Een bouwadviseur, die werkt als een schakel tussen bouwheren, architecten en aannemers, klaagde malafide praktijken aan bij de Orde van Architecten, maar vond geen gehoor. Als reactie op de wanpraktijken die hij aankaart, slepen architecten de klokkenluider voor de rechter, in een poging hem de mond te snoeren.
Bouwadviseur Bruno Covemaecker werkte van 2014 tot 2024 voor een sleutel-op-de-deurfirma uit de provincie Luik en startte dit jaar bij een gelijkaardig bedrijf in Vlaams-Brabant.
Covemaecker kwam als adviseur bij bouwprojecten in contact met verschillende architecten die er de kantjes afreden en de wet overtraden, onder meer door werfverslagen te vervalsen of achteraf erelonen eenzijdig aan te passen. Dat blijkt ook uit verschillende getuigenissen die Apache bereikten.
Nog voor de bouw goed en wel begonnen is, stoten bouwheren soms al op problemen met de architect. Bouwadviseurs worden pas betaald wanneer de bouwfase van start gaat en daarom snijden architecten hen soms de pas af.
“Onze verloning is berekend op een percentage van de bouwkost van een aannemer. Ik heb in tientallen dossiers gezien hoe architecten lieten weten dat projecten niet doorgingen, of andere smoezen gebruikten om niet langer samen te werken, terwijl die woningen er ondertussen wel staan. Als aandrager van dossiers en technisch onderlegde adviseur werd ik telkens buitenspel gezet.”
Covemaecker en zijn klanten, en de gedupeerden waarmee Apache sprak, stellen vast dat de klachten die ze indienen tegen malafide architecten vaak op een sisser uitdraaien.
Valse hoop
“Ik signaleerde sinds 2020 aan verschillende instanties, waaronder de Orde van Architecten, wat er verkeerd liep met sommige architecten, maar word al jaren van het kastje naar de muur gestuurd”, zegt Covemaecker.
“Niemand kon me helpen, zelfs niet na allerlei meldingen met bewijzen en getuigenissen voor de rechtbank. Ik vind dat confronterend in een democratie, waar allerlei controleorganen bestaan.”
Wat Covemaecker beschrijft, keert ook terug in getuigenissen die Apache verzamelde bij verschillende bouwheren. Hun casussen staan los van die van Covemaecker, zij waren aan andere bouwprojecten verbonden.
De rode draad doorheen de getuigenissen van bouwheren is het vals gevoel van veiligheid dat de Orde van Architecten hen gaf door een dossier te openen en stukken op te vragen. “In feite krijgen mensen voortdurend hoop”, zegt Covemaecker. “Finaal wordt er geen deontologische fout gevonden, waarna gedupeerden niet durven te procederen. Die uitspraken van de Orde worden ook misbruikt voor de rechter.”
Voor de strafrechter
Terwijl bouwadviseur Covemaecker misbruiken in de sector aanklaagde, werd hij zelf juridisch aangevallen.
In oktober 2020 legde een Ieperse architect-op-rust een klacht met burgerlijke partijstelling neer tegen Covemaecker bij de Ieperse onderzoeksrechter.
Dat gebeurde nadat de Ieperse architect de professionele samenwerking met Covemaecker verbrak en die laatste achterstallige vergoedingen opeiste. Volgens Covemaecker is de samenwerking verbroken omdat hij vervalste werfverslagen en andere wanpraktijken aan de kaak stelde, volgens de Ieperse architect na een discussie over erelonen en commissies.
De architect, ooit plaatsvervangend raadslid bij de West-Vlaamse Orde van Architecten, betichtte Covemaecker in zijn klacht van “bedreiging en intimidatie, belaging en stalking, laster en eerroof en lasterlijke aangifte, belediging, kwaadwillige ruchtbaarmaking, misbruik van inlichtingen, misbruik van elektronische communicatiemiddelen”.
“Ik werd verhoord door de politie”, vertelt Covemaecker. “Ondertussen maakte die Ieperse architect mij overal zwart bij klanten. Hij contacteerde mijn klanten en liet hen weten dat het gerecht een onderzoek naar mij voert.”
“Ik werd afgeschilderd als een dure oplichter die slechte kwaliteit levert voor een te hoge prijs”, herinnert Covemaecker zich. “De architect pleegde een professionele karaktermoord en ik kon me daar heel moeilijk tegen verdedigen. Daardoor haakten klanten af en werd de samenwerking met het bedrijf waarvoor ik toen werkte onleefbaar”, zegt Covemaecker.
Vrijspraak
Covemaecker haalde in eerste instantie zijn gelijk. Het openbaar ministerie vorderde halfweg april 2022 een buitenvervolgingstelling. Maar in de raadkamer diende de Ieperse architect bijkomende stukken in. “Mijn advocaat en ik wisten dat het om valse stukken ging en hebben ons daardoor laten doorverwijzen naar de correctionele rechtbank”, zegt Covemaecker
Voor de rechtbank eiste de Ieperse architect 2.000 euro per door de bouwadviseur aangebrachte klant die nog contact had met Covemaecker. “Op die manier werd ik met mijn rug tegen de muur gezet: ik kon niet meer verder werken. Hij wilde niet dat ik zijn klanten zou waarschuwen voor zijn werkwijze. Aangezien er ook een gerechtelijk onderzoek op basis van valse klachten, met valse stukken en valse verklaringen naar mij werd gevoerd, waarvoor de architect betaalde (een klacht met burgerlijke partijstelling voor de onderzoeksrechter, red.), mocht ik in het belang van het onderzoek niets zeggen.”
Drie jaar lang sleepte de procedure aan. De Ieperse strafrechter analyseerde meer dan twintig gelijkaardige getuigenverklaringen van klanten van de architect. Zij beschrijven hoe hij met werfverslagen knoeide en contracten aanpaste.
Eind 2023 kwam dan uiteindelijk de vrijspraak. In het vrijspraakvonnis argumenteert de strafrechter dat er geen bewijs was dat Covemaecker “op een niet-aflatende, steeds terugkerende of irritante wijze de klager lastig had gevallen”.
Ook bij de waarschuwingen over te hoge ereloonkosten, aan het adres van een handvol klanten, “is er geen sprake van grove, gefantaseerde, louter willekeurige of manifest overdreven beschuldigingen die de grenzen van de vertroebelde commerciële sfeer kennelijk te buiten gaan”.
De vrijspraak was voor Covemaecker dan wel een overwinning , maar “die twee jaar onzekerheid waren een hel”, blikt hij terug.
Sinds november 2023 is bouwadviseur Covemaecker beschermd als klokkenluider en krijgt hij ondersteuning van het Federaal Instituut voor de Rechten van de Mens (Firm). Die mogelijkheid tot bescherming is er voor wie in de privésector (of bij de federale overheid) misstanden vaststelt en die meldt bij het Firm. Melders doorlopen een procedure en wanneer ze erkend worden, kunnen ze juridische, psychologische, technische en financiële ondersteuning krijgen.
“De waaier aan klachten waartegen ik me moest verdedigen zorgde voor veel advocatenkosten, meer dan 40.000 euro in totaal. De financiële steun van het Firm is te bescheiden om die kosten helemaal te dekken.”
Geen alleenstaand geval
De Ieperse architect-op-rust is niet de enige architect die werfverslagen maakt zonder de werf effectief te bezoeken.
Covemaecker ontdekte bij verschillende werven onder meer foto’s die niet klopten met de vooruitgang van de werken. Daarvoor stapte hij naar de Orde van Architecten, die de klacht seponeerde. Nadien diende een andere architect uit Diksmuide ook een klacht in tegen Covemaecker. Het parket seponeerde ook die klacht in 2024.
Het parket zag geen redenen om Covemaecker te vervolgen voor laster. Het zag eerder een onderliggend burgerrechtelijk en semi-contractueel probleem.
Het parket verwijst daarbij naar een vordering van Covemaecker tegenover de architect uit Diksmuide voor aangebrachte dossiers waar hij finaal niet werd ingeschakeld. De magistraat schreef in een toelichting naar Covemaecker dat hij zich tot de burgerlijke rechtbank moest richten.
Het parket deelde Covemaecker mee dat discussies over bouwtechnische fouten voor de Orde van Architecten of bij Buildwise, het onderzoeks- en innovatiecentrum van de bouwsector, beslecht worden.
Covemaecker stuurde daarop een factuur met verlies aan commissies voor geannuleerde projecten naar de klager. De Diksmuidse architect beantwoordde dat verzoek in 2025 met een klacht met burgerlijke partijstelling wegens “bedreiging, intimidatie, belaging, stalking, laster en eerroof, lasterlijke aangifte, beledigingen, kwaadwillige ruchtbaarmaking en misbruik van inlichtingen”.
De Diksmuidse architect spreekt over “jarenlang achtervolgen” en wees erop dat de Orde hem eerder vrijsprak voor deontologische inbreuken. “Het zijn die vrijspraken van de Orde die architecten graag misbruiken om de toon te zetten bij een rechter”, zegt Covemaecker.
De onderzoeksrechter beval dit voorjaar een persoonlijkheidsonderzoek van de bouwadviseur. Covemaecker eist een tegenexpertise, waarop het nu wachten is.
Klacht tegen de Orde
Omdat de Orde zijn veelvuldige klachten seponeerde, besliste Covemaecker halfweg oktober 2025 zelf een klacht met burgerlijke partijstelling in te dienen tegen de Orde wegens valsheid in geschrifte, misbruik van vertrouwen en oplichting. Hij is ook in die zaak nog niet verhoord.
Covemaecker diende halverwege maart van dit jaar ook een klacht in bij het parket wegens laster tegen een derde architectenkantoor uit Jabbeke. Ook hier had Covemaecker vervalste werfverslagen ontdekt en was er discussie over vergoedingen. De procedure die hij opstartte bij het parket was voor de Orde meteen een reden om de behandeling van zijn klachten tegen het architectenduo in Jabbeke on hold te zetten.
“Dat een deontologisch onderzoek niet kan terwijl er een gerechtelijk onderzoek loopt is onzin”, zegt Covemaecker.
Bouwheren in beroep
Ook klanten stappen soms naar de rechter tegen architecten, met wisselend succes. Een veertiental klanten van Covemaecker trokken naar de burgerlijke rechtbank om de discussie over de contracten − gesloten ruwbouw dan wel afgewerkte woning − te laten beslechten.
“Bouwheren die moeilijk deden, werden eerst via een advocatenbureau onder druk gezet om een dading te tekenen”, zegt Covemaecker. Toch won niet iedereen zijn zaak. Op Ronny Seda na, verloor voor de Ieperse rechtbank de helft van de bouwheren. De andere helft won een gelijkaardige discussie voor de Brugse rechtbank of voor het Gentse hof van beroep.
Ronny Seda kreeg ongeveer 4.000 euro onterecht gevorderd ereloon terug. In beroep won een ander slachtoffer tegen een architect die met balpen op een contract de geschatte bouwkosten (waarop zijn ereloon berekend wordt) met bijna 100.000 euro verhoogde tot ongeveer 228.000 euro.
Bouwheren die vaak maar één keer in hun leven bouwen of verbouwen, komen tegenover goed georganiseerde bureaus te staan, wat verweer moeilijk maakt. Het uitblijven van effectieve bescherming van consumenten maakt dat rotte appels ongestoord verder kunnen werken.
De namen van de architecten en anonieme gedupeerden zijn gekend bij de redactie. De Orde der Architecten reageerde niet op vragen van Apache.
Bron: Apache.be