Kerkhofs. Vooral voor jonge mensen is het bevriezen van de lonen een groot probleem, zegt ze. “We dreigen als VRT ook slechter te staan in de markt. Gaan we nog wel de goeie mensen kunnen aantrekken?” 

Bron:  HLN