Gezinsbond: “Gezinnen vullen de gaten in de begroting”

by admin | okt 7, 2026 | Economie

De Gezinsbond waarschuwt voor de impact van de Septemberverklaring van de Vlaamse regering op gezinnen. “Elke Gezinsbarometer zien we dat het gezinsinkomen onder druk staat. De regering overschat welke extra besparingen gezinnen kunnen dragen”, zegt Ivo Mechels, voorzitter van de Gezinsbond.

Dit begrotingsakkoord is volgens de Gezinsbond een aanslag op gezinnen. Boven op de ruim 1 miljard euro die eerder al op het Groeipakket werd bespaard, komt er nu meer dan 300 miljoen aan nieuwe besparingen. ​ ​

“Sinds de overheveling naar Vlaanderen wordt het Groeipakket uitgekleed. Het is eerder een Snoeipakket om de gaten in de begroting te vullen. De schoolbonus weg, kleutertoeslag weg, leeftijdsbijslagen bevroren en oudere studenten sneller uit het Groeipakket. Eén maatregel heet misschien een bijsturing. Een hele reeks is gewoon besparen op gezinnen. Het startbedrag is er enkel nog voor het eerste kind in een gezin, terwijl het Groeipakket een recht van het kind is, niet van een gezin. Het in onbegrijpelijk dat dit verkocht wordt als warm en verantwoordelijk beleid, terwijl gezinnen met kinderen bijzonder hard in hun portemonnee geraakt worden”, zegt Mechels

Gezinnen met oudere kinderen worden extra hard geraakt. Een eerste kind van 18 tot 24 jaar kost minimaal ongeveer 841 euro per maand, terwijl de kinderbijslag van kinderen geboren voor 2019 amper 16,6 procent daarvan dekt. Net waar de dekking het zwakst is, wordt verder gesnoeid. ​ Met een gewogen gemiddelde bij een kind van 20.31 procent en bij twee kinderen van 29.64 procent ligt de dekkingsgraad voor een gezin met enkel kinderen onder het oude systeem lager dan in het nieuwe systeem. Enkel voor gezinnen met drie kinderen is het oude systeem ongeveer hetzelfde als het nieuwe. ​

Eén besparing veroorzaakt ook een domino-effect. Het wegvallen van het Groeipakket kan ook gevolgen hebben voor andere rechten. Zo speelt kinderlast mee bij wat bepaalde gepensioneerden mogen bijverdienen. Wie een overlevingspensioen ontvangt, mag daarnaast werken, maar moet inkomensgrenzen respecteren. Voor wie kinderen ten laste heeft waarvoor kinderbijslag wordt ontvangen, ligt die grens hoger. Valt het Groeipakket weg, dan kan dus ook de ruimte om bij te verdienen kleiner worden. ​

De volledige impact is onduidelijk. De Gezinsbond betreurt dat zo fors wordt gesnoeid zonder dat duidelijk is of alle financiële neveneffecten voor gezinnen vooraf in kaart zijn gebracht. ​ ​

Enkel je eerste kind krijgt het startbedrag ​

Enkel het eerste kind heeft nog recht op het startbedrag. Dat heeft een grote impact voor alle gezinnen die meer dan één kindje willen of verwachten. De redenering erachter is dat je de spullen van je eerste kind ook kan gebruiken voor je volgende kind(eren). Maar die redenering klopt volgens de Gezinsbond helemaal niet. ​ ​

“Niet alleen je eerste kind kost geld. Je kan in één kinderzitje geen twee kinderen zetten, en ze samen in één bedje leggen, is ook niet aangeraden. Bepaalde zaken kan je natuurlijk hergebruiken, maar dat is lang niet voor alles zo. We krijgen hier als Gezinsbond ook al veel reacties over van bezorgde ouders. Het Groeipakket is trouwens ook een recht van het kind, niet van een gezin. Het is niet logisch dat dat startbedrag dan nu per gezin telt”, zegt Mechels. ​ 

Leeftijdsgrens en leeftijdsbijslagen

Vanaf 18 jaar gelden er strikte voorwaarden voor het ontvangen van het Groeipakket. Met andere woorden: door de leeftijd te verlagen bespaar je niet op jongeren die al financieel zelfstandig zijn, maar vooral op jongeren die nog studeren en daardoor nog ten laste van hun gezin zijn. Dat kan bijvoorbeeld door een langere opleiding, jongeren die van studierichting veranderden, vertraging opliepen of hun studies later begonnen. ​

Wat er precies met de leeftijdsbijslagen, voor kinderen wiens Groeipakket onder het oude systeem valt (alle kinderen geboren voor 2019), zal gebeuren, is nog niet helemaal duidelijk. Hier zou ook in gesnoeid worden door ze te bevriezen. Voor de Gezinsbond kan dat absoluut niet. Dat zorgt voor een groot ondersteuningsverschil voor kinderen in het oude en nieuwe systeem.

Registratierechten ​

De registratierechten worden verhoogd van 2 naar 3 procent. Dat geldt voor alle woningen. De maatregel is opvallend omdat de Vlaamse regering eerder het tarief net liet zakken van 3 naar 2 procent. Die verlaging geldt sinds 1 januari 2025, ook als compensatie voor de afgeschafte woonbonus. ​ ​

“Dit is besparen op de woonkansen van jonge gezinnen. Wie de registratierechten verhoogt, duwt de lat voor een eigen woning bewust hoger. Vooral gezinnen zonder financiële ruggensteun van ouders betalen daarvan de prijs. De woningmarkt is al moeilijk genoeg toegankelijk. De overheid moet de drempel verlagen, niet opnieuw verhogen. Tel daar dan nog eens de andere maatregelen bij, dat weegt echt door op het gezinsbudget”, zegt Mechels. ​ ​

Dienstencheques ​

Nadat het belastingvoordeel voor de dienstencheques werd afgeschaft, verhoogt nu ook opnieuw de prijs. Dat zorgt ervoor dat er minder legale jobs voor poets- en strijkhulpen en dus minder jobkansen voor kortgeschoolden. Bovendien rekenen heel wat gezinnen op dienstencheques als een betaalbare manier om gezin, werk en zorg te combineren in hun eigen gezin. Een dubbel effect ontstaan wanneer dienstencheques onbetaalbaar worden voor hun bejaarde ouders of zorgbehoevende familieleden, en gezinnen die zorg ook moeten dragen. ​

“Door deze prijsverhoging passeren gezinnen weeral langs de kassa. De prijsverhoging moet minstens teruggedraaid worden voor wie recht heeft op een verhoogde tegemoetkoming”, zegt Mechels. ​ ​ ​

Eén gezin, verschillende verliezen ​

“Het is echt een ‘én én én’ verhaal. Voor de begroting wordt gekeken naar verschillende domeinen zoals het Groeipakket, het onderwijs, wonen, dienstencheques, energie… Een gezin kan die rekeningen niet van elkaar scheiden. Voor ouders komt alles terecht in dezelfde gezinsportemonnee. Dat maakt deze begrotingsoefening problematisch voor gezinnen. Je kan niet drastisch snijden in de inkomsten van gezinnen én de kosten voor diezelfde gezinnen fundamenteel laten stijgen. Op elk departement worden gezinnen geraakt. De Vlaamse regering spreekt van een warm beleid, maar voor gezinnen is dit ijskoud”, besluit Mechels. ​ ​

Bron: DeWereldMorgen.be

Na de Vlaamse besparingsmaatregelen: het ergste moet nog komen

by admin | okt 6, 2026 | Economie

De Vlaamse begrotingsmaatregelen treffen vooral gezinnen. Toch is dit slechts de eerste golf. Premier Bart De Wever bereidt een federaal begrotingsakkoord met veel snoeiwerk voor en ook de gemeenten moeten fors inleveren. De rekening wordt ons in etappes gepresenteerd.

De Vlaamse besparingsmaatregelen zullen we voelen. Vooral de (jonge) gezinnen worden getroffen. De geboortepremie wordt beperkt tot het eerste kind. De kinderopvangtoeslag wordt geschrapt, waardoor de crèche duurder wordt. De registratierechten op een woning worden opnieuw verhoogd. Dienstencheques worden duurder. De kinderbijslag wordt na het 23e jaar geschrapt. Enzovoort.

Dat waren de maatregelen die onmiddellijk in het oog sprongen nadat woensdag het begrotingsakkoord was bekendgemaakt. Ondertussen sijpelden nog andere beslissingen door. Ook op welzijn wordt bespaard. De diensten voor gezinszorg en aanvullende thuiszorg moeten inleveren. De steun waarmee huisartsen administratief personeel of verpleegkundigen kunnen aannemen, wordt geschrapt. Bij de cultuursubsidies wordt onder meer bespaard bij de bovenlokale musea en archieven. De Zoo van Antwerpen en Planckendael verliezen hun volledige werkingstoelage. Ook wetenschappelijk onderzoek krijgt minder geld.

Verder wordt 180 miljoen euro bespaard op de ambtenarij. De VRT moet 10 miljoen inleveren. Vervoersmaatschappij De Lijn krijgt minder geld dan eerder was beloofd. Ook de kmo-portefeuille  wordt geschrapt, zodat bedrijven niet langer subsidies krijgen om personeel op te leiden. Enzovoort.

Dat is wel wat. En allemaal om in Vlaanderen de zwarte nul te bereiken, een begroting in evenwicht. Premier Bart De Wever (N-VA) noemt dat al ‘pure zelfkastijding’ omdat Vlaanderen als enige regering in dit land een begrotingsevenwicht nastreeft.  

Maar het moet, zo herhaalt minister-president Matthias Diependaele (N-VA). We moeten de tering naar de nering zetten. Om onze kinderen en kleinkinderen niet op te zadelen met een hoge Vlaamse schuld. Om de rentelasten binnen te perken te houden. Om weerbaar te zijn voor volgende crisissen. En wie weet, ‘misschien hebben we straks zelfs geld om uit te delen omdat het beter gaat?’ aldus de minister-president.

Nog maar het begin

Dat de Vlaamse regering straks opnieuw geld zou uitdelen mag u geloven als u dat wilt, maar de volgende jaren zal het toch vooral inleveren worden. De Vlaamse besparingsmaatregelen zijn bovendien nog maar een begin van wat ons de komende weken en maanden te wachten staat. Van twee kanten zullen er nog ingrepen volgen, enerzijds vanuit de federale regering en anderzijds vanuit de steden en gemeenten. 

Premier De Wever houdt dit weekend een conclaaf en wil dat er snel een federaal begrotingsakkoord komt. Misschien wijst Frankrijk de weg, waar de premier net een begrotingsplan voorstelde. België zit immers in hetzelfde schuitje als onze zuiderbuur. Ons begrotingstekort bedraagt 5,2 procent van het bruto binnenlands product (bbp), het grootste in de eurozone. We verslaan daarmee nipt Frankrijk, dat op 5,1 procent uitkomt. Slechts vijf eurolanden hebben een staatsschuld van meer dan 100 procent van het bbp: Behalve België (108 procent) en Frankrijk (116 procent) zijn dat Spanje, Griekenland en Italië.

De Franse premier Sébastien Lecornu presenteerde donderdag het Franse ontwerp van begroting voor 2027. Het plan is ingrijpend: de regering mikt op 43 miljard euro aan nieuwe saneringsmaatregelen. De regering beschikt niet over een absolute meerderheid, zodat het voorstel tijdens de parlementaire behandeling nog kan worden aangepast. Maar de voorstellen kunnen tellen.

Het Franse plan leunt sterk op het afremmen van de uitgaven, het minder snel laten meestijgen van pensioenen en sociale uitgaven, het beperken van fiscale voordelen en een aantal gerichte belastingverhogingen. Zo worden de budgetten van de Franse ministeries in principe bevroren. Alleen voor een aantal prioritaire domeinen, waaronder Defensie, is er ruimte voor extra uitgaven. 

De Franse regering wil het aantal ambtenaren en andere personeelsleden bij de staat en overheidsorganisaties met ongeveer 1000 voltijdse equivalenten verminderen. Ook de lonen van de ambtenaren worden opnieuw bevroren. Pensioenen van meer dan 1260 euro per maand worden niet langer aangepast aan de inflatie. De suikertaks op dranken wordt uitgebreid naar sterk bewerkte voedingsmiddelen met een hoog suikergehalte en moet 300 miljoen euro opleveren. Enzovoort. 

Benieuwd welke richting het bij ons zal uitgaan en of de maatregelen  even ingrijpend zullen zijn. De Franse premier heeft in elk geval begrepen dat er serieus moet worden ingegrepen ‘om het rotten te stoppen’, zoals onze premier dat ooit plastisch verwoordde. 

Gemeenten zullen aankloppen

Ook van de steden en gemeenten mogen we het een en ander verwachten. Ze zagen bepaalde kosten sterk stijgen. Zo moesten de lokale besturen steeds meer betalen voor de pensioenen van hun statutaire ambtenaren. Ze moesten een belangrijk deel van de lokale politie financieren en ook de brandweer wordt duurder. Samen met hun OCMW’s dragen ze bovendien steeds grotere uitgaven voor sociale dienstverlening, zeker nadat de federale regering de werkloosheidsuitkeringen beperkte in de tijd. 

Bovendien zagen de steden en gemeenten sommige inkomsten wegvallen of verminderen, bijvoorbeeld dividenden uit de energiesector. Daar komt nu nog bij dat de Vlaamse regering beslist heeft om de groei van het Gemeentefonds af te remmen. Met dat fonds sluist Vlaanderen geld door naar de steden en gemeenten, die dat vrij kunnen besteden. Het Gemeentefonds zou in totaal bijna 1 miljard euro minder uitkeren dan eerder was beloofd.

Concreet is het gevolg dat Antwerpen de komende vijf jaar samengeteld 276 miljoen euro minder ontvangt, Gent 134 miljoen, Leuven 20 miljoen, Oostende en Sint-Niklaas elk ruim 16 miljoen. De kleinere gemeenten verliezen allemaal samen 400 miljoen euro. Dat komt vooral hard aan bij de steden die al met grote schulden kampen en die eerdere aanbevelingen om hun begroting op orde te brengen in de wind sloegen. Gent is daarin koploper. 

De steden en gemeenten staan dan ook voor moeilijke beslissingen. Ze kunnen de belastingen verhogen, besparen of een combinatie van beide doorvoeren. Ook dat zullen we op vele terreinen en uiteindelijk in onze portemonnee merken.

Hapsnapbeleid

Dat er iets moest gebeuren, wordt al jaren gezegd en geschreven. Zonder serieuze inspanningen dreigt vanaf 2030 de rentesneeuwbal aan het rollen te gaan. België zou dan zelfs moeten lenen om de rente op de bestaande schuld te betalen en ziet zijn schuld dan verder uit de hand lopen.

Natuurlijk kan worden gediscussieerd over de vraag of al die besparingsmaatregelen en nieuwe belastingen de juiste zijn, of de lasten eerlijk verdeeld zijn en of ze de economische groei niet fnuiken. Dat belangrijke debat is nu ook aan de gang. 

Maar misschien is een andere vraag nog veel belangrijker: welke visie zit er achter al die ingrepen? Dat blijft vaak onduidelijk. Ook het Vlaamse begrotingsakkoord illustreert dat. De maatregelen geven de indruk dat er een hapsnapbeleid wordt gevoerd.

Het klinkt belegen, maar het blijft waar: voor er in de uitgaven wordt gesneden of nieuwe belastingen worden ingevoerd, zou eerst een kerntakendebat moeten worden gevoerd. Waarvoor bestaan onze overheden? Wat moeten ze doen? Waar moeten ze belastinggeld aan besteden en waaraan niet? Over die fundamentele vragen gaat het nauwelijks.

Vandaag zien we vooral: veel ingrepen, weinig richting. Veel cijfers, weinig verhaal. De mikmak aan maatregelen drijft niet alleen experten, maar ook de burgers tot wanhoop: wat overkomt ons allemaal? Wat is het plan? Waar gaan we naartoe?

Mensen kunnen begrijpen dat er bespaard moet worden. Maar als er geen perspectief wordt geboden, kan budgettaire orthodoxie snel omslaan in maatschappelijke onvrede. Dan dreigt de begrotingsdiscipline niet alleen een economische, maar ook een maatschappelijke rekening te krijgen.

Bron: Knack.be