by admin | apr 6, 2025 | Varia
Opinie – Marc Vandepitte
Van Frankrijk tot de VS en nu ook in België ligt de rechterlijke macht onder vuur of legt men naast zich neer. Deze aanval op de rechtsstaat is geen uitschuiver, maar een bewuste strategie om de democratie van binnenuit te ondermijnen.
“De vis rot aan de kop.” Dat schrijft Bart De Wever in zijn boek Over woke. Hij geeft daarmee aan dat trends die hij als schadelijk ervaart, vaak ontstaan aan de top van de samenleving.
Vandaag zien we onder journalisten en politici een grote verontwaardiging ontstaan over het feit dat een YouTuber zoals ACID geen respect toont voor de rechtsstaat.
Daar valt iets voor te zeggen, maar diezelfde verontwaardiging zie je veel minder tegenover een eerste minister die verklaart dat hij het oordeel van de rechter naast zich neer zal leggen. Dat is namelijk precies wat Bart De Wever doet, wanneer hij zegt dat hij eerste minister van Israël Benjamin Netanyahu niet zal aanhouden wanneer die in ons land zou landen.
Waarom dit gevaarlijk is? Stel je voor: een democratie zonder onafhankelijke rechters. Geen rem op macht, geen bescherming tegen willekeur, geen garantie op een eerlijk proces. Dat is geen dystopische fantasie, maar het reële gevolg van een trend die zich wereldwijd verspreidt: de ondermijning van de rechtsstaat door (extreem)rechtse leiders.
In een goed functionerende liberale democratie is de rechtsstaat de laatste verdedigingslinie tegen machtsmisbruik. Rechters zijn er niet om de ‘wil van het volk’ te dwarsbomen, maar om de regels te handhaven die het samenleven mogelijk maken.
Toch zijn het net deze rechters die keer op keer worden aangevallen door politici die zichzelf boven de wet plaatsen. Van Trump in de Verenigde Staten tot Le Pen in Frankrijk, van Orbán in Hongarije tot Erdoğan in Turkije: overal zien we hetzelfde patroon. Wanneer de wet hen niet uitkomt, wordt de rechter beschuldigd van partijdigheid, corruptie of zelfs tirannie.
Bart De Wever doet nu ook zijn duit in het zakje door zijn uitspraak dat hij het arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof tegen de Israëlische premier Netanyahu naast zich neer zal leggen.
Een uitschuiver kan je dit niet echt noemen. In het verleden heeft de N-VA meermaals aangegeven dat het zich niet kan vinden in internationale wetten of verdragen. Zo is het geweten dat de Vlaams-nationalistische partij het moeilijk heeft met de Conventie van Genève die bescherming biedt aan asielzoekers.
En in december 2018 stapte de N-VA uit de federale regering Michel I vanwege haar verzet tegen het VN-Migratiepact (ook wel het Globaal Pact voor Migratie van Marrakesh genoemd). Ook op binnenlands vlak heeft de N-VA herhaaldelijk rechters beschuldigd van “activisme”.
Maar de N-VA heeft hier geen monopolie op. In augustus 2023 besliste staatssecretaris voor Asiel en Migratie Nicole de Moor van CD&V om alleenstaande mannelijke asielzoekers geen opvang meer te bieden, wat in strijd was met de Opvangwet van 12 januari 2007.
In het verleden is de Belgische staat meerdere keren veroordeeld voor het niet nakomen van nationale en internationale verplichtingen betreffende de opvang van asielzoekers.
Niet onschuldig
De tactiek om rechtspraak aan te vallen of opzij te zetten, is verre van onschuldig en past in een ruimere strategie van (extreem)rechts. Rechters die de wet toepassen op (extreem)rechtse leiders worden weggezet als handlangers van het establishment of omgedoopt als “activistische rechters”.
Zie wat er gebeurde in Frankrijk, waar Marine Le Pen een veroordeling opliep die haar deelname aan de presidentsverkiezingen bedreigt. Onmiddellijk klonk het refrein van zelfbeklag: Le Pen vergeleek zichzelf op groteske wijze met de Russische oppositieleider Navalny en haar aanhangers schreeuwden moord en brand over een “politieke afrekening”.
Ondertussen moet de rechter in kwestie politiebescherming krijgen. De boodschap is duidelijk: wie de wet toepast op machtige figuren, moet zich schrap zetten.
Wie politici boven de wet plaatst, veroorzaakt chaos en ondermijnt de rechtsstaat. Kijk maar naar de VS, waar het Congres Trump niet durfde af te zetten na de Capitool-bestorming. Het zette de poort wagenwijd open voor de huidige machtsgreep die Trump aan het uitvoeren is.
De aanvallen op rechters en de rechtspraak zijn geen losse incidenten, maar zijn een onderdeel van een bewuste strategie. (Extreem)rechtse leiders hebben een haat-liefdeverhouding met de democratie: ze gebruiken verkiezingen om aan de macht te komen, maar proberen vervolgens alle controlemechanismen uit te schakelen.
Onafhankelijke rechters zijn daarbij een lastige hindernis. Daarom moeten ze weg, of op zijn minst verdacht worden gemaakt.
Van Donald Trump tot Marine Le Pen, van Viktor Orbán tot Recep Tayyip Erdoğan: autoritaire leiders weten dat wie het gerecht controleert, ook politieke tegenstand kan breken. Wie de rechters tot vijand maakt, probeert de regels zelf te herschrijven.
Leiders als Trump en Orban willen geen rechtspraak, maar een systeem dat hen nooit in de weg staat. Hun ideaal is een directe democratie waarin één leider de stem van het volk belichaamt, en dus niet tegengesproken mag worden.
In werkelijkheid is dat geen democratie meer, maar een autoritair systeem vermomd als volkswil. De rechter moet buigen, want de leider spreekt namens “het volk”. In die logica is kritiek op de leider kritiek op de democratie zelf. Een gevaarlijke verdraaiing.
Uitkijken naar de reacties
Natuurlijk is geen enkel rechtssysteem perfect. Rechters maken fouten en we zijn helaas regelmatig getuige van staaltjes klassenjustitie.
Maar daarom moeten we het kindniet met het badwater weggooien. Om fouten in de rechtspraak recht te zetten, bestaat er een beroepsprocedure en indien nodig kan het parlement wetten bijsturen. Wat echter totaal niet kan, is dat rechters enkel mogen oordelen, zolang ze de macht niet tegenwerken.
De rechtsstaat is geen luxe maar de ruggengraat van een vrije samenleving. Wie haar ondergraaft, holt de democratie uit. De geschiedenis leert ons wat er gebeurt als we die verdediging loslaten.
Om zichzelf in te dekken zegt Bart De Wever: “Ik denk niet dat er één Europees land is dat Netanyahu zou arresteren, mocht hij op het grondgebied zijn”. Maar dat is een flagrante leugen. Zowat alle West-Europese landen hebben aangegeven dat ze Netanyahu zouden arresteren, indien hij zich op hun grondgebied zou begeven.
Het is uitkijken hoe de andere regeringspartijen zullen reageren op de uitspraken van De Wever, en of zij er zich van zullen distantiëren. Het is ook uitkijken hoe parlementsleden van de diverse partijen zich zullen uitspreken over deze ernstige zaak.
Bron: DeWereldMorgen.be
by admin | apr 6, 2025 | Sectoren
Bert Engelaar werd in ‘De Afspraak’ niet uitgenodigd als gesprekspartner. Hij werd uitgenodigd als beklaagde in een schijnproces, waarbij het oordeel van tevoren vaststond.
In de aflevering van De Afspraak van maandag 31 maart mocht Bert Engelaar zijn verhaal komen doen over de nationale staking, de eerste sinds 2014. Engelaar is nationaal secretaris van het ABVV en vertegenwoordigt zo’n 1,5 miljoen leden waarvan velen de staking hebben opgevolgd. Enkel en alleen al op basis daarvan is hij een belangrijke stem in het maatschappelijk debat die dus ook gehoord moet worden.
De rolverdeling
Wie het format van De Afspraak een beetje kent, wist echter al op het moment dat je kon zien op welke stoel Engelaar moest plaatsnemen, dat er naar hem niet al te veel geluisterd zou worden. In De Afspraak hangt aan elke stoel namelijk een duidelijke rol vast. De tweede stoel van links, dat weten trouwe kijkers, is de stoel van de beklaagde.
Tegenover Engelaar aan de rechterkant van de presentator, Bart Schols, zat Bart Verhaeghe, bekend als projectontwikkelaar en voorzitter van Club Brugge. Zijn stoel is doorgaans weggelegd voor de gast die ‘het gezond verstand’ van ‘de gewone Vlaming’ dient te vertolken. Gezien de framing die deze aflevering domineerde, namelijk dat gewone mensen de vakbonden beu zijn, nam Verhaeghe de rol van aanklager op.
Helemaal links aan de tafel zat Julien De Wit, columnist voor Trends. Terwijl Schols als presentator vooral vragen moet stellen en een onwetende houding moet aannemen, kreeg De Wit de rol van expert toebedeeld.
Die rol krijgt hij, voor alle duidelijkheid, niet op basis van zijn expertise. Hij zei tijdens de aflevering zelfs expliciet dat hij eigenlijk niet zo goed thuis is in de pensioenmaterie. Maar die rol krijgt hij, omdat hij goed is in het verbeelden van expertise binnen het format. In deze aflevering nam hij de rol van rechter op zich.
Voor de volledigheid: helemaal rechts zit ten slotte steevast iemand die een boek heeft geschreven, een toneelvoorstelling of een film heeft gemaakt en eigenlijk enkel daarover wil spreken. Deze persoon wacht netjes tot die aan het einde van de aflevering eindelijk aan de beurt komt. Die rol werd in deze aflevering met verve vervuld door Louise Van Assche.
Het vonnis
Het oordeel stond, zoals dat in zulke schijnprocessen altijd het geval is, natuurlijk van tevoren vast.
Engelaar had nog honderden en één voorbeelden kunnen geven van hoe het anders kan. Hoe er meer geld bij de grote vermogens gehaald zou kunnen worden. Hoe er echt wel groepen in de samenleving zijn met meer privileges dan leerkrachten of het spoorpersoneel. Het zou niet baten.
Hij had, zoals Yanis Varoufakis het ooit verwoordde, net zo goed het Zweedse nationale volkslied kunnen zingen. Het oordeel zou precies hetzelfde zijn geweest.
“Ik ben geen pensioenexpert”, zo sprak rechter De Wit, “ik wil hier absoluut niet beweren er één te zijn, maar het gaat over een aantal knopjes die worden ingedrukt door het beleid. En ik vind grosso modo dat we zelfs nog niet doen wat nodig is om dit land gezond te krijgen. En dat is gewoon een realiteit die we stilaan moeten gaan aannemen.”
Vrij vertaald: Ik ben hier eigenlijk niet helemaal in thuis, maar meneer de regering heeft sowieso gelijk en meneer Engelaar heeft ongelijk. Daar is eigenlijk geen discussie over mogelijk, dat is gewoon een realiteit die we moeten gaan aannemen.
Bizar is dat. Wanneer klimaatwetenschappers met harde bewijzen komen aanzetten, doen dezelfde opiniemakers dat af als doemdenken. Dan vraagt men zich af of er wel een draagvlak is bij de bevolking om aan klimaatbeleid te doen. Maar als Bart De Wever beweert dat er geen alternatief is voor zijn beleid, dan accepteert men dat blindelings als een waarheid die niet kan worden tegengesproken.
Het proces
De glansrol in het hele schijnproces werd vertolkt door Bart Verhaeghe. Waar Engelaar geen twee zinnen na elkaar kon zeggen zonder onderbroken te worden en door de andere gasten fronsend werd aangekeken, werd de monoloog van Verhaeghe vooral met bewonderend geknik onthaald.
Verhaeghe hield een vurig pleidooi voor ondernemerschap. “Ziek zijn of niet ziek zijn. Depressie of geen depressie. Als ondernemer moet je doordoen”, zo sprak hij. “Je moet maar de gekken vinden die nog bereid zijn in deze samenleving hun energie en kapitaal in te zetten en die het lef hebben om het risico te nemen om voor anderen werkgelegenheid te creëren.”
“Dat is de essentie, en daar wordt nooit over gesproken. Daar slaap je nachten, dagen, jaren niet van, en dat is ondernemen. En daar is bijzonder weinig respect voor. Er is geen vakbond voor ondernemers. Ik wil dat alleen maar eens opbrengen: het staat iedereen vrij om ondernemer te worden. Ga ondernemen! Pak uw verantwoordelijkheid en geef zin aan je leven!”
Er valt natuurlijk heel wat aan te merken op de speech van Verhaeghe. Niet in het minst dat natuurlijk niet iedereen zomaar ondernemer kan worden. Of in ieder geval: niet iedereen heeft evenveel kans om er geld mee te verdienen, een groot startkapitaal en de juiste connecties zijn daarbij doorslaggevend.
Wat echter opvalt in de aflevering is het respect en de achting waarmee Verhaeghe spreekt in naam van de ondernemers. Vooral in contrast met de neerbuigende houding naar Engelaar die 1,5 miljoen arbeiders en bedienden vertegenwoordigt. Om dat op te merken, hoef je niet eens het geluid aan te zetten. De lichaamshouding van Schols en De Wit spreekt boekdelen.
Eigen media
De calimero-rede van Verhaeghe slaat dan ook nergens op. Grote ondernemers hebben niet enkel een regering die hen op hun wenken bedient, maar ook media ter beschikking waar ze dag in dag uit hun boodschap mogen verkondigen. Vakbonden en middenveldorganisaties daarentegen komen nauwelijks aan bod. En als ze aan bod komen, is het in een format dat voor hen heel erg nadelig is.
Ik wens Engelaar een uitstekende mediatraining toe om zich de volgende keer beter te kunnen verdedigen. Maar willen sociale bewegingen echt hun stem kunnen laten horen, dan moeten ze vooral uit dat dwingende format breken, en daar zijn andere media voor nodig. Media die niet in handen zijn van een handjevol superrijken, niet onderhevig zijn aan de commerciële logica en niet plooien voor de druk van de N-VA.
Als er iets is dat we kunnen leren uit deze aflevering van De Afspraak, dan is het wel dat sociale bewegingen hun eigen media nodig hebben. Met DeWereldMorgen proberen we die rol zo goed mogelijk te vervullen. We doen dat met een klein budget, een klein team, veel vrijwilligers en een groot engagement. Zo maakten we in samenwerking met verschillende experten, vrijwilligers en middenveldsorganisaties een uitgebreid dossier over de plannen van de regering De Wever.
Maar het is niet genoeg. De realiteit is dat, wil de sociale beweging haar stempel drukken op het maatschappelijk debat, niet enkel wij, maar ook andere alternatieve media zoals MO*, Apache en anderen nood hebben aan meer middelen. Ik kan alleen maar hopen dat wie actief is in sociale bewegingen, ook bereid is om daarin te investeren.
Lees het dossier over de plannen van de regering De Wever hier.
Bron: DeWereldMorgen.be
by admin | apr 6, 2025 | Boeken
En het sociaal mechanisme in tijden van crisis
Simone Weil
Deze essaybundel verzamelt de scherpzinnige inzichten van de Franse filosofe Simone Weil over arbeid en sociale rechtvaardigheid, geschreven tijdens haar ervaringen in vakbonds- en fabriekswerk.
Over arbeid verzamelt de scherpzinnige inzichten van de Franse filosofe Simone Weil over arbeid en sociale rechtvaardigheid. Geschreven tijdens haar ervaringen in vakbonds- en fabriekswerk, belichten deze essays de strijd van de mens binnen een wereld gedomineerd door efficiëntie en snelheid. Haar reflecties vragen om een heroverweging van de relatie tussen arbeid, het sociaal mechanisme en de vrije wil.
Weil stelt kritische vragen over de idealen van de Franse Revolutie — vrijheid, gelijkheid, solidariteit — en hun betekenis in moderne arbeidsomstandigheden. Ze onderzoekt de relatie tussen arbeid, het sociale systeem en de vrije wil, en biedt een uniek christelijk perspectief op de beperkingen van rationeel denken.
Deze bundel nodigt uit tot reflectie op de morele en sociale uitdagingen van arbeid, en blijft relevant voor hedendaagse discussies over rechtvaardigheid en menselijkheid.
Van Simone Weil (1909-1943) verschenen eerder bij IJzer Verworteling, Waar strijden wij voor? en Over oorlog. Van de hand van vertaler Jan Mulock Houwer verscheen Simone Weil – Wat zij nalaat voor een seculiere wereld.
Bron: EPO
by admin | apr 6, 2025 | Boeken
Samenvatting
Deze handige pocket beoogt een overzicht te geven van de voornaamste regels die betrekking hebben op het stelsel van de sociale relaties in de overheidsdiensten. Het gaat om het stelsel van de wet van 19 december 1974 tot regeling van de betrekkingen tussen de overheid en de vakbonden van haar personeel en de uitvoeringsbesluiten van die wet. De voornaamste aspecten van het vakbondsstatuut worden uiteengezet: – het toepassingsgebied, – de onderhandeling- en overlegcomités en hun bevoegdheid, – de samenstelling en werking van de comités, – de afvaardigingen van de vakorganisaties, – de vakbondsactiviteiten en de categorieën vakbondsafgevaardigden, – de prerogatieven en vakbondsverloven, – de rechten, plichten en bescherming van de afgevaardigden, – de staking, – de sociale bemiddeling
Over de Auteur(s)
Product Specificaties
ISBN :
9782509018267
Verschijningsdatum:
17-10-2014
Bron: Politeia
by admin | apr 6, 2025 | Boeken
Samenvatting
Directeur zijn van een school vergt specifieke vaardigheden en een grote dosis veerkracht. Veel leidinggevenden van scholen haken af en schoolbesturen vinden slechts moeizaam nieuwe directeurs. Het woord directeurscrisis wordt steeds vaker in de mond genomen.
Een paradigmashift naar een andere invulling van het concept schoolleiding lijkt dus onafwendbaar. Dat vraagt niet enkel kennis van wat mogelijk is binnen de huidige regelgeving maar ook moed om de stereotype beelden van de schooldirecteur los te laten.
Deze publicatie is dus geen klachtenbundel, maar plaatst het concept schoolleiding in een verfrissend perspectief en beantwoordt de vraag waar we naartoe moeten met het schoolleiderschap en hoe we dat kunnen bereiken. Die zoektocht vormt de rode draad doorheen dit boek.
Met bijdragen van onder meer Geert Devos, Peter DeWitt, Koen Marichal, Liesbeth Piot, Elke Staelens en Hartger Wassink. Lees hier de inhoudstafel.
Over de Auteur(s)
Product Specificaties
ISBN :
N/A
Verschijningsdatum:
01-10-2018
Bron: Politeia
