Het rapport over de ongelijkheid in de wereld dat door het Inequality Lab werd gepubliceerd, kreeg niet zoveel aandacht. Begrijpelijk, het zijn de rijken die de media in handen hebben, zij vinden het niet zo prettig als de gevolgen van hun onverantwoord gedrag aan de grot klok worden gehangen. Want we zijn wel degelijk op weg naar een geheel andere samenleving, naar een geheel andere wereld. Het is nauwelijks bij te houden. De gevolgen van het neoliberalisme worden elke dag duidelijker en moeilijker te verteren. Ondertussen is men bezig om dat systeem precies daarom ook om te buigen in autoritarisme, want niemand weet beter dan zijzelf dat het niet houdbaar is. VS-president Donald mag dan een halve of hele hedonistische gek zijn, hij zet de deur wel wijd open voor al diegenen die paal en perk willen stellen aan vrijheden en rechten. Alle remmen zijn weg, verlichtingswaarden zijn ‘woke’ en de rechtsstaat is paternalistisch. In dit artikel wil ik twee punten bespreken die duidelijk thuishoren in het neoliberale tijdperk en de weg vrijmaken voor wat aan het gebeuren is: de erfenissen en de vennootschapsbelasting. Het is een miljardenstroom van overheden en gewone mensen naar zij die al veel te veel bezitten.
Erfenissen We lezen het met een open mond vol verbazing en weerzin: de vele nullen van de inkomens en vermogens van de superrijken. Maar eigenlijk is 500 miljoen of 1 miljard US$ al genoeg. Wat doe je daarmee? Hoe geef je dat uit? Hoeveel vliegtuigen of yachts of buitenverblijven wil je kopen? Het is meteen duidelijk: je kan dat in je hele leven niet uitgeven. Al die dingen blijven na je dood trouwens ook bestaan: ze gaan naar je erfgenamen. Het is de nieuwe ‘trickle down’ naar jonge mensen die nauwelijks gewerkt hebben in hun leven maar wel miljardair zijn. In Frankrijk gaat elk jaar 400 miljard US$ naar erfgenamen, dat is evenveel als wordt uitgeven aan pensioenen. Men schat dat dit in de komende vijftien jaar kan oplopen tot 9.000 miljard US$. En dankzij de vele vrijstellingen en uitzonderingen wordt dit mooie bedrag slechts gemiddeld voor 5 % belast. Dat betekent ook het einde van een samenleving waarin, theoretisch gezien, iedereen dezelfde kansen heeft. Want wie erft staat meteen bovenaan de ladder, wie werkt kan er niet van dromen daar ooit te geraken. Het is de erfenis die je sociale positie bepaalt. En wie bovenaan staat hoeft zich niet langer te bekommeren om wie onderaan staat. Einde verzorgingsstaten. Einde democratie. In de beste hypothese: leve de filantropie.
Vennootschapsbelasting Het was tekenend voor het neoliberale tijdperk. Bovenaan de agenda stond verandering, concurrentie, rendement, innovatie, dynamiek… Daarvoor moest de vennootschapsbelasting naar omlaag en die beweging heeft zo’n 20 jaar lang geduurd. Gemiddeld was de vennootschapsbelasting in 2000 nog 28 %, in 2019 nog 21,8 %, berekende de OESO. De meeste West-Europese landen zitten nog tussen 25 en 30 %. De daling mag dan wel zijn stopgezet, er zijn nieuwe vluchtwegen uitgevonden. “Innovatie” is de belangrijkste. In 33 op de 38 OESO-landen kunnen bedrijven belastingvrij investeren in ‘onderzoek en ontwikkeling’. Het effectieve belastingpercentage vermindert daardoor met 7,3 procentpunten. Het tweede mechanisme blijven de belastingparadijzen. Franse multinationals delocaliseren nog steeds 18 % van hun jaarlijkse winst en dat betekent een verlies voor de staatskas van 3,7 miljard €. De gevolgen zijn trouwens niet enkel voor de overheid. Er werd berekend dat zonder die belastingparadijzen de lonen met zo’n 4 % gemiddeld zouden kunnen stijgen. Een derde mechanisme tenslotte is de belasting op intellectuele eigendom. Stel, je koopt een duur polshorloge van je al belaste inkomen. De verkoper zal echter geen belasting betalen op zijn winst, want die wordt toegeschreven aan een patent dat steevast ook in een belastingparadijs werd neergelegd. Dat komt erop neer, aldus Tax Justice Network alsof een werknemer gedurende zeven maanden van het jaar geen belasting moet betalen. Staten geven op die manier voor 29 miljard US$ per jaar weg. Het zijn bedragen waarmee je erg veel sociale rechten effectief zou kunnen toepassen. Want wat er in al dit gesnoei niet mag vergeten worden: die sociale rechten bestaan, mensen hebben er alleen geen toegang meer toe. Onder het mom van ‘besparen’ en ‘gat in de begroting’ sluizen regeringen miljarden door naar wie het niet nodig heeft. Het komt er vandaag dus niet langer op aan te vechten voor de toekenning, maar wel voor de toegang tot die rechten. Die strijd moet dringend gevoerd worden, mondiaal, want de sociale ambitie in de wereld is weg. Mensen blijven bekaaid achter. Er moet van wie bovenaan staat niet veel verwacht worden.
Bron: Uitpers
Het totale vermogen van de miljardairs op aarde is vorig jaar met meer dan 16 procent toegenomen. Dat stelt Oxfam bij de start van het World Economic Forum in Davos. De organisatie, die strijdt tegen armoede en onrechtvaardigheid, waarschuwt dat de toenemende ongelijkheid een bedreiging vormt voor de samenleving en de democratie. De gezamenlijke rijkdom van miljardairs is vorig jaar met 2.500 miljard dollar gestegen naar een recordhoogte van 18.300 miljard dollar. In België zijn de 17 miljardairs op de Forbes-lijst rijker dan 31 procent van de bevolking – dat zijn bij elkaar 3.639.017 Belgen. (lees verder onder de video) Het aantal miljardairs wereldwijd overschreed vorig jaar voor het eerst de grens van drieduizend, terwijl de rijkste miljardair, Elon Musk, als eerste persoon ooit de kaap van vijfhonderd miljard dollar rondde
Duidelijke waarschuwing De sterke toename van het vermogen van miljardairs valt samen met het beleid van de Amerikaanse regering-Trump. Die heeft de belastingen voor de superrijken verlaagd, internationale inspanningen om grote bedrijven te belasten ondermijnd en maatregelen tegen oligarchie teruggeschroefd. Voor Oxfam is het Trump-beleid een duidelijk waarschuwing voor de macht van de ultrarijken. In het rapport argumenteert de organisatie dat de opkomende oligarchie niet alleen een Amerikaans fenomeen is, maar maatschappijen wereldwijd ondermijnt. De groeiende ongelijkheid bedreigt volgens Oxfam ook de democratie. “De kans op democratische achteruitgang door bijvoorbeeld de uitholling van de rechtsstaat of de ondermijning van verkiezingen is zeven keer groter in landen met grote ongelijkheid”. “Onze samenlevingen voelen vandaag de dag giftiger aan omdat ze dat aantoonbaar ook zijn, maar niet altijd om de redenen die ons worden verteld”, zegt Oxfam-directeur Amitabh Behar. “De buitensporige invloed van superrijken op onze politici, economieën en media heeft de ongelijkheid vergroot en ons ver van het pad afgebracht om armoede aan te pakken.” Regeringen zouden volgens Behar meer moeten luisteren naar de behoeften van de mensen op het gebied van gezondheidszorg, maatregelen tegen de klimaatcrisis en belastingrechtvaardigheid.
Wie vakantie heeft kan op reis gaan. Veel mensen werken in de toerismesector. En die heeft heel wat mogelijkheden. Hierbij wat info. Het toerismeonderwijs in Vlaanderen bereidt leerlingen en studenten voor op een carrière in de toeristische sector, evenementen en onthaal. Secundair onderwijs Sinds de modernisering van het secundair onderwijs is Toerisme een studierichting binnen het studiedomein Taal en Cultuur, met een dubbele finaliteit. Dat betekent dat leerlingen zowel kunnen doorstromen naar het hoger onderwijs als rechtstreeks kunnen starten op de arbeidsmarkt. (Secundair Stedelijk Onderwijs)
Leerlingen krijgen onder meer vakken zoals: toerisme en recreatie; aardrijkskunde en cultuur; economie en marketing; communicatie en onthaal; talen (Nederlands, Frans, Engels en vaak Duits); digitale vaardigheden en onderzoekscompetenties. (Secundair Stedelijk Onderwijs) Hoger onderwijs Wie verder wil studeren, kan kiezen voor een professionele bachelor Toerisme- en Recreatiemanagement. Deze opleiding richt zich op: toeristisch management; bestemmingsontwikkeling; evenementenorganisatie; marketing; duurzaam toerisme; internationale communicatie. (Vlaanderen.be)
Verschillende Vlaamse hogescholen bieden deze opleiding aan, waaronder: Erasmushogeschool Brussel Howest PXL Thomas More VIVES. Volwassenenonderwijs Ook volwassenen kunnen zich omscholen via centra voor volwassenenonderwijs (CVO). Er bestaan opleidingen zoals: toerisme en onthaal; toeristisch receptionist; reisconsulent. Deze opleidingen zijn modulair opgebouwd en kunnen vaak gecombineerd worden met werk. (Vlaanderen.be)
Beroepsmogelijkheden Afgestudeerden kunnen aan de slag als: reisadviseur; onthaalmedewerker; toeristisch medewerker; eventcoördinator; medewerker bij een toeristische dienst; medewerker in hotels, vakantieparken of recreatiebedrijven; gids (na eventuele bijkomende opleiding). (eindtermen.vlaanderen.be) Door de internationale aard van de sector legt het toerismeonderwijs in Vlaanderen veel nadruk op talenkennis, klantgerichtheid, digitale vaardigheden, interculturele communicatie en duurzaamheid. (Secundair Stedelijk Onderwijs)
Een Satellietrekening Toerisme of TSA (Tourism Satellite Account) is een internationaal erkend instrument ontwikkeld door de OESO, Eurostat en UNWTO. Aan de aanbodzijde brengt een satellietrekening de verschillende noodzakelijke met toerisme verbonden functionele onderdelen van de nationale rekeningen samen. Tegelijkertijd zorgt de satellietrekening ervoor dat dit aanbod verbonden wordt met de vraagzijde en dus met de werkelijke toeristische consumptie. Het rapport schetst de economische betekenis van toerisme in Vlaanderen als resultaat van de berekeningen van de Satellietrekeningen Toerisme in het Vlaamse en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. Het eerste deel geeft een beeld van de consumptieve bestedingen van toeristen. In het tweede deel komen de economische indicatoren aan bod: de bruto toegevoegde waarde van de toeristische bedrijfstakken, de directe bruto toegevoegde waarde van toerisme en de tewerkstelling in de toeristische sector. Statistiek Vlaanderen maakt deze satellietrekening tweejaarlijks op. Enkel over het jaar 2020 werd omwille van de covid-pandemie beslist geen TSA op te maken. Lees de brochure: De economische betekenis van toerisme in Vlaanderen | Vlaanderen.be
De Vlaamse regering gaat opnieuw werk maken van leidingcorridors in Vlaanderen. Er komt een taskforce die een actieprogramma in goede banen moet leiden. Onder meer de pijpleiding die de Antwerpse haven met het Duitse Ruhrgebied moet verbinden lag tijdens de vorige legislatuur al op tafel, maar werd toen ‘on hold’ gezet. Er was toen veel kritiek op het project, onder meer van de landbouwsector. Die vreesde dat er beperkingen zouden worden opgelegd op de percelen waar het tracé zal lopen.
Deze leidingcorridors moeten zorgen voor de nodige infrastructuur om energie, waterstof en CO2 veilig en efficiënt te transporteren. “De omschakeling naar een koolstofarme economie vraagt niet alleen nieuwe technologieën, maar ook nieuwe infrastructuur. Met onze proactieve aanpak willen we de industriële en klimaattransitie ondersteunen”, zegt minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns (cd&v). Samen met zijn collega voor Mobiliteit, Annick De Ridder (N-VA) heeft hij het dossier opnieuw op de regeringstafel gelegd.
Van tafel tijdens vorige legislatuur
Voormalig minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) had de plannen voor de leidingstraat tussen de haven van Antwerpen en het Ruhrgebied in 2023 nog opgeborgen. Dat deed ze na een moeizaam traject dat gepaard ging met de opmaak van het Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan (GRUP) waarbij er heel wat kritiek kwam op haar aanpak. Gemeenten, omwonenden, landbouwers en natuurorganisaties vonden dat de minister te lang in de luwte had gewerkt bij de opmaak van het GRUP.
De impact van de leidingstraat was nochtans niet min. Er hingen heel wat onteigeningen in de lucht, ook van landbouwbedrijven en serres, en op een strook van 45 meter breed zouden geen bomen of struiken met diepe wortels geplant kunnen worden. Ook voor het ploegen van akkers werden beperkingen gevreesd. Natuurorganisaties vreesden op hun beurt dat, afhankelijk van het gekozen traject, de pijpleidingen tot 420 hectare bos, grasland en waardevol natuurgebied kon doorkruisen.
Aandacht voor participatie en communicatie
De nieuwe Vlaamse regering nam de plannen voor een leidingstraat opnieuw op in haar beleidsnota’s in 2024. Zowel minister Brouns als minister De Ridder zagen de uitbouw van deze strategische infrastructuur als essentieel voor onze economie. Het bleef nadien een tijdje stil, maar intussen laten beide ministers in een persbericht weten dat ze een Vlaamse taskforce gaan oprichten die bestaat uit vertegenwoordigers van de betrokken Vlaamse administraties en kabinetten. Samen met de leidingbeheerders moeten zij een actieprogramma voor de periode 2026 tot 2029 uitwerken en uitvoeren.
Het is volgens de ministers de bedoeling dat bestaande en toekomstige leidingprojecten in kaart worden gebracht en knelpunten geïdentificeerd. Op basis daarvan moeten voorstellingen worden uitgewerkt voor bijkomende leidingcorridors. Dat moet gebeuren met de nodige participatie en communicatie, wellicht om het parcours van hun voorganger te vermijden. “De taskforce moet zorgen voor een geïntegreerde aanpak zodat toekomstige infrastructuurprojecten beter op elkaar worden afgestemd en sneller kunnen worden voorbereid”, klinkt het.
Twee concrete leidingtrajecten
Naast een algemeen actieprogramma staan er ook twee concrete planprocessen op de agenda. Daarmee wil de Vlaamse regering versneld werk maken van twee ontbrekende schakels in het leidingnetwerk. Het gaat om een verbinding tussen Opwijk en Lievegem voor een mogelijke CO2-leiding als onderdeel van een corridor tussen de Duitse grens en Zeebrugge. Het tweede traject moet een toekomstige waterstofverbinding mogelijk maken tussen de Antwerpse haven en Duitsland.
“Vandaag ontbreken op deze trajecten nog de nodige ruimtelijke bestemmingen om over het volledige tracé leidingen te kunnen realiseren. Met deze beslissing worden nog geen concrete tracés vastgelegd”, benadrukken Brouns en De Ridder. “Wel worden twee geïntegreerde planprocessen opgestart voor gewestelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen (GRUP’s). De opstart vormt het vertrekpunt voor verder onderzoek, participatie en overleg. Daarbij zal er extra aandacht besteed worden aan communicatie met lokale besturen, stakeholders en omwonenden via een gestructureerd omgevingsmanagement.”
Minder vrachtwagens op onze wegen
Volgens minister Brouns wil Vlaanderen door deze planprocessen op te starten, de nodige rechtszekerheid creëren voor toekomstige investeringen in energie- en decarbonisatie-infrastructuur. “Wie onze industrie wil verduurzamen en verankeren, moet ook op tijd de noodzakelijke infrastructuur voorbereiden”, stelt hij. “Waterstof zal voor een aantal industriële processen een belangrijke rol blijven spelen. Vlaanderen moet daarom niet achter de feiten aanlopen, maar vandaag de ruimte voorbereiden die morgen nodig is.”
Minister De Ridder wijst erop dat slimme infrastructuur niet alleen gaat over wegen, spoor of waterwegen. “Ook pijpleidingen zijn strategische transportassen. Ze verbinden onze havens en industriële clusters op een veilige, efficiënte en duurzame manier. Elke energiedrager of grondstof die via een leiding wordt vervoerd, betekent ook minder vrachtwagens op onze wegen. Met deze verbindingen bouwen we mee aan een toekomstgericht Europees transportnetwerk”, benadrukt ze.
YouTube verwijderde de clip met een politieke discussie over de “Chat Control” van de EU. Die video is niet langer te bekijken binnen de Europese Unie. Vooral dat laatste is een bedenkelijke situatie. Buiten de EU is de video nog steeds beschikbaar.
Het gaat over de Puheenaihe-podcast. Dit is een Fins actualiteitenprogramma met 60.000 abonnees. In de gecensureerde aflevering uitte Peter Sund, CEO van de organisatie van Finse bedrijven in ICT-beveiliging, scherpe kritiek op de nieuwe ‘Chat Control’-richtlijn van de EU. Die richtlijn is onder twijfelachtige omstandigheden tot stand gekomen.
Aangezien de media in het Fins zijn, is het zeer waarschijnlijk dat het verzoek tot censuur afkomstig was van een Finse overheidsfunctionaris of een daarmee verbonden partij. Dit laatste maakt de zaak problematisch volgens veel Finnen. Artikel 12 van de Finse grondwet garandeert namelijk de vrijheid van meningsuiting.
Censuur
Nog straffer: Het verhinderen van politieke publicaties is in Finland een strafbaar feit. Zeker als misbruik van een ambtelijke positie, wat op zijn beurt strafbaar is met een boete of een gevangenisstraf van maximaal twee jaar.
De aflevering is nog steeds te beluisteren op Apple Music en Spotify.
Mikko Ohtamaa gaf extra uitleg op X. “Let wel: dit is geen geautomatiseerd YouTube-systeem voor het verwijderen van auteursrechtelijk beschermd materiaal of een ander geautomatiseerd systeem, want dan zou de video wereldwijd worden geblokkeerd”.
Volgens Ohtamaa gaat het omdat de video alleen binnen de EU is geblokkeerd, door een actie van Finstalige ‘truth flaggers’ uit de EU.
Trusted flaggers onder de DSA (digital services act) van de EU controleren sociale mediaplatformen. Het zijn organisaties met gespecialiseerde expertise in het opsporen en melden van vermoedelijk illegale online inhoud (bijvoorbeeld haatspraak, terrorisme, kinderporno, oplichtingspraktijken, IP‑inbreuken). Althans, dat beweren ze.
In de Digital Services Act (DSA) is niet geregeld dat “trusted flaggers” een vaste vergoeding krijgen. Hoe ze betaald worden hangt af van wie de trusted flagger is en uit welke middelen die organisatie zich financiert. Meestal gaat het om overheidsgeld via subsidies of dotaties.
Hun meldingen moeten door online platforms met prioriteit behandeld worden en “zonder onnodige vertraging” beoordeeld worden, maar het is formeel het platform dat beslist over verwijderen of niet.
Die rol van de trusted flaggers of volgens critici “truth flaggers” is omstreden. En wel omwille van de volgende reden: het ontvangen van gerichte EU‑projectsubsidies. De Europese Commissie zette programma’s op rond haatspraak, desinformatie, kinderbescherming. Die financieren die flaggers. De fondsen zijn zogenaamd “tijdelijk en thematisch”.
Fact checking
De EU financiert initiatieven rond factchecking en de weerbaarheid tegen desinformatie. Een recente Commissie-steun van 5 miljoen euro illustreert dat. het meeste EU-geld komt van EU-lijnen rond online-veiligheid, digitale weerbaarheid en jeugdbescherming van minderjarigen. Die worden doorgaans gekoppeld aan programma’s zoals Digital Europe of Citizens, Equality, Rights and Values (CERV). Daarnaast zijn er specifieke calls van de Commissie.
In België is Child Focus “trusted flagger” voor kindermisbruikmateriaal.
Unia werd in 2025 erkend als trusted flagger voor meldingen van haatspraak en discriminatie. Het Vlaams Mensenrechteninstituut (VMRI) is dan weer door de Vlaamse Regulator voor de Media erkend als betrouwbare flagger voor illegale inhoud rond mensenrechten en gelijke behandeling aangesteld, maar enkel binnen Vlaamse bevoegdheden. Het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen (IGVM) kreeg in juli 2026 de status van trusted flagger voor online gendergerelateerd geweld en gelieerd illegale inhoud.
Dus twee federale instellingen, een gesubisidueerde ngo en een Vlaamse instelling bepalen in België zonder tussenkomst van rechters en rechtbanken wat sociale mediabedrijven moeten censureren.
In Finland is dit niet anders. In Finland is de Digital Services Coordinator het Finse agentschap Traficom. Alleen hebben de drie trusted flaggers net als in België normaal domeinen van expertise die het flaggen zouden moeten beperken.
De eerste flagger TTVK/CIAPC behandelt auteursrecht. In principe valt die af. Dit was de eerste trusted flagger in de hele EU. De tweede flagger is Pelastakaa Lapset ry, de tegenhanger van Child Focus en die gaan over bescherming van minderjarigen, illegale content gericht op kinderen en jongeren. Die gaan dus niet over chat control, maar chat control wordt verkocht als noodzakelijk om minderjarigen te beschermen. Omdat ze een taakomschrijving hebben die hen zegt zich te richten op schadelijke of illegale online inhoud voor jeugd zouden ze wel eens de bron van de censuur kunnen zijn. De derde flagger is een bedrijf Somis Enterprises Oy (Someturva) dat zich richt op iIllegale uitingen, online pesten, intimidatie, bescherming van minderjarigen en fraude.
Gevaar voor vrije meningsuiting
Het probleem is dat met overheidsgeld, en meestal dan nog geld van de Europese Commissie, aan censuur gedaan wordt. De video bevat immers geen haatzaaiende uitlatingen of ander aanstootgevend materiaal.
Volgens Ohtamaa is in Finland elke politieke meningsuiting beschermd, zelfs meer dan gewone vrije meningsuiting. “Het bespreken van EU-wetgeving is zeer politiek van aard”. “Er is letterlijk geen enkele reden om de video te verwijderen, behalve 1) als je een gekrenkte politicus bent die voor censuur heeft gestemd, of 2) als je een overijverige ‘truth flagger’ bent in het kader van de EU-wet op digitale diensten.”
In beide gevallen is het in Finland een misdrijf en een strafbaar feit, omdat je autoriteit en macht misbruikt om legale politieke meningsuiting te onderdrukken. Sociale media staan vol met oproepen om klacht in te dienen bij de Finse politie.
YouTube heeft dus een Puheenaihe‑aflevering over het EU‑voorstel “Chat Control” gecensureerd in EU-landen, maar geeft geen details van die specifieke moderatieactie. Op die manier blijven de opdrachtgevers met EU-geld buiten schot.
Het is trouwens geen alleenstaand geval. Inhoud die Chat Control verwerpt en de link legt met massasurveillance, censuur en opsporing van dissidenten raakt precies die thema’s waar YouTube bijzonder gevoelig op modereert, zeker als er tegelijk kritiek is op overheden of grote techplatformen.
Roberta Metsola, de sluwe voorzitster van het Europees Parlement, heeft een aantal kunstgrepen uitgehaald om toch over het controversiële Chat Control te laten stemmen. Enkele dagen geleden keurde het Europees Parlement een spoedprocedure goed, zodat er op donderdag gestemd kon worden.
Jeroen Bergers (N-VA) voert in de Kamercommissie Binnenlandse Zaken de debatten voor regeringspartij N-VA en organiseert er hoorzittingen over ‘Chat Control’. Volgens hem gaat het niet over Chat Control 2, dat massasurveillance inhoudt, maar over de bestaande vorm, waarvan de regelgeving verlengd moest worden.
De argumenten om dat laatste te staven, ontbraken. De bestaande regeling is de zogenaamd vrijwillige screening van chatberichten door berichtenplatformen.
Omdat die regelgeving verlopen was. Dat werd ook actief gebruikt als argument door de Duitsers en Denen om massacontrole in te voeren, anders was er niets meer. Dat argument vervalt nu.— Jeroen Bergers🎗️ (@jeroen_bergers) July 8, 2026
De list van de laatste dag
De Maltese Metsola, die uit de christendemocratische fractie komt, is verantwoordelijk voor het gekonkel rond de derde stemming over de uitzonderingsclausule voor het toezicht op digitale chatdiensten. Want dat is het wel degelijk: uitzonderingswetgeving.
Daarbij overtrad ze volgens critici verschillende EU-regels. Bijvoorbeeld: “Er mag geen spoedstemming plaatsvinden over een kwestie waarover al voor de tweede of derde keer wordt gestemd.” Niettemin deed ze het toch. Het plannen van de stemming op de dag waarop de meeste Europarlementariërs naar huis terugkeren, kan als niets anders dan een list omschreven worden.
Daarmee bedient ze Ursula von der Leyen, de voorzitster van de Europese Commissie, op haar wenken. Niet toevallig behoort Von der Leyen tot dezelfde politieke familie.
Wat vandaag al mag
De chatcontrole die vandaag al geldt in de EU, is een tijdelijke regeling: Chat Control 1.0. Die laat providers toe privéberichten vrijwillig te scannen op kindermisbruik. Nochtans was die regeling recent door het Europees Parlement sterk ingeperkt tot communicatie van verdachten, en enkel met rechterlijke toestemming.
Sinds 2021 mogen grote aanbieders zoals Meta, Google en Microsoft vrijwillig berichten en bijlagen in chat- en maildiensten scannen op beelden van seksueel kindermisbruik (CSAM) en op groominggedrag. Die regeling werd meerdere keren tijdelijk verlengd. Nu gebeurde dat opnieuw.
Technisch gaat het vooral om server-side scanning: hashmatching van bekende CSAM-beelden, aangevuld met patroonherkenning. Sommige diensten combineren dat met algoritmes die tekst en foto’s analyseren.
Hervorming
Op 11 maart 2026 stemde het Europees Parlement over een verlenging en een hervorming van Chat Control 1.0. Door een amendement van de groene fractie en haar bondgenoten is vastgelegd dat massascanning van alle gebruikers niet meer mag.
Scanning van privéberichten is enkel nog toegestaan bij personen die verdacht worden in een gerechtelijk onderzoek. Bovendien moet een rechter daar vooraf toestemming voor geven. Dat verankert de regeling in de klassieke logica van gerichte interceptie, niet van algemene preventieve surveillance.
Chat Control 2.0 wacht in de coulissen
Er is op dit moment nog geen algemene EU-verplichting dat alle apps – WhatsApp, Signal, Telegram, iMessage, e-mail – elk bericht van elke burger moeten scannen. Er is evenmin een verplicht verbod op end-to-endencryptie. Net die zaken wil de Europese Commissie kost wat kost invoeren. Dat is het beruchte Chat Control 2.0.
Om Chat Control 2.0 in te voeren, worden geen middelen gespaard. Keer op keer agendeert de Raad van de EU, de ministers van de lidstaten, het voorstel van de Commissie opnieuw om het door te drukken. Tegen de wil van de bevolking in en onder luid protest van alle mogelijke verdedigers van grondrechten en privacy.
Het beruchte idee van verplichte ‘client-side scanning’ op elk toestel zit in het voorstel voor een nieuwe verordening (CSAR). Het gaat om pre-encryptiescanning van alle berichten, foto’s en video’s. Dat voorstel noemt men vaak Chat Control 2.0.
Nog niet goedgekeurd
Na zware kritiek is die verordening nog niet goedgekeurd. Daarom moest de oude oplossing volgens de Commissie dringend verlengd worden. De Commissie beweert dat het meest verregaande deel zelfs expliciet geschrapt werd uit de jongste ontwerpteksten.
Met de verlenging van de oude regeling houdt de Commissie de deur op een kier. De platformbedrijven weten immers dat niet meedoen zware financiële gevolgen kan hebben. Aan de vrijwillige screening is dus bijzonder weinig vrijwillig.
De beperkingen kunnen bovendien vrij snel over boord gegooid worden door gemanipuleerde stemmingen, zoals die van donderdagmiddag.
Hoe de Belgen stemden
Samengevat: het Europees Parlement heeft zopas Chat Control 1.0 aangenomen. Een voorstel om de nieuwe wet tegen te houden, die grote techbedrijven toelaat om vrijwillig alle privéberichten te scannen, had een absolute meerderheid van 361 stemmen nodig. Het kreeg er slechts 314.
De Europese parlementsleden uit België stemden als volgt. Het Vlaams Belang, Vooruit, de PVDA, Anders en Groen stemden voor het verwerpen van het voorstel. Opgelet: voor stemmen was hier dus eigenlijk tegen stemmen.
De Europarlementariërs van de N-VA, CD&V, de MR, Les Engagés en de PS stemden tegen. Zij zijn met andere woorden voor de verlenging van de massasurveillance tot 2028. Onthouding was hier geen optie, omdat ze gelijkstond aan verwerping. De N-VA, die altijd beweert tegen te zijn maar voor stemt of zich onthoudt, stemde dit keer duidelijk tegen het verwerpen en dus voor het behoud van Chat Control.
‘Vergeten’ stemmen
Johan Van Overtveldt (N-VA) vergat weer te stemmen en dat is niet de eerste keer. De eveneens aanwezige Sophie Wilmès (MR) stemde ook niet mee. Wouter Beke (CD&V) stemde tegen de verwerping en koos dus voor Chat Control. Wilt u het stemgedrag van uw Europees parlementslid zelf controleren, dan is de volgende link nuttig: https://howtheyvote.eu/votes/195775
Aangezien het de laatste dag voor het zomerreces was, waren veel Europarlementariërs al naar hun thuisland teruggekeerd. Zij namen niet deel aan de verrassingsstemming. Ook dat was misselijkmakend aan deze hele stemming.
En passant ook de digitale euro
En dat was niet het enige wat gestemd werd. De Nederlandse Europarlementariër Sander Smit (BBB) liet weten dat het Europees Parlement ook zijn voorstel tegen de onderhandelingen over de invoering van de digitale euro wegstemde.
Volgens Smit kon “Chat Control 2.0 – het ongebreidelde ‘preventief’ scannen van berichten en onlinecommunicatie van burgers – vandaag in het EP niet doorgedrukt worden door herhaaldelijk, verenigd, inhoudelijk verzet vanuit ons in het Parlement om het briefgeheim en de privacyrechten van burgers te beschermen”. Dat blijkt een bijzonder merkwaardige lezing van de feiten.
Smit wees op de noodzaak van “waakzaamheid voor de privacy en vrijheid van Europese burgers”. Volgens hem gaan we anders “echt richting het ‘Chinese model’ in de EU: digitale yuan en berichten scannen zijn daar al langer gebruikelijk”.
Wij gebruiken cookies om de werking van onze website te verbeteren
Functional Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistics
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door uw Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een website of over verschillende websites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
