Het is een opvallend zicht in tal van fabrieken in India: duizenden arbeiders die T-shirts stikken of spullen maken met een GoPro op hun hoofd gemonteerd. Het doel achter de dystopische taferelen is even fascinerend als bevreemdend. De arbeiders voeden eigenhandig de technologie die hen op termijn werkloos zal maken.
“We vonden het eerst grappig hoe we er allemaal uitzagen met dat ding op ons hoofd”, getuigt kledingarbeidster Lalita* (niet haar echte naam) aan de Britse krant ‘The Guardian’. Maar het lachen verging haar en haar collega’s in de fabriek aan de rand van Delhi al snel.
Zwarte hoofdspionnen
Terwijl Lalita T-shirts en broeken zit te naaien, legt de camera op haar hoofd alles vast: het ritme van haar handen die de stof door de naaimachine begeleiden, de snelheid waarmee ze met haar vingers plooien wegwerkt, en zelfs de interacties met haar collega’s.
De kleine zwarte hoofdspionnen deden de sfeer op de werkvloer danig omslaan. Het gevoel dat hun productiviteit live wordt gemonitord, maakte de arbeiders heel bewust van hun bewegingen. Soms werkten ze sneller, soms met meer concentratie, bang om een fout te maken. Anderen maakten juist meer fouten, net omdat er op hun vingers wordt gekeken. En het gekeuvel op de werkvloer? Dat verstomde volledig met al die camera’s.
Ook in tal van andere fabrieken in India krijgen arbeiders tijdens hun shiften camera’s op het hoofd gemonteerd. Alles draait om data: hun dagelijkse routines worden zorgvuldig vastgelegd in de race om industrieel werk nog verder te automatiseren.
“Egocentrische data”
Lees: de camera’s op het hoofd van de fabrieksarbeiders moeten de AI-robots trainen die in de toekomst de job van deze mensen zullen overnemen. Door handelingen en alledaagse taken vanuit dit perspectief op te nemen, leren de robots menselijke bewegingen en fijne motoriek nadoen.
Ontwikkelaars denken dat de input van beelden vanuit een eerstepersoonsperspectief, ook wel “egocentrische data” genoemd, in gespecialiseerde AI-modellen robots zal helpen om mensen te kopiëren.
“Opnames vanuit het perspectief van de mens, van bewegingen en interacties, zijn essentieel voor het trainen van robots die op een dag mensen aan de productielijn zouden kunnen vervangen”, legt ‘The Guardian’ uit. Daarnaast is al die data ook van onschatbare waarde om de robots te trainen die in de toekomst huishoudelijke taken bij particulieren thuis zullen uitvoeren.
Bekende AI-taalmodellen zoals ChatGPT of Gemini worden getraind op enorme hoeveelheden tekst. Eventueel humanoïde AI-robots voor in de industrie hebben nood aan opnames vanuit het perspectief van de arbeiders. In plaats van massaal teksten te scannen, moeten voor die AI dus miljoenen uren aan menselijke activiteit gescand — gefilmd — worden.
Optimus-robot van Tesla
EgoLab, een Indiaas databedrijf dat alle informatie uit de fabriek van Lalita verzamelt, heeft bijvoorbeeld het Amerikaanse Tesla als een van zijn belangrijkste klanten. CEO Elon Musk zet met Tesla vol in op humanoïde robots via zijn Optimus-project.
“Werkplaats van de wereld”
India, dat sowieso een centrale rol speelt in de wereldwijde AI-race, is nu in sneltempo ook een cruciale hub aan het worden in de race om egocentrische data te verzamelen voor AI.
“Zuid-Azië blijft de werkplaats van de wereld voor veel arbeidsintensieve industrieën”, zegt Puneet Jindal, oprichter van Labellerr AI, een technologiebedrijf dat egocentrische data verzamelt in India. “Als je een robot wilt leren hoe mensen werken, zijn er maar weinig plekken die dezelfde combinatie van schaal, diversiteit en dichtheid van menselijke arbeid bieden als India. Elke dag opnieuw naaien miljoenen arbeiders kleding, assembleren ze producten, sorteren ze goederen en voeren ze taken uit die robotica-bedrijven machines willen leren.”
Fabrieksarbeiders zouden door techbedrijven betaald worden voor de trainingsdata die ze aanleveren. Maar dat gebeurt lang niet overal. “Soms geven ze ons frisdrank”, zegt Lalita aan ‘The Guardian’, die ongeveer 200 dollar (174 euro) per maand in de fabriek verdient. Ze weet niet of dat iets te maken heeft met die camera op haar hoofd of met de vaak ondraaglijke hitte waarin ze werkt in Delhi.
Bron: HLN.be