De 18-jarige acteur Felix Heremans kreeg in het 5e leerjaar de diagnose autisme. “Vroeger heb ik daar veel problemen mee gehad, maar ik heb dat omgedraaid naar een sterkte. Ik wil mijn anders zijn op een creatieve manier gebruiken.” Dat vertelde hij in ‘Touché’ op Radio 1 afgelopen zondag. Vandaag is het Wereld Autisme-dag.
Voor zijn rol in ‘Putain’ maakte Heremans zijn debuut in ‘Holly’ van Fien Troch, waarin hij de beste vriend van het hoofdpersonage Holly speelt. “Mijn personage in ‘Holly’ heeft ook autisme.” Holly zegt dat hij daarom niet raar is, hooguit speciaal. “Speciaal betekent dat je je sterktes en zwaktes hebt, maar wil niet zeggen dat je er niet bij kan horen”, vat Heremans samen.
Van woede-uitbarstingen…
Als kind had Heremans last van woede-uitbarstingen. “Ik kon mijn eigen jas niet aandoen, ik kon mijn veters niet strikken of ook knippen en plakken lukte me niet. Daar werd ik altijd heel boos van. Dat was het eerste teken dat er iets mis was.” Toen Heremans in het tweede leerjaar zat, bleek hij DCD (Developmental Coordinaton Disorder) te hebben. DCD is een coördinatie-ontwikkelingsstoornis, waarbij de motorische vaardigheden onderontwikkeld zijn.
Na de diagnose werden die woede-aanvallen niet beter. Pas 3 jaar later kreeg Heremans te horen dat hij autisme had. “Er werd mij uitgelegd dat ik anders denk, dat mijn hersenen andere connecties maken en dat ik daardoor anders reageer op bepaalde omstandigheden.”
Een kantelpunt. “Toen heb ik tegen mezelf gezegd: ik heb autisme, maar dat maakt van mij geen ander mens. Ik ben ermee geboren en nu weet ik dat. Ik kan nu de hulp krijgen die ik nodig heb en ik hoop dat mensen mij accepteren.”
“Voor mij heeft de diagnose niet heel veel veranderd, maar het heeft mijn omgeving wel heel erg geholpen”, vertelt Heremans openhartig. “Zij wisten beter wat er aan de hand was en konden mij hulp bieden op maat. Ik wist ook bij welke instanties ik terechtkon, ómdat ik een label had.”
…naar zijn sterkte
Ondertussen is Heremans 18. “Zo’n woede-uitbarstingen zouden mij nu niet meer overkomen. Ik heb geleerd om mee te gaan met hoe het loopt en om me beter voor te bereiden op chaos.” Dankzij gerichte hulpverlening kan de 18-jarige acteur deelnemen aan de maatschappij. “Mijn ondersteuner leerde me om samen te werken, om mijn gedachten te ordenen en emoties te herkennen.”
Realistische verwachtingen zijn belangrijk voor Heremans. “Als ik strikte les verwacht en het is toch geen strikte les, dan heb ik daar moeite mee.” Daarom plant hij niet te veel vooruit. “Want dan moet het gaan volgens die planning. Zonder planning ben ik veel flexibeler.”
Nu ziet Heremans autisme als zijn sterkte. “Ik heb een goed geheugen”, vertelt hij. “Ik doe daarom een studierichting (red.: menswetenschappen) waarvoor veel kennis nodig is. Ik analyseer de wereld rondom me en ik pas dat toe in alles wat ik doe: ik doorprik patronen, ik maak snelle analyses, ik herken de wereld. Terwijl autisme vroeger betekende dat ik snel boos werd.”
Begrip voor elkaar
Volgens de acteur overheersen stereotiepen het beeld dat de maatschappij heeft van autisme. “Autisme is een spectrumstoornis”, zegt hij. “Het is een palet aan verschillende vormen en het is belangrijk om die verschillen te benoemen.”
De manier waarop autisme wordt geportretteerd in films of series scheppen een onrealistisch beeld, vindt hij. “De film ‘Rain man‘ heeft veel stereotiepen genormaliseerd. Veel mensen denken dat mensen met autisme altijd een strakke planning hebben of heel slim zijn. Dat is niet zo.”
“Ik heb moeite om emoties juist te begrijpen”, getuigt Heremans. “Als ik iets niet begrijp, neem ik even afstand van het gesprek. Dat wordt vaak verkeerd geïnterpreteerd.”
Vriendschappen en relaties zijn dan ook niet evident en dat is lastig voor een 18-jarige. “Ik heb niet veel vrienden, soms wil ik wel, maar soms ben ik ook blij dat ik me maar met 1 echte vriend moet bezig houden.” In het verleden verloor hij al vrienden omdat hij sneller boos wordt. “Ik snap dat de andere dan weggaat.”
Begrip voor je medemens is belangrijk, benadrukt Heremans. “Iemand met autisme gaat niet altijd reageren zoals je denkt. Als jij verdrietig bent, moet je niet denken dat die ook verdrietig is. Duw ons niet meteen weg. Want zo geraken mensen met autisme in de eenzaamheid. Geef mensen met autisme de tijd om een relatie aan te gaan.”
Bron: VRT.NWS