by admin | sep 6, 2025 | Onderwijs
Bijna 64.000 leerlingen in 277 Vlaamse scholen krijgen dit schooljaar gezonde voeding op school. Dat is het resultaat van een oproep waar 13 steden en gemeenten op intekenden. De scholen en gemeenten kunnen daarvoor rekenen op 6,2 miljoen euro steun van Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit). In oktober volgt een tweede oproep.
De gezonde maaltijden op school waren een strijdpunt waarmee Vooruit eerst naar de verkiezingen en nadien naar de regeringsonderhandelingen trokken. “Elk kind met honger is er één te veel. En wie honger heeft, kan zich niet concentreren in de les. Wie ongezond eet evenmin. Gezonde voeding op school zorgt voor een betere gezondheid, betere leerprestaties, beter onderwijs en meer gelijke kansen voor alle kinderen. En bovendien ontlast het ouders”, aldus minister Gennez.
De zomer konden steden en gemeenten intekenen voor een subsidie voor gezonde voeding op school. Voor elke 100 euro die Vlaanderen investeert, staat 75 euro van de lokale besturen. In de eerste fase zijn het vooral grotere (centrum)steden die deelnemen. 7 centrumsteden stappen mee in het verhaal en 3 andere gaven aan dat in de toekomst te zullen doen. “
Het is normaal dat kleinere steden en gemeenten nog wat koudwatervrees hebben”, gelooft minister Gennez. “Maar een aantal pioniers tonen de weg. En vooral de positieve impact op de kinderen is belangrijk. De volgende oproepronde is dit najaar al gepland. We weten dat veel scholen, steden en gemeenten willen intekenen op dit aanbod. Ook hen gaan we ondersteunen om gezonde voeding op school voor zoveel mogelijk Vlaamse kinderen mogelijk te maken.”
Bron: vrt.nws
by admin | sep 6, 2025 | Onderwijs
In het stedelijk en gemeentelijk onderwijs is nog 1 schooldirecteur op de 3 op zoek naar leerkrachten voor de start van het nieuwe schooljaar. Dat blijkt uit een bevraging van de OVSG, de koepel van het stedelijk en gemeentelijk onderwijs. Vorig jaar was op dit moment nog de helft op zoek naar leerkrachten. Tegelijk maakt de OVSG zich zorgen, omdat het vaak de zorgleerkrachten zijn die bijspringen zodra er een tekort is.
Net voor het begin van het nieuwe schooljaar heeft de Onderwijsvereniging van Steden en Gemeenten (OVSG) een bevraging gedaan bij 384 directies van lokale scholen. Daaruit blijkt dat de afgelopen week 1 op de 3 directies nog steeds op zoek was naar een of meerdere leerkrachten. Vorig jaar was dat rond deze periode nog 1 op 2.
Een kleine meerderheid van de directies gaf aan dat het lerarentekort in hun school onbestaande (25 procent) of kleiner is dan een jaar geleden (30 procent).
28 procent gaf aan dat het tekort even groot was als een jaar geleden en 17 procent gaf aan dat het lerarentekort in hun school op dit moment groter is dan een jaar geleden.
Recent bleek nog uit een studie (pdf) dat er in het Nederlandstalige onderwijs meer dan 3.700 voltijdse leerkrachten te kort zijn, waarvan bijna alleen al 2.800 voor vervangingsopdrachten.
Grosso modo geven de directies van de stedelijke en gemeentelijke scholen dus aan dat het lerarentekort in de stedelijke en gemeentelijke scholen minder nijpend is dan vorig jaar.
“Het is te vroeg om van een kentering te spreken, maar het is alvast positief dat veel directies ervaren dat het probleem kleiner wordt”, zegt Walentina Cools, algemeen directeur van OVSG. “We hopen dat deze trend zich doorzet en dat het lerarenberoep aantrekkelijker wordt.”
De bevraging liep van maandag 18 augustus tot en met dinsdag 26 augustus en werd ingevuld door 384 directies uit het stedelijk en gemeentelijk onderwijs. De overgrote meerderheid is directie van een basisschool (343).
Andere respondenten behoren tot het secundair onderwijs (22), buitengewoon secundair onderwijs (8) en buitengewoon basisonderwijs (15). In totaal telt de OVSG 783 onderwijsinstellingen in Vlaanderen en Brussel
Onder de waterlijn ziet de OVSG tegelijk 2 problemen. Ten eerste komen door het lerarentekort veel zogenoemde zij-instromers zonder het juiste diploma voor de klas te staan, mensen die van buitenaf naar het onderwijs komen. Veel van die zij-instromers haken op termijn weer af, vaak omdat de combinatie van werken en studeren voor het lerarendiploma hen moeilijk valt.
Ten tweede zijn het vaak de zorgleerkrachten die invallen om zieke collega’s te vervangen. Daardoor kunnen de zorgjuffen of -meesters niet worden ingezet om leerlingen met zorgnoden te ondersteunen, zo signaleert de OVSG.
“De oplossingen die scholen nu gebruiken zijn losse maatregelen”, zegt Walentina Cools hierover. “Wij pleiten voor een structurele aanpak op korte én lange termijn. Alleen met gemotiveerde, gediplomeerde en geëngageerde leraren kunnen we kwaliteitsvol onderwijs aanbieden.”
Bron: vrt.nws
by admin | sep 6, 2025 | Onderwijs
Vanaf maandag moet de jeugd opnieuw vroeg uit de veren om naar school te gaan. Na een hele zomervakantie uitslapen, kan dat zeker bij tieners wel pijn doen. En dat is niet omdat ze lui zijn. “Veel jongeren slapen veel te weinig, omdat hun biologische klok hen ’s avonds later moe maakt”, zegt expert dr. Anneke Vandendriessche (UGent). De schooldag later laten starten, zou het slaaptekort bij tieners kunnen verminderen.
Vanaf maandag gaat in veel scholen tussen 8 en 8.30 uur opnieuw de bel. Veel te vroeg als je het aan de gemiddelde tiener zou vragen, en wetenschappelijk onderzoek geeft hen gelijk. “Ze kunnen er niet aan doen”, zegt gezondheidswetenschapper dr. Anneke Vandendriessche (UGent) in de podcast ‘Universiteit van Vlaanderen’. “Tijdens de puberteit komen de hormonen die je moe maken ’s avonds moeilijker vrij.”
“Het zit dus in de natuur van jongeren dat ze pas later moe worden en daardoor later gaan slapen. Na de puberteit stabiliseert dat weer, maar dat kan een tijdje duren”, legt ze verder uit.
Tieners hebben 8 à 10 uur slaap nodig. “We voeren elke 4 jaar een meting uit bij zowat 20.000 jongeren en 70 procent haalt die minimumnorm van 8 uur slaap niet”, zegt Vandendriessche. “En eigenlijk zijn experts het erover eens dat die minimumnorm voor jongeren beter op 9,2 uur zou liggen.”
Tegelijk is er meer dan alleen het biologische aspect dat hun slaaptekort veroorzaakt. “Ze kunnen er niet aan doen dat ze later moe worden, maar er is ook zoiets als de verantwoordelijkheid van de jongere”, zegt ze.
Denk bijvoorbeeld aan de schermtijd net voor het slapengaan. Urenlang op smartphone zitten, geeft veel prikkels en stelt ze ook bloot aan blauw licht. “Blauw licht geeft aan je hersenen het signaal dat het ochtend is. Het zorgt ervoor dat het slaaphormoon – dat bij pubers al later vrijkomt – nog later wordt aangemaakt. Met een groot slaaptekort tot gevolg.”
Niet zo onschuldig
En dat slaaptekort kan wel degelijk gevolgen hebben. “Op korte termijn krijg je te maken met hoofdpijn, maagpijn en word je sneller ziek omdat je immuunsysteem onder het slaaptekort lijdt. Op lange termijn leidt het tot gewichtstoename of hart- en vaatziekten. Mensen die weinig slapen, eten meer en ongezonder, en ze bewegen ook minder.”
Maar ook mentaal kan een slaaptekort wegen, zegt Vandendriessche. “Jongeren die minder slapen zijn ook slechter gezind en ervaren meer negatieve gevoelens. Ze zonderen zich ook meer af en zijn eenzamer. Op lange termijn zien we een verband met depressie. En we merken ook dat jongeren die te weinig slapen slechtere schoolprestaties neerzetten. Ze kunnen zich minder goed concentreren, en daarbij is slaap cruciaal voor je geheugen.”
School later laten beginnen?
Wat als leerlingen pas om 9 uur in de wiskundeles zouden zitten? Vandendriessche is alvast voorstander. “Het zou een oplossing kunnen zijn voor het grote slaaptekort bij jongeren”, zegt ze.
“Er zijn al scholen die het geprobeerd hebben“, zegt Vandendriessche. En niet alleen voor de leerlingen kan het voordelen opleveren. “Leerkrachten met jonge kinderen reageren vaak positief, omdat hun ochtend zo rustiger verloopt. Sommige scholen kiezen ook om de eerste graad vroeger te laten beginnen dan de hogere jaren. Het is dan rustiger op school ’s ochtends.”
“Maar het is een moeilijk verhaal”, geeft ze toe. “Eigenlijk zou de hele samenleving zich dan moeten aanpassen: hobby’s en het openbaar vervoer zijn afgestemd op de schooluren. Het is een kwestie van mentaliteitsswitch. Het onderwijs is ingewikkeld georganiseerd en je moet over die drempel van verandering geraken.”
Scholen mogen zelf kiezen
Bij de 2 grootste scholenkoepels in ons land, Katholiek Onderwijs Vlaanderen en GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap, zijn er alvast geen plannen om het startuur van scholen te herevalueren. Zij zeggen dat scholen zelf mogen kiezen wanneer ze starten en eindigen. De enige regels daarrond zijn dat ze na 8 uur starten, en stoppen tussen 15 en 17 uur.
Volgens Katholiek Onderwijs Vlaanderen zijn er soms ook goede redenen om vroeg te starten. “Er zijn bijvoorbeeld nijverheidsscholen die hun lessen vroeg laten starten, omdat dat nu eenmaal ook zo is in het werkveld”, klinkt het daar.
by admin | sep 5, 2025 | Onderwijs
Door de hervorming van het volwassenenonderwijs van minister Zuhal Demir (N-VA) zullen sommige cursussen niet worden opgestart en verliezen leerkrachten met een tijdelijke aanstelling hun opdracht. Dat blijkt uit eerste gegevens van directies van Centra voor Volwassenenonderwijs (CVO). De inschrijvingen voor het volwassenenonderwijs lopen nog en sommige CVO’s organiseren dit weekend nog info- en inschrijvingsdagen om extra cursisten aan te trekken.
Uit eerste tendensen blijkt wel dat de hervorming van minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) zich laat voelen in de inschrijvingen in het volwassenenonderwijs. Vooral het aantal inschrijvingen in taalopleidingen daalt sterk. Dat laten het Gemeenschapsonderwijs GO! en de Onderwijsvereniging van Steden en Gemeenten (OVSG) weten. “Het gaat dan voornamelijk om Europese hoofdtalen zoals Frans en Engels”, meldt de woordvoerder van het GO!.
Ook in opleidingen als mode, koken of fotografie daalt het aantal cursisten sterk. “Daar noteren we dalingen tot meer dan 50 procent. Heel wat cursussen worden daardoor gewoon niet opgestart”, klinkt het. Dat heeft dan ook een impact op het personeel. “Collega’s met een tijdelijke aanstelling verliezen hun opdracht. Dat kan gaan over veertien voltijdsen in één CVO.
Verder merken de CVO’s dat heel wat cursisten zich uitschrijven en dat ook de vraag naar gespreide betaling toeneemt.
Ook stijgingen
De inschrijvingen voor opleidingen van algemene aanvullende vorming (tweedekansonderwijs), Nederlands als tweede taal (NT2) en geletterdheidsmodules stijgen dan weer wel, meldt het GO!. OVSG merkt dan weer op dat naast NT2 ook technische opleidingen het beter doen.
“OVSG blijft betreuren dat deze vorm van levenslang leren ontmoedigd wordt. Bepaalde doelgroepen, die het niet kunnen betalen, zullen uit de boot vallen”, reageert algemeen directeur Walentina Cools. “Bedrijven hebben nochtans nood aan meertalige werknemers. In een open en exportgerichte economie zijn taalopleidingen broodnodig.”
De hervorming die minister Demir voor de zomer aankondigde, moet de Vlaamse schatkist in totaal 33 miljoen euro opleveren. De cursussen die de Vlaamse overheid omschrijft als “hobby-opleidingen” worden daarbij bijna 3 keer duurder. Het gaat om opleidingen als fotografie, mode of koken, maar ook om talen. Die stijgen van 1,5 tot 4 euro per lesuur. Tegelijkertijd worden opleidingen voor een knelpuntberoep, zoals kinderbegeleider of zorgkundige, goedkoper.
Bron: vrt.nws
by admin | sep 5, 2025 | Onderwijs
Vanaf dit schooljaar geldt er in Vlaanderen een smartphoneverbod in de klas. Ouders van spijbelaars riskeren sneller hun schooltoeslag kwijt te raken. En duizenden leerlingen krijgen extra lessen Nederlands om hun taalachterstand weg te werken: zo ziet het nieuwe schooljaar eruit.
Smartphoneverbod gaat van kracht
Vanaf dit schooljaar geldt er in Vlaanderen een absoluut smartphoneverbod in het basisonderwijs en in de 1e en 2e graad van het middelbaar onderwijs. In de 3e graad secundair geldt het verbod enkel tijdens de lesuren en kunnen scholen kiezen of ze de smartphone toelaten buiten de lesuren.
Het verbod is er niet alleen voor smartphones, maar ook voor andere slimme apparaten zoals smartwatches.
Voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften kan een uitzonderingsregel gelden, net als voor leerlingen die om medische redenen een slim apparaat gebruiken. Denk aan kinderen met diabetes die hun suikerwaarden moeten controleren.
Ook in het Franstalig onderwijs geldt vanaf dit schooljaar een verbod op het recreatief gebruik van gsm’s en andere apparaten die met het internet verbonden zijn.
Regelgeving rond spijbelen is verstrengd
Vanaf dit schooljaar worden de regels rond spijbelen strenger. Zo zullen ouders van leerlingen die 30 halve dagen of meer afwezig zijn zonder geldige reden, na een schooljaar de schooltoeslag verliezen. Tot nu was dat pas na 2 opeenvolgende schooljaren.
De schooltoeslag is een jaarlijkse steun in Vlaanderen voor gezinnen met schoolgaande kinderen en een laag inkomen. De toeslag wordt automatisch berekend en toegekend.
In het schooljaar 2023-2024 kregen gezinnen van 502.911 leerlingen in Vlaanderen een schooltoeslag. In het schooljaar 2022-2023 werd de schooltoeslag teruggevorderd voor in totaal 8.109 leerlingen, in het schooljaar 2023-2024 steeg dat cijfer naar 8.223 leerlingen.
Nieuw godsdienst-leerplan basisonderwijs uitgerold
Het nieuwe leerplan rooms-katholieke godsdienst wordt vanaf 1 september geleidelijk ingevoerd in alle basisscholen. In 2027 wordt het verplicht. Het gaat om de eerste update in 26 jaar.
De grootste vernieuwing is de focus op religieuze geletterdheid: leerlingen moeten meer kennis verwerven over de christelijke traditie en leren hoe die in verband staat met actuele maatschappelijke thema’s zoals migratie, ecologie en vrede.
Het nieuwe leerplan telt 196 pagina’s en werkt rond 10 grote thema’s, telkens opgebouwd rond een existentieel dilemma, zoals goed en kwaad of verbondenheid en gemis. Leerlingen maken daarbij kennis met Bijbelse verhalen, die als insteek dienen voor gesprekken over hedendaagse kwesties. Zo wordt de uittocht uit Egypte verbonden met de situatie van klimaat- en oorlogsvluchtelingen. Ook paus Franciscus’ visie op ecologie krijgt een plaats.
Extra lessen Nederlands voor leerlingen met taalachterstand
Vanaf 1 september krijgen leerlingen in het basis- en secundair onderwijs met een taalachterstand extra uren Nederlands. De Vlaamse regering wil zo de dalende taalvaardigheid bij kinderen aanpakken.
In het basisonderwijs kan de klassenraad beslissen om leerlingen wekelijks 3 uur bijkomende taallessen te laten volgen. Ook in het middelbaar komt er een gelijkaardige regeling: leerlingen kunnen verplicht worden tot 3 uur extra Nederlands per week.
Daarnaast worden de bestaande OKAN-klassen (onthaalklassen voor anderstalige nieuwkomers) hervormd tot volwaardige taalklassen met een kennisrijk curriculum, zodat anderstaligen sneller kunnen doorstromen naar het reguliere onderwijs. Ook de eerste graad van de B-stroom wordt aangepast om het hoge aandeel anderstalige leerlingen beter te ondersteunen.
Gezonde voeding op school voor 64.000 kinderen
Bijna 64.000 leerlingen in 277 Vlaamse scholen krijgen dit schooljaar gezonde voeding op school. Dat is het resultaat van een oproep waar 13 steden en gemeenten op intekenden. De scholen en gemeenten kunnen daarvoor rekenen op 6,2 miljoen euro steun van Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit).
De gezonde maaltijden op school waren een strijdpunt waarmee Vooruit eerst naar de verkiezingen en nadien naar de regeringsonderhandelingen trokken. “Elk kind met honger is er 1 te veel. En wie honger heeft, kan zich niet concentreren in de les. Wie ongezond eet evenmin. Gezonde voeding op school zorgt voor een betere gezondheid, betere leerprestaties, beter onderwijs en meer gelijke kansen voor alle kinderen. En bovendien ontlast het ouders”, aldus Gennez.
In de eerste fase zijn het vooral grotere (centrum)steden die deelnemen. 7 centrumsteden stappen mee in het verhaal en 3 andere gaven aan dat in de toekomst te zullen doen. In oktober volgt een tweede oproep.
Basisscholen mogen al aan de slag met nieuwe minimumdoelen
Basis- en kleuterscholen kunnen met de start van het nieuwe schooljaar vrijwillig de nieuwe kennisrijke minimumdoelen invoeren. Pas vanaf schooljaar 2026-2027 worden ze verplicht voor de eerste 3 leerjaren.
Minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) stelde in juni de nieuwe minimumdoelen voor. Die bepalen wat leerlingen zeker moeten leren in de kleuter- en lagere school. De vorige versie dateerde al van 1997. De rode draad doorheen de nieuwe doelen is een hernieuwde focus op kennis. Ze worden ook veel specifieker.
In het schooljaar 2025-2026 blijven de huidige eindtermen overal van kracht, maar scholen krijgen de mogelijkheid om de nieuwe leerdoelen al vrijwillig in hun curriculum op te nemen. Een schooljaar later (2026-2027) worden de vernieuwde doelen voor Nederlands, wiskunde en wetenschappen & techniek verplicht voor kleuters en voor de eerste drie leerjaren. Voor de overige leergebieden blijft de invoering daar nog optioneel, terwijl de oudere klassen voorlopig bij de oude eindtermen mogen blijven. De overige leerjaren volgen de jaren nadien.
Limburg krijgt ziekenhuisscholen voor langdurig afwezige leerlingen
Vanaf 1 september krijgt Limburg 2 ziekenhuisscholen met onderwijs op maat voor leerlingen die langdurig uit zijn door medische of psychiatrische problemen.
In totaal gaat het om 47 plekken in het basisonderwijs en 44 plekken in het secundair onderwijs. De basisschool krijgt haar hoofdzetel in Sint-Truiden, de secundaire school in Bilzen-Hoeselt. Om het aantal plekken geografisch te spreiden komen er ook afdelingen in Pelt en Genk.
Bedoeling van de scholen is vooral om zieke kinderen zo weinig mogelijk achterstand te laten oplopen. Daarom zullen de leerkrachten van de ziekenhuisschool erg nauw samenwerken met de leerkrachten van de thuisschool van de leerling. Zo krijgen de leerlingen onderwijs op maat.
Bron: vrt.nws
