Is de Belgische economie stilgevallen?

Neen zover is het nog niet, meestal bedoelt men dat de economische groei zeer zwak of zelfs negatief is. Dat heeft niet één oorzaak, maar een combinatie van factoren.

De belangrijkste zijn:

1. Zwakke internationale vraag
   België is een zeer open economie: ongeveer 80% van het bbp hangt direct of indirect samen met internationale handel. Wanneer de economie in Duitsland, Frankrijk of Nederland vertraagt, exporteren Belgische bedrijven minder.
2. Hoge loonkosten
   Door de automatische loonindexering zijn de lonen de voorbije jaren sterk gestegen. Dat beschermt de koopkracht van werknemers, maar verhoogt ook de kosten voor bedrijven. Sommige ondernemingen stellen daarom investeringen of aanwervingen uit.
3. Hoge energieprijzen
   Hoewel de energieprijzen lager liggen dan tijdens de energiecrisis van 2022, betalen veel energie-intensieve bedrijven nog steeds meer dan concurrenten buiten Europa. Dat drukt de winstgevendheid.
4. Terughoudende investeringen
   Door hogere rentevoeten is lenen duurder geworden. Zowel gezinnen als bedrijven investeren daardoor minder in woningen, machines en uitbreidingen.
5. Vertraging van de industrie
   Vooral de chemische sector, staal, metaal en andere industriële activiteiten hebben het moeilijk. België heeft relatief veel industrie, waardoor dit een duidelijke impact heeft op de economie.
6. Begrotingstekort en overheidsschuld
   België kampt met een groot begrotingstekort. Daardoor heeft de overheid minder ruimte om de economie extra te stimuleren zonder de schuld verder te laten oplopen.
7. Onzekerheid
   Bedrijven wachten vaak af wanneer er onzekerheid is over:
   • geopolitieke spanningen; oorlog in Oekraïne en het Midden-Oosten
   • handelstarieven; onzekerheid over de Amerikaanse taksen
   • Europese regelgeving;
   • toekomstige belastingen of arbeidsmarktbeleid.
   • de hitte heeft een negatieve weerslag op de productiviteit

Is België uniek?

Nee. Veel Europese landen groeien momenteel traag. België doet het op sommige vlakken zelfs beter dan Duitsland, waar de industrie zwaarder onder druk staat. Anderzijds groeit België minder snel dan landen zoals Spanje of Polen, die profiteren van sterkere binnenlandse vraag, toerisme of hogere investeringen.

Positieve punten

Ondanks de zwakke groei zijn er ook sterke kanten:

• de werkgelegenheid blijft historisch hoog;
• de inflatie is veel lager dan tijdens de energiecrisis;
• de Belgische financiële sector is stabiel;
• de farmaceutische sector en sommige diensten blijven goed presteren.

Kortom: de Belgische economie is niet volledig “stilgevallen”, maar bevindt zich in een periode van zeer trage groei. Dat komt vooral door zwakke export, hoge kosten voor bedrijven, terugvallende industriële activiteit en een onzekere internationale economische omgeving.

Het leven wordt duurder

In (2024) was  ongeveer de helft van de Belgen bezorgd over de stijgende levenskosten. De meest recente onderzoeken laten zien dat die bezorgdheid in 2026 nog steeds groot is, al zijn de accenten iets verschoven.

De belangrijkste bevindingen voor dit jaar zijn:

• De meerderheid van de Belgen vindt dat de economische situatie het afgelopen jaar is verslechterd. Stijgende prijzen blijven de belangrijkste bron van ongerustheid.
• Ongeveer 1 op de 4 Belgen zegt onvoldoende financiële ruimte te hebben voor een nieuwe auto of een jaarlijkse vakantie.
• 1 op de 10 Belgen heeft moeite om een woning voldoende te verwarmen, wat wijst op aanhoudende financiële druk.
• Volgens een iVOX-enquête verwacht 70% van de Belgen in 2026 extra op zijn uitgaven te letten. De grootste zorgen zijn:
  • boodschappen (66%);
  • energiekosten (64%);
  • de impact van overheidsmaatregelen op het gezinsbudget.
• Het consumentenvertrouwen is in 2026 wel iets verbeterd ten opzichte van vorig jaar, maar de zorgen over de kosten van levensonderhoud blijven duidelijk aanwezig.

Kort samengevat:

De conclusie is dat de bezorgdheid over de levensduurte niet verdwenen is. Hoewel sommige economische indicatoren licht verbeterd zijn, blijft de koopkracht voor veel Belgische gezinnen een belangrijk aandachtspunt en passen veel mensen hun uitgavenpatroon aan.