In België mag iedereen zich therapeut of psychotherapeut noemen. “Dat is verwarrend voor wie kwetsbaar is en hulp zoekt”, zegt Steven Joris van de Vlaamse Vereniging voor Klinisch Psychologen.
Zelfverklaarde therapeuten
In België is er weinig controle op wie zich op het terrein van de geestelijke gezondheidszorg begeeft. Dit is nochtans broodnodig: wie psychisch kwetsbaar is en voor hulp aanklopt bij een professional, weet best wie er achter die deur zit.
Toch groeit de laatste jaren het aantal zelfverklaarde ‘therapeuten’ of ‘coaches’. Bekende Vlamingen kunnen zich in de media probleemloos outen als psychotherapeut zonder over de nodige diploma’s te beschikken.
Delicaat werk
De geestelijke gezondheidszorg dreigt te verglijden naar een commerciële markt waar iedereen naar eigen goeddunken diensten mag aanbieden. We kijken er vanuit de Vlaamse Vereniging voor Klinisch Psychologen (VVKP) met enige verbazing naar.
Hoewel er heel wat therapeuten en coaches zijn die goed werk leveren, willen we voorkomen dat ongekwalificeerde mensen beweren geestelijke gezondheidzorg aan te bieden en zich hierbij baseren op pseudowetenschappelijke benaderingen.
Er staat heel wat op het spel: het welzijn en de gezondheid van wie kwetsbaar is. Daar speel je niet mee. Als beroepsgroep verwachten we dan ook dat de overheid bepaalt wie dat delicaat werk mag uitvoeren.
Mijlpalen voor klinisch psychologen
Vanzelfsprekend zijn er grenzen en werden er, vooral de laatste tien jaar, enkele belangrijke krijtlijnen getrokken.
De wet van 10 juli 2016 erkent klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen als beoefenaars van een geestelijk gezondheidszorgberoep. Daarmee komen ze wat betreft geestelijke gezondheidszorg op gelijke hoogte te staan met artsen.
Psychotherapie werd wettelijk erkend als een behandelvorm, die enkel uitgeoefend mag worden door deze drie erkende geestelijke gezondheidszorgberoepen.
Klinische psychologie versus psychotherapie
Die erkenning van klinisch psychologen en psychotherapie roept enkele belangrijke vragen op. Bijvoorbeeld: wat is dan het verschil tussen klinische psychologie en psychotherapie?
De wettelijke omschrijvingen van beide leunen dicht bij elkaar aan. Toch zijn ze niet hetzelfde. Klinische psychologie omvat een breed spectrum van psychologische zorg, gaande van sensibilisering, preventie en voorlichting tot psychodiagnostiek, behandeling en rehabilitatie. Klinisch psychologen voeren die klinische psychologie uit.
Psychotherapie daarentegen is een behandelingsvorm waarbij de hulpverlener vanuit een bepaald wetenschappelijk referentiekader een reeks specifieke psychologische interventies toepast, met als doel psychologische problemen op te heffen of te verminderen.
Extra opleiding
En zoals al gezegd: niet alleen klinisch psychologen mogen psychotherapie uitoefenen. Deze behandelvorm mag, mits de nodige opleiding, ook uitgevoerd worden door artsen en klinisch orthopedagogen.
Zo heeft een ‘klinisch psycholoog-psychotherapeut’ na zijn basisopleiding tot klinisch psycholoog nog een bijkomende vierjarige therapie-opleiding gevolgd en hierbij ook twee jaar gesuperviseerde praktijk doorlopen. Door deze extra opleiding kan de klinisch psycholoog naast een brede waaier aan psychologische basiszorg ook psychotherapie als behandelvorm aanbieden.
Klinisch psycholoog versus psychotherapeut
Het lijkt dus alsof je al heel wat opleidingen achter de rug moet hebben voordat je psychotherapeut bent. Maar niets is wat het lijkt: psychotherapeut is, net zoals therapeut, geen beschermde beroepstitel.
Er is geen wettelijke erkenning vereist om de titel te mogen dragen. Iemand mag zichzelf probleemloos psychotherapeut noemen zonder een psychotherapie-opleiding te hebben gevolgd. Anders gezegd: je mag zomaar een bordje met ‘psychotherapeut’ aan je voordeur hangen, ook al ben je niet bevoegd om psychotherapie te beoefenen.
Dit gebrek aan transparantie is verwarrend voor wie hulp zoekt. Kwetsbare mensen lopen het risico om met hun problemen aan te kloppen bij mensen die ongekwalificeerd zijn om hiermee om te gaan, met alle gevolgen van dien.
Mensen verwachten psychotherapie te krijgen, maar er volgt iets heel anders. Dat een overheid hier amper op controleert, neigt naar schuldig verzuim.
Erkende specialisatietitel als oplossing
De oplossing ligt voor de hand: erken ook de titel van ‘psychotherapeut’ als een specialisatietitel die enkel toegankelijk is voor de erkende geestelijke gezondheidszorgberoepen. Door zowel behandelvorm als uitvoerder juridisch te begrenzen, beschermen we patiënten beter tegen ongeschoolde therapeuten en garanderen we kwaliteit en transparantie in de zorg.
Deze oplossing harmoniseert de Belgische regelgeving met andere Europese landen zoals Nederland en Duitsland. Ze erkent professionele expertise en versterkt het vertrouwen in zorg. Het uiteindelijke doel van dit voorstel is iets waar we ons allen in zouden moeten kunnen vinden: een kwaliteitsvolle, veilige en transparante zorgverlening voor wie er nood aan heeft.
Bron: sociaal.net