Elias Cool (Vlaams Belang) legt de wantoestanden bij de Federale Politie bloot. Terwijl commissaris-generaal Snoeck het kritische rapport in de doofpot stak, keek de regering-De Wever zwijgend toe.
Elias Cool (1999) is beleidsadviseur Binnenlandse Zaken voor de Kamerfractie van het Vlaams Belang en lid van de Studiedienst van de partij.
Interesse in een job bij de Federale Gerechtelijke Politie (DGJ), de afdeling die zich bezighoudt met de strijd tegen georganiseerde misdaad? Haal uw ‘Pesten voor Dummies’ maar boven, en vergeet niet met de baas te flirten bij het binnenkomen. Twee jaar lang verdwenen alle schandalen in de doofpot.
Alle ogen zijn nu gericht op de man in wiens schuif het bezwarende materiaal bleef liggen: Eric Snoeck, toenmalig hoofd van de DGJ en huidig commissaris-generaal van de hele Federale Politie. Net op tijd werd hij zijn eigen baas. De regering-De Wever liet alles maar begaan.
In het kader van een meerjarenplan integriteitsmanagement besloot de Federale Politie om verhaal te halen bij de agenten van de Algemene Directie van de Gerechtelijke Politie. Maar liefst 1798 politieambtenaren namen deel aan de bevraging die zou leiden tot het rapport CORESPO RESPECT DGJ 2023. Begin dit jaar belandde dat rapport ook op mijn bureau. De inhoud tart werkelijk elke verbeelding.
Tegenwerken
Schrijnende cijfers en beschrijvingen schetsen een somber beeld van de DGJ. Er is sprake van ‘een cultuur die gekenmerkt wordt door angst en zwijgzaamheid.’ Pesterijen, seksisme, favoritisme en intimidatie blijken daarbij geen uitzondering. Minder dan 1 op de 10 agenten heeft er vertrouwen in dat moeilijke thema’s correct worden aangepakt. Bijna de helft ervaart conflicten op de werkvloer.
1 op de 3 respondenten geeft zelfs aan dat diensten elkaar intern tegenwerken. En dat binnen een directie die de speciale eenheden (DSU) en bestrijding van zware en georganiseerde criminaliteit (DJSOC) omvat. Het is bijna een wonder dat ze daar nog niet op elkaar — of op de bazen — zijn beginnen te schieten. Althans, niet met kogels.
Klokkenluider
Toen de media begin dit jaar lucht kregen van de wantoestanden, kopte de Gazet van Antwerpen: ‘Voor bazenpoepers en peperdure consultants is de federale politie wél een fijne werkgever.’ Voor anderen duidelijk wat minder. ‘De top van de federale politie steekt meldingen van grensoverschrijdend gedrag in de doofpot’, vertelt een klokkenluider aan HLN.
Nadat Kamerlid Ortwin Depoortere (Vlaams Belang) een hoorzitting organiseerde over de wantoestanden, stroomde ook onze inbox vol met getuigenissen. ‘Een collega had mij en anderen jarenlang heimelijk gefilmd en gefotografeerd tijdens het omkleden op de werkvloer’, vertelt S.V. ‘Toch is hij gewoon terug aan het werk binnen dezelfde dienst, zonder enige zichtbare gevolgen.’
Als de situatie zo schrijnend is, waarom schoot niemand dan eerder in gang? Vraag dat maar aan de toenmalige directeur-generaal van de DGJ, nu de topman van de hele Federale Politie. Eric Snoeck.
De doofpot en je eigen baas
Op 11 april 2023 begint de lange weg naar de openbaring. Eric Snoeck, toen directeur-generaal van de DGJ, ontvangt het bezwarende rapport. Veel tijd zou hij echter niet nemen om de wantoestanden binnen zijn eigen directie op te lossen. Want zo’n twee maanden later, op 15 juni 2023, wordt de heer Snoeck zijn eigen baas – commissaris-generaal. Ad interim, weliswaar. Dat is geen onbelangrijk detail.
Hij is nog niet officieel benoemd. Daarvoor loopt de procedure nog. Het zou dus wel heel beschadigend geweest zijn als dat RESPECT-rapport toen het daglicht had gezien. ‘Gelukkig’ valt de dienst die het rapport opmaakte – de cel Integriteit – nu onder zijn nieuwe bevoegdheid. Zo is het natuurlijk makkelijk om een doofpotoperatie te organiseren.
Uiteindelijk zou het tot 8 april 2025 duren — meer dan twee jaar later — voordat de bal opnieuw aan het rollen ging. Via een klokkenluider kreeg politievakbond VSOA het RESPECT-rapport in handen. Nadat interne verzoeken niets opleveren, schrijft de bond een open brief aan premier Bart De Wever (N-VA) en ministers Annelies Verlinden (cd&v) en Bernard Quintin (MR).
‘Wat ons zorgen baart, is dat deze inhoud, ondanks haar ernst, gedurende maanden niet gedeeld werd met … de vakorganisaties of de jury die later oordeelde over de benoeming van de huidige commissaris-generaal’, pent men bij VSOA.
Vanuit de regering-De Wever bleef het echter stil. Geen onderzoek, geen publicatie van het rapport. Later volgt een tweede brief vanuit de politievakbond. ‘Wij krijgen steeds vaker de indruk dat deze ontsporing doelbewust wordt aangestuurd vanuit een administratie.’ Opnieuw geen reactie vanuit de regering. Zelfs wanneer alle documenten op de Vlaams Belang-Kamerfractie belanden en ook in de pers verschijnen, weigert minister Quintin te reageren in HLN. Ook minister Verlinden zwijgt.
Augiasstal uitmesten
Het zou niemand mogen verbazen als blijkt dat Eric Snoeck een politieke hand boven het hoofd gehouden wordt. Met de PS komt hij opvallend goed overeen, en hij geldt al jaren als een vertrouweling van het Franstalig socialistisch netwerk binnen de staat.
Ieder hoog overheidspostje is verstrengeld met de particratie. Doofpotten behoren nu eenmaal tot de prachtige politieke ‘cultuur’ die het door en door rotte Belgische systeem in stand houdt. Partijgetrouwheid loont, klokkenluiders branden op. Zelfs als onze veiligheidsdiensten hieronder lijden. Zelfs terwijl drugsdealers onze straten overhoop schieten en mensen op klaarlichte dag neergestoken worden.
Op 17 juni beginnen we met het optillen van de deksels. Dan moet commissaris-generaal Eric Snoeck zich komen verantwoorden in de commissie Binnenlandse Zaken, op initiatief van commissievoorzitter Ortwin Depoortere en het Vlaams Belang. Tijd om de augiasstal uit te mesten. Als daarbij wat medeplichtige systeempartijen geraakt worden door de hooivork, dan is dat meer dan verdiend.
Of, zoals Ortwin Depoortere op X schrijft: ‘wat is er erger dan een doofpot? Een regering die de deksel erop houdt.’
Wat verdient Vlaanderen? Menig flamingant zal spontaan antwoorden: beter. Maar VTM bedoelt de vraag anders. Het is de titel van een tweedelig programma dat een grote ‘loonvergelijking’ belooft.
‘We leven in 2025, maar in Vlaanderen is er nog één taboe’, beweert Axel Daeseleire bij de intro van het programma. Dat ene taboe zou dan ons loon zijn, waar we liever niet over praten met vrienden, familie en collega’s. Laat staan dat we dat vlotjes zouden aankaarten tegenover pakweg 400.000 tv-kijkers.
Er zijn heus nog wel meer taboes in Vlaanderen, maar daar zullen de media niet snel over beginnen omdat zij het juist zijn die ze in stand houden. Maar genoeg over politieke correctheid. ‘Weg met de loonschroom’, zegt Daeseleire. En toegegeven: we zijn geïntrigeerd. Welke grote onthullingen staan ons te wachten? Welke sociale ongelijkheid zullen we ontdekken?
‘Poepchauffage’
Dat blijkt nogal tegen te vallen, want het programma blijft – althans in de eerste aflevering (de tweede is pas gisteravond uitgezonden) – angstvallig weg van de extremen. Hoeveel een bedelaar in de winkelstraat verdient en hoeveel Paul ‘Ghelamco’ Gheysens (om niet altijd Marc Coucke te noemen), daar wordt in alle talen over gezwegen.
Weliswaar met een Antwerps accent. Want niet enkel Axel verraadt zijn afkomst, ook co-presentatrice Camille Vanuxem komt zo te horen ergens uit de periferie van de Koekenstad. Aan de chauffeur van een vuilniswagen vraagt ze: ‘Hebde gij poepchauffage?’
Camille Vanuxem is volgens ChatGPT een 25-jarige Belgische onderzoeksjournaliste. Ze maakte voor VTM reportages over ‘sugardaddies’, gokverslaving, druggebruik en dergelijke. Dat u deze nog niet zag, komt waarschijnlijk omdat ze vooral online te zien waren bij VTMGo onder de titel: ‘No Cap’. Ook die uitdrukking hebben we – boomer als we zijn – moeten opzoeken. Het blijkt ‘niet gelogen’ te betekenen.
Ingewikkeld woordje
Maar terug naar Wat verdient Vlaanderen? Het programma zit eenvoudig in mekaar. De makers vragen aan 25 mensen om hun brutoloon bekend te maken, telkens met een korte reportage errond over hun beroep. Tussendoor komt de onvermijdelijke arbeidseconoom Stijn Baert een paar ‘ingewikkelde woordjes’ uitleggen. De uitleg blijkt afgestemd op achtjarigen, want volgens Baert is ‘progressief’ ook een ingewikkeld woord. Tsja, wat wil je? Voor Camille is ‘stoelverwarming’ al een te ingewikkeld woord.
Wat leren we nu van dit programma? Dat mensen in de zorg bruto niet veel verdienen: 3.449 € voor een zorgkundige in een woonzorgcentrum, en het minimumloon van 2.111,89 € voor een kinderverzorgster in een kinderdagverblijf. Verder lijkt het alsof iedereen ergens rond de 3.000 à 4.000 € brutoloon heeft. En dat de meesten daar ‘content’ mee zijn. Dat het verschil tussen bruto en netto enorm oploopt naarmate het bruto bedrag groter wordt. En tot slot dat er een hoop gebakken lucht geblazen wordt rond functieomschrijvingen. Of weet u wat een Airside Resource Agent doet voor de kost? (Spoiler: het is een veredelde parkingplanner voor vliegtuigen.)
De enige uitschieter in aflevering 1 is een professor aan de faculteit Geneeskunde in Leuven, hoofd van een 15-koppig team dat een remedie tegen Parkinson onderzoekt. Zij ontvangt een bruto maandloon van 11.299,74 € waar ze weliswaar netto maar de helft van overhoudt.
Werkgeversbijdrage
Blijkbaar bestaan er alleen maar werknemers in Vlaanderen, want over zelfstandigen en ondernemers leren we niets. Erger nog: dat een werkgever boven op dat brutoloon nog eens ‘patronale RSZ’ betaalt van maar liefst 35%, ook dat vertelt Wat verdient Vlaanderen? er niet bij. Terwijl het toch over een enorm bedrag gaat. Vaak betaalt een werkgever op die manier het dubbele van wat de werknemer netto overhoudt! Het zou ons land helpen mocht dat – meer dan vandaag – algemeen geweten zijn.
Sowieso zou je nog veel meer programma’s kunnen maken rond het hele financiële thema. Hoe beheer je een gezinsbudget? Hoe zit kindergeld in mekaar? Welke steun kan je zoal krijgen en hoe? Maar dan moeten ze wel boeiender gemaakt worden dan Wat verdient Vlaanderen? De loonvergelijkende opsomming wordt halverwege ronduit saai.
Verfilmd HLN-artikel
‘Heb jij ook vragen over je loon? Stel ze dan aan hln/watverdientvlaanderen.be’, meldt Axel Daeseleire vlak voor de tweede reclamebreak. Verhip. We zitten dus eigenlijk te kijken naar een langgerekte promotiecampagne van Het Laatste Nieuws? Een ‘verfilmd krantenartikel’, zou je het ook kunnen noemen.
We wisten al dat DPG Media wereldkampioen crossmedia-marketing en synergie is. Zo lees je min of meer dezelfde artikels in Humo, De Morgen en HLN, is de oude website van VTM Nieuws nu gewoon die van HLN, en krijgen de lezers van het AD, Trouw of De Volkskrant dezelfde artikels als wij over in Nederland Bekende Vlamingen en in Vlaanderen Bekende Nederlanders.
Het valt tot besluit ook op dat Axel en Camille niet in elke reportage van het programma te zien zijn. Waarschijnlijk omdat ze anders te veel verdienen.
Mensen als Dirk, die 30 jaar werkte bij AB InBev, dreigen hun uitkering te verliezen. Dit zal hen niet sneller aan werk helpen, maar regelrecht de armoede in duwen.
Terwijl werkende mensen altijd de volle pot belastingen betalen, geeft de kabinetschef van minister van Financiën Jambon (N-VA) advies aan een select eliteclubje over hoe de meerwaardebelasting te ontwijken. Hij en de minister logen er ook over tegen het parlement.
“Dit toont aan welke belangen deze regering dient en hoe sterk ze is verweven met de financiële elite”, zegt onze Kamerfractieleidster Sofie Merckx.
Is privatisering de oplossing voor het spoor? Aan de overkant van het Kanaal weten ze ondertussen dat dat niet het geval is. 30 jaar na de privatisering van het Britse spoor keren ze naar nu op hun stappen terug en gaan ze een eerste spoorwegmaatschappij – de South Western Railway – opnieuw nationaliseren.
“We nemen afscheid van 30 jaar inefficiëntie, verspilling en frustratie bij de reizigers”, sprak de Britse minister van Transport Heidi Alexander deze week toen ze een treindepot bezocht.
In de nasleep van het neoliberale afbraakbeleid en de ontmanteling van de openbare diensten onder premier Thatcher in de jaren 1980, werden een decennium later ook de spoorwegen overgedragen aan private spelers.
De privatisering zou dé oplossing zijn om te beantwoorden aan de noden van reizigers en personeel, zo werd beloofd. Het resultaat? Net het tegenovergestelde: torenhoge tarieven, verouderde treinen, ongevallen, vertragingen…
De ervaringen in het Verenigd Koninkrijk tonen duidelijk aan: alleen een openbare dienst, met voldoende investeringen, kan zorgen voor betaalbare tarieven, kwaliteitsvolle dienstverlening en degelijke arbeidsvoorwaarden voor het personeel.
Maar dat is niet de richting die de Arizona-regering in ons land uitgaat. Zij schroeft de middelen terug en dreigt een twintigtal stations te sluiten. Ze verzwakt doelbewust deze openbare dienst om de deur open te zetten voor de privé.
Tip voor De Wever, Rousseau en co: in plaats van de komst van privéoperatoren op het Belgische spoor voor te bereiden, zou de Arizona-regering beter kijken naar wat er in het Verenigd Koninkrijk gebeurt, en onze spoorwegen versterken.
Wij gebruiken cookies om de werking van onze website te verbeteren
Functional Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistics
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door uw Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een website of over verschillende websites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
