Veel rusthuizen worden slecht gerund

by admin | mrt 5, 2022 | Sectoren

Het was al eerder bekend dat er vanalles misloopt in meerdere rusthuizen. Er komen steeds meer schandalen aan het licht.
Op papier zijn ze bijna bankroet, terwijl ze miljoenen versluizen: of hoe Vlaamse Orpea-rusthuizen mee de winsten van de omstreden groep betalen.
Vanuit de Vlaamse rusthuisgroep Orpea vloeien miljoenen naar de Franse moedergroep, die in een schandaal verwikkeld is omdat winsten zouden voorgaan op de zorg voor de bejaarde bewoners. Het geld wordt versluisd via hoge managementvergoedingen en vastgoedvennootschappen. “Elke euro die zo wegvloeit, is een euro die niet naar de kwaliteit van de zorg gaat.”
Er is iets vreemds aan de hand met de financiële inspectieverslagen van de Vlaamse Orpea-rusthuizen, die oppositiepartij PVDA bij de Vlaamse overheid heeft opgevraagd. In juni heeft de zorginspectie elk van die rusthuizen aan een financieel-economische controle onderworpen, en elk verslag is even vernietigend. Zonder uitzondering gaat het over “een financiële structuur die uit evenwicht is geraakt door de geboekte verliezen: zowel liquiditeit, solvabiliteit als rentabiliteit waren zeer zwak”.
Die verslagen doen uitschijnen dat elk Orpea-rusthuis aan de rand van het bankroet staat. Nochtans heeft de overkoepelende Franse commerciële groep, actief in 23 landen, vorig jaar een winst van 160 miljoen euro geboekt. Bovendien behoren haar rusthuizen tot de duurste in Vlaanderen: bewoners betalen er tot 4.000 of 5.000 euro per maand.
Volgens Vlaams Parlementslid Lise Vandecasteele (PVDA) is die armlastige financiële toestand een bewuste strategie om het geld vanuit die woonzorgcentra maximaal naar het hoofdkwartier in Parijs door te sluizen. Zij maakte een analyse van de financiële inspectieverslagen en ziet daarin twee verdoken geldstromen vanuit de Vlaamse rusthuizen naar Frankrijk.
Zo betalen vijftien van de ruim twintig Vlaamse Orpea-woonzorgcentra huurgelden aan telkens een andere vastgoedvennootschap. Het Antwerpse Park Lane bijvoorbeeld betaalde in 2019 een huur van 1, 7 miljoen euro aan Park Lane Immo, of het Brugse Prinsenhof 1,2 miljoen aan de NV Brugpap.
Van die vijftien vastgoedvennootschappen zijn er op hun beurt vijf die in 2020 winst hebben uitgekeerd aan nog een andere vennootschap, Orpimmo, een dochterbedrijf van Orpea. Dat gaat van 140.000 tot 665.000 euro. Voor de vijf samen gaat het om 2,2 miljoen euro, alleen al in 2020. “Dat die vastgoedvennootschappen zoveel winst kunnen uitkeren, toont aan dat die huurgelden kunstmatig hoog zijn”, aldus Vandecasteele. “Er is ook geen druk om die te verlagen en het geld in het woonzorgcentrum zelf te houden, want het gaat van de ene Orpea-dochter naar de andere.”
Een tweede geldstroom ziet Vandecasteele in de zogenaamde management loon die in elk financieel inspectieverslag opduikt. In totaal gaat het voor het jaar 2019 om 4 miljoen euro, vanuit twintig Vlaamse Orpea-instellingen. Vooral de grote verschillen vallen daarbij op. Terwijl het ene rusthuis maar 10.000 euro betaalt, is dat voor andere meer dan 100.000 euro, tot zelfs 300.000 euro. “Die verschillen doen vermoeden dat dit niet enkel een vergoeding is voor het beheer van de woonzorgcentra”, zegt Vandecasteele. “Samen met het vastgoed verdwijnt zo meer dan 6 miljoen euro uit de Vlaamse woonzorgcentra.”
Orpea ontkent deze cijfers niet, maar is voor de rest heel karig met commentaar. Het bedrijf geeft enkel een schriftelijke reactie: “Orpea Belgium respecteert de Belgische boekhoudkundige regels. De boekhouding wordt elk jaar opnieuw geaudit en gevalideerd door bedrijfsrevisoren.” Het voegt er nog aan toe dat management premies staat voor “gecentraliseerde beheerskosten”.
Voor PVDA is dit het signaal om een grondige financiële doorlichting van alle commerciële zorggroepen te doen. “Het kan niet zijn dat er wel hopen geld zijn voor managementpremies en dividenden, maar niet om personeel en materiaal voor de bewoners te voorzien.” De partij herinnert eraan dat twee Orpea-rusthuizen ook op de zwarte lijst van de Vlaamse overheid staan (Park Lane in Antwerpen en James Ensor in Oostende), met als belangrijkste klacht dat ze te weinig personeel inzetten.
PVDA krijgt daarbij de steun van de vakbonden. “Het wordt tijd dat de overheid ingrijpt bij die internationale commerciële groepen”, zegt Olivier Remy, ACV-verantwoordelijke voor de ouderenzorg. “Elke euro die naar de commerciële groep gaat, is een euro die niet in de kwaliteit van de zorg wordt geïnvesteerd.”
Alle ogen zijn gericht op bevoegd minister Wouter Beke (CD&V), maar die is niet van plan om in te grijpen. Wel wil hij dat de rusthuisfactuur transparanter wordt, zodat bewoners weten waarvoor hun geld precies wordt gebruikt. “Voor ons is het vooral belangrijk dat er op de zorg geen winst wordt gemaakt en dat de kwaliteit van de zorg gewaarborgd wordt”, laat hij via zijn woordvoerder weten. “Als bewoners meer willen betalen voor hun verblijf, kan daarop mogelijk wel winst worden gemaakt, bijvoorbeeld voor een grotere kamer of een ligging in het historische stadscentrum.” Bron: GVA

De arbeidsdeal uitgelegd

by admin | mrt 5, 2022 | Sectoren

Met de fel besproken arbeidsdeal wil de federale regering de arbeidsmarkt hervormen en zo meer mensen aan het werk krijgen. Maar wat staat er in de arbeidsdeal? En wat betekent dit concreet voor jou als werknemer?
Wat is de arbeidsdeal?
De arbeidsdeal van de federale regering bestaat uit een aantal maatregelen die de werkzaamheidsgraad in België moet verhogen tot 80% (nu is dit 71%) en die zowel werknemers als werkgevers de nodige flexibiliteit moeten geven om dit doel te bereiken.
Ter info: deze arbeidsdeal is een politiek akkoord. Dit betekent dat de sociale partners hierover eerst nog hun advies moeten uitbrengen. Na de eventuele aanpassingen kan het voorstel mogelijk ook nog bijgestuurd worden door de Nationale Arbeidsraad. Pas daarna wordt de wet definitief goedgekeurd door het parlement en bekrachtigd en afgekondigd door de koning.
“Een concrete vooruitgang voor werknemers”, volgens minister van Werk Pierre-Yves Dermagne (PS) en “meer vrijheid voor werknemers en meer flexibiliteit voor werkgevers”, volgens minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD). Maar is het wel effectief een gamechanger voor de arbeidsmarkt?
Ontdek: Hoe realistisch is 80% tewerkstelling?
De arbeidsdeal in 10 hoofdpunten

1. Werkweek van 4 dagen mogelijk
   Vier dagen werken i.p.v. de gangbare 5 dagen: voor heel wat werknemers klinkt het als muziek in de oren. Toch betekent dit niet dat je een dag per week minder kunt werken en alsnog hetzelfde loon zult ontvangen.
   Deze maatregel zorgt er wel voor dat je als werknemer in de privésector (dus geen ambtenaren) de mogelijkheid krijgt om – mits goedkeuring van de werkgever – je wekelijkse werkuren te presteren in 4 i.p.v. 5 dagen (met maximaal 9,5 werkuren per dag). Hierdoor zou je bv. de 5de dag vrij mogen nemen waardoor je je werk en privéleven beter kunt combineren.
2. Wisselend weekregime
   De ene week wat langer werken om de andere week wat minder lang te moeten werken (of een dagje vrij te zijn): dankzij de arbeidsdeal kan het. Om van deze flexibele regeling gebruik te kunnen maken, moet je dit schriftelijk aanvragen bij je werkgever. Hij of zij kan deze aanvraag wel weigeren maar dan moet daar een gegronde en gemotiveerde reden voor zijn.
3. Dienstrooster langer op voorhand bekend
   Momenteel moet je als werknemer volgens de wet ten minste 5 dagen werkdagen op voorhand je werkschema voor de komende werkweek krijgen. Door de arbeidsdeal wordt die bekendmakingstermijn nu opgetrokken naar 7 werkdagen.
4. Recht op deconnectie
   Werkgevers mogen niet meer verwachten dat je berichten of mails leest en beantwoordt buiten de gangbare werkuren. Je hebt dus het recht om offline te zijn en thuis met rust gelaten te worden.
   Addertje onder het gras is dat dit geldt voor bedrijven met meer dan 20 werknemers. Werk je in een bedrijf met minder dan 20 werknemers, dan hangt je recht op deconnectie af van de collectieve arbeidsovereenkomst (cao) van je bedrijf.
   Extra: Staat het recht om offline te zijn flexibel werken in de weg?
5. Recht op een opleiding
   Vanaf dit jaar heb je als werknemer recht op minstens 3 opleidingsdagen per jaar, vanaf 2024 zelfs op 5 dagen per jaar. Ook moet elk bedrijf met minstens 20 werknemers een individueel opleidingsplan opstellen voor het personeel.
6. Nieuwe regeling opzegtermijnen
   Van job veranderen wordt iets makkelijker omdat je dankzij de arbeidsdeal al tijdens je opzegtermijn kunt overstappen naar je nieuwe werkgever. Hiervoor is een compensatieregeling uitgewerkt tussen de vorige en de nieuwe werkgever.
7. Betere regeling voor platformeconomie
   Om de werkomstandigheden van bv. de fietskoeriers van Deliveroo of Uber te verbeteren, wordt aan de hand van 8 criteria bepaald of je nu als werknemer of zelfstandige aan de slag bent. Al naargelang je statuut krijg je dan de nodige sociale bescherming.
8. Soepele regels voor nachtwerk
   Door de arbeidsdeal worden de regels om te werken tussen 20u ’s avonds en middernachts wat versoepeld. Concreet: als één vakbond akkoord gaat om ook dan te werken, mag het (uiteraard met de nodige premies of extra loon).
9. Actieplan knelpuntberoepen
   Om de knelpuntberoepen beter in kaart te krijgen, moeten de sociale partners per sector om de twee jaar concreet aanwijzen wat de feitelijke oorzaken zijn van het knelpuntberoep en zelf voorstellen doen om dit knelpunt te ontknellen.
10. Actieplan diversiteit op de werkvloer
    Ook wil de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid de gegevens over diversiteit per sector nauwer opvolgen. Wanneer blijkt dat er opvallende verschillen zijn tussen de cijfers binnen een bepaalde sector en die binnen een specifiek bedrijf, zal het bedrijf in kwestie een goed uitgewerkt actieplan moeten voorleggen om de diversiteit op de werkvloer te stimuleren en te vergroten.
    Gamechanger of niet?
    Of de arbeidsdeal wel zo’n gamechanger is als gewild, is nog niet zeker. Aangezien heel wat maatregelen gelden voor bedrijven met meer dan 20 personeelsleden, geldt dit dus niet voor 83,9% van de ondernemingen (vooral kmo’s) die minder dan 10 werknemers tewerkstellen. Ook is het voor kleinere bedrijven niet altijd evident om bepaalde maatregelen door te voeren, vanwege bv. de kleinere personeelsbezetting of de aard van de activiteit. Bron: Jobat

Arbeidsdeal nog steeds ter discussie

by admin | mrt 5, 2022 | Sectoren

De arbeidsdeal en het loonkostenprobleem leggen andermaal de klassieke verdeeldheid tussen de werkgevers en de vakbonden bloot. De deal wordt nog besproken in het sociaal overleg, maar de ruimte voor bijsturingen is beperkt.
Werkgevers en vakbonden blijven verdeeld over arbeidsdeal
Telkens als een federale regering met voorstellen komt om de arbeidsmarkt of de fiscaliteit te hervormen, is de reactie van de sociale partners voorspelbaar. Blazen de werkgevers de loftrompet, dan zijn de vakbonden kritisch, en omgekeerd. En als de werkgevers ongelukkig zijn, dan formuleert de Vlaamse werkgeversorganisatie Voka haar kritiek steevast scherper dan het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) en de kmo-organisatie Unizo. Dat was ook nu het geval. Voka zit dan ook niet mee rond de tafel bij het interprofessionele sociaal overleg, dat vaak regeringsbeslissingen moet stroomlijnen.
Danny Van Assche, de gedelegeerd bestuurder van Unizo, is doorgaans genuanceerd, maar nu was hij opvallend kritisch voor de arbeidsdeal. Dat constateerde ook Paul Soete, een oud-topman van de technologiefederatie Agoria en een strijder van vele jaren in het sociaal overleg: “De milde reactie van de handelsfederatie Comeos en de scherpte van Unizo vallen op. Dat is deels te verklaren door de mogelijke aanval op het zelfstandigenstatuut en terechte bedenkingen over de platformeconomie.”
Unizo reageerde vooral fors op de nieuwe regels voor platformwerkers, zoals de koeriers van maaltijdbezorgers. Allang woedt de discussie of zij werknemers of zelfstandigen zijn. De arbeidsdeal bepaalt mee de aard van de arbeidsrelatie met een lijst van acht criteria, waaronder exclusief werken voor één bedrijf, het gebruik van geolokalisering voor andere doelen dan de levering van diensten, een beperking van de vrijheid om opdrachten te weigeren en de mogelijkheid om een apart klantenbestand uit te bouwen. Wanneer drie van de acht, of soms zelfs twee van de vijf criteria vervuld zijn, is er een vermoeden van werknemerschap. Volgens het VBO ligt die regeling in lijn met andere sectoren waar vaak een grijze zone bestaat tussen zelfstandigen en werknemers, zoals de bouw en de transportsector, en neemt de rechtszekerheid toe.
Er zijn betere brutolonen nodig: die krikken het beschikbare inkomen op en dragen bij aan de financiering van de sociale zekerheid’
Unizo ziet dat anders. “Ik vrees dat elke zelfstandige die via een platform werkt ¬ en dus ook een zelfstandig vertaler, IT-professional of hr-coach ¬ zal moeten bewijzen dat hij daadwerkelijk een zelfstandige en geen werknemer is. Is dat de bedoeling?” vraagt Van Assche zich af. “Veel zelfstandigen werken voor hun opdrachten in bedrijven met uurtarieven. Dat zou plots een criterium worden om een werknemersrelatie te vermoeden. Heel veel zelfstandigen gebruiken een platform, maar platformwerk is geen sector op zich, maar een instrument waarvan elke economische sector in meer of mindere mate gebruikmaakt. Dat gaat van sociale netwerken zoals Facebook en LinkedIn over echte handelsplatformen tot een geïntegreerde dienstverlening bij bijvoorbeeld taxi- en koerierdiensten. Pas de wet op de arbeidsrelaties toe. Daarin is een gezagsrelatie het belangrijkste criterium om van een werknemer te spreken. Die wet is de basis van het zelfstandige ondernemerschap, en dat wil Unizo zo houden.”
Volgens de Unizo-topman is het bovendien voorbarig voor België een regeling uit te werken die op Europees niveau nog niet rond is. Van Assche meent dat de regeling rond platformwerkers een reactie is op een gerechtelijke uitspraak van eind vorig jaar, die stelt dat maaltijdkoeriers zelfstandigen zijn. “Dan zeg ik: als je het in een rechtsstaat niet eens bent met die beslissing, ga dan naar het hof van beroep.”
Unizo staat met haar kritiek alleen bij de sociale partners. De vakbonden zijn vrij positief over de voorstellen voor platformwerk. De Groep van Tien moet de arbeidsdeal nog bespreken. Daar kunnen de vakbonden en de werkgevers adviezen geven om het akkoord nog aan te passen. “Dat klopt, maar wat nu gebeurt, is een aanfluiting van het sociaal overleg”, vindt Van Assche. “Een reeks maatregelen is aangekondigd bij het begrotingsakkoord van oktober. Toen beloofde de regering dat de sociale partners zich erover zouden buigen en dat ze pas zou ingrijpen als er geen akkoord was. Die afspraak is niet nagekomen. Wij moeten nu onderhandelen met het mes op de keel. Terwijl de sociale partners zelf akkoorden hadden kunnen afsluiten, zoals het recht op deconnectie” (het recht om na een bepaald uur niet meer bereikbaar te zijn voor de werkgever, nvdr).
Het recht op deconnectie en het aangepaste statuut voor platformwerkers zijn twee redenen waarom de vakbonden de arbeidsdeal niet hebben afgekraakt. Maar ook bij hen klinkt toch vooral kritiek. “Met de activering van een deel van de opzeggingsvergoeding loopt de werknemer het risico dat hij onder druk wordt gezet om een opleiding te volgen of dat hij snel een minder passende baan moet aanvaarden”, stelt de socialistische vakbond ABVV.
In het hoofdstuk over flexibiliteit duiken in de arbeidsdeal wel de klassieke tegenstellingen tussen de vakbonden en de werkgevers op. ABVV-voorzitter Thierry Bodson, die een rechtstreekse lijn met de PS heeft, is heel kritisch. Het is duidelijk dat de vakbonden er alles aan zullen doen om de al niet echt gevulde arbeidsdeal verder leeg te zuigen. Twee thema’s zijn kop van Jut: de mogelijkheid om de werkweek samen te ballen in vier dagen en de soepelere regels voor nachtwerk in de e-commerce. “Het is eerste is een zwaarwegend symbool”, zegt Bodson. “Werkdagen van 10 uur zijn voor tal van zware beroepen onmogelijk. Ze verhogen ook het risico op arbeidsongevallen. En zullen ook de scholen en de kinderopvang 12 uur per dag toegankelijk zijn? Bovendien vergt dit een aanpassing van de wet uit 1971 die de 8 urendag regelt.”
Dat pas vanaf 24 uur in plaats van 20 uur sprake is van nachtwerk in de e-commerce, kunnen de vakbonden evenmin smaken. Vooral dat de werkgever de vakbonden opzij kan schuiven door individuele afspraken te maken met de werknemers, zit hen hoog. “Dit is een negatie van het sociaal overleg”, oordeelt Bodson. “Er kwam een interprofessioneel akkoord nadat de werkgevers hun eisen over nachtwerk hadden ingetrokken. Wat wij vijf maanden buiten hebben gehouden, komt nu binnen door het raam, met dank aan de regering.” Het ABVV wil de arbeidsdeal bijsturen, anders zullen “de werknemers op straat komen om hun stem te laten horen”.
Loonkostenhandicap
Net nu de sociale partners zich over de arbeidsdeal buigen, duikt een bijna vergeten zwakheid van de Belgische economie weer op: de loonkostenhandicap tegenover onze buurlanden. De automatische indexering van de brutolonen dreigt de Belgische concurrentiekracht te verzwakken. Tussen 2008 en 2018 is de loonkostenhandicap tegenover 1996 stelselmatig afgebouwd, om in 2019 op 0 procent uit te komen. In 2022 zou hij weer stijgen naar 1,2 procent, stelt een recent CRB-rapport. De werkgevers spreken van 2 procent. “Een gigantisch probleem”, zegt Van Assche. “De regering en de sociale partners moeten daarom vervroegd samenkomen. De loonwet voorziet daarin.” Als uit de vooruitzichten blijkt dat de loonkostenhandicap zo groot is dat hij niet in twee jaar kan worden weggewerkt, kan de regering op advies van de sociale partners maatregelen nemen om de concurrentiekracht te vrijwaren, bepaalt de loonwet die de vorige regering aannam.
“Zonder die wet keken we wellicht op tegen een loonkostenontsporing van 2,5 procent”, legt de Unizo-topman uit. “De wet bepaalt bij het vastleggen van de loonnorm een marge van 0,5 procent, om een snellere Belgische loonkostenstijging op te vangen. De vakbonden vonden dat we die marge moesten laten vallen, zodat er ruimte kwam voor een reële loonstijging van maximaal 0,4 procent. Gelukkig hebben we dat niet gedaan.”
Maar de federale regering keurde wel goed dat bedrijven die het goed doen, een coronacheque van 500 euro kunnen geven aan hun werknemers. Bij het sectoraal overleg heeft 60 procent van de paritaire comités de cheque toegekend. In twee derde van de gevallen ging het om alle bedrijven in de sector. “Ook ondernemingen die het moeilijker hadden”, stelt Van Assche. “De helft van de werknemers heeft zo’n cheque gekregen, en zeker niet enkel in bedrijven die het heel goed hadden gedaan. Tel daar de extra indexaties en de hoge energieprijzen bij, en de situatie wordt dramatisch voor veel bedrijven. Het is onaanvaardbaar dat de vakbonden lobbyen om de loonwet te versoepelen.”
Het ABVV, het ACV en het ACLVB zijn een petitiecampagne gestart, om de loonwet op de agenda van de Kamer te krijgen en zo de regering onder druk te zetten. Ze willen een nieuwe wet met een indicatieve loonnorm, zodat gemakkelijker loonstijgingen kunnen worden toegekend.

Bedrijfswinsten zijn crisisbuffer
De vakbonden zien in de stijgende winstmarges van de bedrijven extra munitie om de loonnormwet aan te vallen en de indexeringen niet als problematisch te beschouwen. Volgens de Nationale Bank waren die winstmarges nog nooit zo hoog. In zeven jaar stegen ze in België van 39 naar 42 procent in 2020. Die stijging is beduidend hoger dan in de buurlanden, waar de marges relatief stabiel bleven sinds 2014. In de eerste negen maanden van 2021 stegen de winstmarges nog meer. Het ACV is duidelijk: “Dat betekent dat de gecreëerde meerwaarde niet doorstroomt naar de werknemers, van wie er steeds meer niet rondkomen aan het einde van de maand. Er zijn betere brutolonen nodig: die krikken het beschikbare inkomen op en dragen bij aan de financiering van de sociale zekerheid. Zonder een herziening van de loonnormwet zal de ruimte voor een loonsverhoging in 2023 nul zijn, wat elke onderhandeling over een akkoord verhindert.”
Van Assche heeft zijn repliek klaar: “Hier speelt de winstparadox. Een beperkt aantal bedrijven in de wereld boekt steeds hogere winsten, maar dat geldt niet per se voor de rest. Ik denk de situatie in België vergelijkbaar is. Als die cijfers stijgen, is dat te danken aan een aantal sterke sectoren, zoals de farma en de chemie. Maar bij de kmo’s zijn de winsten niet hoog genoeg om de loonkostenstijging op te vangen.”
Volgens cijfers van Unizo was 2019 inderdaad een klepper, maar in het coronajaar 2020 daalde het totaal van de winsten van de kmo’s met 36 procent. Van de winst van 2019 werd in 2020 slechts een fractie uitgekeerd, om zo veel mogelijk eigen vermogen in de onderneming te houden. “De kmo’s pompten ruim 23 miljard euro méér dan het jaar voordien in hun onderneming, als extra crisisbuffer”, legt Van Assche uit. “De kmo’s hebben dat jaar vooral overleefd. De doorstart is niet alleen het gevolg van de steunmaatregelen. Ik ben benieuwd naar de cijfers van 2021. In die jaarrekeningen was er geen overdacht van winst tussen 2020 en 2021, ook een zwaar jaar met strenge coronamaatregelen in het voorjaar. Ik zou de redenering van de vakbonden omdraaien. De impact van de pandemie, de loon- en de energiekosten maken het respecteren van de loonwet cruciaal voor de welvaart en de koopkracht.”

Bron: Trends