by admin | nov 4, 2025 | Economie
‘Door alleen in te zetten op werk op de arbeidsmarkt en het belang van vrijwilligerswerk en mantelzorg te miskennen, vernietigt de regering het maatschappelijk weefsel en produceert ze eenzaamheid en onwelzijn’, schrijft Mieke Vogels, voorzitter van GroenPlus.
Sinds enkele weken is mijn supermarkt 7 op 7 open. Aan de kassa zijn de vaste personeelsleden vervangen door jobstudenten en gepensioneerden die een centje willen/moeten bijverdienen.
Vandaag meldt Nestor, een uitzendkantoor voor senioren, dat liefst 80.000 gepensioneerden op een wachtlijst staan op zoek naar een deeltijdse job of flexiwerk.
Moeten we hier gelukkig van worden?
Paul Verschueren van Federgon (de federatie van hr-dienstverleners) wordt er alvast blij van. ‘In een tijd waarin de arbeidsmarkt blijft kampen met een aanzienlijke krapte, en waarin de federale regering voor een moeilijke budgettaire opdracht staat, is het vanzelfsprekend dat we drempels wegnemen voor al wie nog wil bijdragen en zich wil blijven inzetten in onze maatschappij.’
Minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) is minder gelukkig.
Budgetair brengt het geen soelaas, wel in tegendeel. Als het aantal flexi-jobs in hetzelfde tempo blijft aangroeien, zal de sociale zekerheid in 2029 479 miljoen euro mislopen. De regering wil het gebruik van flexi-jobs nog verruimen, wat het tekort verder zal doen oplopen. ‘Het systeem van flexi-jobs holt onze sociale zekerheid uit’, aldus de minister.
Dit is veruit het meest verderfelijke argument. Alleen wie actief is op de arbeidsmarkt draagt bij. Steeds meer jongeren en gepensioneerden doen flexi-jobs. Jongeren hebben geen tijd meer om leider te worden in de jeugdbeweging, ouderen schrappen hun engagement om les te geven aan anderstalige nieuwkomers.
‘Trek uw plan’
Door alleen in te zetten op werk op de arbeidsmarkt en het belang van vrijwilligerswerk en mantelzorg te miskennen, vernietigt de regering het maatschappelijk weefsel en produceert ze eenzaamheid en onwelzijn.
De eerste slachtoffers van dit beleid zijn de groter wordende groep senioren.
Terwijl de federale regering valide ouderen aanzet om een flexi-job te doen, bespaart de Vlaamse minister van Welzijn, Caroline Gennez (Vooruit) op de ouderenzorg. Wie zorg nodig heeft moet een beroep doen op familie en omgeving (vermaatschappelijking van zorg). Maar die familie en omgeving is steeds minder beschikbaar en wie ervoor kiest om zorg te verlenen wordt extra gestraft. Zorgverlof wordt afgebouwd en periodes van zorg tellen niet mee voor de pensioenopbouw.
Vermaatschappelijking van zorg wordt synoniem voor ‘Trek uw plan!’
Steeds meer ouderen zijn angstig en vragen zich af wie er nog voor hen zal zorgen.
We stevenen af op een ruwe en kille samenleving waar eenzaamheid en onwelzijn regeren. Cijfers (2024) van het Planbureau leren ons dat de welvaart, het bruto binnenlands product per hoofd, sinds 2005 met 15 procent toenam terwijl het welzijn, de levenskwaliteit verder wegzakt.
Bron: Knack.be
by admin | nov 4, 2025 | Economie
De Nederlandstalige en Franstalige boekensector waarschuwt de politici die op dit moment onderhandelen over de begroting voor de gevolgen van een btw-verhoging op boeken. ‘In een kenniseconomie zoals de onze is lezen geen luxeproduct, maar een voorwaarde voor vooruitgang’, schrijft Niels Famaey van Groep Algemene Uitgevers.
De federale en regionale regeringen staan voor een gigantische uitdaging: de begroting op orde brengen, en tegelijk een beleid voeren dat inzet op kennis, innovatie, werkgelegenheid en koopkracht. Maar precies die ambities dreigen te worden ondergraven door de mantra ‘iedereen moet inspanningen leveren’ en die enkel te zien als besparingen en extra belastingen. Moeten we niet weten waartoe al die inspanningen zullen leiden?
Geen enkele wind is gunstig als je niet weet naar welke haven je zeilt. Je kan maar zo’n succesvolle samenleving opbouwen als de mensen die erin leven. Daartoe dient kennis, en kennisoverdracht. Onder andere via boeken. Literaire, non-fictie, educatieve, wetenschappelijke, verhalende, over verleden en toekomst. Over kritisch denken.
In een kenniseconomie zoals de onze is lezen geen luxeproduct, maar een voorwaarde voor vooruitgang. In de hele discussie over het al dan niet verhogen van de btw, is het belasten van boeken (en gezonde voeding) de verkeerde hefboom voor wie de samenleving gezonder, sterker en slimmer wil maken. Wie vandaag het gat in de begroting wil vullen met een belasting op kennisproducten en boeken (in al zijn vormen van papier tot e- en luisterboeken), vergroot morgen de kloof in de samenleving – en ziet de economische én maatschappelijke kost over het hoofd.
Op basis van de huidige verkoopcijfers zou een btw-verhoging naar 9% op algemene én educatieve boeken jaarlijks maximaal 21 miljoen euro extra opleveren, maar ook leiden tot 9% minder boekenverkoop (bron: Goudriaan Economics), omgerekend zo’n 2,2 miljoen minder verkochte boeken en bijkomend jobverlies van enkele honderden jobs in België.
De boekensector is een fragiel ecosysteem van uitgeverijen, boekhandels, auteurs, bibliotheken, vertalers en vormgevers dat al zwaar onder druk staat door flinterdunne marges, stijgende productie- en loonkosten en buitenlandse concurrentie in een klein taalgebied. Wil je daar echt verder in snijden en de markt verschralen?
De maatschappelijke kost ligt nog vele malen hoger: een verminderde leesvaardigheid, toenemende ongelijkheid en armoede, een groter wantrouwen in politiek en samenleving, stijgende criminaliteit. Eerder publiceerde PwC al dat laaggeletterdheid de maatschappij exponentieel veel kost. Als we deze Nederlandse studie extrapoleren naar Vlaanderen betekent dat een jaarlijkse en structurele kost van zo’n 425 miljoen euro (lagere belastinginkomsten, hogere uitkeringen, zorg…). De indirecte en immateriële kosten rekent PwC dan nog niet door.
Een verhoging van de btw leidt tot minder toegang tot kennis voor laaggeschoolden. Uit het onderzoek ‘Wie is de koper?’ (2023 NL) van onderzoeksbureau GfK blijkt dat 57% van de boekkopers laag- tot middenopgeleid is en 25% tot de lagere sociale klasse behoort. Juist deze mensen worden het zwaarst getroffen door de verhoging. Rechtstreeks maar ook via de scholen (die geen btw recupereren) en bibliotheken die nog maar eens geconfronteerd worden met hogere kosten.
Een verhoging zorgt bovendien voor een lagere impact van leesbevorderingsprogramma’s zoals Boekstart en de Jeugdboekenmaand. Leesprogramma’s die nota bene door de (regionale) overheid worden gesteund met flankerende maatregelen terwijl het federale niveau deze inspanningen dreigt teniet te doen.
De Vlaamse leesvaardigheidsscores tonen nu al een negatieve trend. 24% van de scholieren (PISA 2022) haalt het basisniveau lezen niet. Bij volwassenen (PIAAC/PRSL 2021) is bijna 18% functioneel laaggeletterd. Laaggeletterdheid is in Vlaanderen een structureel probleem en je kan er gif op innemen dat we bij de volgende PISA-cijfers (2026) nog wat verder wegzakken in het moeras.
Het is tegenstrijdig beleid dat lezen duurder maakt, en daarmee zijn eigen doelstellingen van kennisspreiding, werkgelegenheid en koopkracht ondermijnt. Het is een maatregel die financieel beperkt bijdraagt maar exponentieel net veel kost aan de sector en vooral aan de samenleving.
“Iedereen moet inspanningen leveren” klinkt dus fair en zelfs solidair maar is dat niet. Het is vooral een slogan die ons niet noopt om verder te denken dan onze neus lang is. Het is de makkelijkste oplossing, maar de minst effectieve. Na een succesvol Boektopia toont de boekensector hoe ze inspanningen wil leveren. Door beleving, door een waaier aan titels aan te bieden aan jong en oud, door onverminderd dag in dag uit hard te werken met een hart voor boeken. De btw daarop verhogen? C’est une fausse bonne idée.
België zou tot slot met een tarief van 9 procent tot de hoogste categorie in Europa behoren. Binnen de EU ligt het gemiddelde btw-tarief op boeken onder de 6%. Landen als Ierland, Tsjechië, het Verenigd Koninkrijk, Letland, Noorwegen, en Denemarken hebben hun btw op boeken gewoon afgeschaft, omdat ze snel merkten dat de maatregel economisch én cultureel averechts werkte. Wie kennis en lezen belast, belast de toekomst.
Uitgevers, boekhandels en auteurs – Nederlands- én Franstalig – vragen geen uitzonderingsbehandeling, maar consequentie in beleid. Het behoud of verlagen van de huidige btw op boeken is geen gunstmaatregel, maar een investering in de geletterdheid, de competitiviteit en de democratische weerbaarheid van ons land.
Bron: Knack
by admin | nov 4, 2025 | Varia
‘Het wordt tijd dat de partijvoorzitters, toppolitici en hun partijen luisteren naar de noodkreten uit de praktijk van de justitiepaleizen’, schrijft Geert Hoste aan de vooravond van het 75-jarig jubileum van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).
Kunnen de partijvoorzitters en toppolitici in België nog over iets anders spreken dan over centen? Met andere woorden: is er nog een vertegenwoordiger van het volk die een doel heeft? Een minister die weet waar het met de inwoners van dit land naartoe moet? En met een doel bedoel ik iets anders dan schulden afbetalen en broeksriemen aanhalen. Is er bij de politieke partijen nog belangstelling voor dingetjes zoals de democratie, de rechtstaat en de mensenrechten? Of zie ik het goed, en zijn partijstatuten inmiddels verworden tot voetnoten, cijfertjes na de komma.
Het ongenoegen gist in de onderbuik van justitie. Rechters en magistraten trekken aan de alarmbel. Politici spreken in algemeenheden over Vlamingen, Walen, langdurig zieken, werklozen, asielzoekers, gedetineerden, slachtoffers van dit of van dat. Ze ‘zijn er mee bezig’ is de dooddoener. Maar rechters zien die individuele man/vrouw/X voor zich staan. Als een echt mens van vlees en bloed, met een probleem, een slachtoffer en dader, een oplichter en gedupeerde. Een individu, een persoon, tegenover overheid, instelling of nutsbedrijf. Een mens op zoek naar een oplossing, naar rechtvaardigheid.
Dan is er een officieel luisterend oor nodig. Geen chatbot, keuzemenu of verkiezingsbelofte.
De rechters en raadsheren, rechtbanken en hoven hebben een levensbelangrijke rol in onze maatschappij. Niet alleen om twisten tussen buren op te lossen maar ook om op tafel te kloppen als de overheid, de uitvoerende macht, een loopje neemt met de grenzen van haar bevoegheid.
Steeds meer politici doen alsof ze boven de wet staan. Of nog erger: alsof zijzelf de wet zijn. Toegegeven, het heeft soms amusementswaarde als dat een rare koning in een ver land is. Vaker levert het slapeloze nachten op, als presidenten zichzelf hun god wanen.
Ook Belgische ministers leggen wetten, arresten en vonnissen, veroordelingen naast zich neer. Minister Anneleen Van Bossuyt lacht 10.000 vonnissen weg. ‘Ze wil geen geld verspillen aan boetes, ze wil het besteden aan iets anders’. Leg dát maar eens uit aan iemand die in schuldbemiddeling zit.
De uitvoering van een arrest van het Hof van Cassatie verontwaardigt haar. ‘We botsen op een rechterlijke muur’ zei ze. Dat is ook de taak van de rechterlijke macht: de uitvoerende macht bij de les en aan de wet houden. Machthebbers staan niet boven de wet. En ook niet boven mensenrechten, burgerrechten, verkeersreglementen, spelregels, noem maar op.
Naar het schijnt zoeven drones boven de Ardennen. Er moeten daarom onmiddellijk meer en andere en extra wapens gekocht worden. Het leger ziet ze vliegen. Niemand weet iets concreet over die drones. Officieel zijn het ongeïdentificeerde vliegende objecten, UFO’s. Een soldaat zag ze ’s nachts. Er zijn voor minder militairen bij de legerarts geroepen en een paar maanden naar huis gestuurd. Wat we ondertussen wel 100% zeker weten, is dat er mensen met hun kinderen op straat leven, de gevangenissen overbevolkt zijn, burgers slachtoffer zijn van cybercriminelen, dat uitkeringen worden verminderd of geschrapt. En dat ondertussen rechters en cipiers worden bedreigd.
Populisten strooien graag met verwarring tussen wet en woke, waarheid en waan. Wie het luidst roept, krijgt de aandacht. Maar het is de bedoeling van de wet en de mensenrechten dat álle mensen beschermd worden.
Het wordt tijd dat de partijvoorzitters, toppolitici en hun partijen luisteren naar de noodkreten uit de praktijk van de justitiepaleizen. Dat het parlement en de regering structurele acties uitwerken, met garanties voor onafhankelijke rechtspraak, effectieve uitvoering van rechterlijke beslissingen en bescherming van mensenrechten.
Dat is het doel. Geld is het middel. En niet omgekeerd.
Geert Hoste
Bron: Knack
by admin | nov 4, 2025 | Boeken
Een boek over de dialectiek tussen de ‘kritische journalist’ en ‘de krachtdadige politicus’, de architectuur van het populisme, het boetseren van de stem van het volk en de heropstanding van het Vlaams Belang.
2024 – paperback / e-book, 230p.
In Vlaanderen noemt geen enkele politicus zich een antidemocraat. Democratie is hegemonisch. Maar wat is zij vandaag, de democratie? ‘We beleven de herschepping ervan in een proces van al drie decennia’, zo schrijft Ico Maly. En met ‘herscheppen’ bedoelt hij: er iets helemaal anders van maken. Het is een proces weg van de ideologie die haar wieg heeft in de verlichting en die verbonden is met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens maar ook met een stevig middenveld. Lang liep dat proces traag. De interactie tussen het hybride medialandschap, de politiek en ‘het volk’ zette er een turbo op. Net als in de rest van Europa en in de VS werd het neoliberalisme ook bij ons de vroedvrouw van een nieuw radicaalrechts nationalisme. Een boek over de dialectiek tussen de ‘kritische journalist’ en ‘de krachtdadige politicus’, de architectuur van het populisme, het boetseren van de stem van het volk en de heropstanding van het Vlaams Belang. Met hoofdrollen voor onder andere Bart De Wever, Tom Van Grieken en Marc Elchardus.
Ico Maly is docent Digital Media & Politics aan Tilburg University en hoofdredacteur van Diggit Magazine. Bij EPO publiceerde hij onder andere N-VA (2012), Nieuw Rechts (2018), De hedendaagse antiverlichting (2018) en Vooruit! (2021).
Bestellen: https://epo.be/shop/de-herschepping-van-de-democratie/
by admin | nov 4, 2025 | Boeken
De essentiële Chomsky bundelt vier van de meest essentiële werken van Noam Chomsky. Samen vormen ze een briljante maar eenvoudige inleiding op zijn politieke denken.
2025 – paperback / e-book, 340p.
“In deze turbulente tijd blijft Chomsky een heldere gids die ons waarschuwt voor extreme wreedheid en domheid die de wereld domineren. Als geen ander blijft deze dwarsligger van 95 tegen de schenen stampen van de macht, altijd nauwgezet, maar nooit wanhopig.” Woorden van Björn Soenens. De voormalige Amerikacorrespondent voor de VRT interviewde Chomsky in 2022.
Dit boek bundelt vier van Chomsky zijn meest essentiële werken.
Het ware gelaat van Uncle Sam ontrafelt de buitenlandpolitiek van de Verenigde Staten vanaf de Tweede Wereldoorlog tot aan de eeuwwisseling.
De welvarende elite en de rusteloze massa gaat over de wereldeconomie, economische mirakels in de derde wereld en de wortels van racisme.
Geheimen, leugens en democratie is een analyse van de binnenlandse situatie in de VS, van de wereldwijde ongelijkheid en van maatschappelijke tendensen.
Het algemeen belang gaat over vrijheid en gelijkheid, de media en de mythe van de schuldenlast van de derde wereld.
Samen vormen de vier een briljante maar eenvoudige inleiding op zijn politieke denken.
Noam Chomsky was hoogleraar linguïstiek aan het Massachusetts Institute of Technology, Boston. EPO vertaalde verschillende boeken van zijn hand.
Bestellen: https://epo.be/shop/de-essentiele-chomsky-2/
