In de eerste zeven maanden van dit jaar zijn de belastinginkomsten van de overheid maar met 1,6 procent gestegen tegenover 2024, terwijl op een groei van 2,5 procent was gerekend. Zonder inhaalbeweging dreigt een extra tekort van 1,4 miljard euro op de federale begroting van 2025.
Nu de crisette over het Belgische Gaza-standpunt in de kiem gesmoord is, verschuift de politieke focus naar de binnenlandse agenda. Te beginnen met de begrotingsbesprekingen. Premier Bart De Wever (N-VA) had het maandag over een ‘col buiten categorie’, want de Arizona-coalitie zit allesbehalve op koers om ‘het rotten te stoppen’, zoals De Wever zelf vaak zegt.
Tegen 2029 loopt het Belgische tekort mogelijk op tot 6,2 procent van het bruto binnenlands product (bbp), door een stijging van de defensie-uitgaven en de rentelasten en een vermoedelijk overschatte groei van de werkzaamheidsgraad. In N-VA-kringen wordt geopperd dat idealiter een extra inspanning van ruim 12 miljard euro gedaan wordt tegen het einde van de legislatuur.
Vooral de btw-inkomsten en de voorafbetalingen van bedrijven zitten niet op schema.
In zijn rapport van juli noteerde het Monitoringcomité een ontsporing van ongeveer een half miljard euro op de federale begroting van 2025, in vergelijking met de opmaak ervan. Voor het budget van 2026 werd al rekening gehouden met een afwijking van zo’n 2,5 miljard euro tegenover de doelstelling uit de meerjarenbegroting van april. Op 20 september komt het comité van topambtenaren met een update, maar de trend is duidelijk: de economie staat onder druk en dat laat zich voelen in de inkomsten.
Uit de statistieken die de federale overheidsdienst (FOD) Financiën maandelijks publiceert, blijkt dat de fiscale ontvangsten in de eerste zeven maanden van dit jaar met 1,6 procent stegen tegenover dezelfde periode in 2024. In het jongste rapport van het Monitoringcomité werd nog gerekend op een toename van 2,5 procent. Vooral de btw-inkomsten en de voorafbetalingen van bedrijven lopen achter. Als er geen inhaalbeweging komt, dreigt een extra tekort van 1,4 miljard euro. Om dat in het juiste perspectief te zetten: de totale fiscale ontvangsten van de federale overheid bedragen om en bij 150 miljard euro.
Ondernemersvertrouwen
Volgens de FOD Financiën is de huidige toestand ‘niet noodzakelijk representatief voor het uiteindelijke jaarresultaat’. ‘Die evolutie op jaarbasis wordt verstoord door verschillende nieuwe maatregelen van de regering en hangt onder meer af van het tempo van de aanslagregeling’, zegt woordvoerder Francis Adyns. Daarnaast is er sinds kort sprake van een gestegen ondernemersvertrouwen, maar volgens bronnen volstaat dat niet om de situatie nog recht te trekken. ‘De inkomsten zijn een bezorgdheid’, klinkt het op een federaal kabinet.
Om de werkelijke impact op de begroting voor dit jaar in te schatten, blijft het dus nog even wachten. Financiën zal een nieuwe analyse maken nadat het Planbureau volgende week de economische vooruitzichten van september gepubliceerd heeft, zegt het kabinet van bevoegd minister Jan Jambon (N-VA).
In theorie is het zelfs geen vaststaand feit dat lagere inkomsten moeten worden gecompenseerd. De Europese Commissie beoordeelt België voortaan op de groei van de netto uitgaven en tot 2028 zit die op koers. Niettemin kan de dynamiek van de besprekingen wel wijzigen, nu het volgens meerdere bronnen duidelijk is dat de ontvangsten dalen in verhouding tot het bbp. Bij de N-VA valt alvast te horen dat de begrotingsbesprekingen volgens hetzelfde stramien moeten verlopen als de regeringsvorming. Dat wil zeggen dat slechts een negende van de totale inspanning uit extra belastinginkomsten kan komen.
Bron: De Tijd