by admin | sep 4, 2024 | Boeken
Tien korte hoofdstukken over tien maatschappelijk belangrijke kwesties, op zoek naar de essentie van politiek. Dat vind je in professor Rudi Laermans’ nieuwe werk. Dé hamvraag: kan een democratie zonder politiek bestaan?
Politiek draait rond strijdigheid, schrijft Laermans. Van verkiezingsprogramma’s op televisie waarin over elkaars hoofden wordt gedebatteerd en hevige publieke debatten tot de clashes tussen meerder- en minderheden, al dan niet binnen een partij: je ziet de voortdurende strijd overal terug.
Discussiëren, strijden of onderhandelen zorgt ervoor dat de verschillende belangen in een besluitvormingsproces de kans hebben zich tegenover elkaar te wegen. Uiteindelijk wordt een beslissing genomen, en daarmee een conflict opgelost. Net dàt is volgens Laermans de essentie van onze westerse democratie.
Onpolitiek bestel
Toch zouden we almaar meer in een ‘onpolitiek bestel’ leven. Oorzaken daarvan zijn de marktsoevereiniteit en het neoliberaal beleid, het idee dat markten efficiënter en effectiever kunnen functioneren wanneer ze niet belemmerd worden door overheidsinmenging, maar ook politici die het een keer eens raken.
Wanneer zij consensus vinden — wat in onze democratie wordt nagestreefd — gaat de strijdigheid immers verloren en dus ook het politieke, schrijft Laermans. Want politiek draait om meningsverschillen, tegenstellingen en machtsstrijd. Als iedereen het eens wordt, verdwijnt die dynamiek en daarmee ook de kern van wat politiek is.
Gaten in het systeem
Daarnaast denken politici — jammer genoeg — lang niet altijd op de lange termijn. Vandaag wil Vooruit dat het onderwijs volledig vanuit de staat wordt georganiseerd, morgen hamert N-VA op een stevige financiële balans. Ieder verdedigt het zijne, van dag op dag.
Daar moeten we vanaf. ‘Onze parlementaire democratie is gediend met minder dagjesmeningen en meer strijdige waardenpolitiek’, vindt Laermans. De bevolking zoekt immers langetermijndenkers en geen opportunisten die zichzelf van al het lekkers verzekeren. Hoe we dan wél de goede richting uit moeten gaan, lees je in Democratie zonder politiek?.
Voor de liefhebber van zware kost
Laermans’ nieuwe werk is geen alledaagse vakantieliteratuur. Zijn betoog drijft je diep in de wereld van het filosofische en vergt daarom veel tijd en concentratie. In Democratie zonder politiek? vind je daarbovenop niet al te makkelijke termen als ‘burgerisme’ en ‘waardenbelangenstrijd’.
Toch is het boek uitstekend materiaal van een professor die als socioloog met zijn diepgaande analyses van moderne en postmoderne sociale structuren roem vergaarde. Een degelijk werk, bedoeld voor wie op zoek is naar antwoorden op moeilijke maar belangrijke maatschappelijke vraagstukken. Een bijzonder essay met een scherpzinnige reflectie op democratie en politiek, zonder meer.
Verbraeken lezingen – Democratie zonder politiek? | Rudi Laermans
Paperback / softback | Nederlands | Politieke en culturele geografie
Strijdigheid is de essentie van het politieke. Een parlementaire democratie maakt dit voortdurend zichtbaar met verkiezingen, publiek debat en de onenigheid binnen en tussen meerderheid en minderheid. Dat alles is er nog, en toch leven we steeds meer in een onpolitiek [lees verder…]
Leverbaar uit voorraad: 1-2 werkdagen.
by admin | sep 4, 2024 | Boeken
Pleidooi voor een herwaardering van het vrije woord
Professor Koen Lemmens verdedigt in zijn boek Het wankele recht van spreken het belang van de vrije meningsuiting. Volgens hem telt niet zozeer het belang van de toehoorder, wel dat van de spreker. Maar wie ongewassen zijn mening zegt, moet een pittig weerwoord kunnen verdragen. Dat is de kostprijs van vrije meningsuiting. Wordt een spreker verhinderd iets te zeggen, dan ontstaat de cancelcultuur. En dat lijkt vandaag steeds vaker het geval te zijn…
Er bestaat zoveel vakliteratuur over het recht van spreken, dat elke toevoeging bijna nietszeggend is. En toch kwam het debat erover in 2015 weer op gang na de aanslag van Al Qaida op de redactie van het satirisch weekblad Charlie Hebdo. Twee mannen konden zich niet vinden in de cartoons die in dat weekblad verschenen, en slachtten daarom twaalf mensen af.
In 2020 was het weer zover: in Parijs werd de leraar Samuel Paty onthoofd door een terrorist omdat hij les gaf over vrije meningsuiting.
Hoorder of spreker?
Als gevoelens van het publiek gekwetst worden, blijken de gevolgen vaak niet te overzien, stelt Lemmens in zijn boek Het wankele recht van spreken. Tegelijkertijd hebben burgers in een democratisch land het recht om maatschappelijk gevoelige thema’s op de politieke agenda te plaatsen en er zich een mening over te vormen. Het zich vrij kunnen uitdrukken, is fundamenteel voor de democratie. Want er kan enkel een zinvol debat ontstaan, als er ook naar de tegenpartij wordt geluisterd.
Uiteraard is geen enkele vrijheid onbegrensd. Zo vinden vriend en vijand dat hate speech niet thuishoort in een goede samenleving. Maar wat je dan precies wel en niet mag zeggen, is niet gemakkelijk te bepalen.
De vrije meningsuiting moet volgens Lemmens herbekeken worden. Niemand hoeft te beledigen, maar je moet je ook niet te snel beledigd voelen. De beste bescherming tegen bad speech is more speech en zeker geen opgelegd zwijgen, meent de auteur. De wijze waarop die more speech gebeurt, kan wel tot nadenken stemmen. Het is een debat dat in tijden van cancelcultuur steeds belangrijker wordt.
Grenzen
Koen Lemmens zoekt in zijn werk het antwoord op de maatschappelijke vragen over vrije meningsuiting. Hij stelt zich de vraag welke samenleving we willen zijn. Is er eigenlijk wel ruimte voor een vrije meningsuiting? Natuurlijk wel, Lemmens is er vast van overtuigd dat spreken altijd beter is dan iemand het zwijgen opleggen. Maar op welke manier dat dan vorm moet krijgen, lees je in zijn verhaal.
Het wankele recht van spreken is een heldere analyse van het recht van vrije meningsuiting. Lemmens schrijft genuanceerd over een gevoelig debat. Hij grijpt vaak terug naar maatschappelijke gebeurtenissen waarover de meningen (sterk) verdeeld zijn, en slaagt erin op een bevattelijke manier filosofische beginselen toe te passen op onze samenleving. Het recht van spreken is zonder twijfel een boeiend en verrijkend werk.
Het wankele recht van spreken | Koen Lemmens
Paperback / softback | Nederlands | Mens en maatschappij algemeen
Mag een universiteit een spreker met extreme standpunten uitnodigen? Mogen enkel zwarte mensen het werk van een zwarte auteur vertalen? Is het verstandig dat een wetenschapper zaken verzwijgt om paniek te vermijden? En mogen we met alles lachen, zelfs als we [lees verder…]
Leverbaar uit voorraad: 1-2 werkdagen.
by admin | sep 4, 2024 | Boeken
Om de paar jaar publiceert politica Kathleen Van Brempt een boek. Dat gebeurt vaak in verkiezingstijden, en kan (zoals dit boek) dan ook gelezen worden als een verslag van haar eigen activiteiten en een brede uiteenzetting van haar standpunten en engagement voor de toekomst.
Ook De comeback van Europa, Van Brempts nieuwste boek, hoort in die rij.
Het is helder en bevattelijk geschreven. Van Brempt spreekt de lezer soms direct aan, en doet echt inspanningen om moeilijke en vaak complexe problemen zo te formuleren dat de lezer mee is, zonder daarbij te veel te vereenvoudigen.
In een periode waar de officiële media het duidelijk moeilijk hebben om als echte informatiebronnen te blijven erkend worden, is dit boek op dat punt een verademing.
Het is geen geheim, zoals de auteur ook zelf zegt, dat Europa voor de gemiddelde kiezer eerder een ver van mijn bed show blijft. Het complexe en vaak ondoorzichtige van de politieke besluitvorming in de Europese bestuursorganen (Commissie, Raad van Europa en Parlement) wordt heel duidelijk en rechtuit uitgelegd.
Wat naar buiten uit soms als traagheid of zelfs stilstand wordt gezien, omdat een politieke besluitvorming over het hele Europese geheel geen sinecure is, wordt door Van Brempts verslag en analyse een stuk helderder.
Ze geeft toe dat de stappen die gezet worden op het eerste gezicht als traag overkomen, maar tegelijk maakt ze duidelijk dat dit zonder meer een unieke democratische regeervorm is, met een bijzonder en zelfs uniek gewicht van het Parlement.
Elke onderzoeker van democratie in de praktijk moet dat inderdaad bevestigen, maar vanuit de ervaringswereld van de hedendaagse digitale burger zal dit toch steeds een inspanning vergen. Politieke initiatieven moeten niet alleen door meerderheden gedragen worden in een democratie, maar ze moeten ook op alle vlakken degelijk en houdbaar zijn.
In dit boek worden zo een paar mijlpalen uit de doeken gedaan: de klimaat- en natuurherstelwetgeving , gestuurd en opgevolgd vanuit het Europese Parlement, maar ook de langzame uitbouw van sociale wetgeving op Europees niveau.
Voor elke lezer (en kiezer) is de uitleg in het boek over deze complexe regelgevingen verhelderend en oprecht duidend. Tegelijk is natuurlijk niet alles een succesverhaal in de Europese instellingen: de manier waarop Commissievoorzitter von der Leyen aangesteld werd, of de behandeling van Griekenland tijdens de financiële crisis worden eerlijk en met kritisch commentaar weergegeven, zelfs als dat pijnlijk is voor de eigen sociaaldemocratische actoren.
De auteur doet ook van tijd tot tijd politieke voorstellen. Zo legt ze uit hoe en waarom een klimaatakkoord en een project rond sociaal Europa samen moeten gaan, omdat de marktlogica leidt tot steeds grotere ongelijkheid. Dat is een duidelijke politieke stellingname, waarmee Van Brempt een ideologische positie expliciteert.
Of ook de inzichten en posities die ze vertolkt rond de houding die men kan aannemen in verband met China, Rusland of de VS. Simplisme, zoals dat in crisisperiodes nogal veel plaats krijgt in media en politieke verklaringen , is daarbij afwezig en dat is een zeer prijzenswaardige aanpak, lijkt me. Het is ten slotte zo dat Van Brempt niet alleen de eigen politieke inzet als vertegenwoordigster van Vlaanderen in dit Europese veld helder en eerlijk uitlegt en verantwoordt in dit boek.
Ze geeft ook aan welke gevechten gevoerd moeten worden door de mandatarissen om tot werkbare oplossingen te komen die tegelijk duurzaam, gedragen en efficiënt zijn, en dat in een internationaal belangenveld dat naïviteit genadeloos afstraft.
Het is natuurlijk aan de kiezer om te beoordelen of de inzet van de politici voldoet, maar een heldere en niet-verhullende analyse van de besluitvorming is zeker een eerbare stap daar naartoe.
Op het einde van het boek doet Van Brempt enkele voorstellen over de mogelijke verdere evolutie van het Europese bestuursniveau. Dit stuk, dat uiteraard het meest hachelijke is, lijkt me soms moeilijker voor de kritische lezer. De auteur schetst zeer correct de veranderende wereldsituatie waarin we nu snel verglijden: de opkomst van China als wereldmacht, de relatieve internationale terugtrekking en interne ontwrichting van de VS (met eveneens een verkiezingsjaar in 2024, en toch reële kansen voor Trump of een trawant), en de economische relance van de EU in een groener perspectief en dus vrijer t.o.v. de fossiele energie zijn enkele van de diepgaande mondiale veranderingen die zich manifesteren.
Tegelijk zijn opkomende landen (BRICS-landen en Afrikaanse staten) nog meer dan vroeger potentiële bondgenoten voor de EU, naast en deels los van de VS-banden. Van Brempt onderzoekt die nieuwe context en doet voorstellen. Dat is moedig, hoewel natuurlijk de concrete uitwerkingen van dergelijke keuzen enorm veel werk en tijd zullen kosten.
Van Brempt herhaalt regelmatig dat de democratische besluitvorming, hoe moeizaam of schijnbaar traag ook, de beste weg is, omdat de keuzen dan solide en diepgaand doorgesproken zijn. Opnieuw, in een tijd van hypes en polarisering verdient die positieve en rustige optiek alle lof, vind ik.
Wie moet dit boek lezen? Ik denk dat het een zeer informatief boek is over een bijzonder belangrijk en tegelijk democratisch machtscentrum in een vandaag vaak wankele wereld. Daarvoor kan ik enkel lof hebben, zeker omdat dit boek inderdaad eerlijk en helder over deze bijzondere complexiteit handelt.
Bovendien is voor elke lezer duidelijk wat zuiver feitelijke gegevens zijn, en waar en waarom de auteur een politieke en morele keuze maakt. Ook dat is jammer genoeg niet meer evident in de tijd van sociale media, trollen en dergelijke.
Daarom denk ik dat, naast de progressieve kiezer ook de zoekende of twijfelende centrum-kiezer waardevolle analyses en voorstellen zal vinden in dit boek. Ten slotte zal de vluchteling en migrant een rustige, menselijk solidaire stem terugvinden, die de menselijke belangen van iedereen wil vertolken, en ook dat is jammer genoeg zeldzaam aan het worden in deze tijd. Ik beweer geenszins dat iedereen het nu volmondig eens moet zijn met de keuzen van de politica Kathleen Van Brempt.
Maar het zou zeker goed zijn wanneer in vriendenkringen of familiesamenkomsten, zoals ook in de officiële media, discussies over de behandelde thema’s gevoerd zouden worden met dezelfde ernst en openheid als we in dit boek vinden. Dat is toch een bijzondere verdienste, ver voorbij het klassieke politieke pamflet, laat staan Instagrambericht.
De comeback van Europa verscheen bij Ertsberg
Bron: DeWereldMorgen
by admin | sep 4, 2024 | Sectoren
Op 9 juli werd tijdens een bijzondere ondernemingsraad door de directie van Audi Brussels haar intentie tot herstructurering kenbaar gemaakt. Oorzaak is de overproductie van elektrische wagens en het eenzijdig inzetten van de directie op een duur model van een luxe elektrische wagen, de Audi Q8 e-tron.
De directie zegt dat het de productie van dat model wil delokaliseren naar Mexico. De timing werd doelbewust gekozen in de zomer om weerstand te vermijden. Bovendien werden de wagens van de site gehaald zodat er tijdens onderhandelingen minder druk kan uitgeoefend worden door het personeel.
We drukken onze solidariteit uit met alle mogelijk getroffen werknemers, bij Audi en bij onderaannemers.
Dit zou een zoveelste klap kunnen zijn waarbij kwalitatieve goedbetaalde jobs zouden verdwijnen. Dit jaar zouden het er 1400 zijn bij Audi zelf, maar zonder perspectief gaat dit naar een sluiting waarbij alle 3000 jobs bedreigd zijn. Daarenboven zijn er nog een hele reeks onderaannemers en ook indirecte jobs die zwaar getroffen zullen worden.
In 2023 bedroeg de winst van Audi (wereldwijd) nog 6,3 miljard euro (de winst na belastingen verschilt maar 20 miljoen…).
Daarenboven werd Audi ook in België rijkelijk bediend met subsidies. Het ABVV becijfert dit op 157,7 miljoen euro. Wat houdt de regering tegen om een fabriek, waarvoor betaald is met belastinggeld, open te houden om jobs te redden? Als Audi en de VW-groep geen toekomst zien voor deze vestiging, kunnen we hen beter aan de deur zetten. Een nationalisatie zou niet alleen jobs redden, maar ook de aanwezige kennis en productiecapaciteit. Met de aanwezige knowhow kan het personeel in samenwerking met vertegenwoordigers van de vakbonden en de gemeenschap in het algemeen een plan opstellen voor investeringen in groene mobiliteit en om het aanbod aan openbaar vervoer uit te breiden.
De recente ervaring met Van Hool leert ons dat een taskforce van de regering(en) strikt binnen een vast kader blijft: strooien met subsidies (die uiteindelijk de winst van aandeelhouders aanspekken), zoeken naar een overnemer (door opnieuw te wijzen op subsidies en belastingvoordelen waar een toekomstige overnemer van zal profiteren). Kortom beloven dat we allen zullen opdraaien voor hun toekomstige winsten. Vergelijkbare praktijken gebeuren ook in de buurlanden, vaak zelfs met meer middelen.
Het auto-onderdelen bedrijf GKN in Firenze toonde aan dat het ook anders kan. De arbeiders werden in 2021 op de hoogte gebracht werden dat ze allen ontslagen werden. Ook hier werden de publieke middelen royaal ingezet om de directie ervan te overtuigen om de vestiging te behouden. Het bedrijf had eerder 3 miljoen euro overheidssteun gekregen. De woede was groot. Na een algemene vergadering ging het personeel over tot een fabrieksbezetting. Die bezetting loopt tot vandaag verder. Er was een reconversie van de productie naar zonnepanelen en elektrische batterijen. Vanuit de fabriek, die onder controle van het personeel staat, onderhoudt een fabriekscomité een voortdurend contact met andere sociale bewegingen (klimaatactivisten, feministen, queers …).
Op de regering moeten we niet rekenen. Op de goede wil van de directie evenmin. Om te vermijden dat Audi Brussels eindigt als een sociaal drama, kan de strijd best van onderuit worden georganiseerd aangevuld met een brede solidariteitscampagne.
Zoals ACOD LRB Brussel in een uitstekende solidariteitsmotie schrijft: “Laten we niet vergeten dat onze regering in 2008 in staat was om de banken te nationaliseren om het financiële systeem en de rijkste mensen te redden. Vandaag moeten we vechten om Audi te nationaliseren, wat de enige manier is om jobs en de toekomst van de regio te redden.”
Er zijn enorm veel mobiliteitsnoden vandaag. Er zijn werkenden met een ervaring en productiecapaciteit in een fabriek die gemakkelijk kan omgevormd worden tot productie gericht op de noden van de bevolking.
Daarvoor moeten we echter buiten de logica van onderhandelen over vertrekpremies en sociale afbraak treden, wat kan door de strijd te organiseren en een krachtsverhouding op te bouwen. Zoals ACOD LRB in een solidariteitsmotie stelt: “Onze arbeids- en loonvoorwaarden gaan er voortdurend op achteruit. Als de directie van Audi erin slaagt om dit plan door te drukken, zullen andere bedrijven en sectoren het slachtoffer worden van de eindeloze hebzucht van de grote aandeelhouders.”
Bron: SOCIALISME.BE
by admin | sep 4, 2024 | Sectoren
Motie van ACOD LRB Brussel
Midden juni vernamen we via de pers dat Gianni Angelucci, al 24 jaar ABVV-activist en voorzitter van de FN-metaaldelegatie, en Basilio Rotolo, voorzitter van de regionale vakbond van Herstal, uit het ABVV gezet waren.
Op maandag 17 juni, toen het ABVV als winnaar uit de sociale verkiezingen van FN kwam, mobiliseerden een honderdtal kameraden zich voor de gebouwen van het ABVV in Luik om hun afgevaardigden te steunen en te eisen dat de mening van de vakbondsafgevaardigden gerespecteerd zou worden.
Zoals onze Gazelco-kameraden in een motie schreven, drukken we onze diepe verontwaardiging uit over de interne oorlogen binnen het ABVV, die onze organisatie verzwakken. In de huidige context en tegenover de aanvallen die rechts op ons voorbereidt, is het duidelijk dat het ABVV de strijdbare en democratische vakbond moet zijn die we nodig zullen hebben in onze strijd.
Het is onaanvaardbaar dat bepaalde hogere structuren van onze organisatie repressieve, bureaucratische en gewelddadige methodes gebruiken om de vrijheid van meningsuiting binnen het ABVV te muilkorven. Uitgesloten kameraden wordt bijvoorbeeld verweten te veel gemobiliseerd te hebben tijdens de internationale dag van de strijd voor vrouwenrechten op 8 maart 2024. Deze kritiek is des te verwonderlijker omdat het om een stakingsdag ging die door het nationale ABVV werd uitgeroepen. We willen eraan toevoegen dat de kameraden van FN in Herstal, door massaal te mobiliseren op die dag, gewoon de nagedachtenis eerden van de vrouwelijke arbeidsters van FN die in 1966 een heroïsche strijd voerden voor gelijke beloning.
Wij eisen dat de directie van [de metaalcentrale] MWB Liège/Huy/Waremme de vervolging van onze kameraden stopzet. We eisen dat de vakbondsbasis, onze aangesloten leden en de arbeiders van FN beslissen wie hen het best kan vertegenwoordigen. Op een van de laatste FN-werknemersvergaderingen bevestigden 500 activisten opnieuw hun volledige steun aan de delegatie.
Het laatste woord laten we aan Gianni die zijn laatste bericht op de Facebookpagina van ABVV FN Herstal als volgt afsloot: “We kijken uit naar 8 maart 2025, wanneer we even hard zullen mobiliseren als altijd. De delegatie zal jullie nodig hebben en samen zullen jullie grootse dingen bereiken. Straks zijn jullie in gevechtsorde om de risico’s te bestrijden die voor onze deur staan. Niemand mag jullie ooit vertellen wat je moet doen!!!! … Ons ABVV is niet het zelfbeschermende ABVV van vandaag, maar een ABVV van strijd en debat, een ABVV waar het woord staking geen taboe is. Ons ABVV is ziek, ernstig ziek, maar er zijn nog altijd kameraden die dezelfde waarden delen als wij. Ik reken op de delegatie om jullie bij te staan, om jullie te verdedigen en om dit syndicalisme dat mensen samenbrengt te bewaren.”
Deze woorden weerspiegelen de waarden die onze sector verdedigt en we zijn het volledig eens met hun conclusie.
Bron: SOCIALISME.BE
Paul