“In theorie wel, maar in de praktijk niet.” Christof Willocx in GVA
Vijf maanden na de verkiezingen staan we nog steeds ver van een nieuwe federale regering. De partij Vooruit is uit de onderhandelingen gestapt omdat het vindt dat rijke mensen te weinig moeten bijdragen aan de besparingen die er onherroepelijk aankomen. Dat roept een vraag op: betalen rijke mensen in België te weinig belastingen? We vragen het aan drie economen.
De onderhandelingen voor de federale regering zijn afgesprongen omdat Vooruit de onderhandelingsnota onevenwichtig vindt. “Slechts 5% van de 22 miljard euro die formateur Bart De Wever wil financieren, komt van mensen met grote vermogens. Dat is te weinig”, zei Frank Vandenbroucke (Vooruit) op Radio 1.
Maar betalen rijke mensen in België vandaag nu eigenlijk veel of weinig belastingen? “Veel”, zegt econoom Peter De Keyzer, oprichter van het communicatiebureau Growth Inc. “Belgen zijn vandaag wereldkampioen in belasting betalen, en rijke Belgen zijn dat ook. Je ziet dat bijvoorbeeld aan de verdeling van de rijkdom tussen de bevolking: in België is die gelijker dan in bijna alle andere westerse landen.”
“Belgen zijn vandaag wereldkampioen in belasting betalen, en rijke Belgen zijn dat ook. Je ziet dat bijvoorbeeld aan de verdeling van de rijkdom tussen de bevolking: in België is die gelijker dan in bijna alle andere westerse landen”
Die uitspraak wordt ondersteund door een onderzoek van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). In België hebben de 10 procent rijkste inwoners ongeveer 50 procent van de rijkdom. In Frankrijk is dat ongeveer hetzelfde, in Nederland hebben de 10 procent rijkste inwoners meer dan 60 procent van de rijkdom en in de Verenigde Staten bezitten de 10 procent rijksten zelfs 80 procent van de rijkdom.
“Als we nog meer belastingen voor rijke mensen gaan invoeren, zal dat ondernemers ontmoedigen en gaat dat ten koste van de welvaart”, zegt Peter De Keyzer. “We moeten het geldtekort van de overheid oplossen door extra groei en door meer mensen aan de slag te krijgen, en dat kan alleen door het ondernemerschap te stimuleren.”
Theorie is anders dan praktijk
Fiscaal specialist Michel Maus (Universiteit Brussel) is het niet helemaal eens met die analyse. “In theorie klopt het wel dat rijken in België al veel belastingen betalen, maar in de praktijk niet”, zegt Michel Maus. “Laat me met de theorie beginnen. Ons belastingsysteem op inkomens is progressief. Hoe meer je verdient met je job, hoe hoger het percentage aan belastingen dat je betaalt. Vanaf 48.320 euro per jaar betaal je 50 procent belastingen. Ook de erfenisbelastingen zijn hoger voor wie meer erft. Als je meer dan 250.000 euro erft in rechte lijn, bijvoorbeeld van je ouders, dan betaal je op dat deel boven de 250.000 euro 27 procent belastingen, in plaats van 3 of 9 procent. Als je bijvoorbeeld van je nonkel erft, betaal je voor het deel boven de 250.000 euro zelfs 55 procent aan belastingen. Dat is heel veel. En wie een effectenrekening van 1 miljoen euro heeft, betaalt een belasting van 0,15 procent op de gemiddelde waarde van die rekening in een jaar. Met andere woorden: op papier belast België grote inkomens voldoende.”
“Op papier belast België grote inkomens voldoende. Maar er zijn te veel achterpoortjes. Je kan bijvoorbeeld erfenisrechten ontwijken door geld te schenken. En veel zelfstandigen vermijden een hoge inkomensbelasting, omdat ze een vennootschap oprichten”
“Maar er zijn te veel achterpoortjes”, zegt Michel Maus. “Je kan die erfenisrechten ontwijken door geld te schenken. En veel zelfstandigen vermijden een hoge inkomensbelasting, omdat ze een vennootschap oprichten. Je betaalt dan een vast belastingtarief van 25 procent op de winst van de vennootschap. Als je jezelf via die vennootschap een loon uitkeert, in de vorm van een dividend, moet je daar via kleine ingrepen maar 15 procent belastingen op betalen. Samen is dat geen 50 procent. En dan is er nog die belasting van 0,15 procent op grote vermogens: die geldt alleen voor effectenrekeningen, en niet voor wie meer dan 1 miljoen euro aan juwelen, vastgoed of kunst heeft. Dat is niet eerlijk.”
Econoom Paul De Grauwe (London School of Economics) wijst er ook dat die taks op grote vermogens amper wordt toegepast. “Want echt rijke mensen hebben geen effectenrekening van meer dan 1 miljoen euro.
Die hebben vastgoed of iets anders”, zegt Paul De Grauwe. “Door alle achterpoortjes dragen rijke mensen in dit land te weinig bij.”
“Echt rijke mensen hebben geen effectenrekening van meer dan 1 miljoen euro. Die hebben vastgoed of iets anders. Door alle achterpoortjes dragen rijke mensen in dit land te weinig bij”
En dan zijn er nog twee andere belastingen voor rijkere mensen waarover al jaren wordt gepraat, maar die niet ingevoerd geraken.
1. Belasting op huurinkomsten
“Natuurlijk moet je huurinkomsten belasten”, zegt Paul De Grauwe. “Er is geen goede reden te bedenken waarom je inkomen uit arbeid wel zou belasten, en huurinkomsten niet.”
Michel Maus sluit zich daarbij aan. “Maar er zijn twee problemen”, zegt hij. “Die hogere huurinkomsten kunnen dan worden doorgerekend aan de huurders. En je betaalt dan twee keer belastingen voor hetzelfde pand, namelijk op huurinkomsten en op het kadastraal inkomen voor het pand dat je verhuurt. Het lijkt rechtvaardig om de belastingen op het kadastraal inkomen dan te schrappen. Maar dat is een Vlaamse bevoegdheid, terwijl huurinkomsten een federale materie zijn.”
2. Belasting op de meerwaarde van aandelen
“Ik ben voorstander”, zegt Michel Maus. “Als je aandelen koopt en ze een tijd later voor meer geld verkoopt, moet je in België normaal gezien geen belasting op die meerwaarde betalen. Maar een inkomen is een inkomen. Ik vind het niet logisch dat arbeid wordt belast en vermogen in dit geval niet.”
Paul De Grauwe is dan weer geen voorstander van een meerwaardebelasting op aandelen. “Want als je die aandelen nooit verkoopt, betaal je nooit een belasting. Daarom is een vermogensbelasting beter”, zegt hij. “Voer bijvoorbeeld een jaarlijkse belasting van 1% in voor iedereen die een vermogen van meer dan 1 miljoen euro heeft, vastgoed en alles inbegrepen. Je kan dan naar 2% gaan vanaf een vermogen van 10 miljoen euro, en 3% voor een vermogen vanaf 100 miljoen euro.”
Peter De Keyzer is een felle tegenstander van een meerwaardebelasting op aandelen. “We zijn zowat het enige land dat die belasting vandaag niet heft”, zegt hij. “We moeten er in het buitenland reclame voor maken. In de komende jaren gaat elk Europees land proberen om ondernemingen met premies en subsidies naar zich toe te halen. Wij hebben dat geld niet, maar door een gebrek aan een meerwaardebelasting, kunnen ondernemers bij ons meer geld uit hun investering halen.” Bron: GVA Volgens Neutr-On moeten we naar een vermogensbelasting, grote vermogens moeten meer bijdragen.