Vakbonden kondigen staking aan op 13 april tegen privatisering federale diensten. De vakbonden ACV, ACOD en VSOA hebben een stakingsaanzegging ingediend op 13 april tegen de privatisering van de openbare diensten. Concreet worden er mogelijk acties gehouden in de gevangenissen, gesloten centra en bij alle federale overheidsdiensten. De vakbonden ACV Openbare Diensten, ACOD en VSOA roepen medewerkers uit alle federale diensten op om op 13 april mee actie te voeren. Ze komen op straat tegen onder andere de privatisering van de overheid en de stopzetting van statutaire (vaste) benoemingen. Minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) wil bijvoorbeeld private partners inschakelen voor bewakingstaken in de gevangenissen. Gesprekken daarover tussen haar en de sector liepen vast. Verlinden bekijkt of private veiligheidsagenten gevangenissen kunnen bewaken. Minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) onderzoekt of private veiligheidsfirma’s het grote tekort aan personeel in de gevangenissen kunnen indammen. De vakbonden zijn ontzet: “De minister zou beter het statuut van gevangenispersoneel aantrekkelijker maken in plaats van verbetering te verwachten met deze maatregel.” Kunnen private beveiligingsfirma’s het personeelstekort in de gevangenissen opvangen? Dat onderzoekt bevoegd minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V). “Het personeelstekort weegt enorm op het huidige gevangenispersoneel. Dan moeten we durven nadenken over andere, creatieve mogelijkheden om extra personeel te zoeken. En daarvan is dit er eentje”, zegt Verlinden. Robby De Kaey, ACOD-vakbondsafgevaardigde, is niet verbaasd, wel ontzet: “Als er in dit land een probleem gecreëerd is en ze krijgen het niet opgelost, dan wordt er met geld richting de privésector gegooid. Daar is dan plots budget voor.” Hij ziet geen oplossing in het voorstel van Verlinden. “Je moet niet alleen durven te denken, je moet vooral durven te doen. Als je de werkomstandigheden van het personeel verbetert, dan ga je makkelijker personeel vinden ook. Daarvoor moet de overbevolking in de gevangenissen omlaag.” 10 procent van gevangenispersoneel Om die overbevolking tegen te gaan, werd vorig jaar al beslist de gevangenis in Antwerpen langer open te houden, terwijl de nieuwe al zou opengaan. Dat is deel van het probleem volgens De Kaey: “Timing is ook een probleem. Door de hoge overbevolking kan men niet anders dan de oude gevangenis in Antwerpen nog openhouden, terwijl de nieuwe al opengaat. Een nieuwe gevangenis die nog meer personeel nodig heeft dan de vorige.” Ook daar zoeken ze nog personeel. Verlinden laat nog weten dat de maatregel daar 10 procent van het totaal aantal vacatures zou kunnen invullen. Dat komt neer op 34 voltijdse functies. “We blijven eerst en vooral cipiers zoeken en zetten dus in op rekrutering, maar we kunnen aanvullen met private firma’s.” Zorgen over veiligheid Want die private firma’s zouden kunnen worden ingezet voor “een bepaald soort taken waarbij ze niet rechtstreeks in contact komen met gedetineerden”. “Denk aan toegangscontroles, onthaalfuncties of observatie”, stelt Verlinden. Een gevangenis is geen shoppingcenter Robby De Kaey, ACOD-vakbondsafgevaardigde, stelt zich vragen bij de veiligheid van die keuze: “Een gevangenis is geen shoppingcenter. Je werkt binnen een specifieke context met veiligheidsapparatuur en -procedures. “ En ook privacygewijs ziet hij liever geen private bewakingsfirma’s de gevangenissen versterken. “Er komen heel veel mensen binnen in een gevangenis, mensen van wie je de persoonsgegevens moet beschermen. Dat is de taak van overheidspersoneel dat een eed aflegt en statutair in dienst werkt. Je mag daar niet zomaar aan voorbijgaan; bewakingsagenten zijn onder een heel andere vorm tewerkgesteld.” “Waar zal dit eindigen?”: Experts vrezen voor ‘race to the bottom’ in gevangenissen Of het een goed idee is, dat zullen we nog moeten afwachten. Maar verrast is Tom Daems, professor Criminologie aan de KU Leuven, alleszins niet. “Dit zat eraan te komen en stond in het regeerakkoord”, zegt hij. Al vormt het idee van Verlinden wel een trendbreuk met het huidige veiligheidsbeleid in de gevangenissen: “De inbreng van de private veiligheidssector in de gevangenissen beperkt zich momenteel tot het ontwerpen, bouwen, financieren en onderhouden van de gebouwen. In forensische psychiatrische centra en transitiehuizen nemen ze wel al stapsgewijs operationele taken op zich.” Vraag is waar we naartoe evolueren, zegt Daems. “Dit voorstel wordt in 1 adem genoemd met de opleidingsvereisten verlagen voor bepaalde functies. Dan vrees ik een beetje dat dit een race-to-the-bottom is.” Nog 3 andere pistes Binnen hetzelfde plan bekijkt de minister ook of er kan worden afgeweken van de diplomavereisten voor bepaalde jobs in de gevangenis, en of de vacatures ook opengesteld kunnen worden voor burgers uit andere Europese landen. Ze benadrukt daarbij wel dat “er steeds oog moet zijn voor de kwaliteit van de profielen die worden aangeworven”. “De druk om snel bijkomend personeel te vinden mag de filters die ervoor zorgen dat de juiste mensen worden aangenomen, niet belemmeren”, aldus Verlinden. Volgens de vakbond zou “de minister beter het statuut van gevangenispersoneel aantrekkelijker maken in plaats van verbetering te verwachten met deze maatregelen”. We moeten het debat over de kerntaken van de overheid nog voeren, maar zien nu al dat de overheid een aantal voorafnames neemt”, zegt ACV-vakbondsverantwoordelijke Johan Lippens. De staking begint op 12 april om 22 uur en eindigt op 13 april om 22 uur. Neutr-On steunt deze vakbondsacties omdat de heisa in de gevangenissen maar blijft duren. Dat komt voornamelijk omdat de ministers geen oplossing kunnen vinden. Neutr-On stelt voor om de ministers voortaan slechts een mandaat van 1 jaar te geven zodat ze tijdig kunnen vervangen worden als ze geen behoorlijke resultaten boeken om de problemen op te lossen.
Volgende week buigt de regering van premier Bart De Wever (N-VA) zich over eventuele maatregelen om de stijgende energieprijzen op te vangen. De Europese Commissie heeft daar alvast enkele bedenkingen bij.
Ondanks het uiterst broze staakt-het-vuren in het Midden-Oosten zullen de Europese energieprijzen nog een geruime tijd hoog blijven, aldus de Europese Commissie. ‘Maakt u zich geen illusies’, waarschuwde een woordvoerder afgelopen woensdag tijdens een persconferentie. Tegen die achtergrond klinkt de roep om maatregelen in de regering-De Wever steeds luider. Vooruit-voorzitter Conner Rousseau, MR-kopstuk Georges-Louis Bouchez, Les Engagés-voorman Yvan Verhoughstraete en CD&V-chef Sammy Mahdi pleiten voor ingrepen. Premier Bart De Wever (N-VA) trapt op de rem, vooral uit budgettaire overwegingen.
Minister van Energie Mathieu Bihet (MR) legt volgende week een plan op tafel. Het is onduidelijk aan welke maatregelen hij schaaft, wel pleit zowel de MR als Les Engagés ervoor om direct in te grijpen op de prijs van energie.
Maar dat laatste raadt de Europese Commissie nu net af, zo blijkt uit een interne nota die Knack kon inkijken. In het document tracht Brussel lessen te trekken uit de energiecrisis van enkele jaren geleden. Veel nationale maatregelen werden niet op het juiste moment genomen, waren onvoldoende gericht en bleven ook nog eens te lang aanslepen. Tussen 2022 en 2024 waren alle crisismaatregelen samen goed voor 2,2 procent van het Europese bbp – België bleef aardig onder dat Europese gemiddelde, Griekenland gaf het meeste uit.
Slechts een kwart van de nationale maatregelen ging toen naar de kwetsbaarste bedrijven en huishoudens, bovendien garandeerde de brede overheidssteun geen betere bescherming. Ook hadden sommige maatregelen vervelende neveneffecten. Spanje en Portugal voerden een prijsplafond in op gas dat werd gebruikt voor elektriciteitsproductie. Het drukte dan wel de elektriciteitsprijs, maar het vergrootte ook het gasverbruik – in Spanje en Portugal, én daarbuiten. De Iberische, door gas opgewekte, elektriciteit werd namelijk zo goedkoop dat ze massaal naar het buitenland werd uitgevoerd. Dat jaagde de vraag naar gas bijgevolg de hoogte in, terwijl het al zo duur was door het beperkte aanbod.
Openbaar vervoer
Wat stelt de Commissie wel voor? ‘Het goedkoopste vat olie is het vat dat niet verbruikt wordt’, zei voorzitter van de Europese Centrale Bank Christine Lagarde eind maart. Ook Eurocommissaris voor Economie Valdis Dombrovskis bepleit ingrepen die de vraag naar energie, vooral naar fossiele brandstoffen, doen dalen. De Commissie legt enkele opties op tafel: informatiecampagnes om openbaar vervoer en renovatie te stimuleren, gerichte inkomenssteun, lagere belastingen op elektriciteit zolang die geen gapend gat in de begroting slaan, en gerichte prijsingrepen voor kwetsbare gezinnen en ondernemingen – al zorgen die voor ongewenste marktverstoringen. En dat allemaal zo tijdelijk mogelijk.
In één adem pleit de Commissie ervoor dat de lidstaten volop blijven investeren in hernieuwbare energie, wat maakt dat de doorgaans hogere gasprijs de elektriciteitsprijs steeds minder beïnvloedt. In heel Europa steeg het aandeel van hernieuwbare energie in de elektriciteitsmix tussen 2021 en 2025 van 36 procent naar 48 procent, het aandeel van fossiele brandstoffen daalde van 34 procent naar 26 procent. Bovendien spreiden de EU-lidstaten sinds de oorlog in Oekraïne hun afhankelijkheden van gas beter. In 2021 kwam weliswaar 45 procent van het gas uit Rusland, in 2025 was dat nog 12 procent – de afhankelijkheid van de Verenigde Staten steeg wel van 6 procent naar 26 procent.
Naast de kosten voor het opwekken van elektriciteit zelf, zo merkt de Commissie op, moet er ook iets gedaan worden aan de btw en accijnzen, het elektriciteitsnetwerk en de kosten van CO2-uitstoot. Daarom zal de Commissie binnenkort een voorstel op tafel leggen waarmee de lidstaten de belastingen op elektriciteit eenvoudiger kunnen laten dalen – een zoveelste stap om elektriciteit aantrekkelijker te maken dan gas of stookolie. Ook raadt de Commissie aan om de inkomsten van het zogenaamde emissiehandelssysteem, dat de uitstoot per ton CO2 belast en dat elk jaar wat duurder wordt gemaakt, te gebruiken om de hoge energieprijzen te compenseren.
Overwinstbelasting
Het neemt de hoge energieprijzen aan de pomp natuurlijk niet meteen weg. De Europese transportsector is enorm afhankelijk van fossiele brandstoffen – in 2024 ging het om 90 procent. Daarom grijpen een heleboel lidstaten al in, maar niet bepaald zoals de Commissie dat zou willen. Roemenië, waar de inflatie dit jaar maar liefst 6,5 procent bedraagt, verlaagt drie maanden de accijnzen op diesel voor de transportsector zodra de prijs stijgt – dat omgekeerde cliquetsysteem heeft Bihet alvast uitgesloten voor ons land. Polen verlaagt de btw en accijnzen op benzine en diesel, Oostenrijk gebruikt de gestegen btw-inkomsten op fossiele brandstoffen om de prijzen aan de pomp te drukken.
Het zijn ingrepen die geld kosten, en dat terwijl de Europese schatkisten er om velerlei redenen een stuk slechter voorstaan dan in 2022 – hét argument van De Wever en bijvoorbeeld Nederland om nu nog niet in te grijpen. Enkele jaren geleden kregen de lidstaten van de EU nog de toelating om de kosten van de energiemaatregelen buiten de begroting te houden, zoals dat momenteel ook met defensie-uitgaven het geval is voor twaalf lidstaten. Maar die maatregel, zo werpt de Commissie tegen, zorgt er natuurlijk voor dat de geplande schuldafbouw van lidstaten die al diep in het rood staan voor de zoveelste keer vertraging dreigt op te lopen.
Sinds het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran is de gasprijs al met 20% gedaald. Toch dreigt er nieuwe prijsdruk: de tol die Iran wil heffen op schepen in de Straat van Hormuz kan de kosten weer opjagen. Waar en hoe snel gaan we die stijging voelen? Thierry Vanelslander, transporteconoom aan de UAntwerpen, legt het uit.
Olie en landbouwproducten
Iran wil de tolheffing gebruiken voor herstelbetalingen en de heropbouw van het land, als onderdeel van een breder tienpuntenplan met de VS. Omdat een enorm aandeel van de wereldwijde olietransporten per schip door de Straat van Hormuz passeert, zal de uiteindelijke rekening gepresenteerd worden aan de eindconsument. “We gebruiken olie werkelijk overal: van brandstof voor onze auto’s en stookolie voor onze verwarming.” Die directe effecten zullen we volgens Vanelslander al binnen enkele weken in onze portemonnee voelen.
De impact gaat ook verder dan de pomp alleen. Ook de landbouw ontsnapt niet aan de dans. “Veel voedingsmiddelen zijn afhankelijk van meststoffen, en die productie wordt nu duurder. Dat betekent dat ook landbouwproducten in prijs zullen stijgen,” aldus Vanelslander.
Inflatie
Op de langere termijn zal ook de inflatie en automatische loonindexering een rol spelen. Wanneer de prijzen stijgen, gaan de lonen automatisch mee omhoog, wat de loonkosten voor bedrijven verzwaart. “Het wordt voor bedrijven duurder om personeel in dienst te hebben,” zegt Vanelslander. “Ook die kosten worden uiteindelijk verrekend in de consumentenprijs.”
Het thuiswerkbeleid bij Belgische bedrijven wordt strenger. Een op de zes ondernemingen (16,6 procent) verwacht zijn werknemers weer minstens vier dagen per week op kantoor, waar dat een jaar geleden nog maar 11 procent was. Dat blijkt woensdag uit een bevraging van hr-dienstverlener Acerta bij 600 bedrijven en ruim 2.000 werknemers.
In heel wat Angelsaksische landen leggen (grote) bedrijven hun werknemers opnieuw op om elke dag naar kantoor te komen. In België wordt het thuiswerkbeleid nog niet helemaal afgevoerd. Negen op de tien bedrijven laten in ons land nog steeds thuiswerk toe, een ruime meerderheid is tevreden over de huidige balans tussen thuis- en kantoorwerk.
Wel worden de afspraken rond thuiswerk in veel gevallen strenger. Het aandeel ondernemingen die vastleggen op welke dagen werknemers verplicht naar kantoor moeten komen, steeg in een jaar tijd van 8,2 procent naar 13,4 procent. Dinsdag en donderdag blijven daarbij veruit de populairste kantoordagen.
“Dat thuiswerk toegelaten is, betekent niet automatisch dat elke werknemer er gebruik van kan maken”, zegt Ellen Van Grunderbeek, arbeidsmarktexperte bij Acerta. “Veel organisaties laten telewerk enkel toe voor functies die daarvoor geschikt zijn, terwijl werknemers met taken op de werkvloer of andere operationele rollen wel fysiek aanwezig moeten zijn. Dat zien we ook in de cijfers: negen op de tien arbeiders mogen nooit van thuis uit werken, terwijl dit bij bedienden daalt tot vier op de tien.”
Supermarkt Lidl bekijkt de mogelijkheid van zondagopeningen. Dat bevestigt het bedrijf. De discounter is daarover overleg opgestart met de vakbonden.
Lidl zou daarmee het voorbeeld volgen van heel wat andere supermarkten die op zondag open zijn, zoals onder meer Albert Heijn, Delhaize en recentelijk ook Carrefour. Het zou meteen de eerste discounter zijn met zondagsopeningen.
Akkoord
Lidl bevestigt dat het met de sociale partners spreekt over de mogelijkheid om op zondag te openen. “De gesprekken kaderen binnen de bredere evoluties in de retailmarkt, waar flexibiliteit en veranderende klantverwachtingen steeds belangrijker worden”, klinkt het. “Als retailer willen we voorbereid zijn op de toekomst,” aldus woordvoerder Isabelle Colbrandt. “Daarom bekijken we samen met onze sociale partners of en hoe een zondagsopening op termijn mogelijk zou kunnen zijn.”
Vakbond ACV Puls zegt dat zondagswerk enkel kan als het volledig vrijwillig blijft en bij correcte verloning. Ook Lidl bevestigt het belang van een gezonde balans tussen werk en privé. “Eventuele stappen worden enkel gezet wanneer we zeker zijn dat dit op een correcte en evenwichtige manier kan worden georganiseerd”, zegt Colbrandt.
De vakbond hoopt op een akkoord nog voor de zomer. Lidl stelt dat de gesprekken zich in een “verkennende fase” bevinden.
Druk op Colruyt
De stap zet opnieuw druk op Colruyt, maar het standpunt van de marktleider blijft ongewijzigd. “We kiezen er vandaag voor niet te openen op zondag met Colruyt Laagste Prijzen, omdat dit momenteel economisch niet duurzaam is voor ons”, reageert de retailgroep, die erop wijst dat andere winkels van de groep wel al open zijn op zondag. Het gaat onder meer om de buurtwinkels van Okay. “We willen nu eerst en vooral daarop focussen en daar verder uit leren.”
Wij gebruiken cookies om de werking van onze website te verbeteren
Functional Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistics
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door uw Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een website of over verschillende websites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
