by admin | jan 4, 2025 | Sectoren
De opeenvolgende versies van de ‘supernota’ zijn allemaal brutaal en onaanvaardbaar. Aanvallen op onze lonen, pensioenen, arbeidsvoorwaarden, sociale bescherming, waarbij vrouwen in het bijzonder hard geraakt worden … De zondebokpolitiek tegen mensen met een migratie-achtergrond, werklozen en zieken dient als rookgordijn om ons allemaal hard te raken.
Deze ongeziene aanvallen zijn zogezegd ‘noodzakelijk’ omwille van de begroting en de staatsschulden die zo sterk opgelopen zijn omdat de regeringen steevast cadeaus aan de rijksten uitdeelden. Dit is niet onze crisis, wij gaan er niet voor betalen!
Het patronaat wacht niet op de vorming van de regering om in het offensief te gaan. Werkenden worden aan de lopende band afgedankt, niet enkel in de hard getroffen industrie. Goed beschermde en betaalde jobs maken plaats voor onzekere jobs. De herstructureringen en besparingen volgen elkaar in snel tempo op. Niemand is nog veilig. Sectoren waarin dringend publieke investeringen nodig zijn, zoals zorg, openbaar vervoer en onderwijs, zien de besparingsbuien al hangen. Strijd is nodig, anders speelt extreemrechts in op de frustraties en het ongenoegen om verdeeldheid en haat te zaaien. Het resultaat daarvan is nog meer ellende en een nog brutalere verdediging van de belangen van de grote bazen, kijk maar naar de VS met Trump en zijn ‘first buddy’ Elon Musk.
Actieplan nodig! De aanvallen zijn niet symbolisch, ons antwoord mag dat evenmin zijn
De mobilisatie van de werkenden en hun vakbonden is essentieel om Arizona te stoppen. Eenmalige actiedagen zoals gepland op 13 januari en 13 februari kunnen sensibiliseren rond een bepaald thema, maar er is veel meer nodig. Het ontbreekt aan een strategie om onze strijd echt te organiseren. De huidige aanpak van de vakbondsleidingen is niet aangepast aan de inzet!
Om een bredere beweging van langere duur te bouwen, is er nood aan een actieplan. Dat betekent een plan met acties die voldoende tijd op voorhand bekend zijn en telkens opbouwen naar de volgende actie, waarbij ook de actiemethode wordt opgevoerd tot ons centrale wapen van de algemene staking waarmee we alles platleggen en dit desnoods herhalen voor een langere tijd. Een dergelijk actieplan kan alle vormen van verzet en strijd, ook bijvoorbeeld het massaprotest tegen de genocide in Gaza, bijeenbrengen in een krachtige beweging. Zo komen we tot acties die gedragen worden door heel de maatschappij.
We zagen in 2014 hoe een actieplan met een militantenconcentratie, grote betoging, provinciale stakingsdagen en uiteindelijk een nationale algemene staking de rechtse regering van Michel en De Wever deed wankelen. Deze beweging trok jongeren, kunstenaars, zelfstandigen, boeren en anderen mee. Ze versterkte de vakbonden, onze positie in de publieke opinie en droeg bij aan de doorbraak van de PVDA waardoor er vandaag collega-syndicalisten en activisten in alle parlementen verkozen zijn.
Er was toen nood aan een tweede actieplan dat harder en breder was, maar de vakbondsleidingen schrokken van onze kracht en krabbelden terug naar de onderhandelingstafels waar uiteindelijk niets werd bekomen. Democratische zeggenschap over onze strijd is essentieel om dat te vermijden, zeker op een moment dat de aanvallen straffer zijn dan in 2014 en ons verzet dat dus ook moet zijn.
Personeelsvergaderingen, netwerken van strijdbare syndicalisten, opbouw van actieve solidariteit in andere protestbewegingen zijn hiervoor cruciaal. In Brussel nam ‘Commune colère’ het initiatief voor een ‘Strijdbijeenkomst’ met syndicalisten van verschillende vakbonden en sectoren, feministen, antiracisten, klimaatactivisten … om de komende strijd samen voor te bereiden. Dit is een uitstekend initiatief dat navolging verdient in heel het land!
-> Volgende Strijdbijeenkomst in Brussel: 7 januari, 18u30 in de DK, Denemarkenstraat 70
Het potentieel voor strijd is er. De betoging van de zorg- en welzijnssectoren op 7 november was drie keer zo groot als op voorhand verwacht. De staking in het Franstalig onderwijs op 26 november werd heel goed opgevolgd. Zelfs de betoging tegen de sluiting van Audi in september was groot, ook al was er geen strategie. Ondertussen zijn er de enorm grote betogingen tegen de genocide in Gaza die tienduizenden op de been brachten. We kunnen onze solidariteit versterken door met collega’s samen te betogen tegen genocide, of door gerichte acties op onze werkplaats te houden, zoals het zorgpersoneel van het St Pietersziekenhuis dat in de middagpauze een solidariteitsactie voor Palestina hield.
Kortom, we moeten ons nu in ‘strijdmodus’ zetten. Niet voor louter symbolische acties of wandelingen, maar voor een strijd die existentieel is voor onze toekomst!
Arizona moet weg, sociaal urgentieplan nodig!
De plannen van Arizona komen bovenop jarenlange tekorten en neoliberaal beleid. We kunnen geen verdere besparingen aan, maar hebben integendeel nood aan drastische publieke investeringen in openbare diensten en infrastructuur. De investeringen in zorg, onderwijs en openbaar vervoer moeten vertrekken van de noden. Om de uitval van zieken tegen te gaan, moet de werkdruk naar beneden en is er nood aan een beter evenwicht tussen werk en ontspanning. Een collectieve arbeidsduurvermindering tot maximaal 32 uur per week, met behoud van loon en bijkomende aanwervingen, is daarvoor belangrijk. Arizona wil het omgekeerde doen door SWT af te schaffen, landingsbanen en andere vormen van minder werken onaantrekkelijk te maken en met een malussysteem voor pensioenen. Wij zeggen: pensioen terug naar maximum 65! Behoud van SWT, landingsbanen en tijdskrediet!
Onze industrie laten we best niet over aan de aandeelhouders en ceo’s die vandaag het personeel bij het grofvuil zetten en de technische knowhow liquideren. Een uitdaging zoals een rechtvaardige ecologische transitie met behoud van jobs (zonder inleveringen op loon- en arbeidsvoorwaarden), is duidelijk te hoog gegrepen voor de bazen en hun winsthonger. Er is nood aan een nationaal publiek plan voor het onderhoud en de ontwikkeling van industriële productie met bijhorende jobs. De werkenden uit die sectoren en de bevolking in het algemeen zijn het best geplaatst om te bepalen wat de noden zijn, inclusief een leefomgeving die niet van overstroming naar orkaan en bosbrand gaat, en weten ook het best hoe alles kan gemaakt worden.
Kortom, er is nood aan een sociaal urgentieplan. We zullen dat niet krijgen door het vriendelijk te vragen, enkel door onze strijd ernstig te organiseren! Personeelsvergaderingen, algemene vergaderingen en netwerken van activisten kunnen de invulling van dat urgentieplan concretiseren en koppelen aan eisen in onze strijd.
Revolutionaire strijd tegen het systeem van onderdrukking en uitbuiting
Strijden tegen de aanvallen op onze levensstandaard, werkomstandigheden en sociale bescherming betekent ons ook uitspreken voor de strijd van klimaatactivisten, boeren, mensen-zonder-papieren en al wie ingaat tegen onderdrukking (seksisme, racisme, LGBTQIA+fobie …). Er is coördinatie nodig tussen de vakbonden en andere sociale bewegingen om samen sterker te staan.
Onderdrukking is inherent verbonden aan de kapitalistische logica die verdeeldheid nodig heeft om economische en sociale ongelijkheid in stand te houden. Er is nood aan een gemeenschappelijk project om de werkende klasse in al haar diversiteit solidair te verenigen en zo de strijd tegen alle vormen van uitbuiting en onderdrukking te kunnen winnen.
Deze strijd stopt niet aan de grenzen, er is nood aan internationale solidariteit. De strijd van de Palestijnse en Libanese bevolking tegen het koloniaal, imperialistisch en kapitalistisch geweld waar ze slachtoffer van zijn, is ook de onze.
Het kapitalisme is een doodlopend straatje van ellende. Hun systeem is kapot en valt niet te repareren. In het belang van de meerderheid van de bevolking en van de planeet is er nood aan een ander systeem. Een socialistische samenleving waarin we onze toekomst zelf in handen nemen! Werk hieraan mee, sluit aan bij LSP!
Bron: socialisme.be
by admin | jan 4, 2025 | Verkiezingen 2024
Geachte heer Bouchez, beste Georges-Louis,
Ik ben u dankbaar omdat u, de onbetwistbare leider aan de andere kant van het land, samen met uw goede vriend Bart De Wever, de onbetwistbare leider aan onze kant het land, er onverzettelijk voor blijft zorgen dat er geen nieuwe regering komt. In café De Nieuwe Nachtegael loopt een weddenschap. Ik win 50 euro indien u samen op 13 januari (verloren maandag!) voor de poort van het koninklijk paleis zal verklaren dat ons land officieel en bij koninklijk besluit onbestuurbaar is geworden. Heel België zal dan vreugdevol appelbollen en worstenbroden eten omdat het onheil afgewend werd.
Elke Belg beseft immers dat het land onleefbaar wordt van zodra er een regering is. Onze welvaart en ons welzijn zijn alleen gegarandeerd wanneer de dingen zonder overheidstussenkomst verder kabbelen. U zei het al toen u pas politieker werd maar er waren toen, vooral aan onze kant van het land, helaas te weinig mensen die u geloofden.
De bewijzen werden nochtans geleverd. Jarenlang zaten we met een regering opgescheept en België werd een land in verval. De bruggen van de Boudewijnsnelweg dreigen in te storten. Om de reizigers beter te bedienen, moesten duizenden bushaltes worden afgeschaft. Onze schoolkinderen kennen niet langer de tafels van vermenigvuldiging of, aan onze kant van het land, de dt-regels en, aan uw kant van het land, de passé composé.
De roltrappen van de Antwerpse metro staan al van voor de corona-uitbraak stil en wetende dat Antwerpen altijd voorop loopt kunnen we verwachten dat zeer binnenkort ook die in het Atomium en in het station van Luik het zullen begeven. De wachtlijsten om bij een huisdokter of specialist te geraken zijn zo lang geworden dat een mens zich, liefst per ambulance, bij een spoedafdeling moet aanmelden om nog bediend te worden. Burgers worden het ganse jaar door, en niet langer alleen op oudjaarsnacht, opgeschrikt door vuurwerkbommen en loeiende sirenes. Onze gevangenissen zijn dermate overbevolkt dat ze wereldattracties dreigen te worden. En zo kunnen we nog wel even doorgaan.
We zitten nu een dik half jaar zonder regering en er zijn langs alle kanten duidelijke signalen dat het land opleeft. Vanuit Zaventem vertrekken tijdens de kerstvakantie meer dan een miljoen reizigers naar zonnige oorden, een nieuw record dat bovendien aantoont dat de grote meerderheid van de Belgen over de klimaatopwarming hetzelfde denkt als u: ‘Het zal mijn tijd wel duren.’ België is het enige land ter wereld waar BMW het best verkochte automerk is, het is duidelijk dat het uitblijven van een nieuw belastingsysteem ervoor zorgt dat onze economie draait als een tierelier. De boeren betogen niet langer, zoek maar eens een ander beschaafd land waar dat het geval is!
In uw eigen Bergen, waar soms wel meer dan tien treinen per uur passeren, werd een station van 480 miljoen geopend. Het schijnt dat het zelfs voorzien is van een loket waar klanten met een levende mens kunnen spreken, een gedurfde innovatie die gegarandeerd voor een gigantische volkstoeloop zal zorgen. In Mechelen en in Gent worden momenteel uit jaloezie eveneens honderden miljoenen over de balk gesmeten om er nieuwe stations op te trekken; een bewijs dat het met onze staatsschuld toch zo erg niet is.
Ook onze sportvedetten trekken zich op aan een land zonder overheidsbemoeienis; zo zullen onze Belgische voetbalploegen voor het eerst sinds mensenheugenis ook na Nieuwjaar op het hoogste Europese niveau meespelen. En dan is er, als klap op de vuurpijl, sprake van dat de paus onze koning Boudewijn zalig zal verklaren, zulke eer wordt zelfs niet verleend aan wereldleiders als bijvoorbeeld Elon Musk of Silvio Berlusconi. België floreert als nooit tevoren. Er valt dus geen reden te verzinnen om ons met een regering op te zadelen.
Nu ik u toch aanschrijf, wil ik van de gelegenheid gebruik maken om u om raad te vragen. Het betreft een vertrouwenskwestie, maar ik ga ervan uit dat u in dossiers als het mijne een van de meest betrouwbare landgenoten bent. Het toeval wil namelijk dat ik een bepaalde hoeveelheid zogenaamd zwart geld bezit. In mijn geval gaat het over middelen waar mijn schuldbemiddelaar geen weet van heeft.
De fiscus kan ik niet bedriegen met zwart geld want vanwege straatarm ben ik vrijgesteld van belastingen. Het is goed dat in ons land zowel de straatarmen als de superrijken van dezelfde voordelen kunnen genieten. U zal zich uiteraard direct afvragen: ‘Freddy, waar valt er zwart geld te vinden?’ Wel, uit dankbaarheid zal ik u inzage geven in mijn winstmodel: ik bezoek kerstmarkten en verzamel daar wisselbekers (vroeger bestond zoiets alleen in het voetbal) die door onachtzame of dronken feestvierders achteloos worden weggeworpen. Zo’n torentje bekers levert al gauw 20 euro op. Ik kan het u echt aanraden om ook op deze manier een centje bij te verdienen! Het tikt zeer snel aan.
Enfin, om dat zwart geld kwijt te geraken en ten einde mijn kapitaal te verhogen heb ik me al enkele weken lottoproducten aangeschaft. Helaas, ben ik daardoor zo goed als mijn hele investering kwijtgespeeld. Kunt u mij eens uitleggen hoe uw ondergeschikte, de heer Didier Reynders, het klaarspeelt om met elk lotje dat hij koopt prijs te hebben? Of heeft het ermee te maken dat hij jarenlang in het bestuur van de Nationale Loterij heeft gezeten en hij op die manier weet met welke combinaties hij kan scoren? Is het mogelijk om met betrekking tot dit vraagstuk een tipje van de sluier te lichten?
Tot slot wil ik er nogmaals op aandringen om te blijven dwarsliggen (zonder dwarsliggers rijden er geen treinen!), om te allen prijze te voorkomen dat we een regering krijgen. Ook aan onze kant van het land is dat de wens van de bevolking, bovendien zou in Antwerpen wel eens een Gentse volksopstand kunnen losbarsten indien er een Hollandse dame burgemeester wordt.
Uitkijkend naar uw antwoord wens ik u een schoon jaareinde en een nieuw jaar zonder regering,
Frederik De Meester,
Aan onze kant van het land ook gekend als Dikke Freddy.
Bron: sociaal.net
by admin | jan 4, 2025 | Varia
Ze springt op de barricades. Voor de mama’s, de kinderopvang, het gedeelde ouderschap … Historica, blogster, illustratrice én mama van twee – Noëmi Willemen – trekt al langer aan de alarmbel. “Als de crisis aanhoudt, zal dat de samenleving duur te staan komen.”
Spiegel van onze maatschappij
“Tegenwoordig moet je moederen alsof je geen werk hebt en werken alsof je geen kind hebt”, is een uitspraak die de Gentse Noëmi Willemen (41) graag gebruikt. “Ons ouderschapsdiscours is een spiegel van onze maatschappij én de problemen waar we vandaag mee worstelen, ook als je geen kinderen hebt.”
“Ouderschap wordt voorgesteld als iets universeels, iets waarvoor we gemaakt zijn. De nadruk verschuift meer en meer van de samenleving naar de ouders, van het collectieve naar het individuele. Maar binnen het gezin wordt de druk te hoog en door de combinatie met de rat race zien we de ene burn-out na de andere, ook parentale burn-outs.”
Daarom is het vandaag zo’n boeiende periode om onderzoek te doen, meent ze. Als historica is Noëmi Willemen gespecialiseerd in de geschiedenis van het moeder- en ouderschap in de twintigste eeuw. Ze schrijft er een doctoraat over. Daarnaast blogt en tekent ze over moederen op haar Instagramaccount @lecoeuramareebasse en illustreert ze kinderboeken.
Mindblowing ervaring
Willemens fascinatie voor het moeder- en ouderschap kreeg ze toen ze zelf mama werd. “Toen dacht ik: wat is dit? Het was een mindblowing ervaring: het zette mijn volledige denken over mezelf en de samenleving op zijn kop. Het moederschap heeft mij ook geconfronteerd met de verschillen tussen mama’s en papa’s.”
“Ik zag dat er in de geschiedenis nog best veel over het moederschap te onderzoeken viel. Het kostwinnersmodel, waarin de vrouw de zorg voor de kinderen op zich nam en de man ging werken, is verschoven naar een samenleving waarin zowel mannen als vrouwen gaan werken.”
“Vrouwen streefden naar gelijkwaardigheid: ze wilden zich ook kunnen ontplooien in het bedrijfs- en politieke leven. Dat was een vorm van emancipatie, maar door de economische crisis van de jaren zeventig waren twee inkomens ook een pure noodzaak om als gezin rond te kunnen komen.”
Maar dat heeft een keerzijde: het zorgwerk van de vrouw blijft hetzelfde als bij de vroegere generaties, zegt Noëmi Willemen. “Bij die vorm van emancipatie kunnen dus wel wat kritische vraagtekens gezet worden. Vanaf dan moeten vrouwen alles tegelijk kunnen: moederen, werken én het huishouden.”
En nog een opvallende vaststelling: vooral vrouwen krijgen de eindverantwoordelijkheid van de opvoeding. “Wanneer een kind zijn jas niet aan heeft, is dat een vergetelheid van de moeder. Vaders worden minder aangesproken over de opvoeding van hun kinderen.”
Complexer leven
Hoe verklaart u dat? “Het vaderschap is niet de levensbepalende identiteit, bij moeders is dat nog wel het geval. Al vanaf de conceptie wordt er naar de taak van de mama gekeken, terwijl de vader vooral een ondersteunende rol heeft. Zijn werk blijft de prioriteit.”
“Bovendien is de taak van de ouder of specifiek de moeder almaar groter geworden. Ze moet over zoveel nadenken: past de ideologie van de school wel bij mijn kind? Heeft mijn kind geen leerstoornis? Moet ik het naar de kine sturen voor mobilisatieoefeningen? Ze moet zich voor elke beslissing verantwoorden.”
“We ervaren veel vrijheid, maar die creëert tegelijk keuzestress. Het leven was voor onze grootmoeders niet makkelijker, maar het leven vandaag is complexer. We hebben extra lagen zoals sociale media en internet die vol met tips staan. Daarnaast gaan we fulltime werken én proberen we een sociaal leven vol te houden. Dat is veel.”
Onbestaande work-lifebalance
Als compensatie is er de work-lifebalance, maar ook die bestaat niet, reageert de onderzoekster. “De work-lifebalance gaat ervanuit dat we ons werk doen en daarna genieten van onze ‘life’ die vaak wordt voorgesteld als naar de yoga gaan, sporten …”
“Zo zijn we ook zelfs na het werk aan onszelf aan het werken. Alles gaat over zelfzorg. Waarom eigenlijk? Het concept work-lifebalance gaat al veertig jaar mee en wordt vooral toegeschreven aan vrouwen. Als het een werkbaar concept was, zouden we het toch niet hoeven te gebruiken?”
Volgens Willemen wordt de work-lifebalance vooral verkocht als een positief verhaal, waar we zelf iets aan kunnen doen. “Een goede balans zoeken tussen productief werk – arbeid die geld oplevert – en zorg, wordt voorgesteld als een individueel probleem. Terwijl het in wezen afhankelijk is van zaken die we zelf niet in de hand hebben, zoals goede kinderopvang of poetshulp.”
Bovendien is die me-time vaak enkel voorbehouden voor de hogere (midden)klasse. “Wanneer we een betere work-lifebalance hebben, is dat dankzij de poetshulp of een babysit die we inschakelen. Over de work-lifebalance van de poetshulp wordt niet gesproken. Die kan die keuzes zelfs niet maken.”
Eenzaam moederschap
Zelf ervaarde Noëmi Willemen haar zwangerschap en de eerste jaren als moeder als een heftige, eenzame periode. “De eerste maanden zit je in de zetel, je af te vragen of je al borstvoeding hebt gegeven of niet. Terwijl je partner na amper tien dagen al gaat werken.”
Wanneer ze mensen hoort zeggen dat mama’s er toch zelf voor gekozen hebben, komt de stoom bijna uit haar oren. “Uiteraard zijn kinderen een eigen keuze. Daarmee bedoel ik zeker niet dat iedereen kinderen moet krijgen. Wel zie ik kinderen grootbrengen als een maatschappelijke taak”, zegt ze.
“Kinderen krijgen is een individuele verantwoordelijkheid geworden, terwijl het een gedeeld ouderschap zou moeten zijn. ‘It takes a village to raise a child’, horen we vaak. Maar bestaat die ‘village’ nog in onze maatschappij? Ouders of grootouders zijn er niet altijd en zonder de poetshulp of crèche zouden we niet slagen in ons ouderschap.”
Collectieve kinderwens
Willemen: “Wanneer je naar de geschiedenis kijkt, is het een historisch unicum dat we onze kinderen opvoeden in zo’n kleine bubbel als vandaag. In de hele geschiedenis van de mensheid is dat nooit eerder zo geweest. We romantiseren het ideaal van het kerngezin met twee ouders te veel.”
De historica meent dat de maatschappij een collectieve kinderwens heeft. “De volgende generaties moeten ervoor zorgen dat onze pensioenen betaald worden, dat er verpleegsters in het rusthuis aanwezig zijn, dat zelfs de planeet gered wordt … De kinderen van nu zijn de arbeidskrachten van morgen.”
“Wanneer het over auto’s gaat, is alles mogelijk. Wanneer het over onze kinderen gaat, blokkeert het systeem en zijn investeringen moeilijk. Hoe kan je zo’n wezenlijk onderdeel van onze economie verwaarlozen?”
Alleenstaande mama
Zelf groeide de historica op als kind van een alleenstaande mama, nadat haar vader bij een auto-ongeval om het leven kwam. “Later kwam mijn stiefvader erbij, die ook weduwnaar was. Daardoor beschouw ik het kerngezin niet als de evidente standaard om in op te groeien.”
Waar vroeger grootouders of buren meehielpen en er een sociaal vangnet bestond, krimpt dat almaar sinds de jaren tachtig. “De welvaartsstaat verkleint. De overheid zoekt sindsdien naar een manier om het sociaal beleid te verzoenen met de markt. Onze samenleving is er niet op gericht om alle groepen voldoende te ondersteunen, maar vooral om de werkenden te ondersteunen.”
“In Groot-Brittannië spreekt men over de evolutie van een ‘welfare state’ naar een ‘workfare state’: werken wordt een voorwaarde om te kunnen genieten van een sociaal vangnet. Ook bij ons zien we die trend.”
“De nieuwe voorrangsregels in de gesubsidieerde kinderopvang zijn daar een voorbeeld van: de regering geeft voorrang aan mensen die minstens vier vijfde werken of mensen die diezelfde tijd aan een opleiding spenderen. Mensen die nog niet aan het werk zijn of alleenstaande ouders die niet fulltime werken, worden zo benadeeld.”
‘Turn to parenting’
Bovendien is de nadruk verschoven van structurele maatregelen zoals de beperking van de armoede of woningnood naar wat onderzoekers ‘turn to parenting’ noemen. “De overheid kijkt niet meer naar maatschappelijke en structurele oplossingen, maar naar de ouders zelf.”
“Voeden ouders hun kinderen wel goed op? Leren ze de taal voldoende? Dat zie ik als een besparingsmaatregel: jouw kind is jouw succes, het is niet het gevolg van de situatie of context. Het is de taak van de ouder om goede burgers groot te brengen.”
De vraag is wie de verantwoordelijkheid daadwerkelijk heeft, zegt de historica. “Is het de taak van de overheid, van de werkgever of van de ouders? Moet de zorg geprivatiseerd worden? Ook dat lijkt me niet de ideale weg.”
10.000 extra plaatsen
In de kinderopvang is er een tekort aan plaatsen. Hoe groot dat tekort is, weet men niet exact. In vergelijking met andere landen heeft Vlaanderen veel kinderen per begeleider. “De crisis komt voor in alle geïndustrialiseerde staten met een krakende welvaartstaat: alle zorgsectoren hebben slechte personeelstatuten en dus ook personeelstekort.”
Bijkomend: steeds meer onthaalouders geven er de brui aan of zijn met pensioen gegaan. “Zij houden vaak slechts 1.000 euro netto over. Dat is een peulschil, als het ware een betaalde hobby. Geen wonder dat het aantal onthaalouders elk jaar daalt.”
De regering-Diependaele heeft grote ambities met de kinderopvang. Ze belooft de komende jaren 10.000 plaatsen in de kinderopvang te creëren. “Plaatsen zijn nodig, maar daarvoor heb je eerst personeel nodig”, zegt Noëmi Willemen.
En daar wringt volgens haar het schoentje. “Door enkel nieuwe plekken te creëren, los je het probleem niet op. Het moeten kwaliteitsvolle en duurzame plaatsen zijn. En daarvoor moet het beroep van kinderbegeleider aantrekkelijker en beter worden”, zegt ze.
Kind en gezien
Noëmi Willemen trekt al enkele jaren aan de alarmbel. Zo is ze lid van de burgerbeweging Crisiskabinet Kinderopvang. Deze groep van bezorgde mensen begon in 2022 de druk op de Vlaamse Regering op te voeren met acties en petities om de crisis in de kinderopvang aan te kaarten. Zo woonde Noëmi Willemen samen met een groep ouders en grootouders van baby’s en peuters voor de actie ‘Kind en gezien’ 27 weken lang de plenaire zitting van het Vlaams Parlement bij.
Ze verzamelde getuigenissen van ouders over het belang van kinderopvang. “Zo was er een gezin met twee kinderen, beiden hadden gestudeerd en ze hadden een goede job. Tegelijk kregen ze een burn-out. Dankzij de kinderopvang hielden zij het vol: de begeleiders kwamen de kindjes thuis ophalen en brachten ze weer terug. ‘Zonder de kinderopvang zouden onze kinderen uit huis geplaatst zijn’, klonk het.”
“De crèches dragen de lasten van vele ouders en bij uitbreiding van ons allemaal. Wanneer de kinderopvangsector in elkaar stort, is dat niet alleen een probleem van de ouders, alle werkgevers zullen dat voelen. Als de crisis in deze sector aanhoudt, zal dat de samenleving duur te staan komen.”
Marshallplan voor kinderopvang
Noëmi Willemen ondersteunt ook de Kinderopvangzaak, een coalitie van twintig organisaties, zoals de Vrouwenraad, Femma en Netwerk tegen Armoede.
“Dat is een platform met vertegenwoordigers van de kinderopvanginitiatieven, mensenrechtenorganisaties en de vakbonden”, zegt ze. “Zij eisen een Marshallplan voor de kinderopvang met structurele veranderingen en investeringen. “
Een van de laatste actiepunten is de nieuwe voorrangsregels in de kinderopvang, die voorrang geven aan ouders die werken. “Dat is dertig jaar inzet voor meer inclusieve kinderopvang in de vuilnisbak. Het maakt het bijna onmogelijk voor een gezin dat minder dan vier vijfde werkt om nog een plaats te vinden voor hun kindje.”
“Bovendien zullen kinderopvanguitbaters nog slechts maximaal 10 procent van hun plaatsen kunnen voorbehouden voor kinderen uit kwetsbare gezinnen. Tot nu toe was een verplichting van 20 procent van kracht.”
“Niet alleen deeltijds werkende ouders zullen de dupe worden van deze nieuwe voorrangsregeling. Vooral kwetsbare gezinnen, zoals alleenstaande ouders of ouders met gezondheidsproblemen, zullen hemel en aarde moeten bewegen voor een opvangplaats.”
Daarom is de Kinderopvangzaak naar het Grondwettelijk Hof getrokken, omdat de nieuwe maatregel volgens hen in strijd is met het gelijkheidsbeginsel. “Kinderopvang is een recht en een basisvoorziening, niet enkel bedoeld voor geprivilegieerde tweeverdieners. Het mag niet aan voorwaarden gekoppeld worden.”
“Wat zou er gebeuren er als we alle basisvoorzieningen zouden koppelen aan werk? Woonzorgcentra of kleuterscholen waar enkel ouders van werkende kinderen terechtkunnen? Wat is het volgende initiatief? Dat kunnen we niet laten gebeuren. Dit is een belangrijk precedent, waar we een halt aan moeten toeroepen!”
Bron: sociaal.net
by admin | jan 4, 2025 | Varia
Een Russische groep met een wereldwijde omzet van zo’n 110 miljoen dollar per jaar. Dat zou het netwerk zijn achter de nepadvertenties met bekende Vlamingen, blijkt uit onderzoek van een ethisch hacker. België doet het daarin niet goed: van het aantal mensen dat wereldwijd in de val trapt, staat ons land op de derde plaats. Opvallend: vooral valse foto’s van Karen Damen en Fatma Taspinar leveren de criminelen veel winst op. “Minstens elke minuut trapt iemand ter wereld in zo’n nepadvertentie.”
Karen Damen, Fatma Taspinar, Laura Tesoro of Michel Wuyts. Het zijn maar enkele voorbeelden van bekende Vlamingen van wie de naam en foto al zijn misbruikt in nepadvertenties.
Die vorm van oplichting heeft al tot schrijnende taferelen geleid. Zo getuigde de 73-jarige Willy uit Meerhout recent nog hoe hij meer dan 300.000 euro kwijtraakte. “Ik ben blij dat we ons huis nog hebben”, vertelde zijn echtgenote daar recent nog over.
Een ethisch hacker legt nu bloot welk netwerk achter de oplichting schuilgaat. Opvallend: België is een van de slechtere leerlingen in de klas.
Hoe werkt de oplichting met nepadvertenties?
Eerst en vooral: de nepadvertenties met bekende Vlamingen (BV) in de hoofdrol lijken erg sterk op bekende krantenartikels of nieuwswebsites. Maar het zijn geen echte artikels. Ze promoten vaak een bepaalde investering, met de belofte op gigantische winsten. Klik je op zo’n advertentie, dan kom je op een website waar sprake is van een “groot geheim”. Als je daar meer over wil weten, kan je je gegevens achterlaten.
Vaak word je al na een paar minuten gebeld. Je wordt aangespoord om een bedrag te investeren in digitale munten. Doorgaans gaat het om zo’n 250 euro. En verder hoef je niets te doen, want “AI zal voor je beleggen”. Eerst denk je dat het verhaal klopt, want op de website zie je het bedrag groeien. Je wordt aangemoedigd om nog meer te investeren. Maar het is een leugen: je krijgt het geld nooit meer terug.
Elke minuut laat iemand gegevens achter
Minstens elke minuut trapt iemand ter wereld in zo’n nepadvertentie, zegt ethisch hacker Wouter van Dongen. In opdracht van een Nederlands televisieprogramma heeft hij de systemen van de oplichters gehackt.
“Ik heb via hun Telegram-kanalen zicht gekregen op hun financiële transacties en hun communicatie”, zegt Van Dongen aan VRT NWS.
En wat blijkt? “Het gaat om een Russische, criminele organisatie die wereldwijd opereert. Zeker zo’n 500.000 mensen hebben al formulieren ingevuld en op zijn minst hun gegevens achtergelaten. En België doet het in hun ranglijsten helaas erg goed.”
Dat tonen de cijfers ook. Volgens Van Dongen heeft de organisatie in iets minder dan een jaar tijd een omzet van zo’n 110 miljoen dollar gehaald. “Zelf investeren ze ongeveer 60 miljoen dollar in advertenties; geld dat wellicht hoofdzakelijk naar Meta – het moederbedrijf van Facebook en Instagram -, of in ieder geval het advertentieplatform, gaat”, aldus Van Dongen.
In België is de omzet in iets minder dan een jaar tijd zo’n 5,4 miljoen dollar. “Als we kijken naar het totale aantal formulieren dat wereldwijd ingevuld wordt, dan zien we België op plaats 12 staan”, zegt Van Dongen.
“Maar als we kijken naar wie vervolgens in de val trapt en daadwerkelijk geld overmaakt, staat België plots op plek 3. Deze scam is dus erg effectief in België.”
“Waardoor dat komt, weet ik niet”, zegt Van Dongen. “Misschien omdat jullie heel bekende personen hebben die overtuigend zijn?”
Van Karen Damen tot Fatma Taspinar
Daar is ook VRT NWS-nieuwsanker Fatma Taspinar bang voor. “Als nieuwsanker verwachten mensen dat wat ik zeg, betrouwbaar en geloofwaardig is. Dat maakt het allemaal nog erger.”
Taspinars foto en naam zijn onlangs misbruikt in allerlei nepadvertenties. Dat zij betrouwbaar overkomt, merkt de ethisch hacker ook in zijn statistieken.
“Fatma Taspinar heeft een zogenoemde hoge ‘return on investment‘. Ze scoort erg hoog wat betreft de winstgevendheid voor deze criminelen. Dat wil zeggen dat ze geloofwaardig is”, klinkt het.
Ze is niet de enige bekende Belg die hoog scoort. Helemaal bovenaan staat zangeres en actrice Karen Damen, van wie inderdaad ook al een hele poos nepadvertenties de ronde doen.
“In de lijst die de oplichters bijhouden, zie ik dat Karen Damen helemaal bovenaan staat met een omzet van ongeveer 1,2 miljoen dollar. Ik zie dat ze 820.000 dollar hebben geïnvesteerd in advertenties en zo. En de winst is ongeveer 345.000 dollar.” Dat is dus het bedrag dat mensen verliezen aan scams waarbij het gezicht van Karen Damen wordt misbruikt.
Scoren nog hoog op de lijst: Sandrine Dans (televisiepresentator RTL, red.), weervrouw Jacotte Brokken, journalist Michel Wuyts, zangeres Laura Tesoro, en politicus Alexander De Croo (Open VLD), onder anderen.
Professionele structuur
De organisatie achter de scams is professioneel, ziet Van Dongen. “Alles wat ik heb gezien, is Russisch. Zowel de communicatie in de Telegram-kanalen als de opmerkingen in de code die ze schreven, en de identiteit van sommige ontwikkelaars: allemaal Russisch.”
Van Dongen heeft naar eigen zeggen ook de identiteit van de hoofdontwikkelaar achterhaald. “Maar ik kan er voorlopig niets over zeggen omdat de politie een onderzoek is gestart. Wat ik wel kan zeggen, is dat we via Instagram een oudere foto van hem hebben teruggevonden waarin hij in militair uniform poseert. Daarbij staat ook geschreven dat hij zijn vaderland dient en dat hij gespecialiseerd is in elektronische oorlogvoering.”
Verder ziet Van Dongen dat er ongeveer 7 ontwikkelaars op de loonlijst staan die zich hiermee zo goed als dagelijks bezighouden.
“Er zijn ook een grote groep content managers en een groep freelancers aan de slag. De eigenaars krijgen soms dividenden uitgekeerd, ter waarde van tot wel 1 miljoen euro.”
Maar hoe zijn Russische criminelen in staat om te weten te komen wie in Vlaanderen bekend is? En om bovendien de advertenties en de websites in het Nederlands te laten verschijnen?
“Het is een vrij complex verhaal”, aldus Van Dongen. “Ze maken zowel gebruik van gehackte accounts als van aangekochte Vietnamese accounts om hun advertenties te plaatsen. Bij Meta dienen de oplichters een echte advertentie in en pas als die is goedgekeurd, veranderen ze die met een speciale techniek. Dat maakt het moeilijker voor Meta om het te detecteren.”
“Voor dat alles beschikken ze over een heel team dat gespecialiseerd is in het maken van content. Ze hebben zelfs designers. Voor de eerste globale opzet en voor het maken van de afbeeldingen gebruiken ze AI. De beelden worden vervolgens in een systeem gezet vanwaar ze 3.000 tot 4.000 van dit soort sites kunnen beheren en aansturen. Erg professioneel allemaal.”
Het systeem blijft werken
Ondanks waarschuwingen ziet Van Dongen dat elke minuut iemand wel ergens ter wereld een formulier invult. “En als het drukker is, tot wel 5 mensen per minuut. Dat geeft aan hoe effectief dit systeem is.”
De verklaring daarvoor? “Mensen hebben moeite met het onderscheiden van echte en valse informatie. Ik denk dat dat de basis is. Dat gaat alleen maar erger worden met de opkomst van AI. Ik vrees dat met name oudere mensen moeite zullen krijgen om het onderscheid te blijven maken.”
Meta reageert
Op vraag van VRT NWS laat Meta weten dat “het tegen ons beleid is om advertenties te laten zien die publieke figuren op een misleidende manier gebruiken om mensen op te lichten en geld afhandig te maken. We schorsen en verwijderen accounts, pagina’s en advertenties die ons beleid schenden.”
“De mensen achter deze advertenties gebruiken verschillende methoden en kanalen om slachtoffers via het internet te bereiken, maar we investeren aanzienlijk om dit probleem aan te pakken”, voegt Meta toe. “Dit omvat het testen van nieuwe toepassingen van gezichtsherkenningstechnologie om sneller kwaadwillende actoren te detecteren en te stoppen die beelden van publieke figuren misbruiken voor misdrijven zoals fraude, oplichting of identiteitsmisbruik.”
“We moedigen gebruikers ook aan om vermoedelijke oplichtingsadvertenties bij ons te melden, zodat we dit kunnen onderzoeken en gepaste maatregelen kunnen nemen.”
Bron: vrt.nws
by admin | jan 4, 2025 | Onderwijs
De roep om meer kennis in de kleuterklas klinkt even krachtig als vaak. Wat nu: kennis én knuffels voor onze kleuters? Klasse zoekt het uit, samen met lerarenopleider Eva Dierickx, onderwijsonderzoeker Katrijn Denies en kleuterleraar Sofie Schyvens.
Het debat over kennisrijk onderwijs neemt steeds vaker de kleuterklas in het vizier. In vurige pleidooien voor meer kennis verwijzen experten geregeld naar ‘5-jarigen die met pretlichtjes in de ogen de namen van dinosaurussen opsommen’. In het Latijn zowaar. Maar hoe kijken kleuteronderzoekers en -leraren naar dat kennisdebat? Kent lerarenopleider Eva Dierickx (AP Antwerpen) die kleuters ook?
“Ja hoor”, knikt Eva. “Die bestaan. Sterker nog: veel kleuterleraren zullen meteen terugdenken aan een kind dat vlotjes een rijtje dinonamen opdreunt. Welk terecht punt dat voorbeeld maakt: kleuters zijn leergierig en kunnen een pak nieuwe kennis aan. Meer nog: de meeste halen plezier uit kennis en leren.”
“Soms weten ze zelfs dat de tyrannosaurus in het juratijdperk leefde. Bij die periode kunnen ze zich amper iets voorstellen, maar ze leggen daarmee wel een bouwsteentje voor later. Toch vraagt het voorbeeld ook voorzichtigheid: een fascinerend thema als uitgestorven dieren leent zich tot hyperfocus. Maar zetten kinderen diezelfde dosis kennishonger zomaar over op bergketens of Romeinse keizers?”
Achteruitkijkspiegel
Hoeveel kennis mogen we verwachten? En welke kennis schotelen we kleuters voor? En hoe blijft die het best hangen? Cruciale vragen. Maar eerst vat krijgen op de timing. Onderzoeker Katrijn Denies (KU Leuven) leidde in 2021 het Vlaamse luik van PIRLS. Dat meet hoe goed 10-jarigen zijn in begrijpend lezen. Het resultaat viel tegen. Is het toeval dat de roep om kennisrijker kleuteronderwijs sindsdien luider klinkt?
Katrijn Denies: “Nee. Als leerlingen zwakker presteren op PIRLS, PISA, TIMSS en andere toetsen dan zoekt iedereen verklaringen. Daarbij kijken we achterom: welke bouwblokken moeten we verstevigen? Zo komt ook de kleuterklas – en zelfs de crèche – in beeld. Dat houdt steek: ons onderwijs bereikt meer 2- tot 5-jarigen dan in andere landen. Dat kan ons een mooi voordeel opleveren.”
“Maar Vlaamse kinderen lijken bij de start in het eerste leerjaar volgens schoolleiders minder basisgeletterd dan leeftijdsgenoten uit vergelijkingslanden. En de kloof tussen leerlingen blijft groot. Geen kleuterleraar die de schouders ophaalt en denkt: het zij zo. Daarvoor vinden ze hun toekomst te belangrijk. Ze weten: ik leg de fundamenten. En kennis speelt daarbij zeker een belangrijke rol.”
Hakken in het zand
Ter voorbereiding op dit interview bevroeg Eva kleuterleraren in haar netwerk. Een groot deel maakt zich zorgen. Mag een kleuter nog kleuter zijn? Mogen we de druk nog even weghouden?
Eva snapt hun bedenkingen: “De kleuterschool is meer dan een voorbereiding op het eerste leerjaar met leren lezen, schrijven en rekenen. Het kleuteronderwijs heeft ook waarde op zichzelf. Het huidige debat legt soms zoveel focus op kennis, leren en instructie dat we zorg, spel, muzische en sociaal-emotionele vaardigheden riskeren te onderwaarderen. Alsof die principes elkaar tegenspreken. Dat klopt niet: ze kunnen elkaar aanvullen en versterken.”
“Kleuters ontwikkelen zich bovendien niet in een mooie rechte lijn maar met stevige tussensprinten. Dat maakt eindtermen opstellen zo’n moeilijke oefening. Hoe leg je een gemeenschappelijke lat met al die individuele verschillen? Kleuters moeten voldoende tijd krijgen om te groeien.”
Katrijn vult aan: “Als sommige kleuterleraren de hakken in het zand zetten, komt dat wellicht omdat ze het doembeeld van Britse kostscholen zien. Met vooral frontaal onderwijs en kleuters die hun leraren aanspreken bij de achternaam, dat gaat 10 bruggen te ver. Onze kleuters hebben leraren nodig die dikke knuffels geven, die huiselijkheid creëren. Geen enkele studie stelt dat kilometers afstand tussen leraar en kind betere leerresultaten oplevert.”
“Maar tegelijkertijd mag je de leerdrang van kleuters niet miskennen. Ze ontploffen van de interesse. Na een dagje school vragen ze thuis: ‘Weet jij dat farao’s in sarcofagen liggen?’ Hoge ambities en kennis meegeven versus kleuters die kleuters mogen zijn: dat is een valse tegenstelling.”
Meer kennis óver de kleuterklas
De discussie over kennisrijkere kleuterklassen roept ook een andere vraag op: weten we genoeg over kleuteronderwijs? Over wat er in de klassen gebeurt, over welke kennis voor kleuters zinvol is, over welke leerprincipes werken?
Een teer punt, stelt Katrijn. “De kleuterklas kreeg lang nauwelijks wetenschappelijke aandacht, maar nu is er een kentering. Geen steen naar de kleuterleraren: hun deur stond open, wij liepen er als Vlaamse onderzoekers te vaak voorbij. Vandaag niet meer. Collega’s verdiepen zich in interactief voorlezen, aanvankelijk rekenen en executieve functies.”
“Bovendien nemen we voor het eerst deel aan het internationale onderzoek IELS om te kijken hoe kleuters groeien in taal, wiskunde, executieve functies en sociaal-emotionele vaardigheden. Die studies zijn nodig. Want als we hoge verwachtingen stellen aan de kleuterklas, moeten we weten wat daar effectief werkt en leraren vragen wat ze nodig hebben om elk kind mee te krijgen.”
Ook ouders miskijken zich geregeld, weet kleuterleraar Sofie Schyvens van De Schatkist in Berchem. “Leren verpakken als spel, daar ligt onze superkracht. Maar de ambitieuze leerdoelen achter onze opdrachten ontgaan de buitenwereld. Daar ligt een taak voor ons: onze doelen vaker verwoorden. Zo counteren we de misvatting dat kleuters zomaar wat spelen tot ze zelf een inzicht oprapen. Spinnen knutselen? Daarmee prikkel ik wiskundebegrip omdat ze rechte lijnen leren trekken. En achter een slakkenkroon zitten vele uren onzichtbare maar doelgerichte schrijfmotoriek.”
Diepgang vraagt vertraging
Een blik op Leerpunt bevestigt Katrijns punt. De kleuter-toolbox telt minder onderzoeken dan zijn grote broer die effectieve leerstrategieën voor basis- en secundair onderwijs bundelt. Maar dat betekent niet dat we niets weten over kleuteronderwijs. Wat zeker werkt: kleuters kennis van de wereld en woordenschat bijbrengen, speels inzetten op voorbereidend rekenen en kwaliteitsvolle interacties. En universele leerprincipes zoals modelling, scaffolding en herhaling: je begeleiding als kleuterleraar is cruciaal.
Dat het aanbod in een aantal kleuterklassen nog wat rijker mag zijn, daarin vinden Eva en Katrijn elkaar. Maar daarvoor moeten kleuterleraren hun aanpak niet radicaal omgooien, stelt Eva. “Leraren koppelen leerdoelen al doordacht aan spel, lezen boeken voor en stelen hoekenwerk in gang waar kinderen verder aan de slag gaan met taal en wiskundige begrippen. De voorbije jaren zie ik daarbij steeds meer leraren kiezen voor diepgang. Niet: elke week een nieuw thema aanraken, maar enkele weken doorgaan. Daardoor slijpen ze diepere kennis en vaardigheden in.”
“Diepgang vraagt vertraging. Dat is niet contradictorisch. Dat we kinderen nog te vaak gesloten en kennisarme vragen toegooien, komt wellicht mee door ons streven naar tempo en efficiëntie. Maar wie inhouden uitdiept, neemt tijd om in gesprek te gaan met kleuters en lokt daarbij steeds complexere antwoorden uit. In de leeskring bijvoorbeeld, maar ook in het spel. Als leraar meespelen lijkt misschien frivool, maar die momenten bieden net rijke kansen om gericht aan kennis en taal te werken.”
De geur van regen
Kleuterleraar Sofie kiest dagelijks voor diepgang in haar klas. “Elke week een andere themadoos openen? Nee, aan die versnippering doe ik niet mee. Wat houdt kinderen bezig? Mijn thema’s starten meestal bij de actualiteit of hun leefwereld. Dat kan echt klein zijn: een aangespoelde walvis, een cocon in onze pannenkoekenplant, een zware storm.”
“Daarna maken we samen een woordspin: wat weten jullie al? Die levert in mijn classe unique – kleuters van 2,5 tot 6 jaar – altijd rijke input. Zo brengt een instappertje met een rijke woordenschat voortdurend veel woorden aan en voegt een vijfjarige uit een Turks bergdorp die nog nooit op school zat via prenten ook zijn deel toe.”
“Subtiel stuur ik hun verwondering nog verder naar intrigerende onderzoeksvragen. Hoe weven spinnen hun web, hoe eten motjes? Daaraan kan ik veel leerdoelen koppelen en weken verwondering mee opwekken met uitstapjes naar gerelateerde thema’s. En ik leg een lijst streefwoorden op: termen die de kinderen zeker moeten kennen. Betuttelende woorden schrap ik: geen ‘fruitje’ maar ‘een stuk fruit.’”
“Maar ik ga nog veel verder. Een voorbeeld: in het thema ‘storm’ onderscheiden we grijstinten en weerbeelden, en stop ik de term ‘petrichor’: de magische geur van verse regen op asfalt. Heerlijk vinden ze dat: een woord kennen waarop de helft van de volwassenen struikelt. Terwijl het voor de kleuters niet anders aanvoelt dan een woord als ‘boekentas’ aanleren. En omdat het vaak regent tijdens de middagpauze liggen er kansen genoeg om de term te herhalen.”
Starten voor eigen deur
Nieuwe vraag: beperken veel kleuterleraren zich tot thema’s als ‘herfst’, ‘carnaval’ en ‘de zee?’ Pleitbezorgers voor rijkere kennis voor kleuters kijken met grote ogen naar onze buurlanden die een stapje verder staan in kennisrijke curricula. Waarom lukt het in Nederland of Groot-Brittannië wel om kleuters mee te nemen in thema’s als ‘DNA’’, mythologie’ en ‘klimaat’, zonder moeilijke woorden te schuwen?
Eva trapt zacht op de rem: “Ook hier waagt een groeiende groep kleuterleraren zich buiten platgetreden paden of vult ze klassieke thema’s uitdagender in. Dat zie ik op klasbezoeken en stimuleren we ook in onze opleiding. Tegelijkertijd mogen we ons niet vergalopperen aan te exotische of abstracte inhouden. Je mag als leraar geen stappen overslaan.”
“Ik grijp graag naar de concepten spiegels en vensters. Kleuters hebben die allebei nodig. Door inhouden aan te bieden die vertrekken uit de eigen achtergrond, cultuur en emoties van kinderen, ‘spiegels’, versterk je niet alleen hun zelfbeeld. Je helpt ze daarmee ook om relevante en nabije kennis te verankeren. Mooie leerdoelen voor de jongste kleuters. Tegelijk trek je met nieuwe kennis, ervaringen en vaardigheden hun ‘vensters’ open en verbreed je hun leefwereld.”
Commerciële ruimtereizen
Een voorbeeld van klein beginnen en groot eindigen? Eva: “Lanceer het thema ‘huizen’ vanuit hun eigen straat, dorp of stad. Wat zien we? Appartementen en villa’s, steenwegen en steegjes? In de tweede en derde kleuterklas kan je het thema herhalen – een ijzersterk leerprincipe – maar zoom je uit. Hoe wonen mensen elders in de wereld, of vroeger?”
“Ontwerp een thema zeker eens met je collega’s. Zo kan je samen een logische lijn uitbouwen. Misschien eindigt het thema ‘huizen’ in de ruimte? Waarbij 5-jarigen de volgorde, grootte en kleuren van de planeten leren. Waarbij je het begrip zwaartekracht ontleedt en samen nadenkt over commerciële ruimtereizen.”
Ook Katrijn ziet een gouden kenniskans in die brede aanpak. “Als je uitwaaiert – van het thema ‘vlinders’ naar andere bestuivers en de opwarming van de aarde -, komen er bovendien meer kansen om ouders te betrekken. Ook zij spelen een belangrijke rol in dit kennisverhaal. Thuis én in de klas. Misschien leert een fervent tuinier de kleuters hoe je afval composteert of komt een aardrijkskundeleraar na een buitenlandse aardbeving uitleggen hoe aardplaten werken. En stelt die de kleuters gerust: onder ons land lopen geen breuklijnen.”
Goed voor elk kind
Sofie geeft les in Antwerpen. Niet alle kinderen krijgen er thuis dezelfde leerkansen. Hoe breed hun wereld is, verschilt sterk. “Voor wie in een kwetsbaar gezin opgroeit, telt de kleuterschool dubbel. Als leraar voel ik me 200% verantwoordelijk voor mijn leerlingen. Hier in de klas leggen we de basis. Als je dan niet verder gaat dan wat leerlingen zelf aandragen, vergroot je ongewild de ongelijkheid.”
Hoe je dat praktisch doet? Eva grijpt terug naar het thema ‘huizen’: “Slechts een handvol kleuters trekt in de zomer naar de Loire. De rest zit thuis. Bezoek daarom eerst met de hele klas een kasteel in de buurt. Alle kleuters krijgen een rijke impressie, nemen deel aan een verbindende activiteit en planten hetzelfde beeld van een ophaalbrug in hun hoofd. Zo stimuleer je achteraf sterkere interacties in het hoekenwerk.”
“Bij de kleuters met wat achterstand veranker je de woorden nog eens via een prentenboek of vertelplaat. Je bekijkt wat blijven hangen is en welke achtergrondkennis je moet herhalen. Dat kan ook door samen met die kleuters een kasteel te bouwen of je samen te verkleden.”
“Inzetten op kennis bij kleuters is niet elitair, maar supersociaal”, concludeert Katrijn. “Sla doelen nooit over met argumenten als ‘die kleuter is nog te speels’ of ‘dat kind mist taal’. Loopt een kind vast op een complexe of open vraag? Zet stapjes terug tot de trede waar het wel opspringt en herhaal. Dan stapelt een kleuter langzaam maar zeker kennis en ervaringen op. Zo neem je die mee, vul je zijn rugzak zonder je verwachtingen te laten zakken. En lanceer je dat kind voor een heel leven.”
Bron: Klasse.be
