Met het vertrek van TUI verliest de Antwerpse luchthaven in 2027 zijn belangrijkste commerciële speler. Welke impact heeft dat op de toekomst en bestaansreden van Antwerp Airport? Dreigt de sluiting of zijn er kansen? VRT NWS wikt en weegt met luchtvaartexperts, economen en actiegroepen.
TUI or not TUI, that’s the question. De shakespeariaanse saga rond de Antwerpse luchthaven kreeg vandaag een nieuwe akte met het aangekondigde vertrek van luchtvaartmaatschappij TUI in 2027.
Welke impact heeft die beslissing op de toekomst van de omstreden luchthaven van Deurne? Actiecomités en Groen pleiten voor een sluiting, de regeringspartijen en luchtvaarteconomen zien een toekomst.
De cijfers
TUI is de belangrijkste bron van commerciële inkomsten voor de luchthavenuitbater Egis. “Hun vertrek is een serieuze aderlating”, zegt Wouter Dewulf, luchtvaarteconoom van de UAntwerpen en de Antwerp Management School.
“Antwerp Airport krijgt zo’n 5 miljoen subsidies en genereert daarnaast nog eens 5 miljoen aan omzet door zijn activiteiten. De helft van die 5 miljoen aan eigen inkomsten is afkomstig van de vluchten van TUI”, zegt Dewulf. De luchtvaarteconoom stipt dus aan dat het businessmodel drastisch moet veranderen.
“Door de activiteiten op en rond de Antwerpse luchthaven hebben direct en indirect 1.300 mensen een baan“, vult luchtvaartjournalist Luk De Wilde aan. “Ook voor hun jobzekerheid is een koerswijziging nodig.”
TUI was de laatste grote commerciële speler die vanuit Deurne naar 4 zuiderse vakantiebestemmingen vloog: Mallorca, Tenerife, Alicante en Malaga. Het jaar rond had TUI er dagelijks een handvol vluchten. Een kleine minderheid ten opzichte van de tientallen dagelijkse vluchtbewegingen van privéjets en opleidingsvliegtuigen op Deurne.
De afgelopen maanden bouwde TUI zijn aanbod en verankering in Antwerpen al af. 3 bestemmingen werden geschrapt. “Zo stond er permanent nog maar 1 toestel uit hun vloot in Antwerpen. Daarvoor had TUI 2 er Embraer-vliegtuigen gestald”, zegt Dewulf.
De sluiting
Het vertrek van TUI is koren op de molen van tegenstanders van de luchthaven. “Dit toont aan dat er geen enkele commerciële luchtvaartmaatschappij geïnteresseerd is”, zegt Piet De Roeck van actiecomité Vliegerplein.
“De Vlaamse subsidies verdwijnen in een bodemloze put. Doe Deurne dicht. Neem de overlast voor de buurt weg. Maak er een park van. De hittegolven en klimaatopwarming maken duidelijk waar de burgers echt nood aan hebben.”
Ook de oppositiepartij Groen pleit voor een sluitingsscenario na het vertrek van TUI. “De luchthaven van Antwerpen is verlieslatend, heeft een schuldlast van rond de 10 miljoen euro en geen businessmodel zonder TUI”, zegt gemeenteraadslid Bogdan Vanden Berghe (Groen).
“Wat rest is een luchthaven met instructievluchten en privéjets voor rijke mensen. En dat in dichtbevolkt gebied. Waarom zou dit nog moeten gesubsidieerd worden door de Vlaamse belastingsbetaler?”
Ook luchtvaartspecialist Luk De Wilde wijst op die spreidstand. “Je kan moeilijk belastinggeld blijven vragen van de Vlamingen als er geen andere inkomsten bijkomen van nieuwe luchtvaartmaatschappijen. Die aantrekken is een missie waar de huidige luchthavenuitbater Egis al jaren niet in slaagt.”
Groen roept de Vlaamse regering alvast op om zich te bezinnen en concreet te kijken naar een sluiting of op zijn minst een afbouw.
De doorstart
Luchtvaarteconoom Wouter Dewulf pleit duidelijk voor het behoud van de luchthaven, ondanks het vertrek van TUI. Hij ziet kansen op korte en op lange termijn.
“Je kan de Antwerpse luchthaven in eerste instantie terugbrengen tot een echte zakenluchthaven voor privéjets. Dan kan je besparen op een aantal grote kosten zoals de terminal, de brandweer en de passagiersscreening”, zegt Dewulf.
Op die manier kan Antwerp Airport bijven bestaan tot in de jaren 30. “Dan verwachten we de komst van nieuwe elektrische vliegtuigen die 500 kilometer ver kunnen vliegen. Dat wordt de toekomst van de regionale luchtvaart die we niet mogen missen”, klinkt het.
Dewulf wijst er ook op dat 5 miljoen euro aan Vlaamse subsidies niet de grote kost zijn op de hele Vlaamse begroting. “Regionale luchthavens hebben overal in Europa steun nodig. We moeten Deurne echt openhouden. Kijk naar de oude luchthaven van Gent: eens je die sluit, is die ruimte definitief weg.”
Andere uitbater
Luchtvaartexpert Luk De Wilde stipt ook aan dat de uitbating van de luchthaven moet herbekeken worden. “De Vlaamse Regering ten tijde van Kris Peeters heeft de regionale luchthavens opgedeeld in de infrastructuur en de uitbating. Die laatste is voor Deurne in handen van het Franse Egis, en dat nog tot 2039 en daar knelt het schoentje”, zegt De Wilde.
“Egis krijgt graag subsidies, maar blinkt niet uit in het binnenhalen van nieuwe spelers. Ze zeggen al jaren dat ze daarmee bezig zijn, maar de resultaten volgen niet”, zegt Dewilde. “Volgens mijn bronnen zou het Vlaanderen meer geld kosten om dat contract te verbreken, dan de rit met subsidies uit te zitten.”
De Vlaamse regering heeft laten weten dat ze de materie en de toekomstvisie rond de regionale luchthavens gaat bespreken. Bevoegd minister Annick De Ridder (N-VA) heeft zich al meermaals een groot voorstander getoond van de Antwerpse luchthaven.
Bron: VRT.nws