Vanaf vandaag krijgen alle nieuwe vaatwassers, stofzuigers, hogedrukreinigers, grasmaaiers en laptops die in ons land verkocht worden een herstelbaarheidsindex. Dat is een score op 10 die aangeeft hoe makkelijk een product te herstellen is als het stukgaat. De score houdt onder andere rekening met de beschikbaarheid van handleidingen en de betaalbaarheid van wisselstukken.
België is na Frankrijk het tweede Europese land dat een herstelbaarheidsindex invoert. De index is een score van 1 tot 10 die aangeeft hoe herstelbaar en demonteerbaar een vaatwasser, grasmaaier, stofzuiger, hogedrukreiniger of laptop is. In een latere fase zullen ook (elektrische) fietsen, elektrische steps en tablets zo’n score krijgen. De federale regering wil fabrikanten op die manier stimuleren om het eenvoudiger te maken om hun producten te herstellen.
De score wordt bepaald op basis van verschillende criteria zoals:
Beschikbaarheid van technische herstelinformatie en onderhoudshandleidingen
Gemak van demontage en benodigd gereedschap
Beschikbaarheid van reserveonderdelen en levertijden
Verhouding tussen de prijs van reserveonderdelen en de prijs van het nieuwe product
Verkopers moeten de index online en in fysieke winkels vermelden naast de prijsaanduiding en een QR-code of link voorzien waarop de klant meer info over de specifieke berekening terugvindt.
Wie heel tevreden is met die herstelbaarheidsindex is de vzw Repair&Share. Een milieuvereniging die mensen zoveel mogelijk aan het repareren en hergebruiken wil krijgen. “In Frankrijk bestaat het systeem al een aantal jaren en dat werpt zijn vruchten af. Het heeft zowel op consumenten als fabrikanten een effect”, zegt projectcoördinator Rosalie Heens. “Uit onderzoek blijkt dat toestellen sinds de komst van de index in Frankrijk steeds beter te herstellen vallen. Fabrikanten zien het echt als een verkoopargument en consumenten houden rekening met de score bij hun aankoop.”
Testaankoop blij maar kritisch
Ook consumentenorganisatie Testaankoop is blij met de komst van de herstelbaarheidsindex, maar vindt dat de manier waarop die berekend wordt soms voor onrealistische resultaten zorgt. “Een hoge score betekent niet noodzakelijk dat een product heel herstelbaar is”, zegt woordvoerder Laura Clays. “Iets kan een hoge algemene score hebben, maar zwak scoren op demonteerbaarheid. Dan speelt het geen rol hoeveel reserve-onderdelen er beschikbaar zijn. Als je het product niet uit elkaar kunt halen, kan je het ook niet herstellen.”
“Bovendien zegt de score ook niets over de levensduur van een product. Een wasmachine met een lage score kan perfect 20 jaar lang meegaan zonder hersteld te moeten worden.”
Weten dat jouw toestel goed te herstellen is, is een ding. Maar als je zelf niet zo handig bent, ben je aangewezen op hulp van buitenaf. Daarom lanceerde Repair&Share de website herstelmij.be.
“We merken dat mensen vaak niet weten waar ze een toestel kunnen laten herstellen. Daarom hebben we een kaart ontwikkeld waarop je herstellers in jouw buurt kunt terugvinden. Dat kan gaan van repaircafés die met vrijwilligers werken – en waar je dus enkel de onderdelen moet betalen – tot zelfstandige herstellers die niet gebonden zijn aan een bepaald merk of winkel. Ook bij elektrozaken kan je voor herstellingen terecht.”
Wanneer je toestel minder dan 2 jaar oud is, valt een defect meestal onder de wettelijke garantie. Een eventuele herstelling moet dan op kosten van de verkoper gebeuren. Maar een keer buiten die garantieperiode moet je de kosten zelf betalen. “Er is een psychologische grens van hoeveel mensen over hebben voor een herstelling”, weet Rosalie. “Mensen zijn bereid om maximaal 30 procent van de prijs van een nieuw toestel te betalen voor een herstelling. Vallen de kosten hoger uit, zullen ze sneller kiezen voor een nieuwe laptop of stofzuiger.”
BRON: VRT.nws