Gaan apothekers straks meer vaccineren en zelf ziektes opsporen? Een voorstel van de Federale Raad voor de Apothekers geeft apothekers alvast een grotere preventieve rol.
Huisartsen staan daar niet voor te springen.
Door Sarah Venken in De Standaard
Wat als je niet meer voor alle kwaaltjes een afspraak bij de huisarts moet maken, maar rechtstreeks bij de apotheek zou terechtkunnen? In een voorstel van de Federale Raad voor de Apothekers, een adviesorgaan voor de minister van Volksgezondheid, krijgen apothekers een grotere preventieve rol. Op vraag van minister Frank Vandenbroucke (Vooruit) wordt nagedacht over een hervorming van de taakverdeling tussen zorgberoepen.
Vandaag mogen apothekers al griep- en covidvaccins toedienen. In het voorstel dat De Standaard kon inkijken, staat dat apothekers nog meer zouden mogen vaccineren. Ze zouden ook diabetes vroegtijdig mogen opsporen via een vragenlijst. Daarnaast zouden ze kunnen testen of iemand een streptokokkeninfectieheeft, screenen op huidkanker of obesitas en de bloeddruk meten. Bovendien zouden ze ook patiënten met kenmerken van een depressie vroegtijdig de weg kunnen wijzen naar de juiste hulp, als uit gesprekken blijkt dat er een risico is.
Marleen Haems, algemeen directeur van het Vlaams Apothekers Netwerk (VAN), vindt het voorstel een goede zaak. “Een op de drie diabetespatiënten kent zijn diagnose niet, omdat ze zich niet laten testen. Dat leidt tot grote risico’s. In het buitenland leveren dergelijke tests bij de apotheker goede resultaten op.”
De mogelijke taakuitbreiding gaat niet ten koste van de huisartsen, zegt Haems. Apothekers zullen nooit zelf een diagnose stellen, wel kunnen ze mee risico’s inschatten. Als ze vermoeden dat iemand diabetes heeft, zullen ze die doorverwijzen naar een arts. “Voor een griepvaccin is het vaak ook makkelijker om een apotheek binnen te wandelen, omdat je daar niet per se een afspraak hoeft te maken”, zegt ze.
“Uitholling beroep”
Het doel is om een efficiëntere gezondheidszorg te creëren, door chronische ziektes sneller op te sporen en meer mensen uit het ziekenhuis te houden. Dat vereist wel een aanpassing van de wet, aangezien apothekers momenteel alleen medicatie mogen afleveren en geen aandoeningen mogen opsporen. “Maar een wetswijziging is een brug te ver”, zegt Jos Vanhoof, huisarts en lid van de Belgische Vereniging van Artsensyndicaten (BVAS). “Wij willen als huisarts onze kerntaken blijven uitvoeren, zoals preventie en acute zorg.”
Apothekers zouden taken overnemen die tot de expertise van de huisartsen behoren, vindt Vanhoof. “De uitbreidingsbevoegdheid naar andere zorgberoepen holt ons beroep verder uit”, zegt hij. “Vergelijk het met een mooie jonagold waar stukjes worden uitgebeten door anderen. Wij blijven zitten met het klokhuis, wat onverteerbaar is.”
Huisarts Stijn Geysenbergh noemt het cherrypicking. “Ze zijn er als de kippen bij om taken die aantrekkelijk lijken, zoals vaccinaties, over te nemen. De toenemende administratieve overlast wil niemand.” De artsen vrezen dat hun relatie met hun patiënten zou lijden onder de verruimde bevoegdheden van de apothekers en stellen zich vragen bij de privacy. Moeten patiënten hun medische geschiedenis dan uitleggen terwijl iemand naast hen in de rij staat aan te schuiven?
Apotheker David Vergucht uit Nevele is voorstander van de uitbreiding. Hij snapt het voorbehoud van de huisartsen, “maar we willen net die mensen bereiken die misschien moeilijk bij de huisarts raken. Een apotheek is een goede aanvulling, want het is laagdrempelig.” Minister Vandenbroucke treedt die visie bij. “Apothekers hebben een vertrouwensband met de mensen die ze over de vloer krijgen. Dat, gecombineerd met farmaceutische kennis, maakt hen unieke spelers in het zorglandschap”, zegt zijn woordvoerder.
Marieke Geijsels, plaatsvervangend lid in de Hoge Raad voor Artsen, die eveneens adviseert aan de minister, benadrukt dat het om een voorstel van de Raad voor de Apothekers gaat. Op 8 mei wordt het voorgelegd aan de Hoge Gezondheidsraad, waarna verdere besprekingen volgen. Op 30 juni zou het dan als advies aan minister Vandenbroucke worden overgemaakt. “We moeten kijken hoe apothekers het werk van huisartsen kunnen aanvullen, zonder overlappingen”, zegt Geijsels.
Bron: De Standaard