De schuldenrem van De Wever: een noodplan van 4 miljard euro dat ook de koopkracht kan raken

Premier Bart De Wever (N-VA) wil de vastgelopen begrotingsonderhandelingen doorbreken met een zogenaamde schuldenrem. Daarmee wil hij een noodpakket van 3 tot 4 miljard euro voor 2027 klaarleggen, voor het geval de regering er niet in slaagt een volledig begrotingsakkoord te bereiken. Vooral de mogelijke bevriezing van pensioenen, sociale uitkeringen en ambtenarenwedden zorgt voor discussie binnen de federale meerderheid.

Wat houdt de schuldenrem precies in?

De federale regering onderhandelt al geruime tijd over een begrotingsinspanning van ongeveer 10 miljard euro tegen 2029. De vijf regeringspartijen raken het echter niet eens over de maatregelen die daarvoor nodig zijn. Vooral de verdeling tussen bijkomende belastingen en besparingen blijft een struikelblok.

Daarom heeft premier Bart De Wever op 15 oktober een nieuwe aanpak naar voren geschoven. In plaats van eerst een volledig akkoord over de meerjarenbegroting af te wachten, wil hij een beperkter pakket maatregelen van 3 tot 4 miljard euro voor 2027 voorbereiden.

Dat pakket zou in de Kamer worden ingediend, maar niet onmiddellijk worden goedgekeurd. Het moet als een financieel vangnet dienen wanneer de begrotingsonderhandelingen definitief vastlopen of de regering in een politieke crisis terechtkomt.

Volgens N-VA-fractieleider Axel Ronse moet de schuldenrem ook een signaal geven aan de financiële markten dat België zijn begrotingsproblemen niet onbeantwoord laat. Tegelijk blijft de regering verder onderhandelen over de oorspronkelijke doelstelling van 10 miljard euro tegen 2029.

Welke maatregelen liggen op tafel?

De schuldenrem bestaat niet uit één enkele maatregel. Volgens de berichtgeving gaat het om een combinatie van bijkomende inkomsten en besparingen, waarbij vooral ingrepen in de indexering gevoelig liggen.

Zo wordt gesproken over het tijdelijk niet-indexeren van pensioenen, sociale uitkeringen, zorgbudgetten en ambtenarenwedden. Ook de fiscale grensbedragen zouden tijdelijk kunnen worden bevroren.

Vooral de indexering van pensioenen en uitkeringen is een belangrijk discussiepunt. België kent immers een systeem waarbij deze inkomens onder bepaalde voorwaarden automatisch worden aangepast aan de stijgende levensduurte. Dat mechanisme moet ervoor zorgen dat mensen niet telkens koopkracht verliezen wanneer voeding, energie, huisvesting en andere noodzakelijke uitgaven duurder worden.

Wanneer de overheid een indexering overslaat, blijft het inkomen lager dan het zonder die ingreep zou zijn geweest, terwijl de prijzen ondertussen verder kunnen stijgen.

Wat betekent een indexsprong voor een gepensioneerde?

Om de gevolgen begrijpelijk te maken, nemen we het voorbeeld van iemand met een bruto pensioen van 1.800 euro per maand.

Veronderstel dat die gepensioneerde normaal recht zou krijgen op een indexverhoging van 2 procent. Het pensioen zou dan stijgen van 1.800 naar 1.836 euro bruto per maand.

Wanneer die indexaanpassing volledig wordt overgeslagen, ontvangt de gepensioneerde 36 euro bruto per maand minder dan bij een normale indexering. Dat verschil loopt op tot 216 euro bruto over zes maanden en 432 euro bruto over een volledig jaar.

Belangrijk: dit is een illustratief rekenvoorbeeld en geen berekening van een reeds goedgekeurde maatregel. De regering heeft nog geen definitieve regeling vastgelegd die bepaalt welke pensioenen getroffen worden, hoeveel indexering eventueel verloren gaat en hoelang een bevriezing zou duren. Bij een uitgestelde indexering hangt het totale verlies bovendien af van het moment waarop de verhoging alsnog wordt toegekend. De vermelde 432 euro geldt uitsluitend wanneer de volledige verhoging gedurende twaalf maanden uitblijft.

Voor gepensioneerden met een beperkt inkomen kan zelfs een verschil van enkele tientallen euro’s per maand voelbaar zijn. Hun vaste uitgaven blijven immers doorlopen, ongeacht of hun pensioen wordt geïndexeerd.

Ook werknemers kunnen de gevolgen voelen

Een andere besproken maatregel is het tijdelijk niet-indexeren van fiscale grensbedragen. Dat klinkt technisch, maar heeft een vrij eenvoudig gevolg.

De personenbelasting werkt met belastingschijven. Naarmate het belastbare inkomen stijgt, wordt het gedeelte dat in een hogere schijf valt tegen een hoger tarief belast. Om rekening te houden met de inflatie, worden de grenzen van die schijven normaal aangepast.

Wanneer die aanpassing wordt overgeslagen, kan een groter deel van een gestegen loon in een hogere belastingschijf vallen. Daardoor houdt een werknemer netto minder over dan wanneer de belastinggrenzen wel aan de inflatie waren aangepast.

De belastingtarieven zelf hoeven daarvoor niet te stijgen. Het volstaat dat de grenzen niet meegroeien met de levensduurte.

Waarom zorgt de schuldenrem voor politieke spanningen?

Het voorstel ligt gevoelig binnen de federale regering. Vooral Vooruit en CD&V hebben bezwaren tegen ingrepen die de indexering van pensioenen en sociale inkomens kunnen aantasten.

Voor De Wever en zijn partij moet het noodpakket vermijden dat België bij een mislukking van de begrotingsonderhandelingen helemaal zonder bijkomende maatregelen achterblijft.

De schuldenrem heeft daarmee ook een politieke functie. Door de regeringspartijen vooraf te laten instemmen met een noodpakket, probeert de premier hen aan concrete begrotingsafspraken te verbinden. Tegelijk blijven de onderhandelingen over het volledige begrotingsakkoord verder lopen.

Dat maakt de schuldenrem tot meer dan een technisch begrotingsinstrument. Ze wordt ook een test voor de bereidheid van de coalitiepartners om bepaalde besparingen en belastingmaatregelen gezamenlijk te verdedigen.

Een noodrem met concrete gevolgen

Met zijn schuldenrem probeert De Wever tijd te winnen en tegelijk de druk op de begrotingsonderhandelingen hoog te houden. Het voorstel moet aantonen dat de federale regering bereid is in te grijpen wanneer een volledig akkoord uitblijft.

Maar achter het bedrag van 3 tot 4 miljard euro gaan maatregelen schuil die rechtstreeks kunnen doorwerken in de inkomens van burgers. Vooral de mogelijke beperking van de indexering maakt duidelijk dat een begrotingsingreep niet uitsluitend een kwestie van overheidsboekhouding is.

De discussie binnen de regering draait daarom niet alleen om de vraag hoeveel geld er gevonden moet worden, maar ook om de manier waarop die inspanning wordt verdeeld.

De schuldenrem moet de Belgische begroting beschermen tegen een verdere ontsporing. Tegelijk maakt het voorstel duidelijk dat de bescherming van de koopkracht een van de belangrijkste twistpunten blijft binnen de federale regering.


Bronnen

Oorspronkelijke berichtgeving

  1. De Tijd, 15 oktober 2026. Met ‘schuldenrem’ wil De Wever druk zetten om toch nog 10 miljard te vinden.
    Publiek beschikbare samenvatting
  2. W16, Wouter Verschelden, 15 oktober 2026. De Wever probeert ultiem vangnet: een ‘schuldenrem’, noodpakket van 4 miljard als de regering zou vallen.
    Lees de publicatie
  3. Het Laatste Nieuws, 15 oktober 2026. De Wever wil snel akkoord over ‘schuldenrem’ van 3 à 4 miljard euro voor als begroting niet op tijd af geraakt.
    Nieuwsbericht via HLN

Aanvullende berichtgeving en duiding

  1. België Vandaag, 15 oktober 2026. De Wever wil schuldenrem die uitkeringen en pensioenen tijdelijk bevriest.
    Lees het artikel
  2. Redactie24, 16 oktober 2026. Schuldenrem van De Wever kan je pensioen en uitkering raken: dit staat er op het spel.
    Lees het artikel

Redactionele stand: 16 oktober 2026. De schuldenrem is op deze datum een voorstel, geen goedgekeurde maatregel. De berekening bij het pensioen van 1.800 euro is een eigen illustratie van de gevolgen van een volledig overgeslagen indexering van 2 procent.

De schuldenrem van De Wever: 4 miljard besparen door tijdelijk in te grijpen in index en uitgaven

De schuldenrem van De Wever: 4 miljard besparen door tijdelijk in te grijpen in index en uitgaven

Premier Bart De Wever (N-VA) wil de vastgelopen begrotingsonderhandelingen doorbreken met een zogenaamde schuldenrem. Daarmee wil hij een noodpakket van 3 tot 4 miljard euro voor 2027 klaarleggen, voor het geval de regering er niet in slaagt een volledig begrotingsakkoord te bereiken. Vooral de mogelijke bevriezing van pensioenen, sociale uitkeringen en ambtenarenwedden zorgt voor discussie binnen de federale meerderheid.

Wat houdt de schuldenrem precies in?

De federale regering onderhandelt al geruime tijd over een begrotingsinspanning van ongeveer 10 miljard euro tegen 2029. De vijf regeringspartijen raken het echter niet eens over de maatregelen die daarvoor nodig zijn. Vooral de verdeling tussen bijkomende belastingen en besparingen blijft een struikelblok.

Daarom heeft premier Bart De Wever op 15 oktober een nieuwe aanpak naar voren geschoven. In plaats van eerst een volledig akkoord over de meerjarenbegroting af te wachten, wil hij een beperkter pakket maatregelen van 3 tot 4 miljard euro voor 2027 voorbereiden.

Dat pakket zou in de Kamer worden ingediend, maar niet onmiddellijk worden goedgekeurd. Het moet als een financieel vangnet dienen wanneer de begrotingsonderhandelingen definitief vastlopen of de regering in een politieke crisis terechtkomt.

Volgens N-VA-fractieleider Axel Ronse moet de schuldenrem ook een signaal geven aan de financiële markten dat België zijn begrotingsproblemen niet onbeantwoord laat. Tegelijk blijft de regering verder onderhandelen over de oorspronkelijke doelstelling van 10 miljard euro tegen 2029.

Welke maatregelen liggen op tafel?

De schuldenrem bestaat niet uit één enkele maatregel. Volgens de berichtgeving gaat het om een combinatie van bijkomende inkomsten en besparingen, waarbij vooral ingrepen in de indexering gevoelig liggen.

Zo wordt gesproken over het tijdelijk niet-indexeren van pensioenen, sociale uitkeringen, zorgbudgetten en ambtenarenwedden. Ook de fiscale grensbedragen zouden tijdelijk kunnen worden bevroren.

Vooral de indexering van pensioenen en uitkeringen is een belangrijk discussiepunt. België kent immers een systeem waarbij deze inkomens onder bepaalde voorwaarden automatisch worden aangepast aan de stijgende levensduurte. Dat mechanisme moet ervoor zorgen dat mensen niet telkens koopkracht verliezen wanneer voeding, energie, huisvesting en andere noodzakelijke uitgaven duurder worden.

Wanneer de overheid een indexering overslaat, blijft het inkomen lager dan het zonder die ingreep zou zijn geweest, terwijl de prijzen ondertussen verder kunnen stijgen.

Wat betekent een indexsprong voor een gepensioneerde?

Om de gevolgen begrijpelijk te maken, nemen we het voorbeeld van iemand met een bruto pensioen van 1.800 euro per maand.

Veronderstel dat die gepensioneerde normaal recht zou krijgen op een indexverhoging van 2 procent. Het pensioen zou dan stijgen van 1.800 naar 1.836 euro bruto per maand.

Wanneer die indexaanpassing volledig wordt overgeslagen, ontvangt de gepensioneerde 36 euro bruto per maand minder dan bij een normale indexering. Dat verschil loopt op tot 216 euro bruto over zes maanden en 432 euro bruto over een volledig jaar.

Belangrijk: dit is een illustratief rekenvoorbeeld en geen berekening van een reeds goedgekeurde maatregel. De regering heeft nog geen definitieve regeling vastgelegd die bepaalt welke pensioenen getroffen worden, hoeveel indexering eventueel verloren gaat en hoelang een bevriezing zou duren. Bij een uitgestelde indexering hangt het totale verlies bovendien af van het moment waarop de verhoging alsnog wordt toegekend. De vermelde 432 euro geldt uitsluitend wanneer de volledige verhoging gedurende twaalf maanden uitblijft.

Voor gepensioneerden met een beperkt inkomen kan zelfs een verschil van enkele tientallen euro’s per maand voelbaar zijn. Hun vaste uitgaven blijven immers doorlopen, ongeacht of hun pensioen wordt geïndexeerd.

Ook werknemers kunnen de gevolgen voelen

Een andere besproken maatregel is het tijdelijk niet-indexeren van fiscale grensbedragen. Dat klinkt technisch, maar heeft een vrij eenvoudig gevolg.

De personenbelasting werkt met belastingschijven. Naarmate het belastbare inkomen stijgt, wordt het gedeelte dat in een hogere schijf valt tegen een hoger tarief belast. Om rekening te houden met de inflatie, worden de grenzen van die schijven normaal aangepast.

Wanneer die aanpassing wordt overgeslagen, kan een groter deel van een gestegen loon in een hogere belastingschijf vallen. Daardoor houdt een werknemer netto minder over dan wanneer de belastinggrenzen wel aan de inflatie waren aangepast.

De belastingtarieven zelf hoeven daarvoor niet te stijgen. Het volstaat dat de grenzen niet meegroeien met de levensduurte.

Waarom zorgt de schuldenrem voor politieke spanningen?

Het voorstel ligt gevoelig binnen de federale regering. Vooral Vooruit en CD&V hebben bezwaren tegen ingrepen die de indexering van pensioenen en sociale inkomens kunnen aantasten.

Voor De Wever en zijn partij moet het noodpakket vermijden dat België bij een mislukking van de begrotingsonderhandelingen helemaal zonder bijkomende maatregelen achterblijft.

De schuldenrem heeft daarmee ook een politieke functie. Door de regeringspartijen vooraf te laten instemmen met een noodpakket, probeert de premier hen aan concrete begrotingsafspraken te verbinden. Tegelijk blijven de onderhandelingen over het volledige begrotingsakkoord verder lopen.

Dat maakt de schuldenrem tot meer dan een technisch begrotingsinstrument. Ze wordt ook een test voor de bereidheid van de coalitiepartners om bepaalde besparingen en belastingmaatregelen gezamenlijk te verdedigen.

Een noodrem met concrete gevolgen

Met zijn schuldenrem probeert De Wever tijd te winnen en tegelijk de druk op de begrotingsonderhandelingen hoog te houden. Het voorstel moet aantonen dat de federale regering bereid is in te grijpen wanneer een volledig akkoord uitblijft.

Maar achter het bedrag van 3 tot 4 miljard euro gaan maatregelen schuil die rechtstreeks kunnen doorwerken in de inkomens van burgers. Vooral de mogelijke beperking van de indexering maakt duidelijk dat een begrotingsingreep niet uitsluitend een kwestie van overheidsboekhouding is.

De discussie binnen de regering draait daarom niet alleen om de vraag hoeveel geld er gevonden moet worden, maar ook om de manier waarop die inspanning wordt verdeeld.

De schuldenrem moet de Belgische begroting beschermen tegen een verdere ontsporing. Tegelijk maakt het voorstel duidelijk dat de bescherming van de koopkracht een van de belangrijkste twistpunten blijft binnen de federale regering.


Bronnen

Oorspronkelijke berichtgeving

  1. De Tijd, 15 oktober 2026. Met ‘schuldenrem’ wil De Wever druk zetten om toch nog 10 miljard te vinden.
    Publiek beschikbare samenvatting
  2. W16, Wouter Verschelden, 15 oktober 2026. De Wever probeert ultiem vangnet: een ‘schuldenrem’, noodpakket van 4 miljard als de regering zou vallen.
    Lees de publicatie
  3. Het Laatste Nieuws, 15 oktober 2026. De Wever wil snel akkoord over ‘schuldenrem’ van 3 à 4 miljard euro voor als begroting niet op tijd af geraakt.
    Nieuwsbericht via HLN

Aanvullende berichtgeving en duiding

  1. België Vandaag, 15 oktober 2026. De Wever wil schuldenrem die uitkeringen en pensioenen tijdelijk bevriest.
    Lees het artikel
  2. Redactie24, 16 oktober 2026. Schuldenrem van De Wever kan je pensioen en uitkering raken: dit staat er op het spel.
    Lees het artikel

Redactionele stand: 16 oktober 2026. De schuldenrem is op deze datum een voorstel, geen goedgekeurde maatregel. De berekening bij het pensioen van 1.800 euro is een eigen illustratie van de gevolgen van een volledig overgeslagen indexering van 2 procent.

Wat verandert er in oktober 2026

Wat verandert er in oktober 2026

Een nieuwe maand, nieuwe maatregelen, wijzigingen van de wetgeving, enz.
Hierbij een kort overzicht.


• Identiteitskaart voortaan nodig bij tandartsbezoek
Wie de tandarts bezoekt, heeft vanaf 1 oktober het best ook zijn of haar identiteitskaart op zak. Tandartsen zijn vanaf die dag verplicht de identiteit van hun patiënten te verifiëren als ze de elektronische derdebetalersregeling toepassen, en de patiënt dus enkel zijn deel betaalt.
Voor volwassenen gaat het om de Belgische elektronische identiteitskaart (eID) of elektronische vreemdelingenkaart, voor kinderen de Kids-ID of ISI+-kaart.
Heeft de patiënt de identiteitskaart niet bij, dan kan de tandarts de identiteit ook op een andere manier verifiëren, zoals met een kleefbriefje van het ziekenfonds.


• Geen sjoemelkortingen meer op energiecontracten
Energieleveranciers mogen vanaf 1 oktober geen ‘sjoemelkortingen’ meer toekennen op energiecontracten. Leveranciers mogen ook niet meer midden in de maand hun contract aanpassen en dezelfde naam geven. Dat bevestigt de federale energieregulator CREG.
Sjoemelkortingen zijn grote welkomstkortingen op elektriciteits- en aardgascontracten. Ze worden door prijsvergelijkers mee verrekend, waardoor die contracten vaak als meest gunstige uit de bus komen bij een prijsvergelijking.
Alleen zijn die kortingen vaak verbonden aan strenge voorwaarden. Klanten moeten bijvoorbeeld 1 of 2 jaar bij hetzelfde energiecontract blijven vooraleer de som verrekend wordt.
Vanaf 1 oktober mag dat dus niet meer. Kortingen moeten gelden vanaf het eerste kilowattuur en gelden voor de hele duur van het contract.
Leveranciers van aardgas en elektriciteit mogen ook niet meer midden in de maand de prijsvoorwaarden van een bepaald product voor nieuwe contracten wijzigen onder dezelfde productnaam. Dat moet verwarring bij de klanten voorkomen.


• Leeftijdsgrens van 25 jaar voor student-zelfstandige verdwijnt
Student-zelfstandigen kunnen vanaf 1 oktober ook na hun 25e verjaardag het statuut van student-zelfstandige aanhouden. Dat is een van de veranderingen aan het statuut die minister van Zelfstandigen Eléonore Simonet doorvoerde, als onderdeel van haar kmo-plan.
Met de hervorming kunnen student-zelfstandigen hun studie dus afronden met behoud van het statuut, zelfs als ze ouder dan 25 zijn.
Daarnaast wordt de verklaring op erewoord afgeschaft die aan het begin van het school- of academiejaar ingediend moest worden. De controle op het volgen van de lessen gebeurt achteraf aan de hand van resultatenlijsten.
Voortaan kunnen studenten het statuut ook behouden tijdens het trimester waarin ze hun diploma behalen, zelfs als ze niet tijdens het hele trimester aan de studievoorwaarde voldoen.
Ook wordt in de nieuwe regels verduidelijkt dat studenten die zijn ingeschreven voor minder dan 27 studiepunten (of 17 lesuren), maar die een afstudeerscriptie voorbereiden, het statuut kunnen behouden.


• Brussel voert rotatietarief in voor laadpalen
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest komt er een rotatietarief voor het gebruik van openbare laadpalen voor elektrische voertuigen. Bedoeling is om zo laadpaalklevers tegen te gaan die hun al opgeladen voertuigen urenlang aan een laadpaal laten staan. Het tarief bedraagt 6 cent per minuut voor voertuigen die tussen 9 en 22 uur langer dan 6 uur zijn aangesloten op een laadpaal. Onder meer in Antwerpen en Gent bestaat zo’n tarief al langer.


• Nieuwe regeling voor renovatiesteun in Waals Gewest
In Wallonië wordt op 1 oktober de nieuwe regeling voor renovatiesteun van kracht. De steunmaatregelen nemen de vorm aan van leningen. De voorwaarden worden afgestemd op het inkomen van de aanvragers en op de energiebesparing die de werken opleveren.
De steun richt zich op de minst energiezuinige woningen, met de bedoeling deze woningen een ‘labelsprong’ te laten maken. Het gaat om woningen met een EPC-label G of F waarvan de geplande werken minstens label D opleveren, en woningen met label E die minstens mikken op label C.


• Noodmaatregelen in strijd tegen overbevolking gevangenissen
De noodmaatregelen waarmee minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) de overbevolking in de gevangenissen wil aanpakken, treden op 1 oktober in werking. Het gaat bijvoorbeeld om het automatisch toekennen van een enkelband aan bepaalde categorieën van veroordeelden.
Om de problematiek van de vele grondslapers in de Belgische gevangenissen aan te pakken, krijgen gevangenen die veroordeeld zijn tot een celstraf tot 18 maanden automatisch een enkelband tot eind 2028.
Verhoogde risicocategorieën zijn van die maatregel uitgesloten. Elk dossier wordt ter controle voorgelegd aan een strafuitvoeringsrechter of -rechtbank, maar die controle vindt wel pas achteraf plaats. Voor straffen tot 3 jaar kan dat tijdelijk al na een derde van de straf. De vervroegde invrijheidstelling wegens overbevolking wordt verlengd tot eind 2027, maar enkel voor straffen tot 3 jaar.
Minister Verlinden, maar ook de vakbonden, hadden gepleit voor een uitbreiding van de vervroegde invrijheidstelling bij langdurig veroordeelden tot 12 maanden voor het einde van de straf, maar de coalitiepartners zagen dat niet zitten.


• Mucomedicijn Alyftrek terugbetaald, ook bij zeldzame mutaties
Het geneesmiddel Alyftrek wordt vanaf 1 oktober terugbetaald voor patiënten met mucoviscidose vanaf 6 jaar. Voor het eerst krijgen ook patiënten met zeldzamere genetische mutaties toegang tot een terugbetaalde behandeling. Mucoviscidose, of muco, is een ernstige erfelijke ziekte die wordt veroorzaakt door afwijkingen in het CFTR-gen.


• DIV kan aanstootgevende nummerplaten intrekken
De Dienst voor Inschrijvingen van Voertuigen (DIV) kan vanaf 1 oktober gepersonaliseerde nummerplaten met een aanstootgevende boodschap schrappen. Een koninklijk besluit daartoe is in het Staatsblad gepubliceerd.

Bijna 900.000 vrouwen werken deeltijds

Hoe vrouwvriendelijk is onze arbeidsmarkt? Bijna 900.000 vrouwen in België werken deeltijds. Volgens de recentste cijfers van Statbel waren het in 2025 893.000 vrouwelijke loontrekkenden, goed voor 41,4% van alle vrouwelijke werknemers. Bij mannen ligt dat aandeel op 15,1%. Bijna drie op de vier deeltijdse werknemers zijn vrouwen. (Statbel)

Dat maakt deeltijds werk een belangrijk onderdeel van de Belgische arbeidsmarkt. De vraag is dan ook niet alleen hoe we méér mensen aan het werk krijgen, maar ook onder welke voorwaarden mensen werken.

De cijfers over de loonkloof tonen dat dit onderwerp nog altijd relevant is. Nieuwe cijfers van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen, gepubliceerd in oktober 2026, tonen een loonkloof van 6,6% wanneer rekening wordt gehouden met het verschil in arbeidsduur. Zonder die correctie bedraagt het verschil 19%. In de privésector loopt de gecorrigeerde loonkloof op tot 9,7%. (Nieuws België)

Tegelijk verandert de arbeidswetgeving. Sinds 1 juni 2026 is de minimale wekelijkse arbeidsduur voor deeltijdse werknemers verlaagd van een derde naar een tiende van een voltijdse werkweek. Daardoor wordt het mogelijk om ook voor zeer kleine deeltijdse jobs een arbeidsovereenkomst te sluiten. (Werk België)

Daarnaast heeft de federale regering de regels rond langdurige arbeidsongeschiktheid aangescherpt. Sinds 1 januari 2026 zijn er nieuwe maatregelen om mensen sneller opnieuw naar werk te begeleiden. Voor werknemers die vanaf 2026 arbeidsongeschikt worden, moeten werkgevers onder bepaalde voorwaarden al vroeger het arbeidspotentieel laten beoordelen en een re-integratietraject opstarten. (Werk België)

Dat brengt ons opnieuw bij het thema uit het oorspronkelijke artikel: hoe houden we mensen duurzaam aan het werk? Dat is zeker relevant voor vrouwen tussen 40 en 60 jaar. Het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen wijst erop dat meer dan een vijfde van de werkende bevolking zich in de peri- of menopauzefase bevindt. Klachten zoals slaapproblemen, vermoeidheid en concentratieproblemen kunnen ook een impact hebben op het werk. In 2026 heeft het Instituut bovendien nieuwe aanbevelingen geformuleerd over het beleid rond (peri)menopauze. (Vlaams Gelijkheidsinstituut)

Er zijn ondertussen ook concrete initiatieven. Zo organiseert het Wit-Gele Kruis in 2026 infosessies voor medewerkers over de (peri)menopauze en hoe werkgevers daar op de werkvloer mee kunnen omgaan. (Wit-Gele Kruis)

De arbeidsmarkt van 2026 draait dus niet alleen om méér mensen aan het werk krijgen. Het gaat ook om de vraag hoe we ervoor zorgen dat mensen – en in het bijzonder vrouwen –   hun loopbaan duurzaam kunnen blijven uitbouwen. De cijfers over deeltijds werk, loonverschillen en langdurige arbeidsongeschiktheid tonen dat daar nog belangrijke uitdagingen liggen.
Bronnen:
Statbel, 25 maart 2026; FOD Werkgelegenheid, 1 juni 2026; Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen, 1 oktober 2026; Hoge Raad voor de Werkgelegenheid, september 2026; Denktank Minerva, 20 november 2025.

Ik heb daarbij bewust de oorspronkelijke, vrij opiniërende toon wat neutraler en actueler gemaakt. Vooral de 893.000 vrouwen is een sterke actualisering van de oorspronkelijke “900.000”: het is nu gebaseerd op de recentste Statbelcijfers. (Statbel)

Bouchez wil ziekenfondsen zwaarder belasten

MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez wil de fiscale voordelen van de ziekenfondsen aanpakken. Hij vindt dat mutualiteiten voor activiteiten die vergelijkbaar zijn met die van commerciële verzekeraars, ook fiscaal op dezelfde manier moeten worden behandeld.
Volgens het voorstel van Bouchez zouden de ziekenfondsen onder meer vennootschapsbelasting moeten betalen op hun winstgevende activiteiten. Het MR becijfert dat zo’n hervorming ongeveer 165 miljoen euro per jaar zou kunnen opleveren. Bouchez wil die opbrengst gebruiken om de belastingdruk voor mensen die voor het eerst gaan werken te verlagen.


De discussie gaat vooral over de aanvullende verzekeringen en commerciële activiteiten van de ziekenfondsen, en niet over de verplichte ziekteverzekering zelf.


Intussen staat de hervorming ook binnen de federale regering op de agenda. Minister van Financiën Jan Jambon heeft aangekondigd dat de fiscale behandeling van de non-profitsector wordt herbekeken. Het uitgangspunt daarbij is dat organisaties die winstgevende activiteiten uitvoeren, voor die activiteiten ook fiscaal als winstgerichte organisaties kunnen worden behandeld.


De ziekenfondsen zelf wijzen op hun maatschappelijke rol. Ze blijven onder meer instaan voor de uitbetaling van ziekte-uitkeringen, begeleiding van patiënten en ondersteuning bij de toegang tot gezondheidszorg.


De komende hervorming kan dus belangrijke gevolgen hebben voor de manier waarop ziekenfondsen worden gefinancierd en belast. Een nieuwe algemene belasting is voorlopig nog niet ingevoerd; het gaat momenteel om een politiek voorstel en een aangekondigde hervorming van de fiscaliteit.


Bronnen: De Standaard (4 januari 2026), Kamer van Volksvertegenwoordigers (maart 2026), MR en minister Vandenbroucke (2026).