Bij politiek doorgeduwde transacties rond Land Invest Group zouden honderdduizenden euro’s smeergeld zijn betaald. Dat blijkt uit geheime opnames in handen van nieuwssite Sudinfo. Apache onthulde eerder hoe de vastgoedgroep rond Erik Van der Paal kon rekenen op miljoenencadeaus van het college onder leiding van zijn vriend Bart De Wever (N-VA). Negen vragen en antwoorden over de nieuwe onthullingen.
Twee jaar lang werden gesprekken tussen Luc Joris, een intimus van PS-coryfee Elio Di Rupo, en een niet nader genoemde zakenman opgenomen. Dat gebeurde zonder dat Luc Joris er weet van had. De inhoud van die geheime opnames is explosief, onder meer omdat de gelekte gesprekken de veel te nauwe banden tussen projectontwikkelaars en toppolitici aan het licht brengen en de forse hoeveelheden smeergeld die werden betaald.
Twee jaar geleden bracht Apache het boek De Vrienden van het Vastgoed uit, met als ondertitel Geheime deals, miljoenencadeaus en bouwvergunningen op maat. Hoe toppolitici en bouwpromotoren gouden zaken doen in België. Dat boek werd onder politieke druk eerst uit de rekken gehouden. De hoofdrolspelers in het boek duiken nu op in de tapes waaruit de kranten van Sudinfo afgelopen weekend uitgebreid citeerden.
Wat is Land Invest Gate?
1. Wie is Luc Joris?
Luc Joris is in Vlaanderen niet meteen een bekende naam. Even kwam hij in beeld, toen Apache in 2017 een driedelig dossier uitbracht over projectontwikkelaar en lobbyist Erik Van der Paal, “de favoriete bouwpromotor van Bart De Wever”.
Op het fameuze verjaardagsfeestje van Van der Paal in sterrenrestaurant ’t Fornuis was, naast het quasi voltallige toenmalige Antwerpse schepencollege, onder meer ook Luc Joris aanwezig. Samen met een hele reeks andere aangebrande PS’ers zoals Alain Mathot en Stéphane Moreau, en Jean-Claude Fontinoy, de rechterhand van Didier Reynders.
Aan macht ontbrak het de jarenlange intimus van Elio Di Rupo allerminst. Namens PS bekleedde hij cruciale posities, onder meer bij Sogepa, het investeringsfonds van de Waalse overheid, en bij wapenproducent FN Herstal (in handen van de Waalse overheid, red.), maar vooral als bestuurder bij NMBS had hij veel invloed.
Rond nogal wat vastgoedtransacties die indertijd vertrokken vanuit vastgoedvehikels van de NMBS hangt een bijzonder kwalijke geur. Samen met Jean-Claude Fontinoy speelde Luc Joris een sleutelrol bij een aantal extreem lucratieve projectontwikkelingen in stationsomgevingen en rond oude NMBS-terreinen.
2. Waarover spreekt Joris op de geheime tapes?
Het valt moeilijk in te schatten welke tapes Sudinfo precies kon beluisteren en verifiëren. Ook het kader waarbinnen de tapes werden gelekt is niet duidelijk. Joris spreekt alleszins over heel veel dingen. Naast een aantal meer algemene uitspraken over zijn ongebreidelde macht en zijn directe toegang tot de top van PS, vertelt hij onder meer over de verkoop van Land Invest Group.
Volgens Luc Joris betaalde Erik Van der Paal hem 350.000 euro om ervoor te zorgen dat Land Invest Group werd verkocht aan Triple Living, de groep van ontwikkelaar Dirk Cavens die in Antwerpen onder meer het nieuwe stadsdeel Nieuw-Zuid bouwde (ook op een voormalig terrein van de NMBS, red.). Nochtans was er een andere gegadigde voor Land Invest Group: de Brusselse zakenman Dominique Janne, die van oudsher prima contacten onderhoudt met PS.
3. Waarom moest Triple Living per se de koper worden?
Land Invest Group was voor de helft in handen van Ogeo Fund. Dat Luikse pensioenfonds heeft een zeer sterke PS-signatuur en was de facto in handen van de toenmalige sterke man van de Luikse PS, Stéphane Moreau. De andere helft van Land Invest Group was in handen van Erik Van der Paal en zijn toenmalige Nederlandse zakenpartner Marc Schaling.
De samenwerking binnen Land Invest Group was er al die tijd een tussen de Luikse PS – die via Ogeo bergen geld investeerde in grondspeculatie en bouwprojecten – en de Antwerpse N-VA die vervolgens de bouwvergunningen tegen alle denkbare adviezen in doorduwde.
In de schoot van Land Invest Group werden vele miljoenen uitgegeven aan exuberante bestuurders- en managementvergoedingen, ongebreidelde bezoeken aan sterrenrestaurants en aan politieke vriendendiensten, zowel aan Luikse PS’ers als Antwerpse N-VA’ers.
Als potentiële koper van Land Invest Group kon Dominique Janne een due diligence onderzoek uitvoeren. Bij zo’n doorgedreven analyse van de boekhouding zouden voor vele miljoenen euro’s aan lijken uit de kast vallen. Ook – en vooral – politieke lijken.
Dominique Janne staat bekend om zijn flamboyant karakter. De keuze voor Dirk Cavens was politiek een veel veiligere keuze. En blijkbaar had Erik Van der Paal daar 350.000 euro voor veil. Na de publicatie van de tapes in de kranten van Sudinfo kondigde Dominique Janne overigens prompt juridische stappen aan tegen de politiek doorgeduwde beslissing om indertijd aan Triple Living te verkopen en niet aan hem.
4. Hoe kon Luc Joris de verkoop beïnvloeden?
Daarvoor gebruikte Joris, naar eigen zeggen, zijn connecties binnen PS. Concreet: hij belde naar Elio Di Rupo, die op zijn beurt de Luikse PS’er Jean-Claude Marcourt belde. Hij gaf Ogeo Fund de instructie om de aandelen niet aan Dominique Janne, maar aan Triple Living te verkopen. Elio Di Rupo ontkent dat hij dat telefoontje ooit zou hebben gepleegd.
5. Wat zegt Joris daarover op tape?
“Ik wil tussenkomen, maar ik wil betaald worden voor wat ik doe en ik wil mijn 2 miljoen euro. Ik heb er dan voor gezorgd dat Cavens de 50% van Ogeo kon kopen. Mijn tussenkomst passeerde langs boven. Het was simpel: Elio heeft Jean-Claude gebeld die op zijn beurt Ogeo heeft gebeld om te zeggen: je moet verkopen. Maar niemand wist echt goed wat er op het spel stond. Erik Van der Paal heeft me daarvoor 350.000 euro betaald. Dat is peanuts.”
6. Luc Joris zegt ook dat hij “zijn 2 miljoen wil”. Waarover gaat dat?
Op een ander moment praat Luc Joris over een deal tussen Eurostation, een vastgoedvehikel van de NMBS, en Optima Global Estate, de vastgoedpoot van de (inmiddels failliete) Optima Bank van Jeroen Piqueur. Onder druk van Luc Joris werden naast het Gentse station Sint-Pieters NMBS-gronden verkocht aan Optima om er de Queen Towers op te bouwen.
“Ik heb indertijd een deal laten maken tussen de NMBS, zijn filiaal Eurostation en Optima”, zegt Joris daarover. “Het waren de terreinen voor de Queen Towers in Gent. Ik heb ze verkocht voor 100 euro minder dan wat ze waard waren. Men vroeg 880 euro (per m²) in plaats van 980 euro, en ik zou 100 euro recupereren via de bouwkosten. Dat was de deal.”
7. Waar is dat geld naartoe?
Afgaand op zijn verklaring over de verkoop van Land Invest Group heeft Luc Joris “zijn 2 miljoen euro” voor die deal nooit gekregen. Wat de kranten van Sudinfo niet vermelden is dat de vennootschap Queen Towers enkele jaren later van Optima werd overgenomen door … Land Invest Group van Erik Van der Paal. Bovendien bestond er een kluwen aan leningen voor miljoenen euro’s tussen Land Invest Group, Optima Bank en Ogeo Fund.
Kort nadat Apache over die relatie tussen Land Invest Group en Optima schreef, startten Erik Van der Paal (via Land Invest Group) en de toenmalige kabinetschef van Bart De Wever een proces met een zeer forse schadeclaim tegen Apache. Het startschot voor een lange reeks processen. Korte tijd later betaalde Van der Paal ook 60.000 euro aan privédetectives om journalisten van Apache te laten volgen.
8. Komen er nog andere schimmige vastgoeddeals in beeld?
Op de site National 4 vermeldt onderzoeksjournalist Philippe Engels, ook op basis van opnames van gesprekken met Luc Joris, het Rijksadministratief Centrum in Brussel. Ook daar zou Luc Joris zijn tussengekomen.
Apache bracht eerder al een dossier over het RAC waarin onder meer ook (wijlen) superlobbyist Koen Blijweert en Jean-Claude Fontinoy een rol spelen. In de zeer luxueuze villa van Blijweert kwamen in het verleden zowat alle “vrienden van het vastgoed” over de vloer.
Bart De Wever zelf logeerde ook in Blijweerts villa in Megève. Samen met Jan Jambon en zowat alle andere Antwerpse N-VA’ers die te maken hebben of hadden met bouwvergunningen was hij ook aanwezig op een groots, door Blijweert opgezet diner.
9. Wat kunnen de gevolgen zijn van de publicatie van de tapes?
Dat hangt in belangrijke mate af van het gerecht. Dossier Land Invest Gate bulkte eerder al van de aanwijzingen over mogelijke corruptie, maar veel gebeurde daar niet mee. Ook in andere dossiers die Apache uitbracht over georganiseerde netwerkcorruptie door N-VA lijkt het openbaar ministerie de andere kant op te kijken. Zelfs als er duidelijke linken zijn met het cocaïnemilieu. Politiek beladen (vastgoed)zaken belanden in België zelden bovenaan de stapel met gerechtelijke onderzoekdossiers.
De tapes zullen een schokgolf jagen door de hoogste politieke regionen in het land. Of de buitenwereld daar veel van zal merken, moet de komende weken en maanden blijken.
Bron: Apache.be