Het Netwerk tegen Armoede stelt vast dat er een toename van drempels is die de toegang tot sociale grondrechten belemmeren en afbouwen. De stijgende voorwaardelijkheid van rechten wordt ingegeven vanuit wantrouwen en negatieve denkbeelden over mensen in armoede. Dit terwijl armoede structurele oorzaken heeft en een verantwoordelijkheid is van de hele samenleving. De toenemende voorwaardelijkheid van sociale grondrechten bemoeilijkt structurele armoedebestrijding. Steeds meer mensen vallen uit de boot of haken af door de wirwar aan regels, bewijzen en administratieve rompslomp om sociale grondrechten te kunnen opnemen. We schreven een dossier om aan te tonen dat de voorwaardelijkheid van rechten armoede vergroot.
De Belgische Grondwet waarborgt in artikel 23 het recht op een menswaardig bestaan voor iedereen. Dat recht omvat onder meer het recht op behoorlijke huisvesting, arbeid, sociale zekerheid en maatschappelijke en culturele ontplooiing. Artikel 24 van de Belgische Grondwet garandeert het recht op kosteloos onderwijs waarbij ouders keuzevrijheid hebben.
18,2% van de Belgische bevolking en 12,9% van de Vlamingen lopen het risico op armoede of sociale uitsluiting. Die cijfers zijn te hoog voor een van de meest welvarende regio’s ter wereld. Structurele armoede is een schending van de sociale grondrechten uit artikel 23 van de Belgische Grondwet. Mensen die structureel in armoede leven, worden sociaal uitgesloten en hebben geen menswaardig bestaan. Eén of meerdere van hun sociale grondrechten uit artikel 23 worden geschonden.
De verschillende overheden in België zijn door de Grondwet ook gebonden aan beleidsvoering die deze sociale grondrechten waarborgt. De overheid mag geen beslissingen nemen die zorgen voor een aanzienlijke achteruitgang van reeds verworven rechten zonder redelijke verantwoording.
Toegang tot grondrechten
Armoede is een complexe, multidimensionale problematiek. Als je armoede structureel wil bestrijden, is het essentieel dat mensenrechten op al die domeinen onvoorwaardelijk, toegankelijk en proactief te garanderen.
De mensenrechten staan steeds meer onder druk. We horen steeds meer het ‘eigen schuld, dikke bult’-verhaal weerklinken in de samenleving en de media. De toegang tot sociale rechten wordt steeds moeilijker voor mensen in maatschappelijk kwetsbare positie, omwille van de verbinding van voorwaarden aan de toegang tot rechten. Maar ook door de digitaliseringstrend en de complexiteit van regelgeving en administratie.
Lees het volledige dossier
Bron: NetwerkTegenArmoede.be