Dat migranten moeilijker werk vinden komt door rechts beleid

Dat mensen met migratieroots wel kunnen maar niet willen werken is een hardnekkige mythe die maar blijft terugkomen. Om de echte problemen van deze mensen op de arbeidsmarkt op te lossen is er echter geen politieke wil. Onze politici willen liever populistische leuzen schreeuwen en zich online ferm profileren, dan echt werk te maken van het dichten van de kloof.

“Zes op de tien werklozen in België hebben een migratieachtergrond”, kopt een populaire krant. Het is de eerste keer dat er zo fijnmazige cijfers over migratie en werk zijn vrijgegeven. Vlaams Belang ging dan ook onmiddellijk selectief aan de haal met deze informatie. 

Hun communicatiemedewerker Thorgjøld maakte daarvoor zelfs een infographic, want God verhoede dat mensen zelf het artikel zouden lezen. Ze benadrukken enkel het wat en niet het waarom in het spuuglelijke (excuus, Thorgjøld) knutselprentje: 6 op 10 mensen met een uitkering hebben migratieroots, 13 procent ervan is afkomstig uit Maghreblanden en België is de slechtste van de EU-klas. “Stop eindelijk massamigratie” is dan de voornaamste conclusie.

De echte redenen

Maar dat is helemaal niet de conclusie die Stijn Baert, nochtans ook geen linkse jongen, trekt in het artikel. Oké, hij heeft het wel over beter activeren in de eerste maanden, ook een bekend rechts riedeltje, maar verder durft hij het ook te hebben over de redenen waarom “migranten” zo weinig werken. Hij geeft er drie.

Eén: migranten raken, ook na de eerste generatie, niet hoog genoeg opgeleid. Er is een behoorlijke diplomakloof, we slagen er niet in om die te dichten, en bijna alle landen rond ons doen dat beter. 

Twee: meisjes met een niet-EU-achtergrond worden minder gestimuleerd om buiten het gezin te gaan werken (hoewel onbetaald zorgwerk natuurlijk ook werk is). 

Drie: er is nog altijd veel te veel discriminatie op de arbeidsmarkt.

De echte verantwoordelijken

Baert is in het verleden ook al helder geweest over arbeidsmigratie. Hij vond het dan eerder een grote kans dan een last. In één publicatie vatte hij het samen als “van zorgenkind naar troef”. Dank je voor de rare metafoor, Stijn. Maar hij maakt natuurlijk een punt dat elke oen die een seconde nadenkt ook wel kan inzien: we hebben mensen nodig die het werk doen. 

Dat een hele generatie Vlamingen met ouders die een eigen huis, twee auto’s, een pretpaard, dure steakrestaurants bezoeken en een tweede verblijf in Nieuwpoort hebben, slechts zeer eng activeerbaar is op de arbeidsmarkt, hoor je Stijn Baert helaas nooit zeggen. Of misschien toch niet luidop, laten we de man wat krediet geven. Krijgt er toch nog iemand een fijn krediet; mij lukte dat de afgelopen jaren niet, als alleenstaande leerkracht.

Wat er ook van zij: van bovengenoemd nieuwsitem een verhaal tegen massamigratie maken is volstrekt belachelijk. En toch doet Vlaams Belang het, en de meeste mensen trappen er volkomen in. Blindelings. Ze willen graag geloven dat de dingen heel simpel liggen. Namelijk: dat de echte daders van de crisis in werk en begroting de mensen zijn die er anders uitzien dan zijzelf. Maar dat is dus onzin.

Al zijn er wel verantwoordelijken aan te wijzen. Tromgeroffel. Niemand zal ooit beweren dat dit vreselijke proza volle ellenlange zinnen geen spanning bevat. Dit stukje tekst is analoog aan het moment in Alien waarop het begint te rommelen in het buikje van Bishop. Verwacht een sensationele spuitpartij, ingewanden overal. Metaforisch dan. Zie je, Stijn, ik kan dat ook: slechte metaforiek gebruiken. Dit is zelfs, welhaast, een allegorie, met wat moeite nog.

Maar dus terug naar waarom-verhalen. Ik houd niet van enkelvoudige zondebokken, maar je zou desalniettemin kunnen beargumenteren dat de politieke partijen, en dan niet enkel Vlaams Belang maar ook N-VA, Open VLD en CD&V en zelfs Vooruit, verantwoordelijk zijn voor onze slechte score wat werkende mensen met migrantenroots betreft.
(Nu heb ik een Trumpiaans trucje gebruikt: ik ging iets niet doen en dan deed ik het lekker toch. Lekker puh. Anarchie. Ik ben ook een soort president.)

Discriminatie op de arbeidsmarkt

Neem bijvoorbeeld de discriminatie op de arbeidsmarkt: we weten al jaren dat die er is, maar toch doet geen enkele partij er iets aan. Wanneer komen er bijvoorbeeld eindelijk eens praktijktesten voor vacatures, waarbij er steekproefgewijs gekeken wordt of er niet gediscrimineerd wordt bij aanwervingen? En heeft N-VA de legale bijtkracht van Unia om discriminatie en ongelijkheid (ook als het gaat over meisjes die gediscrimineerd worden) niet volledig afgeklauwd?

Wanneer worden werkgevers eindelijk eens op hun verantwoordelijkheden gewezen, en niet almaar de werknemers? Ik zie hier al tien jaar heel weinig verandering in, toch niet in de juiste richting. Het gaat eerder weer slechter, we regresseren naar de tijden van voor de jaren ’90. Gedreven door de huidige golf van afkeer voor overheidsingrepen om de gelijkheid te vergroten.

Thuisblijvende vrouwen

En dan over vrouwen met migratieachtergrond op de arbeidsmarkt. Die werken dus nog minder vaak dan mannen met zo’n achtergrond. Het is al te makkelijk (en fout) om dat af te wentelen op onwil en luiheid, die dan volgens Vlaams Belang etnisch en volgens N-VA… eu, ook etnisch maar minder duidelijk uitgesproken is. 

Voor een deel zullen sommige oorspronkelijke nationaliteiten inderdaad meer op hun moederschap dan op een carrière gericht zijn en het mannelijke kostwinnerschap als model hebben. Ze lijken dus wat op extreemrechtse tradwives, alleen hebben ze geen idiote Instagramaccounts. 

Het lijkt dan feministisch om te schreeuwen dat ze maar “modern” moeten worden, whatever the fuck that means, maar laten we niet vergeten dat vrouwen met migratieachtergrond met een dubbele discriminatie op de arbeidsmarkt te maken hebben. 

Ze worden niet alleen gediscrimineerd op hun etnische achtergrond maar ook nog eens op hun gender. Het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen bracht er vorige maand nog een rapport over uit.
Wie het zeker niet beter maken, zijn de rechtse partijen, door telkens op de hoofddoek te schoppen en zo emancipatiekansen voor al kwetsbare vrouwen nog te verkleinen.

De diplomakloof

Oké, dan nog onderwijs, de diplomakloof, de derde verklaring van Baert voor de lage tewerkstelling van “migranten”.

De Alien komt nu langzamerhand door de buikwand van John Hurt. Iedereen deinst achteruit. De man kijkt het ding dat hem aan het doden is verschrikt in de lege pinkralen van ogen.

De moderne school is een geteisterd, bijna hels landschap (misschien was Mad Max beter dan Alien als allegorie). Iedereen weet alles over leerkrachten en lesgeven, alleen wil niemand de job doen. Behalve gekken (zoals ik). Linkse, linkse, idealistische sukkels.

Met lede ogen zien we hoe politici met hun taalgerichte beleid jaar na jaar de diplomakloof almaar groter maken. Ik kan hier intussen bijna oneindig veel over vertellen, uit eigen ervaring en uit die van anderen. Er zijn mooie succesverhalen, maar helaas gaan veel te veel ervan, het merendeel, over jongeren buiten de middenklasse, vaak inderdaad met een niet-EU-afkomst, die heel, heel hard knokten maar toch hun diploma niet haalden. Waarom niet? Het verhaal is bekend: het lukt nooit om het taalniveau te halen dat gevraagd wordt, er wordt enkel heel eng gekeken naar leercompetenties en minimumdoelen halen, en niet naar potentieel.

Ze krijgen geen tijd of ruimte om zich te ontwikkelen, zeker niet als ze uit moeilijkere socio-economische omstandigheden komen. Als ze om welke reden ook moeite hebben om zich te conformeren aan de (meestal erg arbitraire) eisen die leerinstellingen van de overheid moeten vooropstellen, vallen ze van de heuvel en blijven ze tuimelen tot beneden. Leerkrachten willen graag alle leerlingen kunnen helpen en specifiek begeleiden, maar de tijd is beperkt, ze zijn er slecht voor opgeleid en middelen voor externen zijn er niet.

Ik kreeg ooit een mail van een school dat de studiebegeleiding te populair was: slechts een handvol leerlingen kon die krijgen. De leerkrachten moesten het maar zien op te lossen in hun les. Het gevolg was dat leerkrachten die niet tegen een totale burn-out wilden aanschurken, het dan maar niet oplosten. Als je dan een wit middenklassekind met bemiddelde ouders was, huurde je een privépersoon in om je kind te helpen; als je minder bemiddeld was, niet. 

Zulke kinderen zijn dan gedoemd om uiteindelijk te verdrinken in de uitmondvijvers van het watervalsysteem. Als je, zoals veel politici, je hele leven op fijne colleges hebt gezeten, kan je je gewoon niet voorstellen wat voor deprimerende, benarde plekken er bestaan in ons educatief systeem. Vooral jongens van kleur komen er terecht, en je kan het ze niet kwalijk nemen dat ze er ook zo snel mogelijk weg willen, met of zonder diploma.

De analyses van Bourdieu uit de jaren zeventig gelden nog onverminderd: wat er in ons onderwijs vooral gereproduceerd wordt, is niet kennis, maar sociale klasse. Als je ouders arbeiders waren die hun hele leven fysiek kapotwerkten voor te weinig geld, is de kans klein dat jij een beter leven zal kunnen opbouwen. Zeker niet als je ook nog eens de hele tijd op allerlei vlakken gediscrimineerd wordt omdat je geen vanille maar bijvoorbeeld pistache bent. Ik zeg maar wat. De laatste weken heb ik een ingebeelde notenallergie, dus die metafoor moest ook even.

Een overheid die gelooft dat gestrengheid in het Nederlands en jarenvijftigdiscipline sleutelantwoorden zijn voor de vragen waarmee elke leerkracht worstelt, is totaal vervreemd van de realiteit.

Wil je ook naar het antwoord luisteren?

Waarom werken zoveel migranten niet? Het lijkt een goede vraag. Maar het is enkel een goede vraag als je ook naar het antwoord wil luisteren. En die wil is er (meestal) niet.

Maar jij bent tot hier geraakt, jij hebt dit allemaal gelezen. Wauw, ik kan niet garanderen dat ik hetzelfde zou doen. Je mag dus, ere wie ere toekomt, op de knop van de ruimtesluis drukken en de Alien de ruimte in knallen. Gaat hij helemaal kapot, dat vreemde element.

Ik heb net begrepen dat die hele film kan worden geïnterpreteerd als een xenofobe metafoor. Heb ik weer.

Wat verandert er in oktober 2025?

Wat verandert er in oktober 2025?

Een nieuwe maand, nieuwe maatregelen, wijzigingen van de wetgeving, enz.

Hierbij een kort overzicht.

  • Geen vermindering onroerende voorheffing meer

Tot nu kon u een vermindering krijgen op de onroerende voorheffing – ook wel de ‘grondlasten’ genoemd in de volksmond – voor een energiezuinige woning of ander gebouw. De Vlaamse Belastingdienst kon de vermindering toekennen voor nieuwbouw, verbouwingen die gelijkgesteld zijn met nieuwbouw en gebouwen die een ingrijpende energetische renovatie ondergaan.

Voor bouwvergunningen die aangevraagd worden na 1 oktober 2025 wordt geen vermindering op de onroerende voorheffing meer verleend bij energetische renovaties. Concreet zal er voor vergunningen na die datum geen vermindering voor energetische renovatie meer worden verleend. Voor vergunningen aangevraagd vóór 1 oktober 2025 blijft de huidige regeling gelden. Alle verminderingen die al toegekend werden, blijven ook geldig voor de resterende periode.

  • Prijsvergelijker dienstenchequebedrijven

Op 1 oktober komt de Vlaamse regering met een prijsvergelijker voor dienstenchequebedrijven. Die moet leiden tot meer transparantie voor de gebruikers, en tot meer concurrentie tussen de bedrijven. Sinds 1 september moesten de bedrijven al verantwoording afleggen voor de extra kosten die ze aanrekenen.

Hoeveel u betaalt om bijvoorbeeld een poetshulp met dienstencheques in te schakelen, hangt af van het bedrijf waarbij u aanklopt. Via vlaanderen.be/dienstenchequekosten zal u een overzicht vinden van alle (extra) kosten die dienstenchequebedrijven in Vlaanderen aanrekenen.

  • Lager forfait voor thuisladen

Het forfait om het thuis opladen van elektrische bedrijfswagens terug te betalen daalt vanaf 1 oktober. In Vlaanderen gaat het van 34,56 naar 30,70 cent per kilowattuur (kWh). Het forfait wordt berekend op basis van de boordtabellen met gemiddelde stroomprijzen die de federale energieregulator CREG elke maand publiceert. Ook de woonplaats van de werknemer speelt een rol, want voor elk gewest geldt een ander bedrag.

De fiscus vraagt eigenlijk dat de terugbetaling van thuisladers op basis van de werkelijke elektriciteitskosten gebeurt, maar in de praktijk is het voor werkgevers zo goed als ondoenbaar om na te gaan wat de echte kostprijs is van de laadbeurten van hun personeel. Daarom geldt sinds 1 januari een forfaitair tarief. Die regeling zou in eerste instantie tot eind dit jaar gelden, maar wordt blijvend van kracht, besliste minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) in juni. Bij dat tarief gaat het om een maximum.

  • VOO wordt Orange

Op 1 oktober smelten VOO en Orange officieel samen. De entiteit VOO verdwijnt, het merk blijft wel bestaan voor bepaalde producten en blijft zichtbaar in de winkels. Het kabelbedrijf VOO werd twee jaar geleden overgenomen door de telecomoperator Orange.

Door de samenvoeging zullen de facturen van zowat 1,5 miljoen klanten er anders uitzien, met onder meer een ander logo. De overgang naar producten van Orange wordt geleidelijk doorgevoerd tegen halfweg 2026. De migratie naar de interface van Orange zal automatisch gebeuren zonder onderbreking van de dienstverlening.

  • Sociale huurders mogen mede-eigenaar zijn

Volgend op een arrest van de Raad van State past de Vlaamse regering vanaf 1 oktober de regels over de eigendomsvoorwaarde bij sociale huur aan. Tot nu werd je uitgesloten van sociale huur zodra je een woning of bouwgrond volledig of gedeeltelijk in eigendom had. Ook wie enkel een klein aandeel erfde of via een schenking kreeg, kwam niet in aanmerking. Volgens het arrest is dat in strijd met het gelijkheidsbeginsel.

Vanaf 1 oktober 2025 mogen personen die slechts een deel van een woning of bouwgrond bezitten (bijvoorbeeld via erfenis of schenking), dat aandeel houden en toch sociale huurder of kandidaat blijven.

  • Tihange 1 gaat dicht

Op 1 oktober gaat kernreactor Tihange 1 na een loopbaan van vijftig jaar geen elektriciteit meer produceren. De reactor aan de oevers van de Maas mocht open blijven tot oktober. Op 30 september in de late avond werd daarom de stekker uit Tihange getrokken. Het is de vierde Belgische kernreactor die met pensioen gaat, nadat eerder al Doel 3, Tihange 2 en Doel 1 definitief werden stilgelegd. Eind november volgt Doel 2. De twee overblijvende reactoren – Doel 4 en Tihange 3 – mogen 10 jaar langer draaien, tot 2035.

De regering hoopt nog steeds Tihange 1 langer open te houden. Gesprekken daarover lopen, al hebben specialisten grote vragen bij de haalbaarheid van een verlenging.

  • Brugs stadscentrum bijna volledig  fietszone

Het stadscentrum van Brugge wordt  bijna volledig ingericht als fietszone. De stad telt nu al een negentigtal fietsstraten, daar komen er vanaf oktober zo’n 300 bij. De fietszone in Brugge werd drie jaar geleden ingevoerd met ruim negentig straten, vanaf 1 oktober wordt die zone uitgebreid naar bijna het volledige centrum binnen de R30. Met zowat 87 kilometer aan fietsstraten zal Brugge vanaf dan het hoogste aantal fietsstraten in ons land tellen.

In de fietszones mogen alle weggebruikers maximaal 30 kilometer per uur rijden en moeten ze achter fietsers blijven rijden. “We maken van Brugge nog meer fietsstad dan dat ze al is”, zei burgemeester Dirk De fauw (CD&V) bij de aankondiging in augustus. “Niet enkel in het centrum maar ook in de deelgemeenten zijn er al heel wat fietsstraten. De veiligheid van onze fietsers is heel belangrijk, en daarvoor zijn dit soort maatregelen nodig.”

De poortstraten en het traject van De Lijn werden niet opgenomen in de fietszone om de bereikbaarheid van het centrum te blijven garanderen.

  • Sociale energietarieven voor elektriciteit en gas dalen

De sociale tarieven voor elektriciteit en gas in België gaan omlaag voor het vierde kwartaal, in vergelijking met de zomermaanden. Dat betekent een financieel duwtje in de rug voor gezinnen die recht hebben op dit gunsttarief.

Het sociaal tarief voor elektriciteit daalt met 9 procent tussen oktober en december. Voor wie een enkelvoudig tarief heeft, wordt de prijs 22,773 eurocent per kilowattuur (inclusief btw). Bij een tweevoudig tarief kost een kilowattuur overdag 23,159 eurocent en ’s nachts 20,759 eurocent. Het exclusieve nachttarief zakt naar 17,496 eurocent. Voor aardgas en warmte is de daling nog sterker: daar gaat het tarief met 11 procent naar beneden en komt het onder de grens van 5 eurocent per kilowattuur.

Opvoeden tot zelfvertrouwen

Opvoeden tot zelfvertrouwen

De week van het pesten zit er weer op. Om uw kinderen meer weerbaar te maken kun je u verdiepen in boeken over assertiviteit. Elke ouder wil dat zijn kind gelukkig is, goed in zijn vel zit en met vertrouwen in het leven staat. Maar tussen wensdroom en realiteit gaapt soms een kloof. Wat als blijkt dat je kind een laag zelfbeeld heeft, gepest wordt of voortdurend zit te piekeren?

Daarom stellen we u dit boek voor: Opvoeden tot zelf-vertrouwen, van Steven Gielis.

Dit toegankelijke en praktische boek geeft je de tools in handen om samen met je kind te bouwen aan meer zelfvertrouwen, veerkracht en een gezonde assertiviteit.

Stap voor stap leer je dankzij concrete tips en oefeningen je kind opkomen voor zichzelf, met respect voor de grenzen

van anderen.

‘Je ontwikkelt geen stress omdat je niet perfect bent. Je ontwikkelt stress omdat je perfect wilt zijn.’

Steven Gielis is lector Orthopedagogie bij AP Hogeschool en

de bezieler van ZITDAZO, een online community die ouders samenbrengt rond thema’s als weerbaarheid en hoogsensitiviteit. Via het project Over mij, van mij ontwikkelde hij een reeks dagboeken om gezinnen en kinderen te stimuleren richting een optimistischer mindset.  Opvoeden tot zelfvertrouwen, Steven Gielis | 9789401453851

ABVV betoging in Brussel tegen de pensioenhervorming

Pensioenhervorming: ABVV overweegt opnieuw juridische stappen tegen regering-De Wever. Nadat bekend is geraakt dat het ABVV naar het Grondwettelijk Hof stapt tegen de beperking van de werkloosheid in de tijd, zinspeelt de socialistische vakbond op een nieuwe zaak. Deze keer komt de pensioenhervorming van de regering-De Wever in het vizier. De rode draad in de pensioenhervorming van de federale regering is duidelijk: we zullen allemaal langer moeten werken. Wie vervroegd met pensioen gaat zonder aan twee voorwaarden te voldoen – een loopbaan van 35 jaar met elk jaar 156 gewerkte dagen én in totaal minstens 7020 gewerkte dagen – riskeert een malus. Voor mensen die geboren zijn in 1975 of later loopt die malus op tot een verlaging van het pensioen met 5 procent voor elk jaar dat ze vroeger met pensioen gaan dan hun wettelijke pensioenleeftijd – 67 jaar voor wie geboren is in 1964 of daarna. De regering-De Wever moet de pensioenhervorming nog in tweede lezing goedkeuren en daarna moet ze nog naar het parlement. Nog niet alles is in steen gebeiteld. Premier Bart De Wever (N-VA) gaf zelf al aan dat aanpassingen mogelijk zijn, bijvoorbeeld bij de gelijkgestelde periodes. Mocht de hervorming bijvoorbeeld vrouwen buitensporig treffen, dan zou er nog aanpassingsmarge zijn.

Rechtszekerheid

Hoewel er dus nog aanpassingen mogelijk zijn, denkt de socialistische vakbond ABVV nu al aan gerechtelijke stappen tegen de pensioenhervorming. Volgens algemeen secretaris Bert Engelaar en zijn adviseurs druist een van de bouwblokken van de hervorming in tegen fundamentele rechten. Zo gaat de regering de definitie van een loopbaanjaar herdefiniëren. Tot nu toe bedroeg één loopbaanjaar minstens 104 gewerkte of gelijkgestelde dagen. Bij de Arizona-regering worden dat er 156. Die berekening is van belang bij het aanvragen van een vervroegd pensioen. Een aantal pensioenmaatregelen vergroot het risico op discriminatie van vrouwen, zegt het ABVV.  Wat het ABVV tegen de borst stuit, is dat de nieuwe definitie met terugwerkende kracht wordt toegepast. Werknemers die jaren geleden een klein deeltijds contract afsloten, konden toen niet weten dat een toekomstige nieuwe berekening hen zou benadelen bij het aanvragen van het vervroegd pensioen. Dat zou de rechtszekerheid schaden: burgers hebben het recht om op voorhand de juridische gevolgen van hun beslissingen te kennen.

Gelijkgestelde periodes en deeltijds werk

Ook de gelijkgestelde periodes komen in het vizier. Zo komt er een ‘plafond’ voor gelijkgestelde periodes bij de berekening van het pensioen. Dat plafond zou vanaf 2027 geleidelijk ingevoerd worden, en zal voor wie geboren is rond 1968 uiteindelijk maximaal 20 procent bedragen. Het plafond zou ook gelden voor loopbaanjaren uit het verleden. Moederschap, ziekte en zorgverloven vallen buiten het plafond, maar langdurige werkloosheid, deeltijds werk met inkomensgarantie-uitkering, brugpensioen (SWT) en landingsbanen niet.  Ook dat tast de rechtszekerheid aan, vindt het ABVV. De vakbond geeft een voorbeeld van een werknemer die op zijn 55e een halftijdse landingsbaan heeft opgenomen. Bij de pensionering vervalt mogelijk de gelijkstelling omdat het plafond wordt overschreden.  Ook vergroot een aantal pensioenmaatregelen het risico op discriminatie – direct of indirect – van vrouwen, zegt het ABVV. De pensioenmalus treft immers vooral mensen met deeltijdse baan, in hoofdzaak vrouwen.

Onzekerheid rond uitvoering en politieke gevolgen

Op welke manier het ABVV de juridische stap zal zetten, is nog niet bekend. Het sluit een nieuwe rechtszaak bij het Grondwettelijk Hof niet uit. Daarmee zou het ABVV kiezen voor dezelfde methode als bij de beperking van de werkloosheid in de tijd. Want ook die hervorming, die in januari ingaat en bijna 200.000 werklozen zal treffen, zal de vakbond aanvechten bij het Hof. Individuele werklozen zal het ABVV bijstaan om afzonderlijk ook nog naar de arbeidsrechtbank te trekken.

Vorige week zei Engelaar nog in Knack dat het ABVV niet de beperking van de werkloosheid zelf aanvalt, ‘maar in de eerste plaats een overgangsfase wil voor die tienduizenden mensen die volgend jaar hun uitkering verliezen’.  Het is koffiedik kijken of een mogelijke zaak tegen de pensioenhervorming kans op slagen heeft. De hervorming van pensioenminister Jan Jambon (N-VA) belooft sowieso een woelig begin te kennen. De Federale Pensioendienst zegt de hervorming pas te kunnen implementeren vanaf oktober 2027, een uitstel van twee jaar dus. Jambon wil, zoals afgesproken in het regeerakkoord, volgend jaar al van start gaan. Op vraag van Kim De Witte (PVDA) bevestigde minister Jambon dinsdag in de Kamer dat de malus pas na vier maanden zal gelden indien iemand in december zijn vervroegd pensioen aanvraagt en indien de nieuwe regeling dan pas wordt goedgekeurd.    Dinsdagochtend had premier Bart De Wever (N-VA) nog een onderhoud met de sociale partners, verenigd in de Groep van Tien. Zo’n onderhoud was al van februari geleden. Volgens de vakbonden ging het om een ‘uitwisseling van visies en standpunten’. 

Bron: Knack

3 goede redenen om te betogen op 14 oktober | PVDA

Worden flexi-jobs afgeschaft?

Moeten flexi-jobs op de schop om onze sociale zekerheid te redden? Dat vraagt Brecht Castel zich af in Knack.

Flexi-jobs kunnen werkzoekenden van een laagdrempelige job verdringen. Als zij werkloos blijven, moet voor hen ook een uitkering betaald worden.’

Minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) kijkt naar flexi-jobs om de begroting niet verder te laten ontsporen. Hoewel werkgevers het systeem verder willen uitbreiden én het regeerakkoord van De Wever I daarmee instemt, liggen ze nu op de onderhandelingstafel.

16,6 miljard euro tegen 2029, zoveel is er volgens minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) nodig opdat het begrotingstekort niet zou stijgen boven de drie procent van het bruto binnenlands product (bbp) tegen 2030. Van Peteghem zei in De Standaard dat ‘dat nodig is om ons welvaartsmodel te beschermen voor onze kinderen en kleinkinderen’.

Om die reden zal Van Peteghem de komende dagen ook de flexi-jobs op tafel leggen bij de begrotingsbespreking. Dat systeem van soepele tewerkstelling werd tien jaar geleden ingevoerd en sindsdien steeds uitgebreid. Vorig jaar maakten 230.000 mensen er gebruik van om onbelast bij te verdienen.

Alleen gepensioneerden of wie (voordien) al minstens vier vijfde werkt(e), mogen van het statuut gebruikmaken. Het grote voordeel voor flexi-jobbers is dat hun brutoloon ook hun nettoloon is: ze hoeven geen sociale bijdragen te betalen. Vooral bij Vlamingen jonger dan 35 is het systeem populair.

Aanvankelijk kwamen flexi-jobs er vooral om zwartwerk in de horeca tegen te gaan, maar ondertussen worden ze ook gebruikt in onderwijs, kinderopvang, land-en tuinbouw, de voedingsindustrie enzovoort. Vorig jaar bedroeg de loonmassa voor flexi-jobs 710 miljoen euro, dat is tien keer zoveel als in 2017.

Het regeerakkoord van de regering-De Wever bevat duidelijke plannen om flexi-jobs nóg aantrekkelijker te maken. Het zou kunnen in álle sectoren (behalve als de sociale partners overeenkomen om een bepaalde sector uit te sluiten), de fiscale vrijstelling zou worden opgetrokken van 12.000 naar 18.000 euro per jaar en het maximale uurloon zou stijgen tot 21 euro.

Van Peteghem stelt die maatregelen nu dus ter discussie in een interview met De Standaard: ‘Ik wil hier nu niet terugkomen op gemaakte afspraken in de regering, maar […] de constante verruiming van het systeem van flexi-jobs holt onze sociale zekerheid alsmaar verder uit.’

479 miljoen

Die uitholling van de sociale zekerheid komt voornamelijk doordat flexi-jobbers geen sociale bijdragen betalen. De werkgever die een flexi-jobber inschakelt doet dat wél. In 2024 werd die werkgeversbijdrage opgetrokken tot 28 procent, wat hoger is dan de 24,92 procent voor andere werknemers. Die verhoging compenseert enigszins het gebrek aan persoonlijke sociale bijdragen, maar is ruim onvoldoende om dat bedrag bij te passen. Elke flexi-job is dus funest voor de sociale zekerheid.

Uit een studie van denktank Minerva blijkt dat de sociale zekerheid door flexi-jobs vorig jaar 76 miljoen euro misliep.

Uit een studie van denktank Minerva blijkt dat de sociale zekerheid door flexi-jobs vorig jaar 76 miljoen euro misliep. De werkgeversbijdragen waren 17 miljoen méér dan bij het normale tarief, maar dat was dus ruim onvoldoende om de misgelopen werknemersbijdragen van 93 miljoen euro (bij normaal tarief) te compenseren.

Als het beleid rond flexi-jobs ongewijzigd blijft én het aantal flexi-jobs in hetzelfde tempo blijft aangroeien, zal de sociale zekerheid in 2029 479 miljoen euro mislopen. De regering-De Wever wil het gebruik van flexi-jobs echter nog verruimen. Dan zou dat bedrag nog hoger kunnen oplopen, vrezen de onderzoekers.

Verdringing

Als flexi-jobs een extra aanbod zijn op de arbeidsmarkt, is dat niet zo’n probleem. Maar indien de goedkopere arbeidscontracten andere arbeidsstatuten vervangen, is dat extra nadelig.

Verdringen flexi-jobs andere jobs waarvoor wel volledige sociale bijdragen betaald moeten worden? Arbeidsmarktexpert Tim Goesaert (HIVA, KU Leuven): ‘Flexi-jobs kunnen een antwoord bieden op de krapte in sommige sectoren. Maar er zijn natuurlijk verschillen tussen sectoren. In de horeca en de handel gaan flexi-jobs ook over de inzet van personeel op piekmomenten of onregelmatige uren. In de zorgsector of het onderwijs gaat het minder over het soepel inzetten van allround-profielen, wel over de vraag naar voltijdse of bijna voltijdse gekwalificeerde arbeidskrachten. Volgens een studie uit 2019 van het Rekenhof was die verdringing er minder in de horeca, maar met een uitbreiding van flexi-jobs naar nieuwe sectoren is het risico op verdringing groter.’

Goesaert wijst ook op een mogelijk ander effect. ‘Sommige werknemers schakelen misschien over van een voltijds statuut naar vier vijfde. Voor die vrijgekomen dagen nemen ze dan een flexi-job aan. Die terugdringing van arbeidsduur heeft natuurlijk ook effect op de inkomsten van de sociale zekerheid, want dan komen flexi-jobs in de plaats van gewone arbeidscontracten.’

Flexi-jobs kunnen werkzoekenden van een laagdrempelige job verdringen. Als zij werkloos blijven, moet voor hen ook een uitkering betaald worden.’

Volgens Goesaert speelt nog een derde negatief neveneffect: ‘Flexi-jobs zijn jobs voor mensen die al werken of met pensioen zijn, maar ze kunnen ook in de plaats komen van instapjobs in de horeca of handel. Zo verdringen ze werkzoekenden van een laagdrempelige job. Als zij werkloos blijven, moet voor hen ook een uitkering betaald worden.’ Dat schaadt de sociale zekerheid eens te meer. De populariteit van flexi-jobs wijt Van Peteghem aan de hoge lasten op arbeid. Daar biedt de fiscale hervorming volgens hem juist een antwoord op. ‘De kostprijs ervan zit trouwens in de 16,6 miljard euro die we moeten zoeken. We zullen die belastingverlaging dus ook financieren.’ Hij pleit voor een belastingverlaging van zo’n 4 miljard euro voor de werkende bevolking tegen 2029. 

Bron: Knack