Angeline Van Den Rijse (ABVV): “Als De Wever rol vakbonden afbreekt wordt België tweede Amerika”

Angeline is voorzitter van het ABVV in Oost-Vlaanderen. Zij strijdt voor vrouwenrechten, hogere minimumlonen en meer betaalde vrije tijd. Wij spraken haar op solidariteitsfestival ManiFiesta over de gevolgen van de besparingsplannen in de gelekte, zogenaamde, ‘supernota’ van de mogelijke nieuwe regering onder Bart De Wever. 

Als gevolg van de Europese begrotingsnormen moeten we 27 miljard euro besparen. Dit is ook duidelijk doorgevoerd met vele besparingsmaatregelen in Bart De Wevers supernota dat eind augustus naar buiten is gelekt. Waar moeten we volgens jou dat geld halen?

“Allereerst denk ik dat we er een ander woord op moeten plakken, want het is geen ‘supernota’. Bijna elk actiepunt in de nota dat De Wever wil uitvoeren, gaat gepaard met achteruitgang voor de werknemers. Ik spreek van een ‘klotenota’. De rijken zullen rijker worden, en de werkenden, die elke dag moeten gaan werken om hun facturen te kunnen betalen, zullen erop achteruit gaan.”

“Wat is dan het alternatief? Het is belangrijk om te weten dat er geld is in België. Dat klinkt als een slogan, maar het is de realiteit. De tien rijkste Belgen bezitten 500 miljard euro. En dan zoeken wij 30 miljard euro. Een heel groot probleem zou dat niet mogen zijn.”

Miljarden aan bedrijven zonder tegenprestatie

Volgens de supernota wil Bart De Wever door onder andere besparingen en verhoging van de btw maar liefst 16 miljard euro gaan halen bij de werkende klasse, worden de lonen geblokkeerd en omgekeerd krijgen bedrijven voor 5 miljard aan belastingcadeaus. Vind jij dat een goed idee?

“Nee, maar pas op, dit is niet de eerste keer dat de overheid miljarden geeft aan het bedrijfsleven, zonder daar iets voor in ruil te vragen. Dat er geld naar het bedrijfsleven gaat om de bedrijven te sturen, is op zich niet verkeerd. Dat betekent dat de overheid belastinggeld gebruikt om ervoor te zorgen dat de bedrijven doen wat ze moeten doen, zodat de maatschappij verbetert.”

“Maar wat hebben we bij de vorige regeringen gezien? En de N-VA en de rechtse partijen doen nu verder op dat elan. Miljarden euro’s gaan naar bedrijven, zonder dat er enig engagement van die bedrijven verwacht wordt. Je krijgt dan situaties waarbij dat geld misbruikt wordt om de werknemers nog productiever te maken, zodat er nog hogere winsten zijn. En die winsten worden uiteindelijk uitgekeerd aan de aandeelhouders. Niet alleen aandeelhouders in België, maar ook in China, Amerika, Duitsland. Belgisch belastinggeld vloeit dus naar het buitenland. Dat moet stoppen.”

“Zo beslist Audi van de ene op de andere dag om een paar duizend mensen op straat te zetten. Dat bedrijf heeft miljoenen euro’s aan belastingvermindering gekregen de afgelopen jaren. Toch kan het zomaar beslissen ermee te stoppen. Er moet een regeling komen rond die miljardensubsidies, zodat er een groter engagement komt van de bedrijven. Zodat we tenminste weten wat er gebeurt met ons belastinggeld.”

Het gaat niet goed met de industriesector in België. Denk inderdaad maar aan Audi, of bijvoorbeeld Van Hool. Wat moet er volgens jou gebeuren? 

“De automobiel-sector is zeer specifiek. De bedrijven hebben namelijk bepaalde verkeerde keuzes gemaakt en enorm geïnvesteerd in de elektrificatie van het wagenpark. Nu stelt men vast dat dat zeer dure wagens zijn. De mensen die een gemiddeld loon verdienen, kunnen zich zo’n wagen niet permitteren, waardoor die markt totaal in elkaar stuikt. Dat is niet alleen in België zo, maar in heel Europa.”

“Voor de aandeelhouders is het dan simpel. Zij stoppen dan gewoon de activiteiten, ze behouden de winsten uit het verleden en zij zijn binnen. Wie staan er op straat? Dat zijn de gewone werknemers.”

“De raden van bestuur van de verschillende bedrijven maken verkeerde keuzes, maar het zijn de werknemers die het gelag betalen en niet degenen die de beslissingen hebben genomen.”

Defensie-budget van vredesmateriaal naar oorlogsmateriaal

Bovenop die besparingen zouden we ook 1,5 miljard euro moeten uitgeven aan bewapening volgens de uitgelekte supernota. Meer geld voor tanks en minder voor pensioenen. Wat vind jij daarvan?

“Dat is natuurlijk niet oké. We moeten wel een budget hebben voor defensie. Het is naïef om in deze tijden te zeggen dat we daar geen budget voor moeten hebben. Maar het grote probleem is dat dit budget vandaag volledig wordt besteed aan oorlogsmateriaal. Terwijl we in het verleden als België gekend stonden om te investeren in materiaal gericht op vrede. We waren gespecialiseerd in machinerie om te ontmijnen. En ook in vredesonderhandelingen.”

“Nu stellen we vast dat de regering beslist om echt in materiaal te investeren om oorlog te voeren. Dat verschilt met de jaren 80, 90, 2000. Er mag geld naar defensie gaan, maar het moet gaan naar middelen die ervoor zorgen dat de oorlog stopt. En naar middelen die ervoor zorgen dat het land na de oorlog opnieuw recht raakt.”

“Vooral bijzonder is dat deze shift gemaakt is zonder parlementair debat. Een aantal mensen, zoals de top van het leger met een aantal regeringsleiders en de lobby van de oorlogsmachine natuurlijk, hebben bepaald dat vanaf nu België niet zal investeren in vredesmateriaal, maar in materiaal dat ervoor zorgt dat mensen doodgeschoten worden. Het gebrek aan democratie en aan debat in het parlement hierover, vind ik hallucinant.”

“Stemmen op N-VA leidt tot wegnemen van vakbonden”

“Dat gaat niet alleen over dat thema, maar over al onze thema’s. Over onze pensioenen, onze index, onze lonen, het gebeurt allemaal over de kap van de mensen. En dat betekent dat mensen zich niet meer betrokken voelen, zich niet meer erkend voelen, en ze dan extreemrechts stemmen. Want de politiek is allemaal hetzelfde, zeggen ze, die luisteren niet. Daar zitten we vandaag mee.”

“In Vlaanderen stemt meer dan de helft voor N-VA en Vlaams Belang. Dan krijg je die super-‘klote’-nota van Bart De Wever, die zich heel sterk voelt. Een nota die de mutualiteiten afschaft, de vakbonden afschaft, terwijl dat net de instellingen zijn die vandaag nog ervoor zorgen dat werknemers beschermd zijn. Dus ik maak me soms ook boos op werknemers die stemmen op rechtse partijen. Ik heb dat lang niet gedaan, maar begin dat nu wel te doen, omdat ik zie tot wat het leidt.”

“Als werknemers stemmen op N-VA en Vlaams Belang, dan leidt dat tot het wegnemen van de vakbonden en de mutualiteiten, terwijl dat werknemers net die vakbonden en mutualiteiten nodig hebben om erop vooruit te gaan. Schaf die morgen af en je komt in toestanden zoals in Amerika, waarbij werknemers drie of vier jobs moeten hebben en dan nog niet rondkomen.”

De afbraak van de sociale welvaartsstaat is een vruchtbare voedingsbodem voor extreemrechts. Wat moeten we volgens jou doen om de opmars van extreemrechts te stoppen? 

“We moeten stoppen met besparen en ervoor zorgen dat mensen weer inkomenszekerheid hebben, evenals de zekerheid van basisbehoeften. Dit omvat zaken zoals voldoende voedsel, wonen, de mogelijkheid om naar school te gaan, kinderopvang, en veilig met de fiets kunnen rijden. Het gaat soms om heel elementaire zaken.”

“Op veel van deze gebieden zijn er hallucinante problemen, en mensen voelen zich in de steek gelaten. We moeten opnieuw durven belastinggeld investeren in plaats van te besparen.”

“Het is ook belangrijk dat we terugkeren naar een nabijheid van diensten. Mensen kunnen nu nergens meer terecht, alles is digitaal geworden. Ze hebben geen plek meer om hun verhaal te doen. Je hoeft geen oplossing te hebben, maar simpelweg je verhaal kunnen delen helpt om frustratie en angst te verminderen. Hierdoor ben je minder geneigd om domme dingen te doen, zoals stemmen op extreemrechts.”

Tweede Amerika

Welke plannen hebben jullie vanuit de vakbond om deze besparingstrein tegen te houden?

“We zijn gelukkig nog steeds een massa-beweging, en we zullen die massa nodig hebben om de besparingen tegen te houden. Momenteel bevinden we ons in de fase waarin de nota bekend is.”

“Er wordt nu gesproken met andere vakbonden over hoe we onze werknemers het beste kunnen organiseren. In de eerste plaats moeten we ze informeren, want veel werknemers zijn niet op de hoogte van de inhoud van de nota. Ze volgen TikTok, Facebook en Instagram, maar daar komt deze informatie niet voorbij, tenzij je al geïnteresseerd bent. Als je nooit interesse hebt getoond, dan komt dit niet onder je aandacht.”

“Daarom moeten we in de bedrijven, maar ook op straat, mensen informeren en sensibiliseren. We moeten hen duidelijk maken dat het echt de verkeerde kant opgaat. We moeten ons verenigen en samen de straat opgaan om De Wever en company tegen te houden met hun plannen.”

“Als zij erin slagen de rol van de vakbonden en de mutualiteiten in de maatschappij af te breken, dan dreigt België een tweede Amerika of een tweede Groot-Brittannië te worden. Dat moeten we tegenhouden. Dat wil geen enkele werknemer, daar ben ik van overtuigd.”

Bron: DeWereldMorgen.be

Het slakkengangetje naar rechtvaardige mondiale belastingen

Het slakkengangetje naar rechtvaardige mondiale belastingen

Het heeft tientallen jaren van actie geduurd vooraleer er een inkomensbelasting kon ingevoerd worden in de meeste Europese landen. Met de internationale regulering van de belastingen zijn we goed op weg naar een vergelijkbaar proces.

De mogelijkheden om te ontsnappen aan de belastingen zijn legio, en de fraude al evenzeer. Er zijn de afgelopen jaren heel wat bewegingen ontstaan die proberen de geldstromen, de winsten, dividenden en de kapitaalvlucht in kaart te brengen. Ook institutioneel is er heel wat in beweging. Misschien dan toch wat hoop dat er ooit iets wat lijkt op fiscale rechtvaardigheid tot stand komt?

Er valt nog een lange weg te gaan. Enkele weken geleden publiceerde het ‘Tax Observatory’ zijn mondiale rapport voor 2024. Dit ‘Tax Observatory’ ontstond in 2021 in de context van de Ecole d’Economie de Paris waar Thomas Piketty werkt. Het zijn de mensen die jaren geleden al begonnen met het in kaart brengen van internationale vergelijkingen en studies van wat rijke mensen en ondernemingen betalen of niet.

Hun nieuwste rapport slaat en zalft, want ja, er is vooruitgang, maar de al dan niet legale fraude blijft enorm. De offshore belastingontwijking door superrijke mensen is de afgelopen tien jaar gedeeld door drie. Dat komt vooral door de akkoorden die er zijn over de uitwisseling van gegevens door banken. Anderzijds ging er in 2022 nog steeds duizend miljard US$ naar belastingparadijzen, dat is 35 % van de winsten van multinationale ondernemingen in andere landen dan hun thuishaven. En daarvan komt 40 % van ondernemingen uit de V.S. Toch wordt slechts 6,2 % van de winst daar ook gecreëerd. Het heet ‘profit shifting’ en heeft nagenoeg alles te maken met het dubieze systeem van de transfer prijzen. Goederen worden – fictief – tegen lagere of hogere prijzen gefactureerd in functie van de belastingen die ergens geheven worden.

De V.S. zijn echter geenszins de grootste schuldige. Frankrijk, Nederland en Ierland hebben specifieke regelingen waardoor ze erg interessant worden voor wie veel geld heeft. Dividenden blijven in de meeste gevallen onbelast.

Er zijn ook meer en meer vormen van belastingconcurrentie. De voordelen die onder het mom van milieubeleid aan ondernemingen worden gegeven, zijn tegelijk een rechtstreekse aanslag op elke poging tot fiscale rechtvaardigheid.

Voor particulieren loopt het bankgeheim stilaan op zijn eind, maar voor ondernemingen blijven er erg aantrekkelijke ontsnappingsroutes. Wat miljardairs wel volop aan het doen zijn, is hun vermogen omzetten in vastgoed. Neem Dubai, daar is naar schatting al voor zo’n 135 miljard US$ onder gebracht, en Dubai heeft geen centraal kadaster.

In totaal zou volgens de Tax Observatory zo’n 12.000 miljard US$ in belastingparadijzen zijn ondergebracht. Zwitserland neemt daarvan nog slechts 20 % voor zijn rekening, de Aziatische paradijzen, denk aan Hong Kong, Singapore, Macao, zijn sterk gegroeid.

Voorstellen en alternatieven

Het Tax Observatory doet ook enkel praktische voorstellen om de situatie te verbeteren en voldoende geld in het laatje te brengen voor klimaatbeleid.

Voor particulieren – miljardairs – wordt voorgesteld om hun vermogen met 2 % te belasten. Met drieduizend miljardairs in de wereld zou dit zo’n 250 miljard US$ kunnen opbrengen. Nu betalen deze mensen tussen 0 en 0,5 %.

Er kan ook een belasting geheven worden op al wie zijn rijkdom naar landen met lage belastingen overhevelt.

Verder moet dringend een mondiaal vermogenskadaster worden aangelegd.

Het akkoord dat door de G-20 en de OESO in 2021 werd afgesloten met 140 landen om multinationale bedrijven een minimumbelasting van 15 % op te leggen, wordt momenteel langs alle kanten uitgehold. Mocht de regeling in 2023 zijn toegepast, ze zou mondiaal 220 miljard US$ hebben opgebracht. Die gaten moeten worden gedicht, aldus het Taks Observatory dat ook voorstelt het percentage op te trekken tot 25 %.

Het South Centre heeft echter een simpeler alternatief: belast multinationals op basis van hun economische aanwezigheid en activiteit in de verschillende landen.

De landen van het Zuiden zijn over het algemeen ook niet zo te vinden voor de OESO-oplossing. Zij – en dan vooral de Afrikaanse landen – pleiten voor een VN Conventie. De besprekingen hierover zijn ver gevorderd en zullen aan bod komen op de komende Financing for Development Conferentie in 2025.

Of nog: ja, er worden stappen gezet, maar met een slakkengangetje.

In het voorwoord bij dit verslag onderstreept Joe Stiglitz nog eens dat rechtvaardige belastingen in een gemondialiseerde economie helemaal geen onoverkomelijke technische problemen stellen. Het is in eerste en laatste instantie een politieke keuze. Het is de keuze voor een beschaafde samenleving die zorg draagt voor mensen en de ongelijkheid binnen perken weet te houden. Zo simpel, maar toch zo moeilijk!

Bron: Uitpers.be

Na Van Hool nu Audi. Er ons niet bij neerleggen, strijd aangaan!

De directie haalde alle mogelijke manoeuvres en provocaties boven. Er was zelfs een personeelsvergadering die niet in de fabriek maar in Vorst Nationaal werd belegd, waarbij de politie de werkenden als criminelen behandelde en het personeel van de onderaannemers niet toeliet. Waarom dit alles? Uit angst voor verzet. De directie kent de strijdbaarheid van de Belgische arbeiders, de massamobilisaties en zelfs de bedrijfsbezettingen. Die actiemiddelen kunnen de reeds aanwezige brede steun onder de bevolking versterken om de sociale afbraak in al zijn vormen van tafel te vegen, zowel bij Audi als elders.

Audi nationaliseren: de enige manier om jobs en de toekomst van de regio te redden

Om het bedrijf in Vorst draaiende te houden, was er geen gebrek aan belastingvoordelen en staatssteun: 157,7 miljoen euro alleen al in de afgelopen zes jaar, aldus het ABVV. Voor de 3.000 werkenden op de site is dat meer dan 52.000 euro per persoon!

Audi in de watten leggen heeft duidelijk geen zin. Maar de partijen in het parlement hebben absoluut niets anders voor te stellen, met de opmerkelijke uitzondering van de PVDA. Die roept op tot een Europees moratorium op de sluiting van autofabrieken. Dat is een positieve stap. Maar met de huidige samenstelling van het Europees Parlement, of zelfs die van de Kamer, zal het een zeer lange strijd worden. Hoe zit het met de nabije toekomst? Om te breken met het fatalisme moeten we een echte krachtsverhouding opbouwen.

De betoging op 16 september kan het begin zijn van een strijd voor het behoud van de productiemiddelen, de jobs en de know-how van het bedrijf. We kunnen werkenden van Audi uitnodigen op vakbondsvergaderingen en op personeelsvergaderingen in heel het land. Zo kunnen we deze strijd, die ons allemaal aanbelangt, verbreden. Het protest van de social profit (7 november), de woede bij het Franstalig onderwijs, stakingen zoals die op de luchthaven van Charleroi of bij Ontex in Eeklo en de horrorcatalogus van Arizona die in voorbereiding is, tonen zowel de noodzaak als het potentieel van een eengemaakte strijdbeweging met een opbouwend actieplan zoals in 2014.

Welke eis rond Audi verdedigen? ACOD-LRB Brussel stelde in een solidariteitsmotie vast dat “onze regering in 2008 in staat was de banken te nationaliseren om het financiële systeem en de rijksten te redden. Vandaag moeten we vechten om Audi te nationaliseren, wat de enige manier is om jobs en de toekomst van de regio te redden”. Maar in tegenstelling tot de banken, niet op een tijdelijke manier om winsten te redden, maar om jobs te redden, onder de controle en door de actie van de werkenden.

De noden van iedereen centraal stellen, niet de hebzucht van de aandeelhouders, door controle van de werkenden en de gemeenschap

De regelmatige overproductiecrises in de auto-industrie illustreren de chaos van de productie als die bepaald wordt door de hebzucht van de aandeelhouders. De autosector is al langer in transitie door de milieucrisis. De bazen van de sector blijven hardnekkig een doodlopende weg ingaan. Ze gingen zelfs zo ver om sjoemelsoftware in auto’s te installeren, zoals Volkswagen deed in meer dan 11 miljoen dieselwagens in de zogenaamde Dieselgate.

In een fabriek als die in Vorst kan alles geproduceerd worden. Er is geen gebrek aan behoeften waarin moet worden voorzien in deze maatschappij die langs alle kanten kraakt. Het eerste waaraan we denken zijn bussen, zeker sinds de sluiting van Van Hool is er een tekort aan wisselstukken, en aan al wat nodig is om de mobiliteitscrisis op te lossen. We kunnen echter verder gaan. Het nieuw verkozen PVDA-Kamerlid Robin Tonniau, die 11 jaar in de autosector werkte, merkte terecht op: “Dit is een hypermoderne fabriek waar alles geproduceerd kan worden. Ik heb er gewerkt, dus ik weet waar ik het over heb.”

Er zijn ook recentere ervaringen, zelfs indien op beperkte schaal, met de reconversie van een activiteiten in een aantal bedrijven tijdens de Covid-crisis. Safran Aeroboosters (ex-Techspace aéro), Sonaca en FN Herstal produceerden toen ademhalingstoestellen en reserveonderdelen. Elders werd hydro-alcoholische gel geproduceerd. Als de privésector niet in staat is om te zien hoe de immense technologische capaciteiten en knowhow van zo’n fabriek gebruikt moeten worden, dan weet de gemeenschap er wel raad mee!

In Italië stuurde de multinational GKN in 2021 een e-mail naar de 400 werkenden van de fabriek Campi Bisenzio in Firenze om hen af te danken. Een algemene vergadering besloot om de fabriek te bezetten. Die bezetting is nog steeds bezig en de staalarbeiders zijn overgegaan tot de productie van elektrische batterijen en zonnepanelen. Waarom nodigen we de vakbondsleden van GKN niet uit in België? Ongetwijfeld zullen ze daarop ingaan. Ze staan bekend wegens hun actieve solidariteit en bovendien zou een uitbreiding van dergelijk initiatief hun eigen strijd versterken.

De werkenden van GKN zijn bewust bezig met het opbouwen van actieve solidariteit buiten de fabriek. Er zijn regelmatig arbeiders aanwezig bij andere strijdbewegingen (stakingen, klimaatacties, feministisch en LGBTQIA+ protest …). Ze brengen telkens hun bekende spandoek mee: Insorgiamo (‘We staan op’). Eenheid in de strijd is de beste manier om de racistische, islamofobe, seksistische en andere vooroordelen terug te dringen die rechts en extreemrechts bewust proberen te versterken in de samenleving.

Gisteren Van Hool, vandaag Audi, en morgen?

In de eerste 35 weken van 2024 (tot 1 september) waren er 6.971 faillissementen in België, 8,6% meer dan in 2023 en 19,3% meer dan in 2022. Dit vertegenwoordigt 21.391 verloren jobs, 16,1% meer dan in 2023 en 55,3% meer dan in 2022. Dit is met name te wijten aan het einde van de overheidssteun voor bedrijven in verband met de Covid-19-crisis (in het bijzonder de bevriezing van faillissementsprocedures) en de energiecrisis. De dreiging van een “sociale tsunami” is niet tijdelijk.

Het is de manier waarop de maatschappij als geheel functioneert die een probleem vormt. Om dit aan te pakken hebben we een strijdbaar syndicalisme nodig, gebaseerd op democratische algemene vergaderingen en de betrokkenheid van iedereen in de strijd en in de beslissingen die genomen worden. Een strijdbaar syndicalisme dat onze onmiddellijke belangen verdedigt, maar ook een maatschappijvisie waarin we niet bij de eerste de beste gelegenheid als Kleenex worden weggegooid. Een strijdbaar syndicalisme dat dringend een breed front ontwikkelt om te strijden voor een industrieel beleid dat de mensen en het milieu dient. Strijdbare syndicalisten en de politieke linkerzijde hebben hierin een cruciale rol te spelen, in al hun diversiteit. Wij zijn vastbesloten om hieraan bij te dragen.

Onteigen de site op basis van strijd en geef het in handen van de werkenden om jobs, knowhow en productiecapaciteit te redden. De productie kan geheroriënteerd worden in het kader van een investeringsplan voor mobiliteit en openbaar vervoer in het bijzonder. Het personeel van Audi en zijn toeleveranciers kan het voortouw nemen in een klassenstrijd tegen het verlies van jobs en sociale afbraak.

Het kapitalisme is een ziek systeem en we hebben een ander soort maatschappij nodig. Om democratische controle en beheer van productie en distributie mogelijk te maken, moeten we ervoor zorgen dat de economische hefbomen, de sleutelsectoren van de economie, publiek eigendom worden, onder controle en beheer van de werkenden en de gemeenschap. De werkenden die de rijkdom produceren kunnen dan democratisch beslissen hoe hun kennis gebruikt wordt.

Dit zou een rationele planning van de economie mogelijk maken, gebaseerd op een zorgvuldig onderzoek van de beschikbare middelen en alle huidige technische mogelijkheden, om de economie aan te passen aan de behoeften en eisen van de bevolking met respect voor de planeet. Een dergelijke benadering zou het mogelijk maken om verspilling, onnodige productie en geprogrammeerde veroudering te voorkomen en tegelijkertijd een harmonieuze groene transitie mogelijk te maken. Het zou de basis leggen voor een ander soort samenleving, een democratische socialistische samenleving.

Bron: Socialisme.be

Het einde van de smartphones, invulboeken, pedagogische studiedagen en vlakke loopbaan: wat gaat er de komende vijf jaar in het onderwijs veranderen? 

Het einde van de smartphones, invulboeken, pedagogische studiedagen en vlakke loopbaan: wat gaat er de komende vijf jaar in het onderwijs veranderen? 

Ben je leerling, ouder, leerkracht of directeur? Dan gaat er de komende jaren heel wat veranderen. We lijsten voor je op wat de plannen zijn van de nieuwe Vlaamse regering voor het onderwijs.

Extra aandacht voor het Nederlands

In de 18 bladzijden over onderwijs komt het woord ‘Nederlands’ dubbel zo vaak in de teksten terug. Zo komen er voor het eerst in het kleuteronderwijs minimumdoelen voor Nederlands. In het basisonderwijs moet minstens de helft van de lestijd naar Nederlands en wiskunde gaan.

Anderstalige leerlingen die in de lagere school binnenkomen, moeten eerst een taaltest afleggen en dan zal de optie bestaan dat ze eerst les volgen in een aparte taalbadklas. Leerlingen die aan het einde van het basisonderwijs de minimumdoelen Nederlands niet behalen, mogen wel overgaan naar het secundair onderwijs. Maar daar kunnen ze verplicht worden om 3 lesuren Nederlands bij te volgen, bovenop hun gewone lessen.

Het regeerakkoord bevestigt ook nog eens expliciet dat elke leerkracht punten mag aftrekken voor taalfouten bij elke taak of toets. En als je punten invoert, verkiest deze regering klassieke punten en klasgemiddeldes boven “smileys, duimpjes en ellenlange teksten”. Elke leerkracht moet in het 1e jaar van de lerarenopleiding ook een extra opleidingsonderdeel ‘Nederlands’ volgen.

Ouders die geen Nederlands kunnen spreken en geen cursus Nederlands willen volgen, kunnen de schoolbonus verliezen. Koen Pelleriaux, topman van het gemeenschapsonderwijs, reageerde al dat het om een symbolisch belangrijk maatregel gaat. Het gaat om een bedrag tussen 22 en 40 euro voor kinderen in het basisonderwijs.

Daarnaast verhoogt de nieuwe regering de verwachtingen voor nieuwkomers die een cursus Nederlands volgen: mondeling zullen ze een hoger niveau (B1) moeten behalen.

In het hoger onderwijs moeten dan weer alle anderstalige opleidingen een Nederlandstalige variant hebben. Daar kon tot nu toe een uitzondering op worden aangevraagd, maar die mogelijkheid valt weg.

Minder dure schoolfacturen, beperkte gratis maaltijden en ouderlijke verantwoordelijkheid

Een breekpunt van Vooruit tijdens de campagne waren gezonde, gratis maaltijden voor alle kinderen in het basisonderwijs. Die komen er niet. Wel kunnen scholen geld krijgen van Vlaanderen voor die maaltijden als ook het lokale beleid de maaltijden financieel mee ondersteunt.

Ook een maximumfactuur in het secundair onderwijs komt er niet. Wel gaat er extra geld naar het beroeps-, technisch en kunstonderwijs om de schoolkosten van die vaak dure studierichtingen onder controle te houden. 

Een stokpaardje van de N-VA is dan weer om te wijzen op de ouderlijke verantwoordelijkheid. Als het ouders niet lukt om bijvoorbeeld schoolboeken te kopen of een gevulde brooddoos mee te geven, dan kunnen scholen via het CLB dat discreet melden aan het lokaal sociaal beleid om hen te ondersteunen. Als ouders hun verantwoordelijkheid niet willen opnemen, kan de schoolbonus en schooltoeslag rechtstreeks naar de school in plaats van de ouders gaan. De schooltoeslag zal ook sneller worden afgenomen wanneer leerlingen te vaak onwettig afwezig zijn.

Dat ligt erg gevoelig. Het Stedelijk en Gemeentelijk Onderwijs (OVSG) vreest dat CLB’s zowel rechter als partij gaan worden. Stefan Grielens, directeur van het Vrij CLB Netwerk reageert dan weer op X dat deze maatregelen hem hoofdpijn bezorgen.

Verdwijnen uit de klas: invulboeken, smartphones en aparte godsdienstlessen in het officieel onderwijs

In het stedelijk, gemeentelijk, provinciaal en gemeenschapsonderwijs zal je niet langer kunnen kiezen voor lessen in een levensbeschouwing naar keuze. In de plaats komen er twee uren interlevensbeschouwelijke dialoog. Dat was een voorstel van Vooruit.

Smartphones zullen niet meer welkom zijn op de basisschool, voor het secundair onderwijs komt er eerst een onderzoek. Al krijgen ze daar wel het advies om er een strikt beleid over te voeren. 

Ook invulboeken zien de politici liever verdwijnen: “Als dat niet kan door een overeenkomst tussen alle betrokken partijen, nemen we dat op in de regelgeving.” Voor andere leermiddelen komt er dan weer een onafhankelijk keurmerk. De Vlaamse educatieve uitgevers (GEWU) reageren verbaasd en vragen eerst een gedegen wetenschappelijk onderzoek voordat invulboeken worden afgeschaft.

Nieuwe laptops komen er dan weer wel: er was al 100 miljoen opzijgezet, daar komt nog een bedrag van 400 miljoen euro bij voor een tweede digisprong.

In het basisonderwijs wordt er al ruime tijd onderhandeld over nieuwe minimumdoelen. Wiskunde en Nederlands staan daarbij voorop, maar er komt ook aandacht voor STEM (wetenschap en techniek) en de aanbevelingen uit de parlementaire commissie over grensoverschrijdend gedrag.

In het secundair onderwijs zal elke school dan weer vrijer kunnen invullen hoe breed ze hun eerste graad maken. Zo kunnen ze de uren die nu voorzien zijn voor differentiatie invullen met praktijk- en technische vakken om al vanaf het eerste middelbaar in te spelen op leerlingen met die interesses.

Buitengewoon onderwijs: inclusieve pioniersscholen en minder lang op de bus

De 3 partijen vroegen in hun verkiezingsprogramma om leerlingen van het buitengewoon onderwijs minder lang op de bus te laten zitten. Als oplossing gaan ze het absolute ‘recht op leerlingenvervoer’ hervormen en vertrekken van wat de mogelijkheden zijn voor leerlingen en hun ouders. Zo wordt er ook gekeken naar voor- en naschoolse kinderopvang in het buitengewoon onderwijs om het voor ouders haalbaarder te maken om hun kind zelf te vervoeren.

De nieuwe regering wil ook meer samenwerking zien tussen scholen voor gewoon en buitengewoon onderwijs: scholen die één inclusieve school willen zijn, krijgen de rol van pioniersschool. Dat was voor zowel CD&V als Vooruit belangrijk.

De regering wil voor nieuwe infrastructuur extra inzetten op scholen die hun aanbod buitengewoon onderwijs versterken, en op scholen die de B-stroom inrichten. Leerlingen staan voor die richtingen nu vaak op een wachtlijst. Wie netoverschrijdend samenwerkt, krijgt extra capaciteitsmiddelen.

Flexibelere loopbaan voor leerkrachten en minder lestijd voor starters

Meerdere Vlaamse ministers van Onderwijs beten zich al stuk op de ambitie om een lerarenloopbaanpact uit te werken. Dat woord is dan ook afwezig in het nieuwe regeerakkoord. Wel staan er enkele maatregelen in om het lerarentekort aan te pakken en het beroep aantrekkelijker te maken.

Zo wil de nieuwe regering na sociaal overleg “de vaste benoeming verfijnen om maximaal beginnende leraren in het onderwijs te houden”. Startende leerkrachten zullen het eerste jaar ook maar 80 procent van hun opdracht moeten lesgeven voor een voltijds loon, 20 procent gaat naar aanvangsbegeleiding.

Ervaren leerkrachten moeten dan weer een flexibelere loopbaan krijgen. Vastbenoemde leerkrachten zullen hun benoeming en dienstanciënniteit makkelijker kunnen meenemen naar een school van een ander net.

Een gevoelige maatregel is de intentie om te snoeien in het aantal verlofstelsels en detacheringen te reduceren: na een detachering van 5 jaar moet je kiezen of je al dan niet in het onderwijs wil blijven.

Leerkrachten moeten zich blijven bijscholen, maar dat zal niet meer gebeuren op de klassieke pedagogische studiedag: die wordt afgeschaft in het secundair onderwijs en in het basisonderwijs beperkt tot 3 halve dagen, met daarbij dan een pedagogisch alternatief voor de leerlingen.

Een idee dat nog onderzocht wordt, is om de professionalisering van leerkrachten te koppelen aan de toekenning van anciënniteit. Je loon stijgt dan pas als je voldoende blijft bijleren.

Ook voor directeurs verandert er wat: in een groot directieteam hoeft niet elke directeur een pedagogisch diploma te hebben. En belangrijk: de directeurs krijgen meer vrijheid in hoe ze hun middelen willen besteden. Er komt ook een Vlaanderenbrede basisopleiding voor directeurs. Op dit moment staan de koepels zelf in voor de opleiding van hun directie.

De strijd om de vrijheid van onderwijs

Voor CD&V blijft de vrijheid van onderwijs heilig, terwijl N-VA en Vooruit daar verregaande veranderingen in wilden doorvoeren. Die zijn er niet gekomen. Wel komen er extra capaciteitsmiddelen voor scholen die netoverschrijdend samenwerken.

En er is de ambitie om CLB’s van de verschillende koepels meer te laten samenwerken “met als finaal doel te komen tot een overkoepelende territoriaal gebonden werking”. Koen Pelleriaux van het GO! vindt dat geen goed idee, volgens hem is dat in strijd met de grondwet.

Eén oudervereniging per koepel zal wel verdwijnen: er komt slechts één gefinancierd aanspreekpunt voor de Vlaamse overheid.

Hoger onderwijs: een starttoets voor elke bacheloropleiding

Studenten die een bacheloropleiding willen beginnen, zullen op termijn voor elke opleiding  een starttoets moeten afleggen. Al je niet slaagt, moet je verplicht een traject volgen om je bij te spijkeren als je de richting toch wil volgen.

Zo’n starttoets bestaat al voor de lerarenopleiding. Nieuw is dat deze studenten binnen het jaar zullen moeten slagen voor de volledige starttoets. Er zal ook meer kwaliteitscontrole komen op de lerarenopleiding.

Voor heel het hoger onderwijs wordt het financieringsmodel hervormd. Zo wordt er ook meer rekening gehouden met de graduaatsopleidingen, nu is het financieel erg moeilijk voor hogescholen om die te organiseren. Er komen ook extra middelen om de gebouwen technologisch en duurzaam te maken.

Bron: VRT.nws

Betoging “Audi is van ons”: startschot van broodnodig sociaal verzet

Op maandag 16 september waren er duizenden betogers in Brussel op de betoging ‘Audi is van ons’. We waren met veel meer dan verwacht: meer dan 10.000!

De woede kwam op straat in Brussel, gevoed door de duizenden jobs die bedreigd zijn, in het bijzonder in de industrie. De woede wordt ook gevoed door de aangekondigde sociale afbraak op alle beleidsniveaus. Het was niet verrassend dat bijvoorbeeld het Franstalig onderwijspersoneel met een eigen kleine delegatie aanwezig was. Het asociale offensief dat voorbereid wordt door de Arizona-onderhandelaars was een veelbesproken onderwerp onder de betogers.

Het succes van de betoging is het startschot van het sociaal verzet. Er volgt nog een betoging van de sociale sector op 7 november, er is ongenoegen in het Franstalig onderwijs, er zijn stakingen zoals op de luchthaven van Charleroi of bij Ontex in Eeklo. En dan is er nog de horrorcatalogus die door de Arizona-partijen wordt bekokstoofd. Dit alles toont de noodzaak en het potentieel van eenheid in de strijd, zeker indien er een actieplan zoals in 2014 komt. Dit beleid kunnen we niet aanvaarden, strijd is nodig!

Bron: Socialisme.be