Wat is uiterst rechts anno 2024?

by admin | feb 2, 2024 | Verkiezingen 2024

Uiterst rechts is vandaag in toenemende mate globaal, heterogeen, gemainstreamd en genormaliseerd.

Als we het vandaag over uiterst rechts hebben, spreken we nog vaak over een beweging die eigenlijk niet meer bestaat. We hebben het dan vaak over partijen en posities uit de jaren 1990, toen uiterst rechts nog klein was en buiten het systeem fungeerde. En waarvan opportunistische politici en partijen dachten dat ze deze uiterst rechtse groupuscules nog in de marge van het politieke gebeuren konden houden.

Als er één les te leren valt uit de dramatisch verlopen Nederlandse verkiezingen is dat we dit punt fors voorbij zijn. Maar hoe ziet uiterst rechts er vandaag dan uit? Een dissectie.

UITERST RECHTS VANDAAG

Tot een paar jaar geleden zou ik gezegd hebben dat uiterst rechts voornamelijk op electoraal vlak goed scoorde, maar er is veel aan het verschuiven. Ik wil die verschuiving graag als volgt duiden. De vermaarde Duitse politicoloog, Klaus von Beyme, onderscheidde drie verschillende fasen in de radicaal-rechtse politiek in naoorlogs West-Europa.

De derde fase begon in de jaren 1980, met Vlaams Blok in Vlaanderen en Front National in Frankrijk, FPÖ in Oostenrijk en de Centrumpartij (CP) in Nederland. Dat was de eerste echte moderne naoorlogse uiterst rechtse golf. ‘Modern’ in de zin dat de mensen die er een voorname rol innamen niet langer hun wortels in het historisch fascisme hadden en thema’s naar voren begonnen te schuiven die het over ‘vandaag’ eerder dan ‘vroeger’ hadden. Denk aan Vlaams Blok van begin de jaren 1980. Die partij had het weliswaar ook nog over amnestie, maar zette voornamelijk in op het thema immigratie. In deze derde fase werd uiterst rechts nog beschouwd als een buitenstaander, als een uitdager van het systeem. Onder ‘het systeem’ begrijpen we ‘de liberale democratie’ – de christendemocraten, de sociaaldemocraten, liberalen en groenen. Daarbuiten stond uiterst rechts en die schopten tegen de deur. Naar mijn inschatting eindigt deze derde fase zo rond de eeuwwisseling.

Vanaf de eeuwwisseling start de vierde fase, waarin we nu leven, die zowel kwalitatief als kwantitatief radicaal anders is. In die fase is uiterst rechts in toenemende mate globaal, heterogeen, gemainstreamd en genormaliseerd. Dit heeft geleid tot verschuivingen en poreuze grenzen tussen mainstream en radicaal-rechts, maar ook in toenemende mate tussen radicaal-rechts en extreemrechts.

Globaal

Vroeger was uiterst rechts ook wel relevant in meerdere landen, maar het is vooral in de laatste twintig jaar dat uiterst rechts nu ook in beide delen van Amerika relevant is geworden, in zowel het Noorden als het Zuiden. We zien het ook in Azië en Israël. Dit is dus niet alleen een Europese of een ‘witte ziekte’. Modi en zijn BJP (Bharatiya Janata Party) in India is één van de meest extreme voorbeelden van een uiterst rechts regime.

Heterogeen

Uiterst rechts is heel heterogeen. Je hebt extreemrechtse partijen zoals Gouden Dageraad in Griekenland en radicaal-rechtse partijen zoals Vlaams Belang. In termen van organisatie heb je iemand zoals Bolsonaro die in Brazilië is verkozen op een lijst van een niet radicaal-rechtse partij. Dan heb je iemand als Geert Wilders die 37 zetels heeft gewonnen, terwijl er maar één iemand lid van de partij is (hijzelf). Maar dan heb je ook de BJP uit India die beweert de grootste partij in de wereld te zijn met meer dan honderd miljoen leden. Je hebt partijen die al 70 jaar of nog maar 5 jaar bestaan. Je hebt partijen die minder dan 1% halen en partijen die meer dan 50% scoren. Er zijn partijen die meeregeren en partijen die dat nog nooit hebben gedaan. Vanzelfsprekend gedragen die partijen zich niet op dezelfde manier.

We moeten niet doen alsof uiterst rechts één en hetzelfde is. De covidpandemie was een interessant moment om te ontdekken hoe uiterst rechts niet op één en dezelfde manier reageerde. De mensen werden boos door de opgelegde maatregelen. Een deel van uiterst rechts probeerde te profiteren van die boosheid, maar de uiterst rechtse partijen die mee in de regeringen zaten konden veel moeilijker profiteren van de boosheid.

Gemainstreamd

We moeten dus veel genuanceerder denken over uiterst rechts. Het belangrijkste dat we in de voorbije decennia zagen gebeuren, is het mainstreamen van uiterst rechts. Mainstreaming is het empirisch proces waarbij uiterst rechts steeds meer hetzelfde wordt als wat we voorheen de mainstream noemden: sociaaldemocratische, centrumlinkse en -rechtse partijen.

Mainstreaming kan op drie manieren gebeuren: uiterst rechts kan matigen en de bocht maken richting mainstreamrechts; mainstreamrechts kan radicaliseren en opschuiven in meer radicaal-rechtse richting; of beiden gebeuren tegelijkertijd.

Op het vlak van immigratie is er een duidelijke radicalisering van de mainstreampartijen. Denk aan hoe de Deense sociaaldemocraten vandaag het migratiebeleid aanhangen dat in de jaren 1990 door uiterst rechts werd gepropageerd. Het is niet identiek, maar volgt wel dezelfde frames en als gevolg daarvan vaak dezelfde posities. Je kan over immigratie op verschillende wijzen spreken. Je kan het economisch benaderen en dan hebben we het over ‘de gastarbeider’. Tegenwoordig gebruiken we dit frame nog nauwelijks. Het frame dat we gebruiken is er één van dreiging, van problemen, van falen. Het idee dat multiculturalisme heeft gefaald, is gemeengoed geworden. Cameron, Sarkozy en Merkel hebben dit uitgesproken. We spreken over immigratie in radicaal-rechtse frames. Als een bedreiging voor onze nationale identiteit en nationale veiligheid.

Als je over immigratie praat in radicaal-rechtse frames dan kom je uiteindelijk op dezelfde positie uit. De positie zijn niet 100% identiek, maar in de kern gaat het over hetzelfde. Als je het verschil tussen mainstreamrechts (UMP) en radicaal-rechts (FN) in Frankrijk van de jaren 1990 bekijkt, dan is er nog een heel duidelijk verschil in de frames die ze gebruikten. Als je vandaag Les Républicains vergelijkt met het Rassemblement National van Marine Le Pen dan zit daar bijna geen verschil meer tussen. Dat is maar één voorbeeld. Er zijn nog voorbeelden. Denk in Vlaanderen aan het verschil tussen N-VA en Vlaams Belang. Of in Nederland tussen VVD en PVV. De verschillen zijn aanzienlijk kleiner geworden; en niet omdat Vlaams Belang of PVV nu plots veel gematigder zijn geworden.

Wat je ook ziet, is dat er meer coalities worden gevormd met uiterst rechts. In de jaren 1990 was er maar één regering in West-Europa waar een radicaal-rechtse partij mee bestuurde: de regering-Berlusconi tussen 1994 en 1996 met Lega Nord, die op dat moment een boderlinecase was. Tegenwoordig heeft de meerderheid van de EU-lidstaten een (sub)nationale regering gehad met uiterst rechts. En het worden er alleen maar meer. Dat is ook logisch. Want met die verschuiving wordt uiterst rechts steeds meer een natuurlijke partner van mainstream rechtse partijen. Een ander gevolg is dat radicaal-rechts beleid niet langer iets exclusiefs is van radicaal-rechtse partijen. VVD in Nederland wil dat Europa niet langer vluchtelingen opvangt, maar dat deze allemaal in de regio’s buiten Europa worden opgevangen. In de jaren 1990 was er maar één partij die dit wou, de radicaal-rechtse Centrumdemocraten (CP).

Genormaliseerd

Waar mainstreamen een empirisch proces is, is normalisatie een normatief proces. Daarin wordt wat uiterst rechts wil (of wie het is) als normaal beschouwd, alsof het hegemonisch is. Dan worden de ideeën van uiterst rechts niet meer als dusdanig erkend.

Eén van de meest interessante voorbeelden is hoe ‘het volk’ wordt gebruikt in de media en de politiek. Als je in Nederland bestudeert hoe ‘de bezorgde burger’ – waar VVD erg van houdt – wordt gebruikt, dan is die bezorgde burger altijd bezorgd over immigratie of islam en gek genoeg nooit over huisvesting, ondanks dat we uit onderzoek leren dat burgers grotendeels daarover bezorgd zijn. Of over onderwijs of ongelijkheid. ‘Het volk’ wordt in toenemende mate beschreven als dat deel wat potentieel voor uiterst rechts stemt. Radicaal-rechtse posities worden beschreven als ‘common sense’. De uitspraak of stelling dat multiculturalisme heeft gefaald, wordt zomaar aanvaard. We voeren hier zelfs geen debat meer over, ondanks dat hier helemaal geen bewijs voor is. Als je kijkt naar de objectieve criteria van wat men met immigratie en integratie voor ogen had, dan is dit redelijk succesvol.

Eén van de grootste problemen van uiterst rechts in de jaren 1980 en 1990 was de moeilijkheid om getalenteerde mensen aan te trekken, mensen die iets te verliezen hadden. Dit kwam door het stigma dat hierop kleefde. Als je binnen Vlaams Blok actief werd, kostte dit jou wellicht je werk of een aantal vriendschappen. Vandaag is dit in heel wat landen niet meer zo. Je betaalt als aanhanger van uiterst rechts geen sociale of economische prijs meer. Als gevolg hiervan zie je steeds meer mensen uit het establishment opduiken die voor hen en met hen gaan spreken, inclusief in academische kringen.

Een gevolg van mainstreaming zijn de verschuivende grenzen. Het wordt moeilijker om te zien wie radicaal-rechts is en wie niet. In de jaren 1980 schreven we: ‘we weten wie ze zijn, maar niet wat ze zijn’. Een beetje een vreemde uitspraak, maar het punt was dat er in die jaren een grote overeenstemming was over wie er uiterst rechts was en wie niet. Probeer eens met de criteria die we vroeger gebruikten, vandaag een onderscheid te maken tussen Vlaams Belang en N-VA. Dan ga je niet meer praten over waar ze specifiek voor staan, maar wel over hoe ze zich positioneren en of wat ze zeggen wel of niet gemeend is, en dus ideologisch of uit opportunistische redenen wordt verkondigd.

Ook de financiële wereld normaliseert uiterst rechts. Geld gaat natuurlijk altijd naar wie geld maakt. De financiële markten waren dolblij met Trump; ze schoten door het dak. In Nederland reageert men nu iets afwachtender, omdat Wilders in de campagne wat linkse programmapunten verkondigde. De markt wil in de eerste plaats voorspelbaarheid. Als VVD mee in de regering zit, zullen zij niet panikeren. Grote bedrijven normaliseren dus mee uiterst rechts, maar ik volg niet de communistische theorie dat het fascisme de stormtroepen vormden voor het kapitaal, dat is onzin. Kapitaal neemt geen risico, het wacht af. Van zodra uiterst rechts genormaliseerd is, doet het kapitaal mee.

VERSCHUIVING BINNEN RADICAAL-RECHTS VANDAAG

Recent schreef de voorzitter van de Heritage Foundation, één van de grootste rechts-conservatieve denktanks in de VS, een ideologisch manifest over wat conservatisme is. Het is een radicaal-rechts manifest. Het gaat over de nationale identiteit beschermen, over ‘het volk’. Het ideologisch onderscheid tussen radicaal-rechts en conservatisme is nog heel moeilijk te vinden. Een politieke partij als Fidesz (Hongarije) was conservatief; vandaag zijn de meesten het er over eens dat dit een uiterst rechtse partij is geworden. Idem voor Likoed in Israël. N-VA zit op de grens. De Republikeinse Partij in de VS is uiterst rechts geworden. Waar situeren zich de Tories in het VK zich? De Tories verkondigen een eerder nativistische boodschap, een anti-immigrantenstandpunt. Meer dan welke partij ook, terwijl ze anderzijds de etnisch meest diverse partij in Europa is.

Er is ook een verschuiving merkbaar binnen radicaal-rechts, en dit is vrij nieuw. Ten eerste heb je politieke leiders als Trump en Bolsonaro. Beiden hebben direct of indirect opgeroepen tot een staatsgreep. Beiden hebben de uitslagen van democratische verkiezingen niet erkend. In India heb je het BJP dat onderdeel is van een veel grotere hindoe-nationalistische beweging waarin de centrale organisatie (de RSS) al drie keer in de geschiedenis verboden is vanwege terrorisme. In India is er al heel lang sprake van systematisch geweld tegen moslims. Allemaal onder het toeziende en goedkeurende oog van Modi en de nationale regering. Trump zegt niet dat hij tegen de democratie is. Nee, hij claimt dat hij de echte democraat is en dat hij zich verzet tegen verkiezingen die ondemocratisch zijn verlopen. Hierdoor krijgen we schimmengevechten die het erg moeilijk maken.

Toen ik uiterst rechts begon te bestuderen, werd uiterst rechts als een normale pathologie beschouwd. Men dacht dat de ideeën van uiterst rechts geen enkele connectie of relatie hadden met de ideeën van de democratische samenleving en mainstreampartijen. En dat hun ideeën door slechts zo’n 5 à 10% van de totale bevolking ondersteund werden. Men dacht toen dat het voornamelijk mensen waren die niet mee konden met de moderne samenleving. Ondertussen weten we dat het niet zo gemakkelijk is. Uiterst rechts omschrijf ik vandaag als de ‘pathologische normaliteit’. Dat houdt in dat de uiterst rechtse ideeën als geradicaliseerde mainstreamideeën kunnen worden beschouwd. Eén voorbeeld: nativisme is een xenofobe vorm van nationalisme. Het betekent dat je niet alleen een monoculturele staat wil, maar ook eigenlijk alles wat niet nationaal en niet ‘native’ is als een bedreiging beschouwt.

Het idee van de natiestaat, dat ieder volk zijn eigen staat verdient, is ingeschreven in artikel 1 van de VN. Dit idee leeft in heel wat landen al enkele eeuwen. Nederland is het land van Nederlanders, Frankrijk het land van Fransen. Het idee van nativisme is de radicalere versie van nationalisme. Binnen de ‘pathologische normaliteit’ is er steeds meer steun voor gematigde versies van radicaal-rechtse ideeën. Dat zie je voorbeeld in de vaststelling dat in steeds meer landen tot meer dan de helft van de bevolking vindt dat er te veel migranten zijn. Of een groeiend deel van de bevolking vindt dat de criminaliteit een te groot probleem is en de staat te soft reageert. Echter, extreemrechts is nog steeds een normale pathologie. Het grootste deel van de bevolking is niet tegen de democratie en openlijk racisme wordt ook maar door een minderheid van de bevolking ondersteund. Maar in landen als Hongarije en ook Nederland zien we een verschuiving van radicaal-rechts als een normale pathologie naar een ‘pathologische normaliteit’.

Ik wil uiterst rechtse kiezers niet wegzetten als irrationele mensen. Wel stel ik vast dat veel in een andere werkelijkheid leven. Ze denken dat er veel meer migranten en moslims zijn dan in werkelijkheid, dat alle huizen naar de migranten gaan. Als jij denkt dat er 25% en niet 6% moslims in jouw land leven, en dat deze grotendeels tijdens de voorbije vijfentwintig jaar zijn gekomen, dan zijn zulke meningen vrij rationeels. Let wel, samenzweringstheorieën zijn niet het alleenrecht van uiterst rechts. Ze komen overal voor, ook in linkse kringen. Denk aan het verhaal van de Roze Balletten in België.

Deze tekst is gebaseerd op de lezing van Cas Mudde op Het Festival van de Gelijkheid in Gent. Met dank aan Dominique Willaert voor de transcriptie.

Bron: Sampol.be

2024: het jaar van instabiliteit en polarisatie

by admin | feb 2, 2024 | Verkiezingen 2024

Na een woelig jaar dient 2024 zich aan als een jaar van instabiliteit en polarisatie. Het kapitalisme is een systeem in verval dat de meerderheid van de bevolking niet veel goeds te bieden heeft. Tegenover alle gevaarlijke ontwikkelingen – van oorlogen over ellende tot klimaatrampen – staat gelukkig het potentieel van de werkende klasse. Alle talenten en creativiteit van de arbeidersklasse in al haar diversiteit zullen nodig zijn in de strijd om tot maatschappijverandering te komen.

Een centraal gegeven in 2024 wordt ongetwijfeld de verder ontwikkelende nieuwe koude oorlog tussen de VS en China. Beide grootmachten proberen hun machtsblokken te consolideren om sterker te staan tegenover de andere. Een probleem daarbij is dat het kapitalisme zowel in de VS als in China op zijn eigen limieten en tegenstellingen botst. In de ontwikkeling van die machtsblokken zien verschillende regimes een kans om hun eigen regionale positie te versterken. Dit leidt tot meer instabiliteit en conflicten. Er is de oorlog in Oekraïne die ondertussen drie jaar duurt. Het Israëlische staatsterrorisme tegen de bevolking van Gaza blijft aanhouden. Dat conflict dreigt regionaal uitbreiding te kennen, onder meer in Jemen waar de Houthi’s de belangrijke handelsroute langs de Rode Zee en het Suezkanaal kunnen verstoren. Venezuela dreigt een groot deel van het grondstoffenrijke Guyana te bezetten. In Soedan rukken de Janjaweed-milities met Russische steun op. Het aantal potentiële brandhaarden in de wereld neemt toe en elk ervan kan tot grotere regionale confrontaties leiden.

De geopolitieke instabiliteit en polarisatie heeft op veel vlakken gevolgen, niet in het minst wat de economie betreft. De  Amerikaanse economie deed het vorig jaar beter dan verwacht, vooral als gevolg van de overheidsinvesteringen door de regering-Biden, de groeiende militaire uitgaven, de hoge winsten en de particuliere consumptie (ook deels aangedreven door publieke tussenkomsten). De winstgevendheid van de bedrijven staat echter onder druk. De geopolitieke instabiliteit, de nieuwe koude oorlog, klimaatverandering en andere factoren versterken dat. In Europa zijn er tekenen van een recessie die bezig is, wat gevolgen heeft in onder meer de industriële productie. In China worden de cijfers van de jongerenwerkloosheid niet langer gepubliceerd en dan zijn er nog de schuldenbergen.

Na jaren van toenemende ongelijkheid en in een context van instabiliteit en polarisatie dreigen de verkiezingen in 2024 er niet mooi uit te zien. Er zijn belangrijke verkiezingen in onder meer India, de VS en Europa, waar extreemrechts het telkens goed kan doen. België zal daar geen uitzondering op vormen met het Vlaams Belang dat hoopt de agenda van het publieke debat te bepalen. Dat is niet om het te hebben over betere lonen, betaalbaar wonen en sterke openbare diensten. Als extreemrechts op sociale bekommernissen spreekt, is het enkel om verdeeldheid en haat des te sterker naar voren te schuiven. De traditionele partijen bieden er geen antwoord op, zij denken vooral na hoe er opnieuw meer en harder kan bespaard worden op de meerderheid van de bevolking.

De arbeidersbeweging zal op dit alles moeten antwoorden. Er zijn tekenen van hoop: het massale en internationale protest tegen het bloedbad in Gaza, de ontkiemende arbeidersstrijd in de VS, het blijvende verzet tegen alle vormen van onderdrukking (ondanks de antifeministische backlash) of nog de groei van de PVDA in de peilingen. De marxisten van LSP maken een sobere inschatting van de complicaties en het potentieel. We doen dit vanuit een vertrouwen in de capaciteit van de werkende klasse om zichzelf te bevrijden van de ketenen van het kapitalisme dat steeds meer in barbarij afglijdt. We hebben een rotsvast vertrouwen in een socialistische toekomst. Tegelijk maken we de nuchtere vaststelling dat er nog geen breed gedragen socialistisch bewustzijn is en dat het voor revolutionairen dus essentieel is om de kwesties van programma en benadering inzake de urgent noodzakelijke maatschappijverandering te verfijnen en geduldig in het publieke debat te brengen.

Bron: socialisme.be

Vaarwel cordon sanitaire, dag cordon wokinaire

by admin | jan 3, 2024 | Verkiezingen 2024

Op de rechtse flank van het debat kristalliseren zich allerhande nieuwskanalen rondom de boodschappen van Vlaams Belang en N-VA. Het begin van een virtuele zuil, met ‘normies versus wokies’ als nieuwe breuklijn.

‘Tom Van Grieken heeft tijdig ingezien dat we werden geconfronteerd met een grote mediaboycot. Niet alle media, maar zeker de nationale media, deden hun best om Vlaams Belangers zo weinig mogelijk uit te nodigen. Of alleen maar wanneer er op geklopt kon worden, zoals Yves Desmet het vroeger verwoordde. Via sociale media kunnen we onze boodschap nu rechtstreeks bij onze kiezers krijgen. Dat is één van dé succesfactoren van zondag geweest’. Aan het woord is Vlaams volksvertegenwoordiger Chris Janssens.¹

Meteen geeft de Vlaams Belang-topper inzicht waarom Vlaams Belang als één van de eerste partijen in Vlaanderen volop de mogelijkheden van de sociale media heeft omarmd. De Vlaamse media hanteren dan wel geen cordon médiatique zoals aan de overkant van de taalgrens, maar de partij voelt zich alleszins zwaar tekortgedaan. Ze zou naar verhouding tot haar electorale gewicht veel te weinig aan bod komen en coryfeeën als parlementslid Sam Van Rooy klagen regelmatig steen en been dat hun opiniestukken worden geweigerd omwille van ‘vage redenen’.²

KAMPIOENEN SOCIALE MEDIA

Het is dan ook niet toevallig dat Vlaams Belang en N-VA dé big spenders zijn op de sociale media. In 2022 gaven beide partijen maar liefst 1,1 en 1,7 miljoen uit aan advertentiecampagnes op Facebook en Instagram. Ruim meer dan de helft van wat alle Belgische partijen samen uitgaven aan virtuele campagnes.³ Vlaams Belang is zelfs een early adopter op dat vlak. Omdat de partij, naar eigen zeggen, te weinig gehoor vond bij de ‘linkse traditionele media’ is ze vrij vroeg een alternatief gaan zoeken op onder meer Facebook, Google en Twitter. Al tijdens de verkiezingscampagne van 2019 spendeerde de partij ruim 400.000 euro aan online advertenties. Meer dan de helft van het totale budget dat alle partijen samen aan online campagnes uitgaven.⁴ De partij was op Facebook zelfs geïnfiltreerd in een heel netwerk van virtuele onderaannemers. Geheime groepen waar openlijk racistische uitspraken werden gedeeld en de ondergang van het Avondland door invasies van moslims en migranten werd betreurd. In deze groepen waren diverse Vlaams Belang-politici actief om stemmen te ronselen.⁵

Achteraf bekeken, bleek het fors inzetten op sociale mediacampagnes een bijzonder gelukkige gok die de extreemrechtse partij een vroege voorsprong bezorgde op wat zich zou ontpoppen tot het grootste strijdtoneel van de hedendaagse cultuurclashes. Want mensen zijn steeds volatieler geworden in hun mediaconsumptie. Ze hoppen vlot tussen verschillende platforms, aanbieders én content. Bovendien neemt het wantrouwen in het nieuws aangeboden door de mainstream media fors toe.⁶

Dit maakt dat Vlaams Belang haast naadloos kan meesurfen op elke nieuwe onderstroom van ongenoegen. Of het nu gaat over de vaccinatieplicht, de omvolking of de stikstofcrisis; Vlaams Belang schaart zich aan de kant van de misnoegden, de deplorables en de complotdenkers. Ironisch genoeg worden ze daarbij geholpen door het Belgische kiessysteem. Anders dan in bijvoorbeeld Nederland, waar neofiet BoerBurgerBeweging het hele politieke landschap door elkaar schudde⁷, is het in België door de kiesdrempel immers bijzonder moeilijk voor een nieuwe beweging om een breed protest effectief om te zetten in parlementszetels.

Vlaams Belang heeft nog een voordeel ten opzichte van haar buitenlandse tegenhangers; en ook hier profiteert de partij van een bij uitstek Belgisch systeem: de ruimhartige partijdotaties. Het stelt de partij in staat om eigen mediakanalen op te richten, zoals een eigen nieuwsapp die de meer dan 622.000 volgers kan inwijden in de kijk van extreemrechts op de actualiteit.⁸

VIJANDBEELD VOEDEN

De mainstream media heeft volgens Vlaams Belang dan ook geen voeling met de ‘overwegend rechtse en Vlaamsgezinde onderstroom’ in Vlaanderen. Liever serveren ze hun lezers/kijkers/luisteraars ‘een overvol bord aan linksgeoriënteerde berichtgeving’. De Vierde Macht bestaat volgens Vlaams Belang dan ook overwegend uit (extreem-)linkse journalisten die hun politiek correct wereldbeeld willen opdringen via redactionele keuzes en het overdreven positief in beeld brengen van minderheden.⁹

Zo voeden ze bij Vlaams Belang het vijandbeeld van een leugenachtige linkse pers die hun woke agenda door de strot van de rechtse meerderheid willen duwen. In die optiek krijgen ze naar hun mening nooit een eerlijke kans in de mainstream media. De snel opkomende sociale netwerksites brachten hier een oplossing. De kans om hun boodschap onversneden tot bij de burgers te krijgen. Zonder ‘woke poortwachters en fake factcheckers’.

In die zogenaamde strijd tegen de ‘zelfvernietigingsoorlog’ van de intellectuele elite vindt Vlaams Belang een opvallende bondgenoot in N-VA van Bart De Wever, die in deze beweging een gevaar ziet dat ‘onze samenleving naar de rand van een burgeroorlog dreigt te brengen’.¹⁰ Al geven beide partijen daar stilaan wel een andere invulling aan.

VERSCHOVEN FOCUS

Eind maart raakte bekend dat schrijfster Dalilla Hermans was aangesteld als trajectcoördinator om Brugge in de race te brengen voor de titel van Culturele Hoofdstad van Europa. De lokale afdeling van Vlaams Belang lanceerde daarop een online petitie tegen ‘woke in Brugge’ omdat ze Hermans wegzetten als ‘iemand die onze cultuur minacht, wil uitwissen en transformeren.’¹¹ Het had nog op een sisser kunnen uitdraaien als N-VA-voorzitter Bart De Wever niet op Terzake een interview uit 2017 had opgediept waarin Dalilla Hermans zei: ‘In de loop van de geschiedenis stonden de blanken altijd aan de verkeerde kant. In bijna elk verhaal brachten de blanken dood, verderf en miserie. Daar kunnen jullie toch niet blij mee zijn? Terwijl de zwarten hun lot telkens overstegen. Dat geeft mij een soort trots’.¹² Het gevolg was een aanslepende racistische baggereruptie op de sociale media.¹³¹⁴

Het is het meest frappante voorbeeld van hoe het raakvlak tussen N-VA en Vlaams Belang is verschoven richting war on wokeness. Het strijdpunt ligt niet langer bij het waarschuwen tegen (extremistische) moslims en de nefaste gevolgen van de zogenaamd ongecontroleerde migratie. Waar men bij Vlaams Belang nog steeds acties voert tegen de ‘islamisering’ van de samenleving en Filip Dewinter op pad stuurt met zijn omvolkingstheorieën. Bij N-VA heeft men schijnbaar een omslag gemaakt, weg van de retoriek van ‘dansende moslims’¹⁵ na de aanslagen in Brussel en Zaventem. Temeer omdat N-VA wellicht een nieuw potentieel electoraal reservoir ziet in het meer gematigd conservatieve deel van de moslimpopulatie.¹⁶

Met de strijd tegen woke kunnen beide partijen echter een volledig nieuw speelveld aansnijden. Eentje bovendien dat op maat lijkt gemaakt van hun respectievelijke stijl van permanent online campagnevoeren. Het wokedebat is immers de allereerste maatschappelijke en culturele worsteling die grotendeels via de sociale media wordt uitgevochten. Met enorme invloeden aan beide zijden uit de Angelsaksische wereld. Dit gebeurt aan de ene zijde echter met een gebrek aan kennis over de specifieke geschiedenis van Afro-Amerikanen, waardoor hun positie en achterstelling ongewijzigd wordt geëxtrapoleerd naar Europa. Haast als een tang op een varken. De tegenpartij legt de focus dan weer nagenoeg louter op de meest absurde excessen in de wokestrijd. Waardoor het debat vaak omlaag wordt gehaald naar het bitsige niveau van een ordinaire scheldpartij.

Veel influencers en politici van het anti-wokekamp kiezen de laatste tijd echter minder voor de strijd binnen de etnisch-identitaire discussies. Hun acties richten zich eerder naar het gender-identitaire.¹⁷ Dat heeft te maken met gunstiger krachtverhoudingen. Klassiek woke vertrekt vanuit een duidelijke, moeilijk te ontkennen, schuldvraag aan het Westen omtrent de slavenhandel en de kolonisatie en het structurele racisme van vandaag dat daar nog steeds het gevolg van is. Op hier en daar wat oprispingen over vermeend exuberante herstelbetalingen na, is dit een debat dat grotendeels binnen bepaalde krijtlijnen verloopt. Bovendien toont de hetze tegen Dalilla Hermans aan hoe snel zulk een debat kan afglijden naar ranzig racisme.

In de gender-identitaire variant van het wokedebat liggen de kaarten veel beter voor N-VA en Vlaams Belang. Vooral omdat de voorhoede van de tegenpartij vaak bestaat uit bijzonder vocale transgenders. Het complexe debat over fluïde identiteiten wordt op socials daarenboven grondig vervuild door ongenuanceerde, maar gretig gedeeld filmpjes (vaak afkomstig vanuit de Angelsaksische wereld) waar transactivisten zich bijzonder agressief gedragen tegenover al dan niet vermeend transfobisch gedrag. Eén van de bekendste en meest viraal gegane voorbeelden is dat van Riley Gaines. Deze voormalige zwemster en Trumpaanhanger is een van de boegbeelden van de strijd om transatleten te weren uit vrouwensporten. Tijdens een speech over dit thema op de campus van de San Francisco State University liep het op 8 april behoorlijk uit de hand. Gaines moest door agenten naar een ander lokaal worden geëscorteerd, terwijl ze werd achtervolgd door een menigte activisten. Daarna werd ze een hele tijd belegerd door wat de New York Post een ‘violent trans mob‘¹⁸ noemde. Voor het Congress kwam Riley Gaines achteraf uitgebreid getuigen dat ze ook fysiek werd aangevallen en werd gegijzeld.¹⁹

De voornaamste ‘slachtoffers’ komen hier uit een groep waarvan de onderdrukking al eeuwenlang en in quasi alle samenlevingen is gedocumenteerd: zogenoemde cisvrouwen. Het zijn zij die plots hun toiletten en kleedkamers moeten delen met mannen die zich identificeren als vrouw, het zijn zij wiens sportcompetities worden gedomineerd door fysiek sterkere mannen met een vrouwennaam.²⁰ Opkomen voor cisvrouwenrechten geeft doorgaans lichtelijk misogyne (extreem)rechtse media en politici zowaar een dun ‘vrouwvriendelijk’ laagje vernis.

CLUSTER VAN ALTERNATIEVE MEDIA

Tijdens de hetze tegen Dalilla Hermans waren ook (extreem)rechtse nieuwssites er als de kippen bij om olie op het vuur te gooien²¹, met als triest dieptepunt een ranzige cartoon op de zelfverklaarde satirische site ’t Scheldt waar Hermans werd afgebeeld als Hitler-karikatuur.²² En ook het incident rond Riley Gaines kon op heel wat coverage rekenen in de (ultra-)rechtse media.²³

Op de rechtse flank van het debat kristalliseren zich de laatste jaren dan ook allerhande nieuwskanalen rondom de boodschappen van Vlaams Belang en N-VA. Ze delen allemaal een virulente afkeer van multicul en woke, zien zichzelf tegelijk als de ware vertegenwoordiger van De Vlaming, maar schamperen tegelijk op het gebrek aan aandacht in de zogenaamde linkse pers. Zo ontstaat er een begin van een virtuele zuil. Grosso modo kan je daarbinnen twee groepen onderscheiden.

De eerste groep is een los-vast verband van (buitenlandse) influencers, partijvehikels en politici die hun soms bijzonder grote achterban mobiliseren. Al moeten ze daarvoor wel vaker afdalen in de meer schimmige krochten van het internet als Telegram en 4Chan.²⁴ In 2020 publiceerde Global Project Against Hate and Extremism een rapport waaruit bleek dat de grote sociale media via hun algoritmes accounts en pagina’s met extreemrechtse hate speech bevorderen. Het gevolg was dat onder meer Facebook en Twitter in de daaropvolgende jaren duizenden accounts blokkeerden.²⁵ De bekendste figuur uit deze groep is voormalig volksvertegenwoordiger voor het Vlaams Belang Dries Van Langenhove. Zo heeft hij onder meer een eigen kanaal op Odysee, het ‘YouTube van extreemrechts’, waar hij van leer trekt tegen de woke-invloeden die de ondergang van de westerse cultuur inluiden.²⁶ Al blijft hij (met ‘bravere’ content) nog zeer zichtbaar op de grote platformen in stand. Maar dan vooral om zoveel mogelijk volgers te lokken naar de kleinere platforms, met minder controle en minder voyeurs.²⁷

Anderzijds zijn er de kanalen die proberen te werken op de manier van de mainstream media zoals ’t Scheldt, Doorbraak en PAL NWS, de virtuele variant van ’t Pallieterke. Het gezamenlijke bereik van deze websites is eerder vaag. In een oproep naar adverteerders beweert Doorbraak dat ze ‘meer dan 1.000.000 gemotiveerde lezers’ kunnen bereiken.²⁸ Uit een analyse van de CIM-cijfers, duikt Doorbraak.be echter nergens op in de top 50 van meest bezochte websites.²⁹’t Pallieterke heeft naar eigen zeggen 20.000 abonnees³⁰ en PAL NWS klokt op Twitter af op ruim 17.000 volgers. Al zeggen zulke cijfers uiteraard niet noodzakelijk iets over hun invloed op de (extreem)rechtse flank.

De teneur van heel wat stukken op deze nieuwssites spreekt van hoop op een verregaande samenwerking tussen Vlaams Belang en N-VA voor een onafhankelijk Vlaanderen. Gaande van spreken van ‘amicale etentjes’ tussen jongerenvoorzitters Jeroen Bergers en Filip Brusselmans³¹, treurnis over het ‘impliciete cordon’ van Bart De Wever³², tot het in de verf zetten van de oproep van Bart Fierens, de voorzitter van het Algemeen Nederlands Zangverbond (ANZ), aan ‘Bart en Tom’ om samen te werken.³³ Een rechts en onafhankelijk Vlaanderen is de utopie van de toekomst. En die zou moeten beginnen na 2024.

Maar zuiver Vlaams-nationalisme is al lang niet meer de voornaamste drijfveer van de ‘redacties’ van Doorbraak, PAL NWS en ’t Scheldt. Op hun sites wemelt het van artikels over woke en het imminente gevaar van deze beweging. Kop van jut zijn daarbij vaak mondige vrouwen met een ‘ongewenste boodschap’ als Anuna De Wever³⁴, Dalilla Hermans³⁵ en Jihad van Puymbroeck.³⁶ En zo wordt (extreem)rechts toch weer misogyn. Woke wordt gezien als één van de voornaamste bekommernissen van de Vlamingen én als een bedreiging voor onze nationale veiligheid. Gelachen mag er ook bij PAL NWS dat in de rubriek ‘Woke van de week’ een bloemlezing brengt van vaak absurde initiatieven en regelgeving van deugpronkers over de hele wereld. Een progressieve partij als Groen wordt dan weer weggezet als ‘de politieke arm van woke’.

Het is een meer subtiele vorm van ijveren voor een samenwerking van Vlaams Belang en N-VA die als een rode draad door de artikels van de (extreem)rechtse nieuwssites loopt. Het zijn immers de enige partijen die de strijd tegen deze kersverse volksvijand nummer 1 hebben uitgeroepen tot één van de belangrijkste maatschappelijke kwesties. De Chinese muur mag na 2024 dan misschien wel blijven staan, maar de fundamenten worden aangetast door het aangestoken vuur van de polarisering rond woke en zijn (al dan niet vermeende) excessen die uitvergroot worden tot een rariteitenkabinet. Bedoeling is dat ‘normale’ mensen zich bedreigd voelen door woke. Normies versus wokies, dat wordt de inzet van (extreem)rechts. De slogans voor de volgende verkiezingen zijn zo gepiept: de kracht van normaal. En ook, onze normies eerst.

Vaarwel cordon sanitaire. Dag cordon wokinaire.

EINDNOTEN

1. Het Belang van Limburg, Chris Janssens leider van Vlaams Belang in Limburg: ‘Er zit geen greintje racist in mij’, Timmie Van Diepen en Yves Lambrix, 28/5/2019.↑
2. Doorbraak.be, Fascisme verpakt als antifascisme, Sam Van Rooy, 19/6/2019.↑
3. VRT.be, Politieke partijen geven recordbedrag uit aan advertenties op sociale media, N-VA absolute koploper (ook Europees), Tim Verheyden en Dorien Vanmeldert, 11/1/2023.↑
4. Knack.be, Partijen geven maar een peulschil van hun budget uit aan sociale media, 24/5/2019.↑
5. Hind Fraihi en Bas Bogaerts, Achter het schild van extreemrechts, 2021.↑
6. VRT.be, 6 op de 10 Vlamingen twijfelen vaak over de echtheid van het (online) nieuws, Luc Van Bakel en Dorien Vanmeldert, 2 /4/2022.↑
7. De Tijd, Onvrede stuwt boerenpartij BBB naar monsterzege in Nederland, Erik Ziarczyk, 16/3/2023.↑
8. De Tijd, Vlaams Belang lanceert app met eigen nieuws, Daan Bleus, 20/9/2021.↑
9. Vlaams Belang, Media Brochure, 2022.↑
10. Het Nieuwsblad, Bart De Wever richt pijlen op woke: ‘Het dreigt onze samenleving naar de rand van een burgeroorlog te brengen’, Arnout Gyssels, 3/3/2023.↑
11. www.vlaamsbelang.org/nieuws.↑
12. Knack.be, De zaak-Dalilla Hermans: als antiwoke racisme wordt, Walter Pauli, 27/4/2023.↑
13. De Morgen, Dalilla Hermans reageert op ophef: ‘Ik ben niet de spokesperson van de onbestaande woke-movement’, 12/4/2023.↑
14. De Standaard, Vlaams Belang en N-VA jutten elkaar op in antiwoke-offensief, Jeroen Struys, 11/4/2023.↑
15. De Morgen, Storm over ‘dansende moslims’-uitspraak van Jambon gaat niet liggen, Roel Wauters en Jonas Muylaert, 19/4/2016.↑
16. Het Nieuwsblad, Imam schrijft boek met De Wever: ‘Niet mijn ambitie om de hopeloos verdeelde islam helemaal aan mijn kant te krijgen’, Hannes Cattebeke en Jesse Van Regenmortel, 11/9/2021.↑
17. Le Monde, ‘Pour beaucoup de personnes trans, la transphobie est si fréquente et si grave que son expérience est totale’, Arnaud Alessandrin, 23/1/2023.↑
18. Nypost.com, Riley Gaines threatens ‘legal action’ after being attacked by trans-rights activists during SF State speech, Matthew Sedacca, 8/4/2023.↑
19. Fox News, Riley Gaines tells Congress she was held for ransom at San Francisco State, unsure if she could leave safely, Greg Wehner, 17/5/2023.↑
20. Fox News, ‘Save women’s sports’ bill passes House with zero votes from Dems, who call it transgender ‘bullying’, Peter Kasperowicz, 20/4/2023.↑
21. PALNWS.be, Assita Kanko (N-VA) over woke-rel rond Dalilla Hermans: ‘Racistische zwarte vrouw die terecht kritiek krijgt’, Anton Schelfhaut, 14/4/2023.↑
22. www.tscheldt.be.↑
23. The Spectator, Riley Gaines and the misogyny of the trans-activist mob, Brendan O’Neill, 7/4/2023.↑
24. Hind Fraihi en Bas Bogaerts, Achter het schild van extreemrechts, 2021.↑
25. Het Parool, Twitter blokkeert extreemrechtse accounts, waaronder Identitair Verzet, 11/7/2020.↑
26. Apache.be, Ook Dries Van Langenhove zwerft op Odysee, het ‘YouTube van extreemrechts’, Hind Fraihi, 30/5/2022.↑
27. Apache.be, Dries Van Langenhove broedt op verdere internationale verbroedering, Hind Fraihi, 10/2/2023.↑
28. www.doorbraak.be/partners.↑
29. www.CIM.be.↑
30. Vlaamsbelang.org, Wim De Smet: ‘De band met het Vlaams-nationalisme zal nooit verdwijnen’, Frederik Pas, 17/3/2021.↑
31. Doorbraak.be, Forza Flandria is niet voor morgen: voorzitters van Jong N-VA en Vlaams Belang Jongeren in debat, Dominic Potters, 19/11/2022.↑
32. Doorbraak.be, Het impliciete cordon sanitaire van Bart De Wever, Ignace Vandewalle, 26/5/2023.↑
33. Doorbraak.be, Zangfeest roept ‘Bart en Tom’ op om samen te werken, Pieter Bauwens, 20/3/2023.↑
34. Tscheldt.be, De Lege Doos van Anuna, Bono Bono, 20/1/2020.↑
35. PAL NWS, Dalilla Hermans bejubelt omvolking, Filip Van Laenen, 8/1/2020.↑
36. Tscheld.be, Wanneer de net verkozen Vlaamse Jeugdraad lijkt op een Unesco vergadering…. en vooral wie zit er achter?, Goeman, 3/12/2020

Bron: sampol.be

Onder de slogan ‘voor welvaart’ wil N-VA op de sociale zekerheid inhakken

by admin | jan 3, 2024 | Verkiezingen 2024

“Je zult langer moeten werken voor een pensioen en er moet grote kuis worden gehouden in de sociale zekerheid” (Bart De Wever)

N-VA begint aan haar verkiezingscampagne met de slogan ‘Voor Vlaamse welvaart’. Daarmee lijkt de partij de kaart van de sociaal-economische thema’s te trekken. Het is vaag genoeg om er verschillende invullingen aan te geven. Dat is vaak het probleem met marketing en in dit geval is het niet anders. Eigenlijk wil de partij van De Wever net als in 2014 hard chargeren op de sociale zekerheid.

Het was het asociale beleid van de Zweedse regering onder Charles Michel, waarin N-VA de toon zette, die maakte dat de N-VA en haar partners verloren in de daaropvolgende verkiezingen. De indexsprong die onze koopkracht onder vuur nam of de verhoging van de pensioenleeftijd voelen we nog dagelijks. Het rampzalige beleid van de Vlaamse regering de afgelopen jaren, met dezelfde partners, maakt dat De Wever om deze regering verder te zetten straks wellicht een vierde partner nodig heeft. Van de bejaardenzorg over de kinderopvang, het onderwijs en De Lijn: de Vlaamse regering onder de niet zo ‘sterke’ Jan Jambon bakte er niets van voor de meerderheid van de bevolking.

De Wever vergeet de goede raad van de Vlaamse dichter Guido Gezelle, “‘t Is goed in ‘t eigen hert te kijken.” Het eigen falen moet toegedekt worden en daarom wordt het federale beleid onder vuur genomen. Niet omdat de energiemultinationals niets in de weg gelegd werd, evenmin omdat onze lonen tot een strikt keurslijf van nulgroei worden veroordeeld ondanks stijgende productiviteit en jarenlange recordwinsten. Neen, volgens De Wever werden de werklozen en zieken de afgelopen jaren riant bediend door het ‘Franstalig-links Vivaldi-beleid’. Hoe wereldvreemd kan je zijn om dat te beweren nu de jacht op de werklozen een vervolg krijgt met een jacht op langdurig zieken? Voor de N-VA zijn niet de lage lonen een probleem, maar het feit dat de leeflonen en werkloosheidsuitkeringen verhoogd werden. Uitkeringen op de armoedegrens zijn voor De Wever te hoog. Over wiens welvaart spreekt het orakel vanuit het schoon verdiep in Antwerpen?

De Wever beweert dat een alleenstaande moeder met een kind ten laste met een leefloon meer overhoudt dan een alleenstaande moeder die aan een minimumloon van 1700 euro netto werkt. Daartoe werden onder meer de kosten voor kinderopvang en de voordelige energietarieven verrekend. Daar kan je verschillende conclusies uit trekken: de kosten voor kinderopvang zijn te hoog, stelsels van lagere energietarieven worden beter uitgebreid, het minimumloon is niet leefbaar … De conclusie van N-VA daarentegen is dat het leefloon te hoog is.

De slogan ‘voor Vlaamse welvaart’ wordt gebruikt om te pleiten voor een beperking van de werkloosheid in de tijd, verlaging van de patronale bijdragen en dus van de overheidsinkomsten en de middelen van de sociale zekerheid en ook nog eens harde besparingen op de begroting, waarbij De Wever eerder al aangaf dat er vooral op vlak van pensioenen en zorg nog kan bespaard worden. Dat er geen draagvlak is voor zo’n asociaal beleid is de reden waarom de N-VA de aanvallen op onze pensioenen en zorg probeert te verstoppen achter de slogan ‘voor Vlaamse welvaart’.  

Is dit linkse stemmingmakerij tegen de N-VA? Laten we er de grote leider zelf bijhalen om het wat scherper te stellen: “Je zult langer moeten werken voor een pensioen en er moet grote kuis worden gehouden in de sociale zekerheid.” (VRT nws 26 november 2022, https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2022/11/26/n-va-confederalisme/). De nieuwssite vatte het samen: “Om de begroting op orde te krijgen, zijn er voor De Wever forse ingrepen in de sociale zekerheid nodig: van pensioenhervormingen, over schrappen in de werkloosheidsuitkeringen tot besparen in de gezondheidszorg.”

Dit koppelt De Wever aan de roep voor meer Vlaamse bevoegdheden. Er is een onderdeel van de sociale zekerheid dat al geregionaliseerd is: de kinderbijslag. In Vlaanderen werd die omgedoopt tot het ‘groeipakket’. Volgens de Gezinsbond bespaarde de Vlaamse regering dit jaar 335 miljoen euro op het groeipakket, onder meer omdat de indexering ervan is afgeschaft en vervangen door een vaste indexatie van maximaal 2%. Willen we dat ook voor de pensioenen en uitkeringen? Het mantra van de N-VA dat wat Vlaanderen doet beter wordt gedaan, is de afgelopen jaren in de praktijk weerlegd door het beleid van de Vlaamse regering onder controle van de N-VA.

De media merkten op dat deze campagne van N-VA leest als “een uitgestoken hand.” Het is niet naar de werkende klasse dat die hand wordt uitgestoken, maar naar andere rechtse politici zoals die van CD&V en Open VLD en vooral naar de bevriende captains of industry die de echte baas van De Wever zijn. De poging om werkenden op te zetten tegen wie uit de boot valt, dient enkel om te verdoezelen dat het vooral de werkenden zijn die zwaar gechareld zijn als N-VA het voor het zeggen heeft. Verdelen om het grootkapitaal te laten heersen, is dat.

De beste manier om te vermijden dat collega’s door dit soort retoriek misleid worden, is door met de arbeidersbeweging op een offensieve manier onze eigen eisen en bekommernissen naar voren te brengen. Als we het publieke debat overlaten aan politici zoals De Wever en zijn bende, dan zal toenemende verdeeldheid (tegen werklozen, tegen zieken, tegen vluchtelingen, tegen bruggepensioneerden …) gebruikt worden om onze levensstandaard de dieperik in te sturen. Doorheen campagnes en acties kunnen we zelf het publieke debat bepalen. Dan kan het gaan over de bescherming van onze pensioenen in plaats van de afbraak ervan of nog over een verlaging van de pensioenleeftijd in plaats van een nieuwe verhoging ervan zoals De Wever nu suggereert. Dan kan het debat gaan over meer en beter openbaar vervoer in plaats van over ministers voor wie zelfs de vaststelling van de achteruitgang “gezaag en geklaag” is dat moet stoppen. We kunnen onze eisen voor drastisch meer publieke middelen voor onderwijs en zorg naar voren schuiven en daar de nodige acties aan koppelen om zo onze stem ook tijdens de verkiezingscampagne te laten horen.

Bron: Socialisme.be