“Iedereen is wel eens bang om uitgelachen te worden, omdat het erop zou kunnen wijzen dat we worden uitgesloten.” Dat zegt professor Heidi Vandebosch. Maar wat als het uitlachen extreme vormen aanneemt, zoals bij de Australische breakdancer Rachael ‘Raygun’ Gunn? En lachen we zo makkelijk anderen uit?
Het zijn beelden die viraal gingen. De Australische b-girl Rachael ‘Raygun’ Gunn op de Olympische Spelen in Parijs. De online kritiek die ze kreeg op haar opvallende moves dreven haar uiteindelijk tot het stopzetten van haar carrière. Maar waarom voelen we de nood om iemand uit te lachen?
“Als iemand uitgelachen wordt, is dat vaak omdat die persoon de norm overtreedt”, legt professor Vandebosch uit. Denk maar eens terug aan je eigen middelbareschooltijd. Jongeren die een afwijkend uiterlijk hadden of zich vreemd kleedden, werden misschien wel eens uitgelachen.
Dat was ook het geval bij Rachael Gunn, ze deed iets wat mensen niet verwachtten. “Als mensen daar gewoon eens mee lachen, is dat op zich geen probleem, maar het evolueerde hier écht naar online haat.”
Maar waarom geven we zo massaal online kritiek? “De media spelen daarin een grote rol”, volgens Vandebosch. “Nieuws krijgt vaak veel aandacht als het ofwel mensen aan het lachen brengt of boos maakt. Rachael Gunn deed het allebei. Sommigen lachten met haar, anderen waren boos omdat ze het volgens hen niet serieus nam of de plek afnam van betere breakdancers.”
Hoe viraler iets gaat, hoe meer commentaar je kan verwachten. “Zodra de poort geopend is, wordt de drempel om ook (negatieve) commentaar te geven veel lager.”
Gelotofobie vs. gelotofilie
Hoe gaan mensen om met het middelpunt van de spot te zijn, of nog extremer, met massale online haat? “Het is moeilijk om om te gaan met de constante stroom van negatieve berichten en haat. Je staat daar als slachtoffer weerloos tegen. De meest voorkomende reactie is dus om zich daarvan te gaan verstoppen en zich volledig af te sluiten.”
Professor Vandebosch benadrukt de ernstige gevolgen die een pestervaring kan hebben. “Cyberpesten kan heel lang nazinderen en sommigen houden er zelfs een trauma aan over.”
Bij sommigen ontwikkelt zich een angststoornis die gelotofobie wordt genoemd, dat is de angst om uitgelachen te worden. “Je wordt achterdochtig en hebt het gevoel dat mensen je uitlachen, zelfs wanneer dat niet het geval is.”
“Langs de andere kant heb je ook mensen die net heel sterk in hun schoenen staan en ervan houden om anderen aan het lachen te brengen, zelfs als dat ten koste gaat van zichzelf. Dat fenomeen noemt men gelotofilie.”
Deze mensen vinden het bijvoorbeeld niet erg als een beschamende video van zichzelf viraal gaat op sociale media, want ze kunnen dat vaak beter relativeren. Bijgevolg kan je deze mensen ook niet echt uitlachen, het is meer een waarderende lach.
Gelotofobie en gelotofilie zijn de extremen, de meesten van ons vallen natuurlijk ergens daartussen. “Iedereen is soms wel eens bang om uitgelachen te worden. We zijn sociale wezens en zijn gevoelig aan signalen die erop zouden kunnen wijzen dat we worden uitgesloten.”
Bron: vrt.nws