by admin | apr 6, 2025 | Economie
Opinie – Jeffrey Sachs and DeWereldMorgen Vertaaldesk
Het handelstekort van de VS is een maatstaf voor de spilzucht van zijn economische elite, en het resultaat van chronisch hoge begrotingstekorten veroorzaakt door belastingverlagingen voor de rijken, gecombineerd met duizenden miljarden dollars verspild aan nutteloze oorlogen.
President Donald Trump haalt het wereldhandelssysteem onderuit op basis van een fundamentele economische misvatting. Hij beweert ten onrechte dat het handelstekort van zijn land wordt veroorzaakt doordat de rest van de wereld de VS uitbuit, en stelt herhaaldelijk zaken als: “Decennialang hebben ze ons geplunderd zoals geen enkel land ooit is geplunderd in de geschiedenis …”
Amerikanen verarmen
Trump wil het handelstekort terugdringen door invoertarieven op te leggen, waardoor de invoer wordt belemmerd en het handelsbalans wordt hersteld (of andere landen ertoe gebracht worden hun afzetterij van de VS te beëindigen). Maar Trumps tarieven zullen het handelstekort niet dichten, ze zullen Amerikanen verarmen en de rest van de wereld schaden.
Het handelstekort van een land (of nauwkeuriger, zijn lopende rekeningtekort) duidt niet op oneerlijke handelspraktijken van de overschotlanden. Het wijst op iets totaal anders. Een lopende rekeningtekort betekent dat het tekortland meer uitgeeft dan het produceert. Met andere woorden, het spaart minder dan het investeert.
Het handelstekort van de VS is een maat voor de spilzucht van de economische elite, meer bepaald het gevolg van chronisch hoge begrotingstekorten als gevolg van belastingverlagingen voor de rijken in combinatie met duizenden miljarden dollars verspild aan nutteloze oorlogen.
Die tekorten zijn niet te wijten aan de boosaardigheid van Canada, Mexico of andere landen die meer aan de VS verkopen dan de VS aan hen verkoopt.
Om het handelstekort te dichten, zou de VS het begrotingstekort moeten dichten. Het invoeren van tarieven zal de prijzen verhogen (zoals voor auto’s), maar zal het handels- of begrotingstekort niet oplossen. Zeker niet aangezien Trump van plan is de inkomsten uit tarieven te compenseren met veel grotere belastingverlagingen voor zijn rijke donoren.
Bovendien, naarmate Trump de tarieven verhoogt, zal de VS worden geconfronteerd met tegenmaatregelen die de Amerikaanse export direct zullen belemmeren. Het resultaat zal verlies-verlies zijn voor de VS en de rest van de wereld.
VS geeft meer uit dan het verdient
Laten we naar de cijfers kijken. In 2024 exporteerde de VS voor 4.800 miljard dollar aan goederen en diensten, en importeerde het voor 5.900 miljard dollar aan goederen en diensten, wat leidde tot een tekort op de lopende rekening van 1.100 miljard dollar.
Dat tekort van 1.100 miljard dollar is het verschil tussen de totale uitgaven in 2024 (30.100 miljard dollar) en het nationale inkomen (29.000 miljard dollar). De VS geeft meer uit dan het verdient en leent het verschil van de rest van de wereld.
Trump geeft de rest van de wereld de schuld van Amerika’s tekort, maar dat is absurd. Het is de VS die meer uitgeeft dan het verdient. Beschouw het zo: als je werknemer bent, heb je een overschot op de lopende rekening met je werkgever en een tekort met de bedrijven waar je goederen en diensten koopt.
Als je precies uitgeeft wat je verdient, heb je een evenwicht op je lopende rekening. Stel dat je op een koopwoede gaat en meer uitgeeft dan je verdient door creditcardschulden op te bouwen. Je hebt dan een tekort op je lopende rekening. Word je dan afgezet door de winkels, of is het jouw spilzucht die je in de schulden brengt?
Tarieven zullen het handelstekort niet dichten, zolang de fiscale onverantwoordelijkheid van de bedrijfsplunderaars en belastingontduikers die Washington domineren voortduurt.
Stel bijvoorbeeld dat Trumps tarieven de invoer van auto’s en andere goederen uit het buitenland drastisch verminderen. Amerikanen zullen dan auto’s en andere producten kopen die in de VS zijn geproduceerd, maar die anders geëxporteerd zouden zijn. De invoer zal dalen, maar de uitvoer ook.
Bovendien zullen nieuwe tarieven die door andere landen worden opgelegd als reactie op Trumps tarieven de daling van de VS-export versterken. Het tekort op de handelsbalans van de VS zal blijven bestaan.
Hoewel de tarieven het handelstekort niet zullen elimineren, zullen ze VS-burgers dwingen om duurdere in de VS geproduceerde goederen te kopen, die goedkoper verkregen hadden kunnen worden van buitenlandse producenten. De tarieven zullen verspillen wat economen de winst uit handel noemen: het vermogen om goederen te kopen op basis van het comparatieve voordeel[1] van binnenlandse en buitenlandse producenten.
De tarieven zullen de prijzen voor auto’s en de lonen van werknemers in de auto-industrie verhogen. Maar die loonstijgingen zullen worden betaald door een lagere levensstandaard voor VS-burgers in de hele economie. Niet door een stijging van het nationale inkomen.
Tarieven geen oplossing
De echte manier om de arbeiders van de VS te ondersteunen, is via federale maatregelen die het tegenovergestelde zijn van wat Trump voorstaat. Waaronder universele ziektekostenverzekering, steun voor vakbondsvorming, en begrotingssteun voor moderne infrastructuur, inclusief groene energie. Allemaal gefinancierd door hogere, niet lagere, belastingen op de rijkste Amerikanen en het bedrijfsleven.
De federale overheid dekt haar totale uitgaven niet met belastinginkomsten, omdat rijke campagnedonoren belastingverlagingen, belastingontwijking (via belastingparadijzen) en belastingontduiking promoten. Denk eraan dat DOGE[2] de controlecapaciteit van de federale belastingdienst heeft uitgehold.
Het begrotingstekort bedraagt momenteel ongeveer 2.000 miljard dollar, of ruwweg 6 procent van het nationale inkomen van de VS. Met een chronisch hoog begrotingstekort zal het handelsbalans van de VS ook chronisch in tekort blijven.
Trump zegt dat hij het begrotingstekort zal terugdringen door verspilling en misbruik aan te pakken via DOGE. Het probleem is dat DOGE de werkelijke oorzaak van de fiscale spilzucht verkeerd voorstelt.
Het begrotingstekort is niet te wijten aan de salarissen van ambtenaren, die roekeloos worden ontslagen. Of aan de R&D-uitgaven van de overheid, waarvan onze toekomstige welvaart afhangt.
Het is te wijten aan de combinatie van belastingverlagingen voor de rijken en roekeloze uitgaven aan de eeuwige oorlogen van de VS, de financiering van Israëls voortdurende oorlogen, de 750 buitenlandse militaire bases, de opgeblazen CIA en andere inlichtingendiensten, en rentebetalingen op de snel stijgende federale schulden.
Trump en de Republikeinen in het Congres zouden zich naar verluidt richten op Medicaid, het overheidsprogramma dat gezondheidszorg financiert voor mensen met een laag inkomen, om ruimte te maken voor nóg een belastingverlaging voor de rijksten. Ze zouden binnenkort ook Social Security (gepensioneerden, gehandicapten) en Medicare (chronisch zieken, 65 plussers en jongeren met een ernstige handicap) kunnen aanpakken.
Trumps tarieven zullen er niet in slagen het handels- en begrotingstekort te dichten. Ze zullen de prijzen verhogen en de VS en de wereld armer maken door de winst uit handel te verspillen. De VS zal de vijand van de wereld zijn voor de schade die het zichzelf en de rest van de wereld toebrengt.
Notes:
[1] Comparatief voordeel is een fundamenteel economisch concept in de internationale handel dat uitlegt waarom landen (of bedrijven) baat hebben bij specialisatie en handel. Comparatief voordeel betekent dat een land of een bedrijf een bepaald product of dienst relatief goedkoper kan produceren dan een ander land of individu, in vergelijking met andere producten of diensten. (nvdr)
[2] DOGE (Department of Government Efficiency) is een agentschap dat begin 2025 door Donald Trump naar eigen zeggen werd opgericht om de overheid van de VS efficiënter te maken via technologie en besparingen. Elon Musk leidt het departement en ging er met hakbijl. DOGE heeft duizenden ambtenaren ontslagen en hele diensten ontwricht en afgeschaft. Waarnemers zien er een pog
Bron: DeWereldMorgen.be
by admin | apr 6, 2025 | Sectoren
Open brief – Johan Depoortere, Ng Sauw Tjhoi, Dirk Tieleman en Walter Zinzen .
Johan Depoortere, Ng Sauw Tjhoi, Dirk Tieleman en Walter Zinzen zijn oud-VRT-journalisten. Ze hekelen de oorlogshysterie en de eenzijdige voorlichting van de openbare omroep.
Beste ex-collega’s,
Verbijsterd kijken en luisteren ondergetekenden, oud-strijders van de nieuwsdiensten op de openbare omroep, naar jullie uitzendingen als het gaat over oorlog en vrede in Oekraïne en daarbuiten. We vragen ons af waar het evenwicht gebleven is in jullie berichtgeving tussen voorstanders van almaar meer bewapening voor België en Europa en voorstanders van vreedzame, diplomatieke oplossingen.
Dit blijkt vooral – maar niet uitsluitend – in de debatten die we in Terzake en De Afspraak mogen aanschouwen. Voorstanders van herbewapening, meestal (gewezen) militairen, krijgen ongelimiteerd en zonder kritische vragen de gelegenheid hun mening ongezouten te verkondigen. Mensen met een andere mening worden hoogst zelden uitgenodigd en moeten zich uitgebreid verantwoorden.
Dat Jonathan Holslag reserveofficier is en docent aan het NATO Defence College wordt hem nooit verweten. Maar Tom Sauer, een wetenschapper die zich beroepshalve met vraagstukken van veiligheid en ontwapening bezighoudt, moet zich verantwoorden omdat hij actief is in de katholieke vredesbeweging Pax Christi.
Zelden of nooit wordt de kernvraag gesteld: betekenen meer vliegtuigen, tanks, drones en raketten inderdaad ook meer veiligheid voor de burger? Veiligheid van de burgers betekent ook dat Brusselaars de metro kunnen nemen, zonder het risico te lopen doodgeschoten te worden door drugscriminelen.
Verhogen meer F35-bommenwerpers dit soort veiligheid? En wat met de gevolgen van de klimaatcrisis, waarover geen enkele politicus zich nog zorgen schijnt te maken? Waarom stellen jullie die vragen nooit aan Theo Francken, de minister van Oorlog, die om de haverklap in jullie studio’s zit?
Oud-NAVO-baas Willy Claes pleit al een hele poos voor het opstarten van ontwapeningsgesprekken, zoals het geval was tijdens de Koude Oorlog. Dat deed hij ook in De Afspraak. Maar zijn oproep viel op een koude steen. Niemand die eraan dacht de kijker uit te leggen hoe dat in elkaar zat.
Wat jullie wel doen, is een terminologie hanteren die de oorlogstaal normaliseert en banaliseert. In het journaal wordt het woord ‘oorlogsdreiging’ roekeloos en achteloos in het dagelijkse taalgebruik geïntroduceerd. Wat deze oorlogsdreiging precies inhoudt en of ze met de werkelijkheid overeenkomt, daar wordt niet op ingegaan.
Voortdurend gaat het over ‘defensie-uitgaven’ waar eigenlijk ‘militaire uitgaven’ bedoeld wordt. Defensie is meer dan alleen militaire afschrikking en veiligheid, meer dan bescherming tegen buitenlandse agressie.
Slechtste NAVO-leerling
Waarom nemen jullie klakkeloos de bewering over dat België de slechtste NAVO-leerling van de klas is, omdat we de financiële norm niet halen? Vergeten wordt dat België wat deze uitgaven betreft in absolute cijfers op de veertiende plaats komt in de rangorde van de 31 NAVO-landen. Dat is halverwege het peloton en niet aan de staart. Tussen 2017 en 2024 verdubbelde ons militaire budget tot 7,9 miljard euro. Hoezo onderfinanciering?
Een basisprincipe van de journalistiek is dat je een verhaal moet checken en dubbelchecken en het langs alle kanten belichten. Pas dan kan je de waarheid achterhalen. Eenzijdige voorlichting draagt daar niet toe bij. Terwijl dat precies is wat jullie doen. We hebben er uiteraard geen enkel bezwaar tegen dat de militaristen aan het debat deelnemen, maar waar blijft de tegenstem?
Waarom wordt nooit de vraag gesteld waarom voormalige Sovjet-staten zo nodig lid moesten worden van de NAVO? Op 9 februari 1990 heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken James Baker publiekelijk gezegd dat de NAVO na de hereniging van Duitsland “geen inch” zou opschuiven naar het oosten.
Die belofte is niet gehouden. Steeds meer aan Rusland grenzende gewezen Oostblok-landen werden lid van de NAVO.
In 2007 verwees Vladimir Poetin op de veiligheidsconferentie in München, in aanwezigheid van alle belangrijke NAVO- en EU-leiders, naar die niet gehouden belofte. Een jaar later werd op de NAVO-top in Boekarest, op aandringen van de Verenigde Staten, het NAVO-lidmaatschap beloofd aan Oekraïne en Georgië.
Wat was daar zo belangrijk aan voor Europa? Dat het opnieuw de vijand werd van Rusland? Werd Poetin voorheen door onder meer Tony Blair beschouwd als een ‘goede’ dictator, ondanks zijn vele misdaden, nu werd hij een ‘slechte’ dictator, een vijand van de NAVO.
Dat het mogelijke NAVO-lidmaatschap van Oekraïne de directe oorzaak was van de Russische invasie in februari 2022, maakte de voormalige NAVO-baas Jens Stoltenberg overduidelijk in een toespraak tot het Europees Parlement in september 2023.
“Om oorlog te vermijden wilde Poetin ons een document laten ondertekenen waarin we beloofden dat Oekraïne geen lid zou worden van het bondgenootschap”, zei Stoltenberg. En hij voegde eraan toe: “Natuurlijk hebben we dat geweigerd.”
Geloofwaardigheid
Dit rechtvaardigt uiteraard de Russische invasie niet. Maar de oorlog in Oekraïne zou er vermoedelijk nooit gekomen zijn als er, na de val van de Berlijnse Muur, een gemeenschappelijke veiligheidsstructuur was ontstaan, waar niet alleen Boris Jeltsin, de toenmalige Russische president, maar ook zijn jonge opvolger Poetin naar streefde.
Mogen we van een onafhankelijke openbare omroep niet verwachten dat hij onderzoek doet naar de oorzaken van die mislukking? Zou dat zijn geloofwaardigheid niet meer ten goede komen, dan mee te stappen in de oorlogshysterie waarmee we om de oren worden geslagen?
We roepen daarom de opiniemakers bij de openbare omroep, de hoofd- en eindredacteuren en de journalisten op om hun eigen berichtgeving kritisch tegen het licht te houden en zich te beraden over hun opdracht om het publiek de beste onpartijdige en volledige informatie aan te bieden die beschikbaar is.
Bron: DeWereldMorgen.be
by admin | apr 6, 2025 | Varia
Opinie – Marc Vandepitte
Van Frankrijk tot de VS en nu ook in België ligt de rechterlijke macht onder vuur of legt men naast zich neer. Deze aanval op de rechtsstaat is geen uitschuiver, maar een bewuste strategie om de democratie van binnenuit te ondermijnen.
“De vis rot aan de kop.” Dat schrijft Bart De Wever in zijn boek Over woke. Hij geeft daarmee aan dat trends die hij als schadelijk ervaart, vaak ontstaan aan de top van de samenleving.
Vandaag zien we onder journalisten en politici een grote verontwaardiging ontstaan over het feit dat een YouTuber zoals ACID geen respect toont voor de rechtsstaat.
Daar valt iets voor te zeggen, maar diezelfde verontwaardiging zie je veel minder tegenover een eerste minister die verklaart dat hij het oordeel van de rechter naast zich neer zal leggen. Dat is namelijk precies wat Bart De Wever doet, wanneer hij zegt dat hij eerste minister van Israël Benjamin Netanyahu niet zal aanhouden wanneer die in ons land zou landen.
Waarom dit gevaarlijk is? Stel je voor: een democratie zonder onafhankelijke rechters. Geen rem op macht, geen bescherming tegen willekeur, geen garantie op een eerlijk proces. Dat is geen dystopische fantasie, maar het reële gevolg van een trend die zich wereldwijd verspreidt: de ondermijning van de rechtsstaat door (extreem)rechtse leiders.
In een goed functionerende liberale democratie is de rechtsstaat de laatste verdedigingslinie tegen machtsmisbruik. Rechters zijn er niet om de ‘wil van het volk’ te dwarsbomen, maar om de regels te handhaven die het samenleven mogelijk maken.
Toch zijn het net deze rechters die keer op keer worden aangevallen door politici die zichzelf boven de wet plaatsen. Van Trump in de Verenigde Staten tot Le Pen in Frankrijk, van Orbán in Hongarije tot Erdoğan in Turkije: overal zien we hetzelfde patroon. Wanneer de wet hen niet uitkomt, wordt de rechter beschuldigd van partijdigheid, corruptie of zelfs tirannie.
Bart De Wever doet nu ook zijn duit in het zakje door zijn uitspraak dat hij het arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof tegen de Israëlische premier Netanyahu naast zich neer zal leggen.
Een uitschuiver kan je dit niet echt noemen. In het verleden heeft de N-VA meermaals aangegeven dat het zich niet kan vinden in internationale wetten of verdragen. Zo is het geweten dat de Vlaams-nationalistische partij het moeilijk heeft met de Conventie van Genève die bescherming biedt aan asielzoekers.
En in december 2018 stapte de N-VA uit de federale regering Michel I vanwege haar verzet tegen het VN-Migratiepact (ook wel het Globaal Pact voor Migratie van Marrakesh genoemd). Ook op binnenlands vlak heeft de N-VA herhaaldelijk rechters beschuldigd van “activisme”.
Maar de N-VA heeft hier geen monopolie op. In augustus 2023 besliste staatssecretaris voor Asiel en Migratie Nicole de Moor van CD&V om alleenstaande mannelijke asielzoekers geen opvang meer te bieden, wat in strijd was met de Opvangwet van 12 januari 2007.
In het verleden is de Belgische staat meerdere keren veroordeeld voor het niet nakomen van nationale en internationale verplichtingen betreffende de opvang van asielzoekers.
Niet onschuldig
De tactiek om rechtspraak aan te vallen of opzij te zetten, is verre van onschuldig en past in een ruimere strategie van (extreem)rechts. Rechters die de wet toepassen op (extreem)rechtse leiders worden weggezet als handlangers van het establishment of omgedoopt als “activistische rechters”.
Zie wat er gebeurde in Frankrijk, waar Marine Le Pen een veroordeling opliep die haar deelname aan de presidentsverkiezingen bedreigt. Onmiddellijk klonk het refrein van zelfbeklag: Le Pen vergeleek zichzelf op groteske wijze met de Russische oppositieleider Navalny en haar aanhangers schreeuwden moord en brand over een “politieke afrekening”.
Ondertussen moet de rechter in kwestie politiebescherming krijgen. De boodschap is duidelijk: wie de wet toepast op machtige figuren, moet zich schrap zetten.
Wie politici boven de wet plaatst, veroorzaakt chaos en ondermijnt de rechtsstaat. Kijk maar naar de VS, waar het Congres Trump niet durfde af te zetten na de Capitool-bestorming. Het zette de poort wagenwijd open voor de huidige machtsgreep die Trump aan het uitvoeren is.
De aanvallen op rechters en de rechtspraak zijn geen losse incidenten, maar zijn een onderdeel van een bewuste strategie. (Extreem)rechtse leiders hebben een haat-liefdeverhouding met de democratie: ze gebruiken verkiezingen om aan de macht te komen, maar proberen vervolgens alle controlemechanismen uit te schakelen.
Onafhankelijke rechters zijn daarbij een lastige hindernis. Daarom moeten ze weg, of op zijn minst verdacht worden gemaakt.
Van Donald Trump tot Marine Le Pen, van Viktor Orbán tot Recep Tayyip Erdoğan: autoritaire leiders weten dat wie het gerecht controleert, ook politieke tegenstand kan breken. Wie de rechters tot vijand maakt, probeert de regels zelf te herschrijven.
Leiders als Trump en Orban willen geen rechtspraak, maar een systeem dat hen nooit in de weg staat. Hun ideaal is een directe democratie waarin één leider de stem van het volk belichaamt, en dus niet tegengesproken mag worden.
In werkelijkheid is dat geen democratie meer, maar een autoritair systeem vermomd als volkswil. De rechter moet buigen, want de leider spreekt namens “het volk”. In die logica is kritiek op de leider kritiek op de democratie zelf. Een gevaarlijke verdraaiing.
Uitkijken naar de reacties
Natuurlijk is geen enkel rechtssysteem perfect. Rechters maken fouten en we zijn helaas regelmatig getuige van staaltjes klassenjustitie.
Maar daarom moeten we het kindniet met het badwater weggooien. Om fouten in de rechtspraak recht te zetten, bestaat er een beroepsprocedure en indien nodig kan het parlement wetten bijsturen. Wat echter totaal niet kan, is dat rechters enkel mogen oordelen, zolang ze de macht niet tegenwerken.
De rechtsstaat is geen luxe maar de ruggengraat van een vrije samenleving. Wie haar ondergraaft, holt de democratie uit. De geschiedenis leert ons wat er gebeurt als we die verdediging loslaten.
Om zichzelf in te dekken zegt Bart De Wever: “Ik denk niet dat er één Europees land is dat Netanyahu zou arresteren, mocht hij op het grondgebied zijn”. Maar dat is een flagrante leugen. Zowat alle West-Europese landen hebben aangegeven dat ze Netanyahu zouden arresteren, indien hij zich op hun grondgebied zou begeven.
Het is uitkijken hoe de andere regeringspartijen zullen reageren op de uitspraken van De Wever, en of zij er zich van zullen distantiëren. Het is ook uitkijken hoe parlementsleden van de diverse partijen zich zullen uitspreken over deze ernstige zaak.
Bron: DeWereldMorgen.be
by admin | apr 6, 2025 | Sectoren
Bert Engelaar werd in ‘De Afspraak’ niet uitgenodigd als gesprekspartner. Hij werd uitgenodigd als beklaagde in een schijnproces, waarbij het oordeel van tevoren vaststond.
In de aflevering van De Afspraak van maandag 31 maart mocht Bert Engelaar zijn verhaal komen doen over de nationale staking, de eerste sinds 2014. Engelaar is nationaal secretaris van het ABVV en vertegenwoordigt zo’n 1,5 miljoen leden waarvan velen de staking hebben opgevolgd. Enkel en alleen al op basis daarvan is hij een belangrijke stem in het maatschappelijk debat die dus ook gehoord moet worden.
De rolverdeling
Wie het format van De Afspraak een beetje kent, wist echter al op het moment dat je kon zien op welke stoel Engelaar moest plaatsnemen, dat er naar hem niet al te veel geluisterd zou worden. In De Afspraak hangt aan elke stoel namelijk een duidelijke rol vast. De tweede stoel van links, dat weten trouwe kijkers, is de stoel van de beklaagde.
Tegenover Engelaar aan de rechterkant van de presentator, Bart Schols, zat Bart Verhaeghe, bekend als projectontwikkelaar en voorzitter van Club Brugge. Zijn stoel is doorgaans weggelegd voor de gast die ‘het gezond verstand’ van ‘de gewone Vlaming’ dient te vertolken. Gezien de framing die deze aflevering domineerde, namelijk dat gewone mensen de vakbonden beu zijn, nam Verhaeghe de rol van aanklager op.
Helemaal links aan de tafel zat Julien De Wit, columnist voor Trends. Terwijl Schols als presentator vooral vragen moet stellen en een onwetende houding moet aannemen, kreeg De Wit de rol van expert toebedeeld.
Die rol krijgt hij, voor alle duidelijkheid, niet op basis van zijn expertise. Hij zei tijdens de aflevering zelfs expliciet dat hij eigenlijk niet zo goed thuis is in de pensioenmaterie. Maar die rol krijgt hij, omdat hij goed is in het verbeelden van expertise binnen het format. In deze aflevering nam hij de rol van rechter op zich.
Voor de volledigheid: helemaal rechts zit ten slotte steevast iemand die een boek heeft geschreven, een toneelvoorstelling of een film heeft gemaakt en eigenlijk enkel daarover wil spreken. Deze persoon wacht netjes tot die aan het einde van de aflevering eindelijk aan de beurt komt. Die rol werd in deze aflevering met verve vervuld door Louise Van Assche.
Het vonnis
Het oordeel stond, zoals dat in zulke schijnprocessen altijd het geval is, natuurlijk van tevoren vast.
Engelaar had nog honderden en één voorbeelden kunnen geven van hoe het anders kan. Hoe er meer geld bij de grote vermogens gehaald zou kunnen worden. Hoe er echt wel groepen in de samenleving zijn met meer privileges dan leerkrachten of het spoorpersoneel. Het zou niet baten.
Hij had, zoals Yanis Varoufakis het ooit verwoordde, net zo goed het Zweedse nationale volkslied kunnen zingen. Het oordeel zou precies hetzelfde zijn geweest.
“Ik ben geen pensioenexpert”, zo sprak rechter De Wit, “ik wil hier absoluut niet beweren er één te zijn, maar het gaat over een aantal knopjes die worden ingedrukt door het beleid. En ik vind grosso modo dat we zelfs nog niet doen wat nodig is om dit land gezond te krijgen. En dat is gewoon een realiteit die we stilaan moeten gaan aannemen.”
Vrij vertaald: Ik ben hier eigenlijk niet helemaal in thuis, maar meneer de regering heeft sowieso gelijk en meneer Engelaar heeft ongelijk. Daar is eigenlijk geen discussie over mogelijk, dat is gewoon een realiteit die we moeten gaan aannemen.
Bizar is dat. Wanneer klimaatwetenschappers met harde bewijzen komen aanzetten, doen dezelfde opiniemakers dat af als doemdenken. Dan vraagt men zich af of er wel een draagvlak is bij de bevolking om aan klimaatbeleid te doen. Maar als Bart De Wever beweert dat er geen alternatief is voor zijn beleid, dan accepteert men dat blindelings als een waarheid die niet kan worden tegengesproken.
Het proces
De glansrol in het hele schijnproces werd vertolkt door Bart Verhaeghe. Waar Engelaar geen twee zinnen na elkaar kon zeggen zonder onderbroken te worden en door de andere gasten fronsend werd aangekeken, werd de monoloog van Verhaeghe vooral met bewonderend geknik onthaald.
Verhaeghe hield een vurig pleidooi voor ondernemerschap. “Ziek zijn of niet ziek zijn. Depressie of geen depressie. Als ondernemer moet je doordoen”, zo sprak hij. “Je moet maar de gekken vinden die nog bereid zijn in deze samenleving hun energie en kapitaal in te zetten en die het lef hebben om het risico te nemen om voor anderen werkgelegenheid te creëren.”
“Dat is de essentie, en daar wordt nooit over gesproken. Daar slaap je nachten, dagen, jaren niet van, en dat is ondernemen. En daar is bijzonder weinig respect voor. Er is geen vakbond voor ondernemers. Ik wil dat alleen maar eens opbrengen: het staat iedereen vrij om ondernemer te worden. Ga ondernemen! Pak uw verantwoordelijkheid en geef zin aan je leven!”
Er valt natuurlijk heel wat aan te merken op de speech van Verhaeghe. Niet in het minst dat natuurlijk niet iedereen zomaar ondernemer kan worden. Of in ieder geval: niet iedereen heeft evenveel kans om er geld mee te verdienen, een groot startkapitaal en de juiste connecties zijn daarbij doorslaggevend.
Wat echter opvalt in de aflevering is het respect en de achting waarmee Verhaeghe spreekt in naam van de ondernemers. Vooral in contrast met de neerbuigende houding naar Engelaar die 1,5 miljoen arbeiders en bedienden vertegenwoordigt. Om dat op te merken, hoef je niet eens het geluid aan te zetten. De lichaamshouding van Schols en De Wit spreekt boekdelen.
Eigen media
De calimero-rede van Verhaeghe slaat dan ook nergens op. Grote ondernemers hebben niet enkel een regering die hen op hun wenken bedient, maar ook media ter beschikking waar ze dag in dag uit hun boodschap mogen verkondigen. Vakbonden en middenveldorganisaties daarentegen komen nauwelijks aan bod. En als ze aan bod komen, is het in een format dat voor hen heel erg nadelig is.
Ik wens Engelaar een uitstekende mediatraining toe om zich de volgende keer beter te kunnen verdedigen. Maar willen sociale bewegingen echt hun stem kunnen laten horen, dan moeten ze vooral uit dat dwingende format breken, en daar zijn andere media voor nodig. Media die niet in handen zijn van een handjevol superrijken, niet onderhevig zijn aan de commerciële logica en niet plooien voor de druk van de N-VA.
Als er iets is dat we kunnen leren uit deze aflevering van De Afspraak, dan is het wel dat sociale bewegingen hun eigen media nodig hebben. Met DeWereldMorgen proberen we die rol zo goed mogelijk te vervullen. We doen dat met een klein budget, een klein team, veel vrijwilligers en een groot engagement. Zo maakten we in samenwerking met verschillende experten, vrijwilligers en middenveldsorganisaties een uitgebreid dossier over de plannen van de regering De Wever.
Maar het is niet genoeg. De realiteit is dat, wil de sociale beweging haar stempel drukken op het maatschappelijk debat, niet enkel wij, maar ook andere alternatieve media zoals MO*, Apache en anderen nood hebben aan meer middelen. Ik kan alleen maar hopen dat wie actief is in sociale bewegingen, ook bereid is om daarin te investeren.
Lees het dossier over de plannen van de regering De Wever hier.
Bron: DeWereldMorgen.be
by admin | apr 6, 2025 | Boeken
En het sociaal mechanisme in tijden van crisis
Simone Weil
Deze essaybundel verzamelt de scherpzinnige inzichten van de Franse filosofe Simone Weil over arbeid en sociale rechtvaardigheid, geschreven tijdens haar ervaringen in vakbonds- en fabriekswerk.
Over arbeid verzamelt de scherpzinnige inzichten van de Franse filosofe Simone Weil over arbeid en sociale rechtvaardigheid. Geschreven tijdens haar ervaringen in vakbonds- en fabriekswerk, belichten deze essays de strijd van de mens binnen een wereld gedomineerd door efficiëntie en snelheid. Haar reflecties vragen om een heroverweging van de relatie tussen arbeid, het sociaal mechanisme en de vrije wil.
Weil stelt kritische vragen over de idealen van de Franse Revolutie — vrijheid, gelijkheid, solidariteit — en hun betekenis in moderne arbeidsomstandigheden. Ze onderzoekt de relatie tussen arbeid, het sociale systeem en de vrije wil, en biedt een uniek christelijk perspectief op de beperkingen van rationeel denken.
Deze bundel nodigt uit tot reflectie op de morele en sociale uitdagingen van arbeid, en blijft relevant voor hedendaagse discussies over rechtvaardigheid en menselijkheid.
Van Simone Weil (1909-1943) verschenen eerder bij IJzer Verworteling, Waar strijden wij voor? en Over oorlog. Van de hand van vertaler Jan Mulock Houwer verscheen Simone Weil – Wat zij nalaat voor een seculiere wereld.
Bron: EPO
