by admin | mrt 5, 2022 | Antipestteam
AI bezorgd over mensenrechten en mensenlevens
Na de meervoudige aanval van Rusland op Oekraïne vanaf 24 februari roept Amnesty International op tot strikte naleving van de mensenrechten en het internationaal humanitair recht.
“Onze ergste vrees is uitgekomen. Na weken van escalatie is een Russische invasie begonnen die waarschijnlijk zal leiden tot de meest afschuwelijke gevolgen voor mensenlevens en mensenrechten,” aldus Amnesty Internationals secretaris-generaal Agnès Callamard.
“Nu bommen en raketten op Oekraïense militaire bases vallen, en de eerste berichten binnenkomen over het gebruik van niet-onderscheidende wapens door het Russische leger, herhaalt Amnesty International haar oproep aan alle partijen om zich strikt te houden aan het internationale humanitaire recht en het internationale recht over mensenrechten.
Burgerlevens, huizen en infrastructuur moeten worden beschermd; willekeurige aanvallen en het gebruik van verboden wapens zoals clustermunitie mogen niet plaatsvinden. Wij herhalen ook onze oproep om humanitaire organisaties toegang te verlenen en te vergemakkelijken, zodat zij hulp kunnen bieden aan burgers die door de vijandelijkheden zijn getroffen.”
“Amnesty International zal de situatie nauwlettend in de gaten houden om schendingen van het internationaal recht door alle partijen aan de kaak te stellen.”
“Amnesty International zal de situatie nauwlettend in de gaten houden.”
Het gewapend conflict tussen de twee landen brak in de vroege ochtend van 24 februari uit, waarbij het Russische leger de Oekraïense militaire en luchtmachtbases onderwierp aan zware beschietingen, raketartillerie en raketaanvallen. Intussen vielen tankcolonnes over de hele lengte van de grens het grondgebied van Oekraïne binnen.
Achtergrond
In de vroege ochtend van 24 februari zette Rusland een invasie van Oekraïne in, met berichten over troepen die de grens overstaken naar het noorden en zuiden, explosies in verschillende steden waaronder de hoofdstad Kiev.
Bij ten minste één gelegenheid, in Kharkiv, is op videobeelden te zien hoe de staartsectie van een raket die was afgevuurd met een zware meervoudige raketwerper van het type Smerch, uit het plaveisel steekt. Opzettelijke aanvallen op burgers en civiele eigendommen, en willekeurige aanvallen waarbij burgers gedood of gewond worden, zijn oorlogsmisdaden.
“Amnesty International heeft al eerder gewaarschuwd voor de verwoestende risico’s voor de mensenrechten van een verder gewapend conflict tussen Rusland en Oekraïne.”
Amnesty International heeft al eerder gewaarschuwd voor de verwoestende risico’s voor de mensenrechten van een verder gewapend conflict tussen Rusland en Oekraïne, waaronder het gevaar voor mensenlevens, bestaansmiddelen en infrastructuur voor burgers, en mogelijke acute voedseltekorten en massale ontheemding. Amnesty heeft de ernstige mensenrechtentol gedocumenteerd van het conflict in 2014-2015 in Oost-Oekraïne, waarbij oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid zijn gepleegd.
Bron: dewereldmorgen.be
by admin | mrt 5, 2022 | Boeken
In de ‘Woonzaak’ neemt expert Hugo Beersmans je mee door het woon-wanbeleid dat sinds 1945 structureel tekortschiet om het recht op wonen voor iédereen te garanderen. Dit boek is een aanrader voor al wie met de wooncrisis begaan is. Deze aanklacht bewijst hoe vooral hogere inkomensgroepen de voordelen van het huidige woonbeleid plukken. Wie actie wil ondernemen voor een écht recht op wonen vindt hier de argumenten om dit etterende woon-wanbeleid te veroordelen en verandering te eisen.
Wonen is een grondrecht, daarbij begint het en zou het ook moeten eindigen. Dat het woonbeleid in Vlaanderen de afgelopen decennia duidelijk systematisch minder bijdraagt dan nodig, volgens de minimumnormen, aan een verbetering van de woonsituatie van Vlaamse – en dan vooral woonbehoeftige – huishoudens, staat in schril contrast met Artikel 23-3° van de Belgische Grondwet én het grondrecht wonen in de Vlaamse Codex Wonen.
GW Artikel 23. Ieder heeft het recht een menswaardig leven te leiden. Die rechten omvatten inzonderheid: 3° het recht op behoorlijke huisvesting.
Vlaanderen komt op dit terrein duidelijk zijn verplichtingen niet na, vooral in de private en sociale huurmarkt.
Voornaamste auteur en bezieler van de Woonzaak is Hugo Beersmans (73), een expert die reeds tientallen jaar ‘thuis’ is in het Vlaamse woonbeleid. Hij dompelde zich onder in het beleid als administrateur-generaal van het Vlaams Agentschap Wonen tot 2013 en schreef mee de Vlaamse Wooncodex, waarin het grondrecht op wonen omschreven staat, drie jaar nadat het in de Belgische Grondrecht was opgenomen (1994).
Met deze lange historische ervaring in de huisvesting en zijn na pensioen aangevatte vrijwilligerservaring bij het Vlaams Huurdersplatform, kreeg Beersmans in 2020 het verzoek woordvoerder te worden van de Woonzaak, een initiatief van meer dan vijftig organisaties die slachtoffers van het falende woonbeleid in Vlaanderen ondersteunen.
Collectieve klacht tegen de Belgische Staat
Net voor de verkiezingen van 2019 riepen meer dan 30 organisaties en 40 academici de Vlaamse beleidsmakers op om iets te doen aan de structurele wooncrisis in Vlaanderen. Aan aandacht van alle kanten ontbrak het hen niet, behalve dan van de regeringsonderhandelaars en later van de nieuwe Vlaamse regering.
In januari 2020 zag de ‘Woonzaak’ dan ook formeel het licht. Omdat niet naar hen geluisterd werd, besloot deze coalitie, ondertussen aangegroeid tot vijftig middenveldorganisaties die de jarenlange slachtoffers van deze crisis vertegenwoordigen en voor hen opkomen, via de Europese koepelorganisatie FEANTSA officieel een klacht in te dienen bij het Europees Comité voor Sociale Rechten, een instelling van de Raad van Europa (zie verder voor deze organisaties).
Woonzaak is een collectieve klacht tegen de Belgische Staat in zijn geheel. Ook al is de federale regering niet langer zelf bevoegd is voor het woonbeleid, omdat dit sinds 1980 stapsgewijs geregionaliseerd werd naar de drie gewesten Vlaanderen, Brussel en Wallonië, is het de Belgische Staat die volgens het internationaal recht moet toezien op de naleving van de verantwoordelijkheden van deze gewesten.
Het is immers de Belgische Staat die samen met de gewesten en de gemeenschappen in 2004 de ratificatie van het Herziene Europese Sociaal Handvest – ook wel de ‘Grondwet van Europa’ genoemd – voltooide. In deze Grondwet engageert ons land zich om onder meer het recht op huisvesting stapsgewijs in beleidspraktijk om te zetten.
Hoewel België één artikel, dat specifiek over huisvesting gaat, tot op heden niet wil ratificeren, deed het dat wel met de overige 87 van de 98 verdragsbepalingen van het Handvest. De Woonzaak kon op basis van Artikels 11, 16, 17, 19, 30 en E van het Handvest rechtsgeldig een klacht indienen.
Het boek Woonzaak is de Nederlandstalige vertaling van de officiële klacht die in het Engels werd ingediend. Hugo Beersmans schreef er het voorwoord bij dat de problematiek kort schetst en de motieven opsomt om deze klacht in te dienen. Je kan het voorwoord hier lezen.
FEANTSA
De klacht van het initiatief Woonzaak werd door de koepelorganisatie FEANTSA officieel ingediend op 17 december 2021. De Fédération Européenne des Associations Nationales travaillant avec les Sans-Abri (FEANTSA) verenigt alle Europese organisaties die zich specifiek richten op de strijd tegen dakloosheid.
Deze aanklacht vraagt het Europees Comité voor Sociale Rechten om vast te stellen dat de Belgische (Vlaamse) regelgeving, beleid en praktijk op het vlak van huisvesting niet in overeenstemming zijn met de relevante verdragsbepalingen van het Herziene Handvest – dat nochtans door de Belgische Staat werd aanvaard.
Bovendien zien de koepel en haar leden dakloosheid als een situatie die burgers van hun fundamentele rechten ontneemt. Daarom ligt hun primaire focus op de bescherming van het recht op huisvesting en diende ze de afgelopen jaren al meerdere collectieve klachten in.
Het Europees Comité voor Sociale Rechten (ECSR) is een instelling van de Raad van Europa, die er op toeziet dat het recht op huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs, werkgelegenheid en vrijheid van beweging wordt gerespecteerd door de staten die het Europese Sociale Handvest hebben ondertekend en geratificeerd.
De Raad van Europa is een intergouvernementele organisatie, opgericht in 1949, met 47 lidstaten, waaronder alle lidstaten van de EU. Het is géén instelling van de EU en mag niet worden verward met de Europese Raad van regeringsleiders en ministers naast het Europees Parlement.
De Raad van Europa heeft tot doel de democratie en mensenrechten binnen Europa te beschermen en te bevorderen. Ook het Europees Hof van de Rechten van de Mens in Straatsburg is een instelling van de Raad van Europa (niet van de EU).
Klacht met enorme politieke kracht
Hoewel de koepel FEANTSA van Europese daklozenorganisaties enkel een adviserende status heeft bij de Raad van Europa en de uitspraken van het Comité voor Sociale Rechten niet afdwingbaar zijn, hebben de uitspraken van het Comité een enorme politieke kracht.
Hoe kan het immers zover komen dat meer dan vijftig organisaties bereid zijn om bij een internationale instelling klacht in te dienen tegen het Vlaamse woonbeleid? Dan moet er wel iets stevig mis zijn.
Het is op die vraag dat de Woonzaak een weloverwogen en diepgaand antwoord biedt. Hoe gecompliceerd iets als de Vlaamse wooncrisis ook mag lijken, deze aanklacht loodst je op een heldere en gestructureerde manier door de regelgevingen en systematische beleidspraktijken van de Vlaamse regering in de drie verschillende woon-deelmarkten: de private huurmarkt, de sociale huurmarkt en de eigendomsmarkt.
Wie dit boek leest verkrijgt een expertise in de woonproblematiek en een breed inzicht in de redenen waarom het woonbeleid van Vlaanderen in deze diepe crisis zit. Met dit boek begrijp je waarom de problemen die er zijn, zich voordoen, waarom ze reeds zo lang aanslepen en waarom er nog steeds niets ten gronde aan gedaan wordt.
Volgens de coalitie die de klacht indiende is er daarom dringend een ommezwaai in het beleid nodig, zodat ieder mens kan beschikken over een aangepaste woning van goede kwaliteit, in een behoorlijke woonomgeving. Helaas is de realiteit sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog anders uitgedraaid.
Sindsdien werden Vlamingen – met onder andere sterke fiscale voordelen en incentives – in hoofdzaak aangemoedigd om een eigen woning te verwerven. Die éénzijdige focus op het verwerven van eigendom heeft, zoals te lezen in het boek, enorme negatieve gevolgen veroorzaakt voor de sociale – en private huurmarkt.
Zo maakt wetenschappelijk onderzoek duidelijk dat een woonbeleid dat vooral focust op de ondersteuning van eigendomsverwerving inherent de sterkere schouders bevoordeelt en de prioriteit niet legt bij de gezinnen en huishoudens die dat dak boven hun hoofd net het meest nodig hebben. Enkele hallucinante resultaten worden geciteerd in het boek:
“Het Mattheuseffect toont overduidelijk aan dat 53 procent van het totaalbedrag van alle woonsubsidies terechtkomt bij de 40 procent hoogste inkomens.”
Het Mattheuseffect is de naam van het sociologisch fenomeen dat wie succesvol is en/of welvarend veel gemakkelijker nog meer succesvol en rijker wordt dan de arme bevolkingsgroepen, die veel minder kansen hebben op sociale vooruitgang.
“Bij de ondersteuning van het verwerven van een eigen woning speelt het Mattheuseffect zelfs nog sterker: Van alle fiscale voordelen voor eigendomsverwerving, zoals de vermindering van de onroerende voorheffing, de verlaging van het verkooprecht en de fiscale voordelen bij de woonlening, kwam in 2018 bijvoorbeeld bijna 70 procent terecht bij de 40 procent hoogste inkomens, tegenover slechts 14 procent bij de laagste 40 procent.”
Meest kwetsbaren geduwd naar slechte woningen op private huurmarkt
De data in het boek illustreren hoe de globale woningkwaliteit gemiddeld wel verbeterd is (waarschijnlijk door de instroom van nieuwbouwwoningen voor de hogere inkomensgroepen), maar dat voor de woonsituatie van kansarmen en kwetsbare groepen, die de Vlaamse regering reeds in 1997 als een knelpunt zag, nauwelijks vooruitgang geboekt wordt.
De structurele onderinvestering in sociale woningen, gecombineerd met de constante stroom aan steun voor eigendomsverwerving heeft volgens verschillende academici in binnen- en buitenland geleid tot hogere vastgoedprijzen (kapitalisatie-effect) – en bijgevolg hogere huurprijzen.
Dit maakt dat de financieel meest kwetsbare gezinnen – denk aan eenoudergezinnen, ouderen, mensen met psychische kwetsbaarheden, mensen met een migratieachtergrond, in armoede … – naar de onderstroom van de private markt worden geduwd.
Lees ook: Proefballon minister Diependaele (N-VA) voor privatisering sociaal woonbeleid is vals en laf
Daar moeten zij met elkaar concurreren voor woningen van vaak slechte kwaliteit mede omdat goed uitgeruste en nieuw gerenoveerde (en daardoor duurdere, voor kwetsbare gezinnen onbetaalbare) private huurwoningen in aantal stijgen en die van matige kwaliteit dalen terwijl een gelijk deel van slechte kwaliteit blijft bestaan, waardoor de vraag én concurrentie voor die laatste groeit.
Dit stelt verhuurders in staat steeds hogere prijseisen te stellen voor woningen in erbarmelijke staat. De overheid ondersteunt deze kwetsbare huurders amper, doet er te weinig inspanningen voor en stuurt de beschikbare middelen niet genoeg bij om deze gezinnen effectief bij te staan.
Een van de andere, zeer pijnlijke vaststellingen uit het boek, gaat als volgt: “Uit een representatief staal van 5000 woningen in de periode 2012-2013, bleek dat 37 procent van alle woningen in Vlaanderen, bijna 1 miljoen woningen, van ontoereikende kwaliteit was.
Daarvan hadden nog eens 35 procent structurele problemen (bijvoorbeeld vocht-of stabiliteitsproblemen of de afwezigheid van elementair sanitair) die hoge kosten impliceren, en dan vooral op de private huurmarkt.”
Leidraad voor een waardig debat over wonen
De Woonzaak is een ideaal handboek voor elk gesprek, actie, debat over wonen. Het biedt de nodige argumenten, gebaseerd op wetenschappelijke bevindingen, die aantonen dat het Vlaams woonbeleid al decennia scheefgroeit, dat de prioriteiten verkeerd liggen en dat het Mattheuseffect hoogtij viert – rijken worden rijker, de armen armer.
Net die mensen die het hardst een dak boven hun hoofd nodig hebben, krijgen daarvoor de minste steun, terwijl zij die er zelf in kunnen voorzien, worden overspoeld met fiscale voordelen.
Het boek is ook een aanrader voor lokale besturen en gemeenteraadsleden, die niet altijd goed op de hoogte zijn van hoe nefast het huidige beleid werkt voor kwetsbare mensen.
Met de Woonzaak bij de hand kunnen zij op lokaal niveau wél beter doen dan de Vlaamse regering.
Hugo Beersmans. Woonzaak, EPO, Berchem, 2022, 208 blz., ISBN 9789462673632
Bron: dewereldmorgen.be
by admin | mrt 5, 2022 | Sectoren
Wanneer komen de grote dienstenchequebedrijven tot inzicht?
Huishoudhulpen in de dienstenchequesector voeren nu al maanden actie voor een hoger loon en een betere terugbetaling van reëel gemaakte kosten. Er zit tot op vandaag nog geen enkele beweging in de onderhandelingen over een nieuw sectoraal akkoord, en de grote bedrijven weigeren geld vrij te maken voor een deftige compensatie voor het werk en de kosten van de huishoudhulpen.
Daarom zetten de huishoudhulpen in de week van 22 februari de grote schoonmaak voor de vierde week op rij voort, waarbij ze samen met het vakbondsfront ACV, ABVV en ACLV de commerciële bedrijven passeren die de grootste winsten maken, ten koste van de rechten van de huishoudhulpen.
Net zoals 2 jaar geleden is de sector van de dienstencheques de enige sector waar nog geen sectoraal akkoord werd bereikt. De vakbonden lieten op 20 januari weten dat als de werkgevers een sectoraal akkoord in de sector van de dienstencheques in de weg blijven zitten, ze het zullen moeten voelen.
Dit gebrek aan respect voor de werknemers vinden de vakbonden revolterend.
Dit gebrek aan respect voor de werknemers vinden ze revolterend. Op 25 januari kondigde het vakbondsfront daarom de grote schoonmaak van de sector aan met als eerste actie op 26 januari de ‘schoonmaak’ bij Tempo Team@Home.
De tweede schoonmaakactie vond plaats op dinsdag 8 februari, toen de actievoerders ook verschillende agentschappen in Antwerpen ‘schoonmaakten’, zoals La Belle Maison en Tempo-Team op het Operaplein in Antwerpen. “We gaan door, en dit zolang als nodig is!”, klonk het toen bij de vakbonden en actievoerders.
En dat is ook zo, de vakbonden en huishoudhulpen zetten effectief door. Vorige week dinsdag 15 februari vond de derde actie plaats in Wallonië, meer specifiek deden de huishoudhulpen een heuse schoonmaakactie bij bedrijven Trixxo en Daoust, die laatste maakte de voorbije 5 jaar 29.953.210 euro aan winst waarvan voor 9.000.000 euro aan dividenden werd uitbetaald.
Deze week op de planning: de onthulling van de ontoelaatbare praktijken bij bedrijven Domestic Services in Gent en Manpower in Brussel.
Grootschalig onderzoek naar oneigenlijk gebruik tijdelijke werkloosheid bij Domestic Services
Afgelopen dinsdag 22 februari stond een stop aan dienstenchequebedrijf Domestic Services in Gent op de planning. Domestic Services heeft een prominente rol bij Federgon, de werkgeversfederatie voor de dienstenchequebedrijven, die weigert om met iets extra voor de huishoudhulpen over de brug te komen.
Daarnaast voert momenteel de sociale inspectie in het bedrijf een grootschalig onderzoek naar oneigenlijk gebruik van tijdelijke werkloosheid. “Zolang het onderzoek niet is afgerond, mogen we officieel niet over fraude spreken, maar alles lijkt daar wel op te wijzen”, aldus de vakbonden.
De vakondsafgevaardigden kregen al tientallen klachten van leden voor wie het gewaarborgd loon bij ziekte werd omgezet in tijdelijke werkloosheid. “Zo schuift dit bedrijf niet enkel zijn verantwoordelijkheid als werkgever van zich af, maar ook zijn financiële verplichtingen op de samenleving.”
Dat Domestic Services de lasten doorschuift naar de belastingbetaler, terwijl er van het bedrijf maar liefst 11 miljoen euro naar de aandeelhouders vloeit, vinden de vakbonden hallucinant.
Dat Domestic Services de lasten doorschuift naar de belastingbetaler, terwijl er van het bedrijf maar liefst 11 miljoen euro naar de aandeelhouders vloeit, vinden de vakbonden hallucinant.
Ze wijzen erop dat het dienstenchequebedrijf zich niet houdt aan de sociale wetgeving. “Zo werd eenvoudigweg beslist om voor alle werknemers het gewaarborgd loon van januari om te zetten naar tijdelijke werkloosheid corona. Het gaat dus niet om een praktijk binnen één kantoor, of bij enkele werknemers, het is nu algemeen gebruik (misbruik) voor alle personeelsleden van Domestic Services Vlaanderen.”
18 miljoen
Vrijdag 25 februari passeerde Manpower in Brussel de revue. In 2019 keerde het bedrijf ruim 18 miljoen uit aan zijn aandeelhouders. “Dit is echter niet hetzelfde geschenk dat ze aan hun huishoudhulpen geven. Zij krijgen slechts een cadeaubon van 5 euro voor Kerstmis. Een goed voorbeeld van hoe huishoudhulpen worden behandeld ten opzichte van de aandeelhouders”, aldus het vakbondsfront.
Gebrek aan respect
De vakbonden wijzen er ook op dat het bedrijf Manpower vorige week een advertentie publiceerde voor het aanwerven van nieuwe huishoudhulpen, met als deel van de vergoeding: maaltijdcheques.
“Dit kwam als een doorn in het oog voor de huishoudhulpen die reeds jaren voor Manpower werken en ondanks herhaaldelijke verzoeken geen maaltijdcheques krijgen.
Bovendien krijgen de vakbonden vaak klachten over fouten in de loonfiches. Dit alles getuigt van een gebrek aan respect voor de huishoudhulpen”, besluiten de vakbonden.
Klaarheldere boodschap
“Anno 2022 worden de huishoudhulpen nog steeds als tweederangs-werknemers beschouwd. De verplaatsingen tussen hun klanten worden niet als arbeidstijd betaald en in andere sectoren gebeurt dat wel. Bovendien draaien de huishoudhulpen in de dienstenchequesector ook nog eens op voor de parkeerkosten. Die kosten komen samen neer op gemiddeld 10% van hun inkomen, ze betalen dus om te gaan werken.”
De boodschap is duidelijk: “Betalen om te kunnen werken, dat moet gedaan zijn!” De huishoudhulpen verdienen meer respect, een degelijk loon en goede verplaatsingsvergoedingen, aldus de vakbonden.
De huishoudhulpen verdienen meer respect, een degelijk loon en goede verplaatsingsvergoedingen.
“Bepaalde verplaatsingsvergoedingen dateren nog van uit de beginjaren van de dienstencheques en werden nadien nooit verhoogd. Terwijl de bedrijven grote winsten boeken en dividenden uitkeren aan hun aandeelhouders, willen ze niet toegeven aan een menselijke verhoging van de lonen voor de huishoudhulpen.”
Ijskoud wordt het stilaan in de woningen van de huishoudhulpen nu de energieprijzen de pan uitswingen.
De werkgevers lijken niet te beseffen hoe hard de energiecrisis is voor de huishoudhulpen. Ijskoud wordt het stilaan in de woningen van de huishoudhulpen nu de energieprijzen de pan uitswingen. “Onze boodschap is duidelijk: Aan dit jarenlange onrecht moet NU een einde komen”, eisen de vakbonden.
“De wantoestanden van de commerciële bedrijven binnen de dienstenchequesector nemen dus stilaan groteske vormen aan. We blijven er op hameren dat het overheidsgeld moet worden gebruikt voor de huishoudhulpen en niet mag dienen om privékapitaal te laten aangroeien en aandeelhouders te verrijken!
Het maatschappelijk belang moet voorop staan; op die manier kunnen dergelijk wanpraktijken vermeden worden.”
De acties van de huishoudhulpen kunnen gevolgd worden op www.degroteschoonmaak.net waarop de commerciële bedrijven met de grootste winsten en dividenden in kaart zijn gebracht. Zij mogen de komende weken een schoonmaakbeurt verwachten.
Bron: dewereldmorgen.be
by admin | mrt 5, 2022 | Sectoren
Op 27 februari 1997, 25 jaar geleden, viel het grootste collectieve ontslag ooit in België voor de 3100 personeelsleden van Renault-Vilvoorde. Jan Dereymaeker werkte er sinds 1978 en was vakbondsafgevaardigde. Hij blikt terug. Is er sindsdien iets veranderd om dergelijke sociale drama’s te voorkomen?
Op 27 februari 2022 om 15 uur is er een herinneringsmoment aan het kunstwerk De Vuist op het rondpunt van de Luchthavenlaan en de Woluwelaan in Vilvoorde.
25 jaar geleden op donderdag 27 februari 1997 besloot Frans autobedrijf Renault zijn vestiging in Vilvoorde te sluiten. Het personeel was totaal verrast. Hun verontwaardiging was groot en de publieke opinie steunde hen. Hoe kon een vestiging die winst maakte toch gesloten worden?
Er volgde een strijd van 5 maanden. Zolang bleef dag en nacht het vuur branden op de parking waar 5000 afgewerkte wagens werden geblokkeerd door het stakende personeel. Op 11 maart 1997 volgde een eerste solidaire vakbondsbetoging op Europees niveau. Op 16 maart was er in Brussel een nationale betoging voor werk met 100.000 betogers. Ook de arbeiders van Forges De Clabecq waren erbij. Hun bedrijf werd eveneens failliet verklaard, ook zij vochten tegen een sluiting. Deze gemeenschappelijke strijd werkte enthousiasmerend en inspirerend.
Na nog vele sociale acties en lange moeizame onderhandelingen bereikten de vakbonden een sociaal akkoord. Een vestiging met 400 personeelsleden bleef nog 15 jaar open tot 2012. 500 werknemers konden op brugpensioenen en de overigen kregen een degelijk sociaal plan en 2 jaar begeleiding naar een nieuwe job via een tewerkstellingscel van de VDAB. Dé fabriek Renault-Vilvoorde met 3100 werknemers ging echter onherroepelijk dicht.
1. Hoe kon het dat een winstgevend bedrijf met een pas geïnstalleerde nieuwe montageafdeling toch zomaar gesloten werd en 3100 werkende mensen en hun gezinnen aan hun lot overliet?
Dit is de vraag van 1 miljoen. Iedereen heeft hier zijn antwoord op. Deze beslissing toont aan dat het kapitalisme bereid is enorm ver te gaan om zijn winsten optimaal veilig te stellen. Wat vooraf ging was een jarenlang gevecht van de directie tegen de vakbonden om flexibiliteit in de vorm van een 9-urendag in te voeren.
Wat vooraf ging was een jarenlang gevecht van de directie tegen de vakbonden om flexibiliteit in de vorm van een 9-urendag in te voeren.
Met de belofte van een volledig nieuwe montagehal gingen de vakbonden uiteindelijk akkoord. In 1993 investeerde het bedrijf in een nieuwe zeer moderne montagehal. Deze toegevingen aan de eisen van de directie zijn duidelijk geen garantie gebleken voor de redding van de fabriek.
Met de komst van Carlos Ghosn, de nieuwe internationale directeur, ging alles plots in een hogere versnelling. Hij wilde van de 11 montagefabrieken van Renault nog maar 7 overhouden, ten koste van alles.
In de overblijvende fabrieken zou men 24 uur op 24 uur werken. Dat klinkt theoretisch haalbaar maar is in de realiteit onmogelijk. De gezondheid van haar mensen was voor het bedrijf van geen tel meer.
De gezondheid van haar mensen was voor het bedrijf van geen tel meer.
Omwille van dit soort praktijken van werkgevers is een verbod in heel de EU op ‘nachtarbeid om economische redenen’ een logische eis. Dit is immers concurrentievervalsing ten koste van de gezondheid van de werkende mensen.
Carlos Ghosn kwam recent terug in het nieuws toen hij in 2020 op staande voet werd ontslagen en belandde wegens fraude voor een tijd in de gevangenis in Japan. Daar kon hij met behulp van rijke corrupte vrienden illegaal het land uitvluchten. Hij leeft nu ondergedoken in Libanon.
2. Een staking van 5 maanden, waarom duurde deze sociale strijd zolang?
Ook hier kunnen we gerust stellen dat niemand enig idee had hoelang deze strijd zou aanslepen.
De sociale strijdbaarheid kende de eerste weken geen grenzen. Alle 5 vakbondsafdelingen van Renault-Vilvoorde maar ook de vakbonden in de Franse vestigingen, schaarden zich achter de eis dat Renault op zijn beslissing moest en zou terugkomen. Betogingen in Brussel en Parijs kenden een ongelofelijk groot succes met 70.000 en 100.000 deelnemers.
Alle politieke partijen veroordeelden de sluiting en veroordeelden openlijk het ‘wilde kapitalisme’. Maar tegelijkertijd zeiden ze dat ze er niets aan konden doen.
De sociale strijdbaarheid kende de eerste weken geen grenzen.
Ook in Frankrijk zei socialistische presidentskandidaat Lionel Jospin dat hij deze sluiting nooit had willen doorvoeren maar niet meer kon tegenhouden. Het bedrijf was nochtans voor een groot deel nog in handen van de overheid. Jospin volgde echter de logica van het kapitalistisch ondernemen in plaats van zijn invloed te gebruiken om de tewerkstelling te redden.
De juridische strijd van de vakbonden in Frankrijk en België heeft de rechtbank doen beslissen dat de aankondiging van de sluiting niet correct was verlopen. Dat heeft de sluiting zelf uiteindelijk niet kunnen terugdraaien.
De belangrijkste reden voor de enorme bijval van deze sociale actie was de goede organisatie van de bezetting van het bedrijf, 4500 afgewerkte voertuigen klaar voor verkoop die werden geblokkeerd door het personeel en een vuur dat 5 maanden dag en nacht bleef branden. Naast meerdere betogingen volgden 5 maanden lang dagelijkse/wekelijkse solidariteitsacties.
3. Het enorme belang van internationale samenwerking tussen vakbonden.
Renault Vilvoorde had reeds lang een goed georganiseerde vakbondswerking die stevig ingebed zat in het personeel. Dit ging van een goed gedocumenteerde ondernemingsraad, een serieus werkend Comité van Veiligheid en Gezondheiden een Europese ondernemingsraad waar Renault-Vilvoorde een zitje had.
“Het litteken van een ontslag blijf je meedragen. Dat toont aan dat we in een economische crisis beter collectief minder gaan werken, dan dat er ontslagen vallen.” Jan-Emmanuel De Neve, redacteur van het UN World Happiness Report 2021
Het waren echter vooral de syndicale afgevaardigden die daarvoor steeds dagelijks de problemen van de werkmensen behartigden die toen het bindmiddel werden om de arbeiders te betrekken in de strijd. Renault-Vilvoorde had reeds een reputatie van personeelsvergaderingen en cao’s die door alle werknemers werden goedgekeurd.
Vakbondsafgevaardigde en PVDA-er Stan Vanhulle onderhield jarenlang vele contacten met de Franse vakbonden van CGT en CFDT. Vaak bezocht hij met collega’s de piketten van acties in de Renault-vestigingen van Maubeuge, Douai, Flins en Billancourt. Voor de arbeiders van Renault-Vilvoorde waren de Franse arbeiders geen concurrenten maar kameraden.
4. Was de eis voor ‘Renault Open’ wel realistisch?
Velen zeggen op dergelijke situaties: “De multinational beslist en de politiek kan niets doen”. Wat zouden de vakbonden daar wel tegen vermogen? We leven immers in een kapitalistische maatschappij.
Toch was de eis ‘Renault moet op zijn beslissing terugkomen’ volledig gerechtvaardigd. Er waren voldoende elementen om de sluiting tegen te gaan. Was Renault-Vilvoorde immers niet de meest kwalitatieve, meest flexibele en meest productieve vestiging van het bedrijf?
De directie beweerde dat het bedrijf per in Vilvoorde geproduceerde wagen 2000 BF (49,58 euro) verlies leed. Renault-België was echter volledig afhankelijk van de Franse directie. Renault-België kocht zijn onderdelen van de Franse afdelingen en verkocht zijn afgewerkte wagens aan Frankrijk volgens de prijzen die in Frankrijk door de directie werden vastgelegd. Van inspraak in die prijzen was geen sprake.
De eis ‘Renault Open’ werd na 4 weken opgegeven toen Louis Schweitzer, voorzitter van de raad van bestuur, na de massale betoging in Parijs nogmaals ‘Non’ zei en bij de beslissing bleef om de vestiging in Vilvoorde te sluiten. Toen werd het Comité Renault Open opgericht, die dit een verkeerde beslissing noemde. Dit comité verenigde strijdbare delegees en militanten van alle drie vakbonden. De eis ‘Renault Open’ was volgens het Comité het beste sociale plan.
5. Betekende Renault-Vilvoorde het einde van de industriële sector in Vilvoorde en Vlaanderen?
Er wordt dikwijls beweerd dat de sluiting van Renault in de sterren geschreven stond en dat die sluiting het einde betekende van het ooit zo sterk industriële Vilvoorde. Dit is een eenzijdige visie op de gang van zaken.
Natuurlijk zijn er oude industriële sectoren verloren gegaan en zijn er nieuwe technologieën bijgekomen. Kijk maar in de omgeving van Vilvoorde naar Machelen, Diegem, Zaventem en Evere met bedrijven als Asco, Caterpillar, Fabricom, enzovoort. Hier ligt de tweede economische pool van België.
De Belgische auto-industrie is ook nooit helemaal gedelokaliseerd zoals vele economen toen voorspelden. Audi heeft de montagehallen van Volkswagen in Vorst overgenomen en Volvo heeft in Gent naast een vrachtwagenfabriek ook een bloeiende autoassemblage. Ford en GM zijn pas na intens Europees overleg en hevige sociale strijd gesloten. Daarnaast is er in België nog altijd een bloeiende autocarindustrie met Van Hool die er elektrische bussen maakt.
6. De wet-Renault is 24 jaar oud. Heeft ze jobs kunnen redden en is ze voor verbetering vatbaar?
Na het grootste collectieve ontslag in de Belgische geschiedenis werd een wet goedgekeurd die volledig te danken is aan de strijd van de mensen van Renault-Vilvoorde. Sinds de wet-Renault in 1998 werd goedgekeurd mogen bedrijven niet langer overgaan tot herstructureringen alvorens de ondernemingsraad hiervan op de hoogte te brengen, en hen te betrekken bij de zoektocht naar oplossingen. Op die overgangsfase staat geen termijn op en ze kan dus in principe lang duren.
De vakbonden maken sindsdien van deze wet gebruik om het aantal ontslagen te verminderen en waar mogelijk een sluiting te voorkomen. Volgens het ACV voorkwam de wet in 2020 11 procent van de geplande collectieve ontslagen. In Nederland is de wetgeving strenger. Er mogen daar geen ontslagen vallen zonder het akkoord van de ondernemingsraad.
Na het grootste collectieve ontslag in de Belgische geschiedenis werd een wet goedgekeurd die volledig te danken is aan de strijd van de mensen van Renault-Vilvoorde.
De wet-Renault moet beter zodat winstgevende bedrijven niet kunnen overgaan tot een sluiting. Bovendien moet er een wet komen die bedrijven verplicht om verworven subsidies en belastingvoordelen volledig terug te betalen als ze willen sluiten.
Bedrijven die reeds winst maken én subsidies krijgen delokaliseren nu ongestraft naar waar de fiscale en sociale regels nog voordeliger zijn voor hun aandeelhouders. In feite moet het hele subsidiesysteem van grote bedrijven in vraag gesteld worden.
Waar het echt om gaat is dat de economie de mens centraal moet stellen en niet de logica van de winst waar werknemers van geen tel zijn.We kunnen tot vandaag veel leren uit de strijd van Renault-Vilvoorde. Die strijd wordt nog steeds gesymboliseerd door het kunstwerk De Vuist van Rik Poot op het rondpunt van de Luchthavenlaan en de Woluwelaan.
De gemeenschappelijke strijd van alle werkende mensen – arbeiders, bedienden en kaders – overstijgt de kleur van hun vakbonden.
De documentaire ‘Renault 20 jaar later’ (zie YouTube hieronder) laat in volle realiteit zien wat het betekent wanneer een multinational zonder boe of bah 3100 werknemers op straat zet, een fabriek waarvoor zovelen een groot deel van hun leven hebben gegeven.
Deze strijd tegen de sluiting moet herinnerd en levend gehouden worden, al was het maar om nieuwe sociale drama’s te voorkomen. Mensen moeten hun sociale geschiedenis kennen zodat ze beter gewapend zijn om dergelijke drama’s in de toekomst te voorkomen.
Jan Dereymaeker was arbeider in de afdeling mechaniek van 1978 tot de sluitingsdag van Renault-Vilvoorde op 27 februari 1997. Hij was lid van de ondernemingsraad en ACV-vakbondsafgevaardigde.
by admin | mrt 5, 2022 | Boeken
Maart 2014: gewapenderhand wordt de Krim gescheiden van Oekraïne en herenigd met Rusland. Die actie van Rusland is in strijd met het Helsinki-akkoord dat in 1975 de territoriale integriteit van alle staten in Europa heeft vastgelegd. Het blijft niet bij de Krim. Rusland wil zijn oude glorie als supermacht terug. Sindsdien woedt er oorlog in Europa. Hoe heeft het zover kunnen komen? Zonder oog voor personen als Gorbatsjov, Jeltsin en Poetin is de assertiviteit van dit nieuwe Rusland niet te begrijpen. Gorbatsjov opende met zijn glasnost een doos van Pandora. Jeltsin hervormde het land niet echt. Poetin profiteerde van hun falen en kon de staat weer in het centrum van de macht zetten. Maar er zijn ook structurele oorzaken voor het feit dat Rusland zich nu hard tegen Europa keert. Ondanks de privatiseringen en de opmars van een middenklasse in deze eeuw is Rusland een neofeodale maatschappij. De mens is er onderdaan gebleven en nooit staatsburger geworden. Vandaar dat de ontvoogding, waar Oekraine en andere voormalige satellieten nu naar streven, voor het Kremlin zon groot gevaar is dat het alles op alles zet om zijn invloedssfeer terug te winnen en zo Europa diep verdeelt. Hubert Smeets, die Rusland vanaf 1990 op de voet volgt, beschrijft de breuklijn in de Russische samenleving met een scherpe pen en een goed oog voor detail. Hubert Smeets (1956) is journalist bij nrc Handelsblad. Tijdens de ondergang van de Sovjet-Unie in 1991 was hij correspondent in Moskou. Van 2003 tot 2007 was hij hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer. Hij won de Anne Vondelingprijs voor politieke journalistiek en schreef onder meer Gekrenkte zielen. Vrijheid in Rusland.
