De CREG bevestigt de overwinsten van Electrabel en opent de piste om deze via een bijzondere taks af te romen. PVDA-volksvertegenwoordiger Peter Mertens, die het voorstel in september vorig jaar al op tafel legde, vraagt de regering om snel actie te ondernemen.
Peter Mertens, die het voorstel in september vorig jaar al op tafel legde, vraagt de regering om snel actie te ondernemen. “Minister Van der Straeten kan zich niet langer verstoppen achter een berg excuses en drogredenen. Nu de energiewaakhond het licht op groen zet, staat enkel het gebrek aan politieke daadkracht het afromen van de overwinsten nog in de weg. Er is urgentie: het is tijd om dat geld te laten terugvloeien naar de gezinnen, via een btw-verlaging op elektriciteit en op gas, en eentje die het hele jaar door geldt, niet alleen tijdens de lente.”
Electrabel maakte eerder deze week zelf bekend dat de energiecrisis het bedrijf geen windeieren legt. “Het financieel jaarrapport van Electrabel bevestigt de berekeningen van de PVDA-studiedienst. In 2021 alleen al boekte de energiemultinational meer dan een miljard euro éxtra winsten met zijn Belgische kerncentrales”, aldus Peter Mertens. “Opmerkelijk ook, hoe minister Van der Straeten gisteren tijdens het vragenuurtje in de Kamer nog een rookgordijn probeerde op te werpen, door zich te verstoppen achter de vertrouwelijkheid van de financiële gegevens van Electrabel, terwijl de cijfers al drie dagen online staan.”
“Als de federale autoriteiten vinden dat die onverwachte winsten ongepast zijn, kunnen ze beslissen een uitzonderlijke extra bijdrage te innen, zoals het geval is in Frankrijk”, staat zwart op wit te lezen in het CREG-rapport.
“Alle regeringspartijen verklaarden onomwonden dat niemand zich in deze energiecrisis mag verrijken. Tijd om deze belofte nu in te lossen. De overwinsten zijn bevestigd en een land als Frankrijk toont dat het mogelijk is om ze af te romen. We hebben geen tijd meer te verliezen”, gaat Peter Mertens verder.
Mertens stelt vast dat er steeds meer stemmen opgaan om de overwinsten aan te pakken en vraagt dat minister Tinne Van der Straeten zich niet langer machteloos opstelt. Een verhoging van de nucleaire taks, zoals de CREG suggereert, zou al een belangrijk deel van de overwinsten kunnen afromen. Daarnaast behoort ook een algemene heffing op de overwinsten die momenteel in de energiesector geboekt worden tot de mogelijkheden. Hiermee zouden dan ook de uitzonderlijke overwinsten van de gascentrales afgeroomd kunnen worden.
“We stonden lange tijd alleen met ons voorstel om de rekening naar Electrabel te sturen. We hebben actie gevoerd en haalden petities op. We legden stevige dossiers op tafel en haalden de grote middelen boven door onze eisen op de koeltorens van Electrabel in Doel en in de Wetstraat te projecteren. Vijf maanden later komen de zaken eindelijk in beweging. Nu is het tijd om alle mooie woorden om te zetten in daden. De nood is hoog”, besluit Peter Mertens.
Wat zijn de gevolgen van stikstofakkoord voor de landbouwsector? En hoe zullen mensen na de bouwshift vergoed worden? Jan Jambon beantwoordt alle vragen
De Vlaamse regering bereikte afgelopen nacht een akkoord over twee moeilijke dossiers: het stikstofprobleem en de bouwshift. Maar wat zijn de gevolgen voor de Vlaamse landbouwsector? En wat met de grondeigenaars van wie de bouwgrond plots herbestemd wordt naar landbouw, natuur of ander groen? Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) beantwoordt enkele prangende vragen bij VTM Nieuws.
Voor de landbouw houdt het stikstofakkoord onder meer in dat een 40-tal ‘rode’ bedrijven die bijzonder veel stikstof uitstoten – de zogenaamde ‘piekbelasters’ – tegen 2025 moeten sluiten. “Het gaat hier over 40 bedrijven, van de vele duizenden landbouwbedrijven. Deze mensen wisten dat ze een ‘rood’ bedrijf hadden waar vroeg of laat het hakbijl zou vallen”, zo begint Jambon.
Het is natuurlijk vervelend dat deze mensen binnenkort hun levenswerk verloren zien gaan, anderzijds gaat het om de allergrootste vervuilers in Vlaanderen. “En we hebben een groot stikstofprobleem in Vlaanderen”, aldus Jambon. “Daar moeten we iets aan doen: de grootste vervuilers moeten eruit.”
En wat dan met de boeren die – met de hulp van Vlaamse subsidies – geprobeerd hebben om te voldoen aan de nieuwste uitstootnormen?
“Als men onder de normen zou vallen, zouden het geen ‘rode’ bedrijven meer zijn. Het is pas als je de normen ver overschrijdt dat je een ‘rood’ bedrijf bent en moet stoppen. Nogmaals, het gaat om 40 bedrijven van de vele duizenden landbouwbedrijven, maar het zijn wel de meest vervuilende bedrijven.”
“Als we het stikstofprobleem in Vlaanderen niet oplossen, maken we binnenkort mee wat gebeurd is in Nederland. Dan legt Europa ons op dat er niet meer mag vergund worden in Vlaanderen.”
Ook de veestapel moet verkleinen. Met hoeveel?
“De landbouwsector stoot te veel stikstof uit”, herhaalt Jambon nog eens. “Dat moet aangepakt worden. We helpen daarbij, onder meer door strengere normen op te leggen.”
Is er in Vlaanderen dan nog plaats voor grootschalige veehouderij?
“Er is in Vlaanderen plaats voor veehouderij die zich aanpast aan de normen. De normen impliceren dat men technologie moet gebruiken om de uitstoot te verminderen. Wat de varkens- en pluimveesector betreft leggen we normen op voor de stallen die niet aan de technologische normen voldoen: zij moeten 60 procent reduceren door technologie of door de veestapel te reduceren. Wij laten de keuze daar aan de boeren.”
Is het sowieso niet de bedoeling om de veestapel met 30 procent te reduceren?
“Dat geldt enkel voor de varkenshouders, omdat ze het nu al zo moeilijk hebben en geen toekomst meer zien in de sector.”
Wat is de toekomst voor landbouw in Vlaanderen?
“Er zijn vele oplossingen waaronder ook technologische oplossingen.” Ook het vergoeden van boeren die stoppen, is volgens de Vlaamse minister-president een goede oplossing. “Denk maar aan varkenshouders. Varkenshouders uitkopen zou een dubbele oplossing zijn omdat de Chinese markt is weggevallen; een oplossing voor het economische probleem van de boer en een oplossing voor het stikstofprobleem.”
Bouwshift
Ook over de bouwshift – die onder meer zegt dat er in 2040 geen open ruimte meer ingenomen mag worden – is Jambon duidelijk: “Er wordt niets afgepakt”. “Het lokale bestuur gaat eerst kijken of er nog woonbehoefte is in de gemeente of stad. Als er geen woonbehoefte meer is, kunnen woonuitbreidingsgebieden die nog niet ‘aangesneden’ zijn, omgezet worden naar landbouw- of bosgebied.” In dat geval krijgen de gemeentes of steden financiële steun van de overheid.
Hoe zullen mensen met grond vergoed worden?
“Er zijn vijf landcommissies in Vlaanderen voor elke provincie. Zij zullen op basis van enkele parameters de venale waarde of échte marktwaarde van de grond zullen bepalen. Mensen moeten correct vergoed worden, er mag geen diefstal gepleegd worden door een overheidsbeslissing. Mensen moeten 100 procent vergoed worden.”
Het plan dat de Vlaamse natuur moet redden: minder varkens, een strenger mestverbod, veertig veebedrijven dicht
Een akkoord waarin natuur, landbouw en economie elkaar de hand reiken. Zo omschrijft Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) het grote stikstofakkoord waarover zijn regering het – dan toch – eens geraakte. Wat houdt dit precies in?
“Dit akkoord is een gamechanger voor onze kinderen.” Twee maanden later dan verwacht kon Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) woensdag dan toch uitpakken met een doorbraak. Wat eerst een kerstakkoord heette, is een krokusakkoord geworden. Maar dat maakte de opluchting bij Jambon er niet kleiner om. Met dit akkoord ruimt zijn regering immers twee hoofdpijndossiers uit de weg: de nieuwe stikstofregeling en de bouwshift. Beide moeten de natuur in Vlaanderen op lange termijn veiligstellen.
De lijdensweg van Jambon begon eigenlijk een jaar geleden, toen de Raad voor Vergunningenbetwistingen een vergunning voor een kippenstal in Kortessem weigerde. De stal zou veel stikstof uitstoten, terwijl een nabijgelegen natuurgebied al te veel stikstof te verwerken kreeg. Stikstof heeft een bemestend effect, waardoor planten zoals bramen en netels sneller gaan groeien en planten die van een schrale bodem houden overwoekeren. Hierdoor wordt de Kalmthoutse heide bijvoorbeeld elk jaar minder paars en komen zeldzame diersoorten in gevaar.
Het ‘stikstofarrest’ zette het Vlaamse vergunningenbeleid op losse schroeven, want in heel Vlaanderen kreunen natuurgebieden onder stikstof. Het plaatste ook de regering onder hoogspanning. Minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) wilde de uitstoot fors verminderen om een algemene vergunningenstop, zoals in Nederland, te vermijden. Maar de ingreep zou ten koste gaan van de landbouw, die bijna 80 procent van onze stikstof veroorzaakt. En dat zag CD&V, met landbouwminister Hilde Crevits op kop, niet zitten. Toch niet zonder een forse compensatie.
3,6 MILJARD EURO
Die compensatie komt er nu, want tegen 2030 voorziet de regering een bedrag van liefst 3,6 miljard euro. Concreet zullen de piekvervuilers – de zogenaamde rode bedrijven – uiterlijk tegen 2025 moeten sluiten. Het gaat om 40 veebedrijven, waarvan 14 in Limburg, 10 in Antwerpen, 6 in Oost-Vlaanderen en telkens 5 in Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen. De ‘donkeroranje’ landbouwers, zo’n 120 bedrijven, kunnen enkel onder strenge voorwaarden voortdoen. Zij moeten bijvoorbeeld overschakelen op ander veevoeder of nieuwe installaties plaatsen.
Wellicht zullen de investeringen voor sommige boeren te hoog blijken. Voor hen komt de regering met een aanbod om vrijwillig te sluiten tegen 2026, in ruil voor een vergoeding. Hoe vroeger ze hierop ingaan, hoe hoger de vergoeding. Daarnaast komt er een afzonderlijke regeling voor de varkenssector. Sinds de zomer gaan de varkensboeren namelijk door een zware crisis, met hoge voederprijzen en lage vleesprijzen. Ook biobedrijven en kleine familiale ondernemingen krijgen een aparte regeling.
Vooral varkens- en pluimveebedrijven zullen extra inspanningen moeten doen. Als zij nog geen emissiearme stallen hebben, moeten ze hun uitstoot tegen 2030 met 60 procent terugdringen. Vlaanderen streeft ook naar een afbouw van de varkensstapel met 30 procent. De regering zal de varkenshouders een aanbod doen om hen uit te kopen. Voorts komt er een strenger mestverbod in groene gebieden en wordt er geïnvesteerd in natuurherstel.
ZWARE MOKERSLAG
Voor de Turnhoutse Vennen wordt er zelfs een oude bekende bovengehaald om de uitstoot in het gebied extra omlaag te krijgen: oud-Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche. Zijn taak wordt niet makkelijk, want de Boerenbond noemt dit akkoord een “contractbreuk” en “een zware mokerslag” voor de landbouwers. Milieuorganisaties zoals Greenpeace en Natuurpunt reageren dan weer voorzichtig positief.
Hoe dan ook krijgt N-VA met dit akkoord wat ze wou: rechtszekerheid voor bedrijven die een vergunning aanvragen. CD&V krijgt haar compensatie voor de boeren. En Open Vld? Ook die mag met iets uitpakken, want op vraag van minister van Lokale Besturen Bart Somers werd het financiële luik van de bouwshift – de vroegere betonstop – gekoppeld aan het stikstofakkoord.
De bouwshift moet zorgen dat we vanaf 2040 geen open ruimte meer bebouwen. Maar tot nu toe was er discussie over de compensatie die eigenaars zouden krijgen als hun bouwgrond plots wordt omgezet in natuur-, landbouw- of bosgebied. De regering besliste nu dat zij tegen 100 procent van de marktwaarde vergoed worden. Lokale besturen kunnen hiervoor putten uit een fonds waarin de regering elk jaar 100 miljoen euro stort. Goed voor 1,8 miljard euro.
Critici merken wel op dat dit bedrag nog altijd te laag is, aangezien de kostprijs volgens sommige ramingen kan oplopen tot meer dan 31 miljard.
OP STERVEN NA DOOD
Het politieke belang van dit akkoord is groot. De Vlaamse regering schoof de beslissingen al maanden voor zich uit. Ze kreeg het verwijt op sterven na dood te zijn. Ook Jambon kreeg het als regeringsleider steeds harder te verduren. Dit moet nu de doorstart betekenen. “We bewijzen dat we in staat zijn om grote akkoorden te smeden, voorbij de waan van de dag”, sprak Jambon in het parlement. “We hebben water en vuur verzoend.”
Die doorstart komt wel met een stevige prijs, want in totaal zal de regering 5,4 miljard euro uitgeven. Ze maakt zich sterk dat ze deze kost kan opvangen door het gunstige effect van de inflatie op de begroting. Jambon: “De begroting zal zelfs vroeger dan gepland – sneller dus dan in 2027 – in evenwicht zijn.”
De Leuvense gemeenteraad keurde maandag 21 februari een versoepeling goed van de eigen huurpremie. Waar Leuven in 2018 een eigen huurpremie invoerde voor gezinnen met kinderen die minimum twee jaar op de wachtlijst van sociale huisvesting staan, komen vanaf maart dit jaar ook alleenstaanden in aanmerking en wordt de termijn verkort tot 1 jaar.
Een alleenstaande met 1 kind die twee jaar op de wachtlijst staat ontvangt bijvoorbeeld 55 euro per maand. De premie vervalt van zodra een gezin (pas na 4 jaar) de Vlaamse huurpremie krijgt.
In tegenstelling tot Vlaanderen legt Leuven geen beperkingen op qua hoogte van de huur die men betaalt noch met betrekking tot de woonkwaliteit. De huurprijs moet na aftrek van de subsidie echter wel nog minstens 250 euro betalen.
Leuven gaat budgettair uit van een ‘take-up’ van 60 procent en voorziet liefst 579.620 euro per jaar voor deze uitgave, 175.000 euro meer dan voorheen. Dit bedrag kan nog oplopen als meer mensen de premie aanvragen.
Tijdens de gemeenteraadszitting was er kritiek van oppositielid Lorin Parys (N-VA) die wees op het risico dat de maatregel een aanzuigeffect zal hebben op mensen die omwille van de premie in Leuven willen komen wonen en zo de huurmarkt nog meer overspoeld zal geraken.
Eigenaars zullen volgens hem door de premie ook geneigd zijn de huur te verhogen. Dit laatste is volgens Parys ongetwijfeld ook een gevolg van het feit dat Leuven in het begin van deze legislatuur de onroerende voorheffing met 10 procent verhoogde.
Leuven wil de komende tijd werk maken van een verhoging van de ‘take-up’ en indien mogelijk van een automatische toekenning van de huurpremie.
Schepen Lies Corneillie betwistte deze kritiek en repliceerde dat de uitbreiding van de huurpremie bepleit wordt door zowel experten, armoedeorganisaties, vastgoedpromotoren, VVSG enz…
Leuven wil de komende tijd werk maken van een verhoging van de ‘take-up’ en indien mogelijk van een automatische toekenning. Tussen 2018 en 2021 dienden liefst 888 rechthebbende Leuvenaars hun aanvraag voor de Leuvense huurpremie niet in.
Tussen 2018 en 2021 dienden liefst 888 rechthebbende Leuvenaars hun aanvraag voor de Leuvense huurpremie niet in.
Wat Leuven doet is op zich zeer goed. De Vlaamse huurpremie (maximum 152,56 euro te verhogen met 25,43 euro per persoon ten laste tot en met de 4e) wordt pas na vier jaar uitgekeerd en is verbonden aan allerlei voorwaarden.
Op circa 170.000 gezinnen die momenteel in Vlaanderen op een wachtlijst staan voor een sociale woning, ontvingen er in 2020 slechts 6.059 een huurpremie. Voor de Leuvense premie waren er in 2018 147 begunstigden en in 2019 276. In december 2020 kregen 313 gezinnen de premie, wat ook niet veel is als je bedenkt dat er bij de sociale huisvestingsmaatschappijen Dijledal en SWAL en het sociaal verhuurkantoor SPIT in totaal meer dan 13.000 mensen op een wachtlijst staan.
Op circa 170.000 gezinnen die momenteel in Vlaanderen op een wachtlijst staan voor een sociale woning, ontvingen er in 2020 slechts 6.059 een huurpremie.
In mijn boek ‘Betaalbaar wonen in Leuven???!!!’ pleit ik ervoor om de huurpremie automatisch toe te kennen vanaf het ogenblik dat iemand een plaats toegewezen kreeg op de wachtlijst voor een sociale woning. De overheid levert hiermee immers het bewijs dat de betrokkene wegens zijn beperkt inkomen recht heeft op een goedkopere woning.
Zolang men dit pand niet ter beschikking kan stellen is het niet meer dan rechtvaardig dat men de huidige woonst door middel van de huurpremie goedkoper maakt.
Verwaarlozing en/of mishandeling van kinderen is niet zo ondenkbaar als we met zijn allen hopen of denken. Ook in onze tijd blijft er veel onder de radar.
Het beeld dat me bijbleef van storm Eunice, is dat van de mama die wanhopig worstelde met een omverwaaiende buggy-met-kind in een druk busstation. En hoe het minutenlang duurde voordat er eindelijk een paar omstaanders bijsprongen. Mensen denken spontaan dat ze best wel edelmoedig en dapper zullen zijn, als ze getuige zijn van een noodsituatie. In de praktijk blijkt dat vaak dik tegen te vallen.
Mishandeling is onuitroeibaar
Kinderen komen ook in andere stormen terecht. Een kinderdagverblijf waar dingen gebeuren die niet kunnen. Of nog het vaakst: een thuissituatie die niet ok is. Regelmatig blijven verantwoordelijken en omstaanders in gebreke. Zelfs als er iets gemeld wordt, wordt er lang niet altijd ingegrepen. Het is ook niet gemakkelijk om tussen te komen, om beschuldigingen te uiten, om misbruiken te bewijzen. Natuurlijk moet er gewerkt worden aan betere controle, aan opschortende maatregelen, aan inspectie door onafhankelijke organen. Maar de realiteit is dat er altijd situaties zullen zijn, waarin kinderen gevaar lopen of minstens niet goed behandeld worden.
Baby’s en peuters kunnen veel vragen van ouders en verzorgers. Soms gaat het de krachten van mensen te boven. Dat is nooit een excuus. Wie professioneel met kinderen werkt, moet permanent begeleid worden om schrijnende voorvallen te voorkomen. Wie er in het eigen gezin dreigt onderdoor te gaan, staat nog te vaak alleen.
Speel- en ademruimte
It takes a village to raise a child, dat weten we allemaal. Alleen zijn veel dorpen niet meer wat ze misschien ooit geweest zijn. Mensen ergeren zich snel aan andermans jengelende kinderen. Ze kijken de andere kant op als ouders zichtbaar handen tekort hebben. Het is nog te veel ‘not done’ om andermans kinderen aan te spreken of even een handje toe te steken.
Als vrijwilligster in speelOdroom, een kleinschalige ontmoetingsplaats gelinkt aan het Huis van het Kind, zie ik soms ouders die ten einde raad zijn. Omdat hun baby of peuter niet of heel moeilijk wil slapen of eten. Ze hebben alles geprobeerd en voelen zich leeg. Dan helpt het om even te kunnen ventileren bij andere ouders, om het kind andere kinderen en volwassenen spelend te laten ontmoeten, om te horen dat heel wat ouders worstelen met van alles en nog wat.
Moei u!
Laten we ons met zijn allen weer wat meer gaan gedragen als ‘dorpelingen’ of ‘buren’. We gaan ons gewoon af en toe een beetje bemoeien met elkaars kinderen. Niet om oordelen te vellen, maar om te steunen bij wat ouders en opvoeders met hart en ziel proberen. Om de zaak even te ontmijnen als die dreigt te escaleren. Om met een knipoog en wat gezond verstand even een adempauze te bieden. Zodat kleine ‘monsters’ van kinderen geen ‘draken’ van ouders baren.
Ik schreef enkele verhalen voor kinderen over kindermishandeling. Vaak hoor ik de reactie dat ‘zoiets nu toch niet meer gebeurt’, dat ‘het op school wel zou opgemerkt worden’. Ik weet dat dit niet klopt. Mensen kunnen of willen vaak de signalen niet zien. En als ze iets vermoeden, weten ze nog al te vaak niet wat ze kunnen doen. Zo dikwijls hopen ze dat het vanzelf wel voorbijgaat. En dat kan, maar niet altijd.
Met zijn allen niet wegkijken, het kan een begin zijn.
Kolet Janssen is oud-lerares, (pleeg)moeder en oma, auteur van ‘Andreas en de draak’ (prentenboek over kindermishandeling), en vrijwilligster in speelOdroom
Wij gebruiken cookies om de werking van onze website te verbeteren
Functional Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistics
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door uw Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een website of over verschillende websites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
