by admin | jul 14, 2026 | Economie
De Vlaamse regering gaat opnieuw werk maken van leidingcorridors in Vlaanderen. Er komt een taskforce die een actieprogramma in goede banen moet leiden. Onder meer de pijpleiding die de Antwerpse haven met het Duitse Ruhrgebied moet verbinden lag tijdens de vorige legislatuur al op tafel, maar werd toen ‘on hold’ gezet. Er was toen veel kritiek op het project, onder meer van de landbouwsector. Die vreesde dat er beperkingen zouden worden opgelegd op de percelen waar het tracé zal lopen.
Deze leidingcorridors moeten zorgen voor de nodige infrastructuur om energie, waterstof en CO2 veilig en efficiënt te transporteren. “De omschakeling naar een koolstofarme economie vraagt niet alleen nieuwe technologieën, maar ook nieuwe infrastructuur. Met onze proactieve aanpak willen we de industriële en klimaattransitie ondersteunen”, zegt minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns (cd&v). Samen met zijn collega voor Mobiliteit, Annick De Ridder (N-VA) heeft hij het dossier opnieuw op de regeringstafel gelegd.
Van tafel tijdens vorige legislatuur
Voormalig minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) had de plannen voor de leidingstraat tussen de haven van Antwerpen en het Ruhrgebied in 2023 nog opgeborgen. Dat deed ze na een moeizaam traject dat gepaard ging met de opmaak van het Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan (GRUP) waarbij er heel wat kritiek kwam op haar aanpak. Gemeenten, omwonenden, landbouwers en natuurorganisaties vonden dat de minister te lang in de luwte had gewerkt bij de opmaak van het GRUP.
De impact van de leidingstraat was nochtans niet min. Er hingen heel wat onteigeningen in de lucht, ook van landbouwbedrijven en serres, en op een strook van 45 meter breed zouden geen bomen of struiken met diepe wortels geplant kunnen worden. Ook voor het ploegen van akkers werden beperkingen gevreesd. Natuurorganisaties vreesden op hun beurt dat, afhankelijk van het gekozen traject, de pijpleidingen tot 420 hectare bos, grasland en waardevol natuurgebied kon doorkruisen.
Aandacht voor participatie en communicatie
De nieuwe Vlaamse regering nam de plannen voor een leidingstraat opnieuw op in haar beleidsnota’s in 2024. Zowel minister Brouns als minister De Ridder zagen de uitbouw van deze strategische infrastructuur als essentieel voor onze economie. Het bleef nadien een tijdje stil, maar intussen laten beide ministers in een persbericht weten dat ze een Vlaamse taskforce gaan oprichten die bestaat uit vertegenwoordigers van de betrokken Vlaamse administraties en kabinetten. Samen met de leidingbeheerders moeten zij een actieprogramma voor de periode 2026 tot 2029 uitwerken en uitvoeren.
Het is volgens de ministers de bedoeling dat bestaande en toekomstige leidingprojecten in kaart worden gebracht en knelpunten geïdentificeerd. Op basis daarvan moeten voorstellingen worden uitgewerkt voor bijkomende leidingcorridors. Dat moet gebeuren met de nodige participatie en communicatie, wellicht om het parcours van hun voorganger te vermijden. “De taskforce moet zorgen voor een geïntegreerde aanpak zodat toekomstige infrastructuurprojecten beter op elkaar worden afgestemd en sneller kunnen worden voorbereid”, klinkt het.
Twee concrete leidingtrajecten
Naast een algemeen actieprogramma staan er ook twee concrete planprocessen op de agenda. Daarmee wil de Vlaamse regering versneld werk maken van twee ontbrekende schakels in het leidingnetwerk. Het gaat om een verbinding tussen Opwijk en Lievegem voor een mogelijke CO2-leiding als onderdeel van een corridor tussen de Duitse grens en Zeebrugge. Het tweede traject moet een toekomstige waterstofverbinding mogelijk maken tussen de Antwerpse haven en Duitsland.
“Vandaag ontbreken op deze trajecten nog de nodige ruimtelijke bestemmingen om over het volledige tracé leidingen te kunnen realiseren. Met deze beslissing worden nog geen concrete tracés vastgelegd”, benadrukken Brouns en De Ridder. “Wel worden twee geïntegreerde planprocessen opgestart voor gewestelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen (GRUP’s). De opstart vormt het vertrekpunt voor verder onderzoek, participatie en overleg. Daarbij zal er extra aandacht besteed worden aan communicatie met lokale besturen, stakeholders en omwonenden via een gestructureerd omgevingsmanagement.”
Minder vrachtwagens op onze wegen
Volgens minister Brouns wil Vlaanderen door deze planprocessen op te starten, de nodige rechtszekerheid creëren voor toekomstige investeringen in energie- en decarbonisatie-infrastructuur. “Wie onze industrie wil verduurzamen en verankeren, moet ook op tijd de noodzakelijke infrastructuur voorbereiden”, stelt hij. “Waterstof zal voor een aantal industriële processen een belangrijke rol blijven spelen. Vlaanderen moet daarom niet achter de feiten aanlopen, maar vandaag de ruimte voorbereiden die morgen nodig is.”
Minister De Ridder wijst erop dat slimme infrastructuur niet alleen gaat over wegen, spoor of waterwegen. “Ook pijpleidingen zijn strategische transportassen. Ze verbinden onze havens en industriële clusters op een veilige, efficiënte en duurzame manier. Elke energiedrager of grondstof die via een leiding wordt vervoerd, betekent ook minder vrachtwagens op onze wegen. Met deze verbindingen bouwen we mee aan een toekomstgericht Europees transportnetwerk”, benadrukt ze.
Bron: VILT.be
by admin | jul 13, 2026 | Varia
YouTube verwijderde de clip met een politieke discussie over de “Chat Control” van de EU. Die video is niet langer te bekijken binnen de Europese Unie. Vooral dat laatste is een bedenkelijke situatie. Buiten de EU is de video nog steeds beschikbaar.
Het gaat over de Puheenaihe-podcast. Dit is een Fins actualiteitenprogramma met 60.000 abonnees. In de gecensureerde aflevering uitte Peter Sund, CEO van de organisatie van Finse bedrijven in ICT-beveiliging, scherpe kritiek op de nieuwe ‘Chat Control’-richtlijn van de EU. Die richtlijn is onder twijfelachtige omstandigheden tot stand gekomen.
Aangezien de media in het Fins zijn, is het zeer waarschijnlijk dat het verzoek tot censuur afkomstig was van een Finse overheidsfunctionaris of een daarmee verbonden partij. Dit laatste maakt de zaak problematisch volgens veel Finnen. Artikel 12 van de Finse grondwet garandeert namelijk de vrijheid van meningsuiting.
Censuur
Nog straffer: Het verhinderen van politieke publicaties is in Finland een strafbaar feit. Zeker als misbruik van een ambtelijke positie, wat op zijn beurt strafbaar is met een boete of een gevangenisstraf van maximaal twee jaar.
De aflevering is nog steeds te beluisteren op Apple Music en Spotify.
Mikko Ohtamaa gaf extra uitleg op X. “Let wel: dit is geen geautomatiseerd YouTube-systeem voor het verwijderen van auteursrechtelijk beschermd materiaal of een ander geautomatiseerd systeem, want dan zou de video wereldwijd worden geblokkeerd”.
Volgens Ohtamaa gaat het omdat de video alleen binnen de EU is geblokkeerd, door een actie van Finstalige ‘truth flaggers’ uit de EU.
Trusted flaggers onder de DSA (digital services act) van de EU controleren sociale mediaplatformen. Het zijn organisaties met gespecialiseerde expertise in het opsporen en melden van vermoedelijk illegale online inhoud (bijvoorbeeld haatspraak, terrorisme, kinderporno, oplichtingspraktijken, IP‑inbreuken). Althans, dat beweren ze.
In de Digital Services Act (DSA) is niet geregeld dat “trusted flaggers” een vaste vergoeding krijgen. Hoe ze betaald worden hangt af van wie de trusted flagger is en uit welke middelen die organisatie zich financiert. Meestal gaat het om overheidsgeld via subsidies of dotaties.
Hun meldingen moeten door online platforms met prioriteit behandeld worden en “zonder onnodige vertraging” beoordeeld worden, maar het is formeel het platform dat beslist over verwijderen of niet.
Die rol van de trusted flaggers of volgens critici “truth flaggers” is omstreden. En wel omwille van de volgende reden: het ontvangen van gerichte EU‑projectsubsidies. De Europese Commissie zette programma’s op rond haatspraak, desinformatie, kinderbescherming. Die financieren die flaggers. De fondsen zijn zogenaamd “tijdelijk en thematisch”.
Fact checking
De EU financiert initiatieven rond factchecking en de weerbaarheid tegen desinformatie. Een recente Commissie-steun van 5 miljoen euro illustreert dat. het meeste EU-geld komt van EU-lijnen rond online-veiligheid, digitale weerbaarheid en jeugdbescherming van minderjarigen. Die worden doorgaans gekoppeld aan programma’s zoals Digital Europe of Citizens, Equality, Rights and Values (CERV). Daarnaast zijn er specifieke calls van de Commissie.
In België is Child Focus “trusted flagger” voor kindermisbruikmateriaal.
Unia werd in 2025 erkend als trusted flagger voor meldingen van haatspraak en discriminatie. Het Vlaams Mensenrechteninstituut (VMRI) is dan weer door de Vlaamse Regulator voor de Media erkend als betrouwbare flagger voor illegale inhoud rond mensenrechten en gelijke behandeling aangesteld, maar enkel binnen Vlaamse bevoegdheden. Het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen (IGVM) kreeg in juli 2026 de status van trusted flagger voor online gendergerelateerd geweld en gelieerd illegale inhoud.
Dus twee federale instellingen, een gesubisidueerde ngo en een Vlaamse instelling bepalen in België zonder tussenkomst van rechters en rechtbanken wat sociale mediabedrijven moeten censureren.
In Finland is dit niet anders. In Finland is de Digital Services Coordinator het Finse agentschap Traficom. Alleen hebben de drie trusted flaggers net als in België normaal domeinen van expertise die het flaggen zouden moeten beperken.
De eerste flagger TTVK/CIAPC behandelt auteursrecht. In principe valt die af. Dit was de eerste trusted flagger in de hele EU. De tweede flagger is Pelastakaa Lapset ry, de tegenhanger van Child Focus en die gaan over bescherming van minderjarigen, illegale content gericht op kinderen en jongeren. Die gaan dus niet over chat control, maar chat control wordt verkocht als noodzakelijk om minderjarigen te beschermen. Omdat ze een taakomschrijving hebben die hen zegt zich te richten op schadelijke of illegale online inhoud voor jeugd zouden ze wel eens de bron van de censuur kunnen zijn. De derde flagger is een bedrijf Somis Enterprises Oy (Someturva) dat zich richt op iIllegale uitingen, online pesten, intimidatie, bescherming van minderjarigen en fraude.
Gevaar voor vrije meningsuiting
Het probleem is dat met overheidsgeld, en meestal dan nog geld van de Europese Commissie, aan censuur gedaan wordt. De video bevat immers geen haatzaaiende uitlatingen of ander aanstootgevend materiaal.
Volgens Ohtamaa is in Finland elke politieke meningsuiting beschermd, zelfs meer dan gewone vrije meningsuiting. “Het bespreken van EU-wetgeving is zeer politiek van aard”. “Er is letterlijk geen enkele reden om de video te verwijderen, behalve 1) als je een gekrenkte politicus bent die voor censuur heeft gestemd, of 2) als je een overijverige ‘truth flagger’ bent in het kader van de EU-wet op digitale diensten.”
In beide gevallen is het in Finland een misdrijf en een strafbaar feit, omdat je autoriteit en macht misbruikt om legale politieke meningsuiting te onderdrukken. Sociale media staan vol met oproepen om klacht in te dienen bij de Finse politie.
YouTube heeft dus een Puheenaihe‑aflevering over het EU‑voorstel “Chat Control” gecensureerd in EU-landen, maar geeft geen details van die specifieke moderatieactie. Op die manier blijven de opdrachtgevers met EU-geld buiten schot.
Het is trouwens geen alleenstaand geval. Inhoud die Chat Control verwerpt en de link legt met massasurveillance, censuur en opsporing van dissidenten raakt precies die thema’s waar YouTube bijzonder gevoelig op modereert, zeker als er tegelijk kritiek is op overheden of grote techplatformen.
Bron: PAL.be
by admin | jul 13, 2026 | Varia
Roberta Metsola, de sluwe voorzitster van het Europees Parlement, heeft een aantal kunstgrepen uitgehaald om toch over het controversiële Chat Control te laten stemmen. Enkele dagen geleden keurde het Europees Parlement een spoedprocedure goed, zodat er op donderdag gestemd kon worden.
Jeroen Bergers (N-VA) voert in de Kamercommissie Binnenlandse Zaken de debatten voor regeringspartij N-VA en organiseert er hoorzittingen over ‘Chat Control’. Volgens hem gaat het niet over Chat Control 2, dat massasurveillance inhoudt, maar over de bestaande vorm, waarvan de regelgeving verlengd moest worden.
De argumenten om dat laatste te staven, ontbraken. De bestaande regeling is de zogenaamd vrijwillige screening van chatberichten door berichtenplatformen.
Omdat die regelgeving verlopen was. Dat werd ook actief gebruikt als argument door de Duitsers en Denen om massacontrole in te voeren, anders was er niets meer. Dat argument vervalt nu.— Jeroen Bergers🎗️ (@jeroen_bergers) July 8, 2026
De list van de laatste dag
De Maltese Metsola, die uit de christendemocratische fractie komt, is verantwoordelijk voor het gekonkel rond de derde stemming over de uitzonderingsclausule voor het toezicht op digitale chatdiensten. Want dat is het wel degelijk: uitzonderingswetgeving.
Daarbij overtrad ze volgens critici verschillende EU-regels. Bijvoorbeeld: “Er mag geen spoedstemming plaatsvinden over een kwestie waarover al voor de tweede of derde keer wordt gestemd.” Niettemin deed ze het toch. Het plannen van de stemming op de dag waarop de meeste Europarlementariërs naar huis terugkeren, kan als niets anders dan een list omschreven worden.
Daarmee bedient ze Ursula von der Leyen, de voorzitster van de Europese Commissie, op haar wenken. Niet toevallig behoort Von der Leyen tot dezelfde politieke familie.
Wat vandaag al mag
De chatcontrole die vandaag al geldt in de EU, is een tijdelijke regeling: Chat Control 1.0. Die laat providers toe privéberichten vrijwillig te scannen op kindermisbruik. Nochtans was die regeling recent door het Europees Parlement sterk ingeperkt tot communicatie van verdachten, en enkel met rechterlijke toestemming.
Sinds 2021 mogen grote aanbieders zoals Meta, Google en Microsoft vrijwillig berichten en bijlagen in chat- en maildiensten scannen op beelden van seksueel kindermisbruik (CSAM) en op groominggedrag. Die regeling werd meerdere keren tijdelijk verlengd. Nu gebeurde dat opnieuw.
Technisch gaat het vooral om server-side scanning: hashmatching van bekende CSAM-beelden, aangevuld met patroonherkenning. Sommige diensten combineren dat met algoritmes die tekst en foto’s analyseren.
Hervorming
Op 11 maart 2026 stemde het Europees Parlement over een verlenging en een hervorming van Chat Control 1.0. Door een amendement van de groene fractie en haar bondgenoten is vastgelegd dat massascanning van alle gebruikers niet meer mag.
Scanning van privéberichten is enkel nog toegestaan bij personen die verdacht worden in een gerechtelijk onderzoek. Bovendien moet een rechter daar vooraf toestemming voor geven. Dat verankert de regeling in de klassieke logica van gerichte interceptie, niet van algemene preventieve surveillance.
Chat Control 2.0 wacht in de coulissen
Er is op dit moment nog geen algemene EU-verplichting dat alle apps – WhatsApp, Signal, Telegram, iMessage, e-mail – elk bericht van elke burger moeten scannen. Er is evenmin een verplicht verbod op end-to-endencryptie. Net die zaken wil de Europese Commissie kost wat kost invoeren. Dat is het beruchte Chat Control 2.0.
Om Chat Control 2.0 in te voeren, worden geen middelen gespaard. Keer op keer agendeert de Raad van de EU, de ministers van de lidstaten, het voorstel van de Commissie opnieuw om het door te drukken. Tegen de wil van de bevolking in en onder luid protest van alle mogelijke verdedigers van grondrechten en privacy.
Het beruchte idee van verplichte ‘client-side scanning’ op elk toestel zit in het voorstel voor een nieuwe verordening (CSAR). Het gaat om pre-encryptiescanning van alle berichten, foto’s en video’s. Dat voorstel noemt men vaak Chat Control 2.0.
Nog niet goedgekeurd
Na zware kritiek is die verordening nog niet goedgekeurd. Daarom moest de oude oplossing volgens de Commissie dringend verlengd worden. De Commissie beweert dat het meest verregaande deel zelfs expliciet geschrapt werd uit de jongste ontwerpteksten.
Met de verlenging van de oude regeling houdt de Commissie de deur op een kier. De platformbedrijven weten immers dat niet meedoen zware financiële gevolgen kan hebben. Aan de vrijwillige screening is dus bijzonder weinig vrijwillig.
De beperkingen kunnen bovendien vrij snel over boord gegooid worden door gemanipuleerde stemmingen, zoals die van donderdagmiddag.
Hoe de Belgen stemden
Samengevat: het Europees Parlement heeft zopas Chat Control 1.0 aangenomen. Een voorstel om de nieuwe wet tegen te houden, die grote techbedrijven toelaat om vrijwillig alle privéberichten te scannen, had een absolute meerderheid van 361 stemmen nodig. Het kreeg er slechts 314.
De Europese parlementsleden uit België stemden als volgt. Het Vlaams Belang, Vooruit, de PVDA, Anders en Groen stemden voor het verwerpen van het voorstel. Opgelet: voor stemmen was hier dus eigenlijk tegen stemmen.
De Europarlementariërs van de N-VA, CD&V, de MR, Les Engagés en de PS stemden tegen. Zij zijn met andere woorden voor de verlenging van de massasurveillance tot 2028. Onthouding was hier geen optie, omdat ze gelijkstond aan verwerping. De N-VA, die altijd beweert tegen te zijn maar voor stemt of zich onthoudt, stemde dit keer duidelijk tegen het verwerpen en dus voor het behoud van Chat Control.
‘Vergeten’ stemmen
Johan Van Overtveldt (N-VA) vergat weer te stemmen en dat is niet de eerste keer. De eveneens aanwezige Sophie Wilmès (MR) stemde ook niet mee. Wouter Beke (CD&V) stemde tegen de verwerping en koos dus voor Chat Control. Wilt u het stemgedrag van uw Europees parlementslid zelf controleren, dan is de volgende link nuttig: https://howtheyvote.eu/votes/195775
Aangezien het de laatste dag voor het zomerreces was, waren veel Europarlementariërs al naar hun thuisland teruggekeerd. Zij namen niet deel aan de verrassingsstemming. Ook dat was misselijkmakend aan deze hele stemming.
En passant ook de digitale euro
En dat was niet het enige wat gestemd werd. De Nederlandse Europarlementariër Sander Smit (BBB) liet weten dat het Europees Parlement ook zijn voorstel tegen de onderhandelingen over de invoering van de digitale euro wegstemde.
Volgens Smit kon “Chat Control 2.0 – het ongebreidelde ‘preventief’ scannen van berichten en onlinecommunicatie van burgers – vandaag in het EP niet doorgedrukt worden door herhaaldelijk, verenigd, inhoudelijk verzet vanuit ons in het Parlement om het briefgeheim en de privacyrechten van burgers te beschermen”. Dat blijkt een bijzonder merkwaardige lezing van de feiten.
Smit wees op de noodzaak van “waakzaamheid voor de privacy en vrijheid van Europese burgers”. Volgens hem gaan we anders “echt richting het ‘Chinese model’ in de EU: digitale yuan en berichten scannen zijn daar al langer gebruikelijk”.
Bron: PAL.be
by admin | jul 12, 2026 | Varia
En als we nu eens eerst de Vlaamse overheidsstructuur hervormen? Vlaams Parlementsvoorzitter Freya Van den Bossche (Vooruit) werpt het op tijdens haar 11 juli-toespraak in Brussel. Volgens haar zijn er vandaag veel te veel tussenlagen om nog efficiënt te zijn. En écht hervormen, dat is ook in Vlaanderen nog niet gelukt.
Waar Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) gisteren nog expliciet opriep tot Vlaamse fiscale autonomie, uit bezorgdheid over de moeilijke begrotingssituatie van België, steekt Vlaams Parlementsvoorzitter Freya Van den Bossche (Vooruit) vandaag eerder de hand in eigen boezem.
In haar 11 juli-toespraak wijst ze erop dat grote internationale ontwikkelingen, AI en de klimaatproblematiek bij uitstek wendbaarheid vragen van een overheid en een maatschappij. En dat lijken we vandaag ook in Vlaanderen wat te missen, suggereert ze.
“Kijk naar hoe wij georganiseerd zijn: 6 parlementen, 6 regeringen. En daaronder: provincies, gemeenten klein en groot, intercommunales, tussenstructuren, een lappendeken van besturen en mandaten, elk met een eigen logica, een eigen tempo, eigen belangen. Al die lagen waren ooit een antwoord op de vragen van gisteren. Vandaag zijn ze te vaak een rem op de antwoorden van morgen.”
Haar punt: “Misschien is het moment aangebroken om onze structuren te herdenken. (…) Het goede nieuws is dat we op niemand moeten wachten om daar iets aan te doen. Het vraagt ook geen institutionele big bang, geen jarenlange onderhandelingsronde. Het vraagt maar één ding: de wil om het anders te doen.”
Is dat dan nog nooit geprobeerd? Toch wel, geeft ze toe. “Maar echt doorpakken hebben we nooit gedaan. Te veel veto’s, te veel taboes, te veel oude politiek. De keuzes halfslachtig. Het werk is niet af.” Vanochtend suggereerde ze al om bijvoorbeeld het aantal Vlaamse Parlementsleden in te perken.
Grote keuzes
En zo heeft zijn of haar iedereen een eigen buitenlandse voorbeeld: Diependaele droomde gisteren van Vlaanderen als een soort Baskenland binnen België, met nog veel meer autonomie dus. Van den Bossche neemt Denemarken als model.
“De Denen weten iets dat wij lijken vergeten te zijn: dat een democratie grote, langjarige keuzes moet maken die de volgende verkiezingsuitslag overleven. Toen daar in 2019 een nieuwe klimaatwet moest komen, stemden 8 van de 10 partijen in het parlement voor.”
“Grote, fundamentele keuzes maken de Denen over de grenzen van meerderheid en oppositie, over coalitiewissels heen. Vandaag is Denemarken wereldleider in windenergie – dankzij die scherpe keuze en die politieke standvastigheid.”
Bron: VRT.NWS
by admin | jul 11, 2026 | Economie
Verblind door het eigen grote gelijk stortte de Vlaamse Regering zich de voorbije jaren in de armen van Jim Ratcliffe. Nu de baas van chemiereus Ineos naar de internationale arbitragerechtbank trekt, riskeert de extreme naïviteit van de Vlaamse Regering de belastingbetaler honderden miljoenen te kosten.
Het bleef afgelopen week bij enkele korte berichtjes in de marge: Ineos sleept België voor de internationale arbitragerechtbank. Het Britse chemiebedrijf van grote baas Jim Ratcliffe voelt zich tekortgedaan door de beslissing van de rechtbank destijds om de omgevingsvergunning te vernietigen voor de bouw van Project One, de nieuwe ethaankraker in de Antwerpse haven.
Het tijdverlies dat daar het gevolg van was, zou het bedrijf voor vele honderden miljoenen euro’s extra op kosten hebben gejaagd. Die kosten wil Ineos nu verhalen op de Belgische belastingbetaler. Welke schadevergoeding Ineos precies voor ogen heeft, is nog onduidelijk, maar eerder sprak Ratcliffe al over een kwart boven op de initiële investering van 3,4 miljard. Dat zou 850 miljoen euro zijn.
Premier Bart De Wever (N-VA), die momenteel naarstig 7 miljard euro zoekt om de federale begroting op orde te krijgen, kan gelijk op zoek naar een miljardje extra. Met dank aan Jim Ratcliffe, voor wie De Wever hoogstpersoonlijk hemel en aarde bewoog om het omstreden Project One door te duwen.
Plat op de buik
De Wevers Vlaamse ambtsgenoot, Matthias Diependaele (N-VA), en Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) lieten in koor weten dat ze de beslissing van Ineos “ten zeerste betreuren” en herinnerden eraan dat “de Vlaamse overheid zich de voorbije jaren positief en constructief opgesteld” heeft om dit “strategisch belangrijke investeringsproject” mogelijk te maken.
Dat Vlaanderen zich “positief en constructief” heeft opgesteld, is een understatement van formaat. Apache bracht de voorbije jaren in kaart hoe de Vlaamse Regering, de stad Antwerpen en de Port of Antwerp-Bruges plat op de buik gingen om Project One naar Antwerpen te halen.
Exact een jaar geleden besliste de Vlaamse Regering, op voorstel van Matthias Diependaele, om 2 miljoen euro “strategische ecologiesteun” te geven aan Ineos voor de bouw van de ethaankraker.
Wie er de investeringsvoorwaarden voor strategische ecologiesteun op naslaat, moet vaststellen dat het dossier van Ineos daar niet aan voldoet. Maar de minister-president schoof de eigen Vlaamse regelgeving aan de kant om Ratcliffe toch een subsidie te kunnen toestoppen.
Eigen regels opzij
Die 2 miljoen euro is peanuts in vergelijking met de 500 miljoen euro overheidswaarborg die de Vlaamse Regering eerder al op tafel legde voor Project One.
Toen de Raad voor Vergunningsbetwistingen, intussen drie jaar geleden, de omgevingsvergunning voor Ineos vernietigde, besliste toenmalig Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) ook al om de eigen regels opzij te schuiven: Ineos mocht, in afwachting van een nieuwe vergunning, de Vlaamse centjes alvast als waarborg gebruiken om de periode te overbruggen.
Nochtans stond in de voorwaarden expliciet dat daarvoor eerst een definitieve vergunning nodig was. Met de beslissing om het geld toch al vrij te maken, nam de Vlaamse Regering een behoorlijk groot financieel risico. Enkel en alleen om Jim Ratcliffe te plezieren. De man die nu dus honderden miljoenen euro’s ‘schadevergoeding’ eist.
De commissieleden van het Vlaams Parlement kregen destijds geen inzage in de documenten over de voorwaarden waaronder het geld kon worden opgenomen – lange passages waren zwart gemaakt.
Dat zelfs de volksvertegenwoordigers geen inzage kregen, met als drogreden dat zoiets de concurrentiepositie van Ineos zou kunnen schaden, zegt alles over de sfeer waarin de deal werd beklonken.
Apache kreeg de documenten toen wél te zien. Specialisten die het dossier onderhandelden en minutieus hadden voorbereid, stelden daarin meermaals dat “het verkrijgen van de definitieve omgevingsvergunning cruciaal is” vooraleer de Vlaamse Regering de waarborg van 500 miljoen euro overheidsgeld mocht activeren.
Behalve subsidies en andere vormen van overheidssteun op maat – er werd onder meer ook een kaaimuur ter waarde van 75 miljoen euro aangelegd in de haven van Antwerpen om de fameuze drakenschepen van Ineos te laten aanmeren – zorgde de Vlaamse Regering ook voor wetgeving op maat.
Ondanks cruciale negatieve adviezen gaf de Vlaamse Regering begin 2024 een nieuwe vergunning aan Ineos. Dankzij het felbevochten stikstofakkoord was alvast een probleem uit het omgevingsdossier van Ineos van de baan – het bedrijf haalde aanvankelijk de stikstofnormen niet.
Met hoofdrolspelers als Bart De Wever, Matthias Diependaele en Annick De Ridder (N-VA) wist Jim Ratcliffe ook de beste propagandisten voor de kar van zijn nieuwe plasticfabriek te spannen.
Als volleerde cheerleaders bleven de N-VA-coryfeeën de komst van de nieuwe ethaankraker toejuichen als de ultieme groene investering in de haven, ook toen een berekening van de reële uitstoot van Ineos een heel ander verhaal vertelde.
Aanslepende procedure
Maar Vlaanderen dat met sloten geld, wetgevend werk op maat en promopraatjes geen kans liet voorbijgaan om Ineos te pamperen, krijgt nu dus stank voor dank. Jim Ratcliffe wil graag nog enkele honderden miljoenen euro’s van de Belgische belastingbetaler toevoegen aan de reeds opgestreken Vlaamse subsidies en overheidswaarborg.
Daarvoor klopt Ineos (via drie dochterondernemingen) aan bij de juridische autoriteit van het International Centre for Settlement of Investment Disputes (ICSID). Die bijzondere rechtbank van de Wereldbank buigt zich over geschillen tussen overheden en bedrijven.
Pittig detail: de Europese Commissie waarschuwde er eerder al voor dat de soevereiniteit van lidstaten in het gedrang komt wanneer een internationale rechtbank zich uitspreekt over nationale kwesties. Vooral wanneer het gaat om wetgeving die te maken heeft met milieu en klimaat.
Er is natuurlijk nog geen uitspraak in het voordeel van Ineos, en andere dossiers tonen aan dat de afwikkeling van dergelijke dossiers vaak vele jaren aansleept. Maar omdat België het ICSID-verdrag heeft onderschreven, moet het straks de uitspraken wel volgen.
Naïeve fundi’s
Wat de uitkomst van de internationale arbitrage ook wordt, het signaal is overduidelijk: de Vlaamse Regering krijgt van Jim Ratcliffe stank voor dank.
Diependaele en Brouns mogen de gang van zaken dan al betreuren, de hamvraag is natuurlijk of ze iets anders mochten verwachten van de rijkste Brit die zijn imperium bouwde op discutabele overnames, te boek staat als overtuigd brexiteer en recent nog liet weten – nota bene vanuit zijn residentie in Monaco – dat Groot-Brittannië “is gekoloniseerd door migranten”.
De politieke verantwoordelijkheid voor de miskleun is dan ook overweldigend. Vooreerst is er de vernietigde omgevingsvergunning zelf. Die werd indertijd afgeleverd door toenmalig minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA).
De loutere vaststelling dat de Raad voor Vergunningsbetwistingen die vergunning vernietigde, betekent dat de minister broddelwerk afleverde. Broddelwerk dat de belastingbetaler straks mogelijk honderden miljoenen euro’s kan kosten.
Daarnaast is er de gretigheid waarmee de Vlaamse Regering – aangevuurd door de Antwerpse N-VA en Port of Antwerp-Bruges – zich blindelings in de armen van Ratcliffe stortte. Tegelijk werd kritiek op Project One, de miljoenensubsidies, de gigantische borgstelling en het juridisch maatwerk consequent weggezet als verzet van naïeve groene fundi’s. Maar wie zijn de naïeve fundi’s in dit verhaal?
Te vrezen valt dat een legertje communicatieadviseurs nu op zoek mag naar een zondebok. Het is veel gemakkelijker om de schuld af te schuiven op iemand anders dan mea culpa te slaan en het beleid bij te sturen.
Ngo’s die het destijds aandurfden om verzet aan te tekenen tegen de omgevingsvergunning voor Ineos, maken maar beter hun borst nat.
Bron: APACHE.be
