by admin | feb 6, 2022 | Economie
De 10 rijksten verdubbelden hun rijkdom in deze historische crisis: 700 miljard dollar werd 1500 miljard dollar. Oxfam berekende dat in diezelfde periode het gemiddelde inkomen van 99% van de wereldbevolking daalde. Wraakroepend is het. De gezondheidszorg en alle sociale en openbare diensten kraken onder de tekorten en de besparingen. Maar de rijksten accumuleren duizelingwekkende vormen van rijkdom.
Op zondag 27 februari roept de PVDA op tot een manifestatie in Brussel onder het motto, Basta – tijd voor een menselijk beleid. We verwelkomen dit initiatief. Het werd tijd dat de PVDA deze rol op zich neemt en een manifestatie organiseert om een uitdrukkelijk linkse kritiek niet enkel in het parlement te geven, maar ook op straat te brengen. De ernst van de crisis voor de werkende klasse vereist de opbouw van een brede strijdbeweging. De Basta-mars kan daaraan bijdragen.
Wij zullen helpen om van deze actie een succes te maken en hopen dat anderen, onder meer de vakbonden, hetzelfde doen. De uitdaging is te groot om de strijd niet samen aan te gaan.
Dodelijke patenten moeten weg! Farma, wetenschap, energie en gezondheid in publieke handen
Meer dan een jaar na de wetenschappelijke doorbraak van de corona vaccins heeft slechts de helft van de wereldbevolking toegang gekregen tot deze bescherming. In de lage inkomenslanden is dit slechts 9,5%. Er bestaan minstens 125 productiesites in de neokoloniale wereld die in staat zijn de vaccins te produceren, maar deze worden niet gebruikt. Big Pharma wil de volledige jackpot, elk vaccin willen ze zelf produceren en erop cashen.
Veel mensen voelen aan dat het corona beleid niet klopt, dat het vol contradicties en absurditeiten zit. Het geklungel leidt tot onnodige slachtoffers, verdeeldheid en wanhoop. Wat het boven alles heeft aangetoond, is dat het kapitalisme niet in staat is tot het uitwerken van een internationaal gecoördineerd plan om deze pandemie te bestrijden.
Zoals in de aanpak van de klimaatcrisis is er ook in deze crisis nood aan internationale samenwerking en solidariteit. Daarbovenop was het nodig om massaal middelen te mobiliseren om deze crisis te lijf te gaan. Dat kregen we allemaal niet. Wat we wel kregen, is vaccinnationalisme, geopolitieke concurrentiestrijd, een crisis in de zorg en het beschermen van de winsten van de grote kapitalisten.
Je kan geen corona-vrij eiland creëren, dat is ondertussen wel duidelijk geworden. Terwijl de grote aandeelhouders van Big Pharma hallucinante fortuinen binnenhalen, blijft deze pandemie verder etteren. Deze criminele praktijken moeten worden stopgezet. Zolang de productiemiddelen in private handen blijven, zullen de noden van de meerderheid op deze planeet ondergeschikt zijn aan de winsten van enkelen.
Het farma onderzoek en de productie moet in publieke handen worden geplaatst, onder democratische controle en beheer van de meerderheid van de bevolking. Zo kunnen we de wetenschap bevrijden van de impact van de winsthonger waarin ze gevangen zit, wat de belangrijkste reden is voor het groeiende wantrouwen bij een deel van de bevolking in die wetenschap.
Het leven wordt alsmaar duurder en onze lonen volgen niet
De dalende lonen en koopkracht brengt vele gezinnen in de problemen. Daarbovenop zal door de stijgende energieprijzen een gigantische transfer van de werkende bevolking naar de superrijken plaatsvinden. Ondertussen blijft het aan massale investeringen in een groene energietransitie ontbreken. Van de private spelers die de markt domineren valt niets beter te verwachten.
De energiecrisis raakt ieders koopkracht, maar bij de sociaal zwaksten komt deze crisis het hardst aan. Het aantal menselijke drama’s stapelt zich op. De BTW op energie naar 6% brengen is een belangrijke crisismaatregel om het ergste bloeden te stelpen. Om de prijzen effectief naar beneden te krijgen, is er veel meer nodig. De energieprijzen stijgen door de korte termijn logica van de private winsten en daaraan gekoppeld het onvermogen om te plannen. Ook de toenemende geopolitieke spanningen (denk aan Oekraïne) stuwen de prijzen omhoog.
Raoul Hedebouw merkt terecht op: “We moeten niet van energieleverancier veranderen, we moeten het hele systeem veranderen.” Zelfs een editorialist van De Standaard beweert op maandag 17 januari dat de regering moet bekijken “wat de overheid terug uit de markt kan halen”. De eis voor een energiesector in publieke handen, zoals door Raoul verdedigd in zijn nieuwjaarstoespraak, zou één van de Basta-eisen moeten zijn. Enkel onder democratische controle en beheer is het mogelijk om een planmatige groene transitie te realiseren en tegelijk de factuur onder controle te houden. Deze strijd start op nationaal vlak, maar moet uiteindelijk internationaal gevoerd worden.
Acties voeren tot de loonblokkering weg is!
Terecht eist de PVDA een einde aan de loonblokkering. Ze beargumenteert dat het de werkende klasse is die dit land doet draaien, niet de aandeelhouders. Nochtans eigenen de aandeelhouders zich een alsmaar groter deel van de koek toe. Dit moet stoppen.
We hebben een herstel nodig van de volledige index, vrije loononderhandelingen en een minimumloon van 14 euro per uur (wat ondertussen al 15 euro zou mogen zijn). De vakbonden lanceerden een petitie. Deze werd op een week tijd door 25.000 mensen ondertekend. De vakbonden plannen ook acties en manifestaties later dit jaar. Enkel een echt actieplan, opbouwend tot desnoods algemene stakingen, kan leiden tot het schrappen van de loonnormwet. Er kunnen mobilisatiecomités worden opgestart in de werkplaatsen. Deze kunnen ook samen met vakbonden en consumentengroepen toezicht houden op de prijzen en om de reële stijging van de levenskosten van werknemers te meten.
8 maart = dag van strijd
Op 8 maart organiseert Campagne ROSA acties doorheen het land. Dit jaar staan deze in het teken van de strijd tegen seksistisch geweld en voor massale publieke investeringen in zorg en preventie. Doe mee met de acties en contacteer Campagne ROSA om mee in actie te komen tegen gendergerelateerd geweld, tegen verkrachtingscultuur en de kwetsbare economische positie van vrouwen.
De crisis heeft aangetoond hoe belangrijk een sterk uitgebouwde gezondheidszorg met voldoende en degelijk betaald personeel is. We hebben nood aan middelen voor meer preventie en massale publieke investeringen voor het wegwerken van wachtlijsten, voor sociale woningen, jeugdzorg, psychosociale begeleiding, voor ouderenzorg, … Het onderwijs en de kinderopvang hebben dringend meer middelen nodig voor personeel en infrastructuur. De werknemers in essentiële beroepen verdienen een betere verloning en minder werkdruk. Dat is een berg aan sociale noden waar we tegenaan kijken. En de middelen hiervoor bestaan. We hebben er alleen geen toegang toe! De werkende klasse moet de door haar geproduceerde rijkdommen zelf in handen nemen zodat we ze kunnen inzetten voor onze noden en behoeften.
Een echt linkse partij mag zich niet beperken tot een kritiek op wat fout gaat. We moeten ook een alternatief aanreiken. Van een dokter verwacht je meer dan een diagnose, ook al is een juiste diagnose extreem belangrijk. Je verwacht ook een remedie, een oplossing voor het probleem. De diagnose die we met de PVDA delen is dat het kapitalisme failliet is als systeem.
LSP verbindt de strijd voor onze directe eisen vandaag met de strijd voor socialistische maatschappijverandering. Geen enkele positieve hervorming is veilig onder het kapitalisme. Met goede argumenten of een portie goede wil zullen we de kapitalisten niet overtuigen. Dat heeft o.a. de Griekse ervaring met de Syriza regering ons aangetoond. De remedie bestaat niet uit het proberen hervormen van een door en door asociaal, inefficiënt, vernietigend en dodelijk systeem. De enige duurzame remedie is de opbouw van een ander systeem, een socialistische wereld waar natuur en mens niet worden uitgebuit ten voordele van een superkleine minderheid.
De Basta mars mag geen eindpunt zijn
De manifestatie op 27 februari is een belangrijk initiatief. Maar het mag niet bij deze manifestatie blijven. Rond de eisen in dit pamflet moet een echte strijd worden opgebouwd, door vakbonden, consequent linkse partijen en de vele jonge activisten die de voorbije jaren de straat zijn opgegaan tegen alle mogelijke vormen van discriminatie, seksisme, racisme, LGBTQIA+ fobie … en in het kader van de klimaatcrisis. Zij vormen samen de sociale kracht die de woede en de frustratie in de samenleving kunnen omvormen tot het soort maatschappijverandering die nodig is. Weg van het kapitalisme, voor een socialistische wereld.
Rond alle eisen en thema’s die aan bod komen op de Basta-mars zijn er verdere acties en campagnes nodig. De Basta-mars moet het startschot zijn van een uitvoerig actieplan met het perspectief een sociale tegenmacht op te bouwen dat verandering kan afdwingen. We hebben meer nodig dan eenmalige manifestaties. Er zouden lokale strijdcomités kunnen worden opgezet die activisten bijeenbrengen en die mobiliseren naar de volgende actie. Er kunnen lokale en regionale conferenties van activisten worden georganiseerd waar syndicalisten, linkse militanten, bezorgde werkenden, kwade klimaatjongeren, strijdbare feministen en al wie voor een andere samenleving opkomt verenigt in een sociale tegenbeweging.
Actief strijden voor socialistische maatschappijverandering. Dat is waar LSP/PSL, de Belgische afdeling van International Socialist Alternative, voor staat. Doe mee, draag jouw steentje bij en maak zo een socialistische toekomst mogelijk. Lees De Linkse Socialist, de krant die we elke maand uitbrengen. Een unieke krant vol socialistische analyse en actievoorstellen! Steun ons een neem een jaarabonnement aan 20 euro. Bron: info & contact: www.socialisme.be
by admin | feb 6, 2022 | Economie
De nieuwe effectentaks van de regering van premier Alexander De Croo heeft in haar eerste jaar 379 miljoen euro opgebracht. Dat is vijf procent minder dan begroot, maar wel ruim de helft meer dan de eerste versie die in 2019 vernietigd werd door het Grondwettelijk Hof.
Het tarief van de nieuwe taks bleef hetzelfde als de vernietigde taks van de vorige regering van Charles Michel: 0,15 procent. Maar de drempel werd hoger gelegd, van 500.000 naar 1 miljoen euro. Dat de opbrengst toch meer dan de helft hoger ligt dan de eerste versie, komt omdat de reikwijdte van de belasting verruimd werd, zo schrijft De Tijd.
In de eerste plaats moeten nu ook bedrijven, andere rechtspersonen en juridische constructies effectentaks betalen. De regering wilde zo voorkomen dat zeer rijke Belgen de taks omzeilen. Er is ook een strenge antimisbruikbepaling ingevoerd om te verhinderen dat eigenaars de taks ontwijken door het aantal titularissen van een rekening te verhogen.
‘Aangezien de rekeningen van de staat nog niet zijn afgesloten, is 379 miljoen een voorlopig cijfer’, zegt minister van Financiën Peter Van Peteghem (CD&V). ‘Maar gezien de volatiliteit van de beurskoersen blijft het verschil binnen de perken. We kunnen zeggen dat de voorziene ramingen gehaald worden. Dat is goed nieuws voor de financiering van de gezondheidszorg, zoals destijds werd beslist.’
Nu is de hamvraag of de nieuwe versie juridisch standhoudt. Al zeven partijen hebben bij het Grondwettelijk Hof een vraag tot vernietiging ingediend. Het gaat onder meer om Assuralia, de koepel van de verzekeraars, en om de Vlaamse Federatie van Beleggers.
Neutr-On vindt dit al een goed begin om de rijken extra te laten betalen maar onvoldoende.
Neutr-On steunt het wetsvoorstel van PVDA voor een vermogensbelasting, zie deze link
by admin | feb 6, 2022 | Economie
De inflatie in de Verenigde Staten blijft stijgen en kwam in december uit op 7 procent op jaarbasis.
Dat is het hoogste peil in bijna veertig jaar, meldt het Amerikaanse ministerie van Arbeid.
Gemiddeld zijn consumptiegoederen 7 procent duurder geworden op amper een jaar tijd. Dat is slecht nieuws voor de regering-Biden, omdat het de koopkracht van heel wat Amerikanen flink aantast. Een hoge inflatie zet ook druk op de Federal Reserve om in te grijpen via een renteverlaging. Die wordt in maart verwacht, ondersteund door het economische herstel.
Een inflatie van 7 procent op jaarbasis ligt in lijn met de verwachtingen van analisten. Op maandbasis bedroeg de inflatie 0,5 procent, iets meer dan de 0,4 procent die was verwacht. Zonder rekening te houden met de erg volatiele prijzen voor voeding en energie, kwam de inflatie uit op 5,5 procent op jaarbasis en 0,6 procent op maandbasis. Ook dat was meer dan verwacht.
In december werden vooral wonen en tweedehandsvoertuigen duurder in de VS. Ook de voedingsprijzen zetten hun opmars voort. Energie, de aanjager van de inflatie in bijna heel 2021, werd in de laatste maand van het jaar iets goedkoper. Op jaarbasis lagen de energieprijzen 29,3 procent hoger en die van voeding 6,3 procent.
Eerder deze week beloofde Fed-voorzitter Jerome Powell in de Amerikaanse Senaat dat hij actie zal ondernemen als de recordinflatie blijft aanslepen. Daarnaast is de Amerikaanse economie snel hersteld van de coronacrisis, zei hij. De werkloosheid zakte in december tot 3,9 procent, wat niet veraf is van het niveau van voor de crisis (3,5 procent). Er worden tot drie renteverhoging verwacht dit jaar in de VS.
De beurzen reageerden woensdag niet gealarmeerd op het hoge inflatiecijfer: op Wall Street stond de Dow Jones-index op een half procent winst. Bron: Trends
by admin | feb 6, 2022 | Economie
Overheid regulariseerde vorig jaar hoogste bedrag aan zwart geld sinds 2017
Er zijn vorig jaar 342 dossiers ingediend voor de regularisatie van zwart geld. Daarbij werd er 451,4 miljoen euro aangegeven, het hoogste bedrag in vier jaar. Dat blijkt uit cijfers van de federale overheidsdienst Financiën.
Overheid regulariseerde vorig jaar hoogste bedrag aan zwart geld sinds 2017
De cijfers hebben betrekking op de regularisatie van ontdoken federale belastingen. Regionale regularisatie is sinds eind 2020 niet meer mogelijk. «2021 was een uitstekend jaar inzake fiscale regularisatie», zegt Francis Adyns, de woordvoerder van de FOD Financiën.
Het aangegeven bedrag van 451 miljoen euro in 2021 is volgens hem wel vertekend door één groot dossier, maar zelfs zonder dat dossier zou het aangegeven bedrag hoger liggen dan in de drie voorgaande jaren voor wat het federale luik betreft, zegt hij.
Blijvende instroom van regularisatiedossiers
In 2020 waren er federaal 341 dossiers ingediend, goed voor meer dan 243 miljoen euro aangegeven zwart geld. Adyns wijst er nog op dat 2021 ook een topjaar was inzake uitgestuurde heffingen – voor meer dan 216 miljoen euro – en verwerkte aangiftes. «De uitbreiding van het CAP (een centrale databank met informatie over bankrekeningen, red.) met voortaan de saldi, de internationale gegevensuitwisseling met een aantal bijkomende landen en het onderzoek van de financiële instellingen op vraag van de Nationale Bank naar oude gedeeltelijke regularisaties zorgen voor een blijvende instroom van regularisatiedossiers», besluit de woordvoerder van de FOD Financiën. Bron: Metro
by admin | feb 6, 2022 | Onderwijs
Hoe we de school heruit kunnen vinden
De visie van Dirk Van Damme in De Morgen. Hij was onderwijstopman bij de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en is momenteel Senior Research Fellow bij het Center for Curriculum Redesign (Boston, VS).
De school zoals we die al eeuwen kennen, heeft weer het volle vertrouwen gekregen. De ‘industriële school’ is aan een conservatieve revival toe. Maar dat geldt niet voor de professional van die school: de leraar.
Scholen behoren tot de oudste instituties van de menselijke beschaving. Doorheen de geschiedenis hebben scholen allerhande vormen aangenomen. De scholarisatie van de voorbije tweehonderd jaar, met zijn leerplichtwet, quasi universele participatie en verdere professionalisering van leraren, heeft tot een type school geleid dat we vandaag als universeel en tijdloos ervaren. We hebben de school nooit anders gekend.
Je kan de huidige school ‘industrieel’ noemen: ze kreeg vorm tijdens het industriële tijdperk en heeft veel kenmerken van de industriële organisatie overgenomen, standaardisatie en bureaucratisering inbegrepen. Vraag is dan of die school nog past bij de post-industriële samenleving. Hervormers van de ‘nieuwe schoolbeweging’ probeerden de school anders in te richten, in Vlaanderen zagen ‘methodescholen’ het licht. Volgens sommigen was de ‘ontscholing van de samenleving’ ophanden, de muren tussen school en samenleving werden gesloopt, ook letterlijk.
De vernieuwing bracht niet wat sommigen er van hadden verwacht. Hoofdoorzaak was een falende alternatieve pedagogische theorie. Tegenover kennisoverdracht, memoriseren en leraargecentreerd onderwijs plaatste de nieuwe schoolbeweging progressief geachte uitgangspunten zoals leerlinggecentreerd en zelfontdekkend leren, met de leraar veeleer als coach dan als instructeur. Via het sociaal-constructivisme kregen de ideeën vaste grond in lerarenopleidingen, pedagogische begeleidingsdiensten en eindtermen.
Vandaag erkennen vriend en vijand de mislukking van deze vernieuwingsbeweging, al blijven sommige details waardevol. Het ‘nieuwe leren’ bleek een te naïef-optimistische visie op leren. Het is vandaag mee verantwoordelijk voor de kwaliteitsdaling van westerse onderwijssystemen. Vernieuwingsdrang allerhande heeft de effectiviteit van het onderwijs grote schade toegebracht.
Zo is de aandacht in ons onderwijs opnieuw naar kennisoverdracht en de rol van de leraar verschoven, weg van het zelfontdekkend leren. Naarmate de wetenschappelijke kennis over leren in neurologisch en psychologisch onderzoek vordert, worden concepten rond cognitie en geheugen en didactische praktijken zoals directe instructie in ere hersteld. Memoriseren is niet langer ‘hersenloos van buiten leren’ meer, maar geldt weer als een onderdeel van effectief leren.
De school zoals we die al eeuwen kennen, heeft weer het volle vertrouwen gekregen. De ‘industriële school’ is aan een conservatieve revival toe. Maar dat geldt niet voor de professional van die school: de leraar. Veel landen kampen met lerarentekorten, van de broodnodige hervorming en herwaardering van lerarenloopbanen, -opleiding of -verloning valt bitter weinig te merken. Maakten vernieuwing en bureaucratisering het beroep onaantrekkelijk, of is het de filosofie van de industriële school zélf , die de leraar als uitvoerder van elders ontworpen taken ziet, die bijdroeg tot devaluatie van de leraar?
Hoe dan ook doet de coronapandemie iedereen opnieuw naar de oude, vertrouwde school verlangen. Door thuis- en afstandsonderwijs ondervinden ouders hoe lastig het wel is kinderen te onderwijzen. Psychologen en sociaal werkers onderstrepen het belang van de school voor welzijn en sociale ontwikkeling. Onderwijsministers willen scholen sinds de eerste lockdown ‘nooit meer sluiten’, de samenleving knikt instemmend en zelfs de meeste kinderen zijn blij dat ze weer naar school kunnen.
Allemaal mooi, maar het enthousiasme dekt belangrijke problemen toe. Scholen functioneren verre van optimaal, al zijn ze officieel ‘open’. Afwezigheid van leraren en leerlingen in quarantaine leiden toch tot (gedeeltelijke) sluiting, precies omdat ze zo gestandaardiseerd werken en op routine gebaseerd zijn. Storingen in de routine hebben vaak zware gevolgen voor het functioneren van de school. Hoe kwalijk de effecten van die storingen echt zijn blijft ondertussen onduidelijk. In het onderzoek is schoolsluiting namelijk een ‘on-off’-kwestie: zolang de scholen maar open zijn is het al goed, lijken ook onderwijswetenschappers te denken.
Belangrijker is dat de meer fundamentele problemen van de industriële school blijkbaar vergeten zijn. Die problemen zijn niet min. Een veel te grote groep jonge mensen verlaat de school vroegtijdig en ongekwalificeerd. De ongekwalificeerde uitstroom wordt tegengegaan door de standaarden te verlagen. Voor vele jongeren is de mal van de school te beklemmend, met schoolmoeheid en demotivatie tot gevolg. Door de ‘one size fits all’ benadering in beleid en praktijk worden grote delen van de scholeninfrastructuur, met name het technisch en beroepsonderwijs, stiefmoederlijk behandeld. Ook de hoger begaafden vinden steeds moeilijker hun plek in een schoolbestel dat op de gemiddelde leerling is afgestemd. De kwaliteit van het schoolse leren gaat in snel tempo achteruit, terwijl de kostprijs per leerling toeneemt. Steeds meer lestijd gaat verloren aan klasmanagement, het stil krijgen van de klas en kleine vormen van disruptie. Het taaie probleem van sociaal ongelijke onderwijskansen krijgt men maar niet onder controle. De kwaliteitsverschillen tussen scholen zijn enorm, terwijl wel iedereen hetzelfde diploma verwerft. Het proces van erosie van de waarde van diploma’s op de arbeidsmarkt is in volle gang. Het is al lang geen uitzondering meer dat zelfs jongeren met een diploma of kwalificatie functioneel ongeletterd of ongecijferd blijken te zijn. De industriële school kan geen al te mooi palmares voorleggen.
Tegen deze achtergrond is een conservatieve terugkeer naar de oude school verre van zaligmakend. Het is niet door de school van vroeger in ere te willen herstellen – politici blijken nogal vaak romantische ideaalbeelden van hun eigen schoolervaring te koesteren –, dat we antwoorden kunnen bieden op de problemen van vandaag en morgen.
De coronapandemie dwingt ons om de school heruit te vinden. Positieve ontwikkelingen die we nu zien, door deze crisis, kunnen bouwstenen zijn voor de school van morgen. Ontscholing noch zelfontdekkend leren zijn een kompas: er is geen alternatief voor de school als krachtige leeromgeving. Maar de problemen eigen aan de ‘industriële school’ moeten wél aangepakt worden.
1) Standaardisatie en routines op school aanpakken. Economie en arbeidsmarkt verlaten routines in snel tempo. Standaardisatie en het ‘one size fits all’ denken worden daar ingeruild voor flexibilisering en maatwerk. Het onderwijs volgt niet: nieuwe problemen worden met nieuwe routines beantwoord. Een onderwijsminister die pronkt met 1.000 pagina’s corona-richtlijnen, is daar een pijnlijke illustratie van.
Regelgeving, planlast en betutteling moeten drastisch worden teruggedrongen op school. Scholen die het heft in handen nemen komen deze crisis véél beter door dan scholen die wachten op de volgende instructie van bovenaf. Maatwerk en gepersonaliseerd leren worden de richtsnoeren. Klassikaal onderwijs blijft behouden en het is goed om leerlingen in grote groepen samen te houden, maar waar nodig komen er flexibele trajecten op individuele maat.
Corona heeft de meerwaarde van flexibilisering en gepersonaliseerd leren al aangetoond. Data over de opgelopen leerachterstand verbergen enorme verschillen. Een significant aantal leerlingen functioneerde juist heel goed in hybride leeromgevingen. Die groep reduceerde weliswaar de tijd die ze aan leren en studeren spendeerde, maar die tijd werd veel effectiever en productiever benut. Voor veel leerlingen gaat er door de standaardisering van het onderwijsleerproces eenvoudigweg veel tijd verloren.
2) De rol van technologie waarderen. De weerstand tegen digitalisering blijft behoorlijk groot, maar het is eenvoudigweg onbegrijpelijk dat het onderwijs als enige grote sector er nauwelijks mee bezig is. Al zijn er in het verleden fouten gemaakt, het potentieel van digitalisering blijft pal overeind. Het gepersonaliseerd leren van morgen is ondenkbaar zonder digitale tools.
Ook hier heeft corona de weg gewezen. De initiële ervaringen tijdens de chaotische overgang naar afstandsonderwijs waren niet positief, maar vele scholen hebben een steile leercurve doorgemaakt. Digitale tools, platformen en leermiddelen in hybride leeromgevingen zijn een noodzaak geworden en zullen de schoolomgeving drastisch veranderen. Scholen zullen gedifferentieerd kunnen werken met combinaties van klassikaal onderwijs, geïndividualiseerd contactonderwijs en zelfgestuurd afstandsonderwijs via digitale pakketten. Dit hoeft niet ten koste te gaan van de sociale functies van de school en het verwerven van sociale competenties door leerlingen. Flexibele benaderingen en verstandig gebruik van digitale tools laat ook een nieuwe aanpak toe voor leerlingen die weinig kansen krijgen in het gestandaardiseerde onderwijs.
3) De verhouding school-gezin en andere leef- en leeromgevingen herzien. Leerlingen leren niet uitsluitend op school. Corona heeft laten zien hoe belangrijk het gezin als leeromgeving is. Het beeld is gemengd: voor sommige kinderen is de school de veilige haven die ze thuis niet hebben. Voor anderen is de school net een beklemmende omgeving en voelen zij zich beter in een eigen nest. Een betere relatie tussen school en gezin is hoe dan ook noodzakelijk. De muren die de ‘industriële school’ tussen zichzelf en de omgeving heeft gebouwd, vaak om de ‘slechte’ invloeden buiten te houden, worden best afgebroken.
Dat kinderen niet uitsluitend op school leren, is ook duidelijk geworden bij de toenemende belangstelling voor sociaal en emotioneel leren. Kennisverwerving en cognitieve ontwikkeling gebeuren best in omgevingen waar concentratie en interactie optimaal zijn, maar voor sociaal leren en emotionele ontwikkeling zijn er ook andere plekken. Hetzelfde geldt voor leren in digitale omgevingen. Er kunnen goede redenen zijn om smartphones buiten de schoolmuren te houden, maar kinderen en jongeren leven en leren in digitale werelden en er zijn dus even goede redenen om hen daartoe voor te bereiden.
4) De rol van de leraar radicaal herwaarderen. Weg van de leraar-als-coach-waan, moet de leraar de centrale ingenieur van onderwijsleerprocessen worden. Uitstekende vaardigheden voor directe instructie zijn daarbij noodzakelijk, maar ook vaardigheden om digitale leeromgevingen te ontwerpen en kinderen en jongeren te sturen in hybride omgevingen. De school van morgen zal niet zonder een veel sterkere en meer geprofessionaliseerde leraar kunnen. De ‘industriële school’ heeft de leraar steeds onder de knoet gehouden door instructies van bovenaf en ongebreidelde bureaucratie. Het is tijd de leraar te bevrijden en tot volwaardige professional te maken.
‘De scholen ten allen prijze openhouden’ is een verdienstelijk maar bedrieglijk mantra. De coronacrisis zal wellicht niet de laatste ontwrichting van onderwijs en samenleving zijn. De oude school in ere herstellen is een dagdroom van nostalgische romantici, tot mislukken gedoemd. Het is lonender uit recenter ervaring te leren en de school van daaruit heruit te vinden.
Bron: De Morgen
