Het politieke najaar is begonnen. De eerste minister heeft meteen de krijtlijnen voor de begrotingsbesprekingen duidelijk gemaakt. Ook de andere partijen laten even in hun kaarten kijken, waardoor iedereen beseft dat het moeilijke onderhandelingen zullen worden, al ontkennen verschillende politici dat een val van de regering nakend is. Maar ook andere moeilijke dossiers, zoals de wet over de woonstbetredingen die in het najaar moet worden goedgekeurd, verhogen de moeilijkheidsgraad. En dan is er nog de PS die keihard oppositie voert. Soms zelfs onder de politieke gordel.
1. De slechte begrotingscijfers
Eerste minister Bart De Wever geeft geen persconferenties en nauwelijks interviews, en toch staat zijn visie op de begroting breed uitgesmeerd in alle kranten. Schaarste creëren heeft soms een groot rendement. Dat is het gevolg van de truc met de informele briefing: een uiteenzetting over de begroting voor alle politieke journalisten, zonder geciteerd te worden.
De uitgangspunten van de eerste minister worden trouwens gedeeld door sommige andere politieke partijen. De minister van Begroting, Vincent Van Peteghem van CD&V, voegt er in De Morgen zijn accenten aan toe. “We moeten de wereld het signaal geven dat we de zaak onder controle hebben. We hebben maatregelen nodig die meteen renderen, niet over 20 jaar.”
Dat is volgens de minister van Begroting de inzet van deze begrotingsonderhandelingen. “Faalt de regering, dan hebben we niet alleen iets uit te leggen aan de burgers. Dan nemen de financiële markten ons te grazen.”
Want de rentelast op de schuld stijgt snel. Dat is een internationaal fenomeen, maar hoe hoger de schuld, hoe groter het effect van die stijging. “De helft van het voorspelde tekort gaat dan op aan rentebetalingen. Daarbij komt een lek in de inkomsten. Dat verklaart mee het blijvende primaire tekort: we krijgen onze uitgaven onvoldoende gedekt. En ja, die uitgaven blijven ook stijgen, vooral door de vergrijzing.”
De eerste minister zou het liefst van al enkele maatregelen nemen die elk een groot bedrag opleveren. Zoals een btw-verhoging, een idee van Van Peteghem. “De btw-aanpak van de vorige ronde is een mooi voorbeeld van hoe je jezelf in de problemen werkt met kleine maatregeltjes, omdat je de grote hervorming niet aandurft. Keep it simple.”
Maar de liberalen herhalen, nog voor de aanvang van de onderhandelingen, hun veto. “De MR komt op voor de koopkracht. Voor ons is een aanval op de btw dan ook onaanvaardbaar.” Dat zegt vicepremier David Clarinval in La Libre Belgique. En zijn voorzitter Georges-Louis Bouchez sluit ook nieuwe lasten uit.
Opvallend is dat de eerste minister zelf geen voorstel op de tafel wil leggen. Hij heeft een mapje met een aantal ideeën, en wacht op de voorstellen van de andere partijen. De MR wil de uitgaven verminderen, en dus fors besparen. En de groei aanzwengelen. En ook dat is een axioma voor de eerste minister. “Als je wil dat meer mensen aan het werk willen gaan, moet je zorgen dat werken meer loont”, geeft ook Van Peteghem toe.
In elk geval zijn de cijfers die we voorgeschoteld krijgen heel negatief. We worden letterlijk rijp gemaakt voor de besparingen en belastingen die we zullen moeten ondergaan. En voorlopig klinkt er nauwelijks een positief geluid.
Er is op dit moment “geen licht aan het einde van de tunnel”, het beeld dat Wilfried Martens ooit gebruikte, of liever, niemand lijkt het licht te zien schijnen. Op 1 politicus na: Georges-Louis Bouchez. Die zei gisteren op zijn openingscongres dat de eerste minister te negatief communiceert. “Ik heb het daar al vele maanden over met de premier. Ik pleit ervoor om opnieuw wat bezieling en visie in de politiek te brengen.”
2. Woonstbetredingen
De woonstbetredingen is één van de belangrijke dossiers van het najaar, naast de begroting.
Een filmpje van 11.11.11 roept de parlementsleden op om het wetsontwerp niet goed te keuren. In het filmpje is te zien hoe een alleenstaande moeder met 2 minderjarige kinderen een schuilplaats zoekt in eigen huis terwijl er luid op de deur wordt gebonsd, en uiteindelijk de politie het huis binnenvalt.
In De Zevende Dag vindt minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) het filmpje misleidend. Volgens haar geldt het wetsontwerp alleen voor mensen die illegaal in het land verblijven, een gevaar zijn voor de openbare orde en systematisch niet meewerken aan een onderzoek. Bovendien is er nog een onderzoeksrechter die toestemming moet geven.
Verschillende burgemeesters, zoals Mohamed Ridouani (Vooruit) van Leuven of Jean Spinette (PS) van Sint-Gilles, hebben al een resolutie laten goedkeuren om de wet – wanneer die is goedgekeurd – niet toe te passen. En net dat irriteert de minister. “Brusselse burgemeesters klagen aan dat in Brussel mensen zonder papieren op hun straten rondzwerven, maar zelf zijn ze niet bereid een van de instrumenten om de criminaliteit te bestrijden, toe te passen.”
De vraag blijft of alle parlementsleden van Vooruit en Les Engagés dit ontwerp zullen goedkeuren. In elk geval hebben zowel minister van Begroting Vincent Van Peteghem (op Radio 1) als MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez dit weekend een val van de regering “onverantwoord” genoemd. En wanneer politici zeggen dat er geen verkiezingen komen, worden ze vaak net voorbereid.
3. Een film uit 1971
De PS-burgemeester van Charleroi, Thomas Dermine, heeft het moeilijk met de manier waarop de strijd tegen de drugshandel wordt gevoerd. Hij vindt dat de haven van Antwerpen niet streng genoeg controleert, waardoor de drugs steden als Brussel kunnen overspoelen. “Antwerpen is the weak entry point van de Europese drugssmokkel”, zegt hij letterlijk in De Standaard.
Drie ministers uit Antwerpen zijn daar volgens hem voor verantwoordelijk. Jan Jambon die bevoegd is voor de douane, Annelies Verlinden die te weinig agenten van de federale gerechtelijke politie inzet, en de eerste minister die niets doet. Dermine spreekt over de ‘Antwerp Connection’. Dat is een verwijzing naar de populaire film ‘The French Connection’ uit 1971, waarin New York wordt overspoeld door Franse drugs vanuit Marseille. Het is een keiharde politiefilm in een rauwe, realistische stijl, beloond met 5 Oscars.
Volgens Dermine staan de drie Antwerpse ministers “veel te dicht bij het Antwerpse zakenleven”. Met de verwijzing naar de politiefilm suggereert hij wel dat de Antwerpse politiek en de misdaadmaffia met elkaar verweven zijn. Maar zover wil Dermine niet gaan.
“Mijn punt is dat de Antwerpse zakenwereld en het leadership van deze regering heel dicht bij elkaar staan. Daardoor zijn die politici zich erg bewust van de industriële en logistieke belangen van hun copains, die zo veel mogelijk vrij spel moeten krijgen voor hun economische activiteiten. Daardoor is er te weinig oog voor een situatie die alle stadscentra degradeert. Het gebeurt onbewust, maar het gebeurt wel.”
Metaforen zijn altijd handig in politieke communicatie. Ook tijdens het debat in de commissie gebruikte PS-Kamerlid Ridouane Chahid hetzelfde beeld. Het is dus uitgewerkt door de PS-spindoctors, maar hier gaat de PS toch heel kort door de bocht. Want zonder bewijzen is het een slag onder de politieke gordel.
Bron: VRT.NWS