‘Wie vindt dat Will Smith gelijk had, moet zich ook afvragen waar de grens van fysiek geweld ligt’

Opinie van Geert Hoste

‘Wat is de volgende stap? Comedians omverrijden omdat je vindt dat er te veel zijn?’, vraagt stand-upcomedian Geert Hoste zich af.

Wat is een Oscaruitreiking zonder rel? De rel van 2022 is er een om van te smullen, al is het maar omdat het niet over een doorzichtige bloes of zotte bril gaat. Will Smith verkocht zondagavond komiek Chris Rock een klap na een mop over de haaruitval van zijn vrouw. Jada Pinkett vond de grap niet grappig en Will ontvlamde meteen.

De vraag dringt zich dan op: mag je met alles lachen? Nog meer op zijn plaats is de vraag: mag je iemand op zijn gezicht slaan als diegene een grap vertelt die jou niet aanstaat? Mijn antwoord op dat laatste is een duidelijke ‘NEEN’. Maar voor alle duidelijkheid, op de vraag of ik die grap zou verteld hebben zoals Chris Rock, antwoord ik ook ‘neen’.

Mag je over alles grappen maken? Ja, dat mag. Dat valt onder de vrije meningsuiting, die in democratieën wordt beschermd. Daarmee is de kous af.

Wil dat zeggen dat je altijd en overal over alles grappen mòet maken? Neen! Een simpel voorbeeldje: Is het verstandig om vandaag op het Rode Plein in Moskou een witz te vertellen over Poetin? Ik zou het niet doen. Maar kan je diezelfde grap vandaag in een schuilkelder in Kiev vertellen? Graag. Grappen vertel je in een context. Collega Philippe Geubels heeft dat in elke aflevering van zijn reeks ‘Taboe’ duidelijk gemaakt.

De context van vannacht waarin Chris Rock een klap te beurt viel, was een Oscaruitreiking, een evenement waar oersaaie presentaties al jaren gebeuren door collega’s met scherpe tongen. Als je daar op de eerste rij gaat zitten, dan weet je dat je een figuurlijke draai om de oren kan krijgen.

Is zo’n draai om de oren krijgen leuk? Neen. Ik heb 25 jaar grappen gemaakt over publieke figuren, en velen van hen kwamen naar mijn voorstelling als die werd gefilmd door de VRT. Als ik tijdens de montage van mijn eindejaarsconferences naar de publiekshots keek, kon ik zo van het gezicht lezen of de persoon over wie ik grappen maakte de grap kon waarderen of niet.

Er is moed voor nodig om met jezelf te lachen als er camera’s op je smikkel gericht staan. Wat ik ook altijd kon zien als ik keek naar de ongemonteerde beelden van mijn publiek? Dat de entourage van de BV waar ik grappen over maakte, altijd verontwaardigder was dan het mikpunt van de grap zelf.

Gelukkig is er in mijn carrière nooit iemand zoals Will Smith het podium opgestormd. Maar doodsbedreigingen, enveloppen met kogels, lekke banden, bekraste carrosserieën en haatmail? Allemaal meegemaakt. Dat waren emotionele reacties die ik kon plaatsen. Waar ik het moeilijker mee had waren de laffe pesterijen van theaters of censuur van de zenders, onder druk van politieke partijen. Dan had ik zin om meer gas te geven en een volgende keer tegen het zere been te stampen.

Ik ken de plaats van comedy in de pikorde: helemaal onderaan in de lange lijst van schone en dramatische kunsten. Maar tot spijt van wie het benijdt: Chris Rock was bezig met een voorstelling. Je zou het een kunstwerk kunnen noemen. In het kader van de vrije meningsuiting geniet een kunstwerk zelfs een nog exclusievere bescherming. Als iedereen bij wie een schilderij, een beeldhouwwerk, een lied of een grap niet in de smaak valt, naar fysiek geweld grijpt, kunnen we er net zo goed meteen een kruis over maken.

Mensen die vinden dat Will Smith groot gelijk had, moeten zich ook de vraag stellen waar de grens van het fysieke geweld ligt. Want als je een vuistslag oké vindt, wat vind je dan van een kogel voor degene die een foute grap vertelt? Wat is de volgende stap? Comedians omverrijden omdat je vindt dat er te veel zijn?

Je hoort me niet zeggen dat de grap over het haar van mevrouw Jada Smith van goede smaak getuigt. Maar humor gaat niet over goeie smaak. Ik heb ook grappen gemaakt over het haar van mensen. Ik deed dat vooral omdat ik zelf niet met het meest sexy haartooi gezegend ben, en dat geeft een extra laag aan elke haargrap.

Eén keer ben ik te ver gegaan. Ik maakte een grap over het flutkaspel van een Vlaamse politica. Geen vuiltje aan de lucht, iedereen lachen, nooit van iemand een reactie gekregen. Tot ik jaren later in de biografie van die politica las dat ze kanker had gehad. En ook al wist ik dat ten tijde van die voorstelling niet, ik vergeef mezelf die fout niet. Ik had het niet moeten doen.

Met collega’s hebben we het soms over grappen die we achteraf gezien beter niet hadden gemaakt. Dan lachen we om hoe fout we zaten. Want ethiek en goede smaak spelen ook een rol. Het is niet omdat je een goede grap kunt bedenken dat je er ook mee naar buiten moet komen. Soms is de grap zelf ziek en is het een binnenweg naar een makkelijk succesje. Grappen maken over slachtoffers of mensen die zich niet kunnen verdedigen, daar trok ik voor mezelf altijd de grens. Dat is te makkelijk.

Maar terug naar Will en Chris. Tot het begin van de twintigste eeuw kon je iemand nog uitdagen voor een duel. Will had toendertijd in de ridderlijke verdediging van zijn vrouw de handschoen kunnen werpen. Het was de gestileerde versie van ‘holbewoner slaat met een knots de buurman het hoofd in’. Onder homo sapiens zijn we het zo een beetje eens geworden dat we het woord gebruiken als wapen. Een kwinkslag in plaats van een vuist.

Will Smith kreeg twintig minuten later, toen hij de Oscar voor Beste Acteur in ontvangst nam, een uitgelezen kans om zijn punt te maken. Mocht hij Chris Rock in die speech duidelijk gemaakt hebben dat zijn grap niet gesmaakt werd, dan had hij een veel krachtiger punt gemaakt. Dat zal Will Smith bij het ochtendgloren nu wel beseffen. En als er iemand is die vandaag zal beseffen dat niet elke grap om te lachen is voor iedereen, dan zal het Chris Rock wel zijn. Ik hoop dat beide heren bij de Oscars van 2023 een tweede kans krijgen … Want Hollywood is FC Antwerp niet.

Bron : Knack

Ultrabewerkt voedsel verwoest onze gezondheid en de planeet

Zwaar bewerkte voeding – denk aan snoep, chips, snacks en frisdrank – levert een steeds groter aandeel van ons dieet. Dat is niet alleen schadelijk voor onze gezondheid, maar ook voor de planeet, schrijven vier Australische voedingswetenschappers. Tijd om rigoureus te minderen met ultrabewerkt voedsel.

Onze wereld staat voor een enorme uitdaging: we moeten voldoende hoogwaardig, divers en gezond voedsel creëren om een groeiende bevolking te voeden – en we moeten dat binnen de grenzen van onze planeet doen. Dat betekent een aanzienlijke vermindering van de milieu-impact van het wereldwijde voedselsysteem.

Er zijn meer dan zevenduizend eetbare plantensoorten. Maar vandaag de dag is negentig procent van de wereldwijde energie-inname afkomstig van amper vijftien soorten gewassen. En meer dan de helft van de wereldbevolking is afhankelijk van slechts drie graangewassen: rijst, tarwe en maïs.

De opkomst van ultrabewerkt voedsel speelt waarschijnlijk een belangrijke rol in deze verandering, blijkt uit ons recent onderzoek. De consumptie en productie van deze voedingsmiddelen verminderen biedt dus een enorme kans om zowel onze gezondheid als de duurzaamheid van het voedselsysteem te verbeteren.

Impact van ons voedselsysteem

Landbouw is een belangrijke oorzaak van de klimaatverandering, goed voor een derde van alle uitstoot van broeikasgassen. De sector is ook verantwoordelijk voor ongeveer zeventig procent van het zoetwatergebruik, 38 procent van alle grond ter wereld en is de grootste oorzaak van het verlies aan biodiversiteit.

Hoewel onderzoek al vaker heeft aangetoond dat westerse diëten met veel calorieën en dierlijke producten vaak grote milieueffecten hebben, zijn er ook tal van milieuproblemen die verband houden met ultrabewerkte voeding.

De effecten van die voeding op de menselijke gezondheid is goed beschreven, maar was tot nog toe maar weinig aandacht voor de effecten op het milieu. Eigenlijk vreemd, aangezien ultrabewerkte voedingsmiddelen een groot onderdeel zijn van de voedselvoorziening in landen met een hoog inkomen – en de verkoop stijgt ook snel in lage- en middeninkomenslanden.

Ons laatste onderzoek, geleid door collega’s in Brazilië, toont aan dat steeds meer geglobaliseerde diëten met veel ultrabewerkte voedingsmiddelen ten koste gaan van de teelt, productie en consumptie van ’traditionele’ voedingsmiddelen.

Ultrabewerkte voeding herkennen

De term ‘ultrabewerkte voeding‘ slaat op een groep voedingsmiddelen die wordt gedefinieerd als ‘bereidingen van ingrediënten, meestal voor exclusief industrieel gebruik, die het resultaat zijn van een reeks industriële processen’.

Ze bevatten meestal chemische toevoegingen en weinig of geen hele voedingsmiddelen. Het is voedsel dat je in je eigen keuken moeilijk zou kunnen maken, denk aan snoep, frisdrank, chips, kant-en-klaarmaaltijden en fastfood.

Aan de andere kant staan de ’traditionele’ voedingsmiddelen zoals fruit, groenten, volkoren granen, geconserveerde peulvruchten en zuivel- en vleesproducten die minimaal worden verwerkt of gemaakt met behulp van traditionele verwerkingsmethoden.

Die traditionele verwerking, zoals fermentatie, inblikken en bottelen, is de sleutel tot voedselveiligheid en wereldwijde voedselzekerheid. Ultrabewerkte voedingsmiddelen worden echter veel sterker verwerkt dan nodig is voor voedselveiligheid.

Australiërs consumeren bijzonder veel ultrabewerkt voedsel. Deze voedingsmiddelen zijn goed voor 39 procent van de totale energie-inname onder Australische volwassenen. Dit is meer dan België, Brazilië, Colombia, Indonesië, Italië, Maleisië, Mexico en Spanje – maar wel minder dan in de Verenigde Staten, waar ze goed zijn voor 57,9 procent van de energie-inname van volwassenen.

Schadelijke milieueffecten

Ultrabewerkte voedingsmiddelen zijn afhankelijk van een klein aantal gewassoorten, wat heel belastend is voor de omgeving waarin deze ingrediënten worden verbouwd. Voorbeelden hiervan zijn maïs, tarwe, soja en oliehoudende zaden (zoals palmolie). Voedselproducenten kiezen deze gewassen omdat ze goedkoop te produceren zijn en een hoge opbrengst geven, waardoor ze in grote volumes geproduceerd kunnen worden. Bovendien worden dezelfde gewassen gebruikt als veevoer voor de dieren die gebruikt worden voor bepaalde dierlijke ingrediënten in ultrabewerkte voedingsmiddelen.

De opkomst van handige en goedkope ultrabewerkte voedingsmiddelen heeft een breed scala aan minimaal bewerkte volwaardige voedingsmiddelen vervangen, zoals fruit, groenten, granen, peulvruchten, vlees en zuivel. Dit heeft zowel de kwaliteit van onze voeding als de diversiteit van ons voedselaanbod sterk verminderd.

In Australië waren suiker (40,7 procent), tarwebloem (15,6 procent), plantaardige olie (12,8 procent) en melk (11,0 procent) de meest gebruikte ingrediënten in de voedsel- en drankvoorraad van 2019.

Bepaalde ingrediënten die in ultrabewerkte voedingsmiddelen worden gebruikt, zoals cacao, suiker en sommige plantaardige oliën, worden ook sterk geassocieerd met een verlies van biodiversiteit.

Wat kunnen we hiertegen doen?

De milieu-impact van ultrabewerkte voeding is te vermijden, want de producten zijn onnodig voor de menselijke voeding. Diëten met veel ultrabewerkt voedsel zijn in verband gebracht met slechte gezondheidsresultaten, waaronder hartaandoeningen, diabetes type 2, prikkelbare darmsyndroom, kanker en depressie.

Om dit tegen te gaan zouden voedselproductiebronnen over de hele wereld kunnen worden omgeleid naar de productie van gezonder, minder bewerkt voedsel. Wereldwijd worden bijvoorbeeld aanzienlijke hoeveelheden granen zoals tarwe, maïs en rijst gemalen tot geraffineerd meel om bewerkt brood, gebak, donuts en andere lekkernijen mee te maken.

Maar ze zouden ook gebruikt kunnen worden om voedzamere voedingsmiddelen zoals volkorenbrood of pasta te produceren. Dit zou bijdragen aan een verhoging van de mondiale voedselzekerheid en zorgen voor een buffer tegen natuurrampen en conflicten in grote graanproductiegebieden.

Andere milieubronnen kunnen gespaard worden door het gebruik van bepaalde ingrediënten helemaal te vermijden. Zo zou de vraag naar palmolie (een veelgebruikt ingrediënt in ultrabewerkte voeding en geassocieerd met ontbossing in Zuidoost-Azië) aanzienlijk verminderd kunnen worden als consumenten hun voorkeuren verschuiven naar gezonder voedsel.

Dus: door je eigen consumptie van ultrabewerkte voeding te verminderen, kun je je ecologische voetafdruk verkleinen en tegelijkertijd je gezondheid flink verbeteren.

–

Kim Anastasiou is onderzoeksdiëtist en PhD-kandidaat, Mark Lawrence is hoogleraar Volksgezondheid en Voeding, Michalis Hadjikakou is docent Milieuduurzaamheid en Philip Baker is research fellow aan het Instituut voor Lichamelijke Activiteit en Voeding, allen aan de Australische Deakin University.

Dit opinie artikel is oorspronkelijk verschenen bij IPS-partner The Conversation.

Bron: Knack

ABVV Bouw: “Alle vluchtelingen welkom in de bouw met dezelfde garanties”

ABVV Bouw: “Alle vluchtelingen welkom in de bouw met dezelfde garanties”

De sectoriële vakbondsafdeling ABVV-Bouw schaart zich volledig achter de opvang van Oekraiense vluchtelingen. Zij steunt de maatregelen om hen toegang te verschaffen tot de arbeidsmarkt, maar betreurt dat ze niet worden toegepast op alle vluchtelingen. Bovendien eisen ze dat deze mensen toegang krijgen tot dezelfde sociale en veiligheidsrechten als gedetacheerde werknemers.

In een persmededeling drukt federaal secretaris Gianni De Vlaminck an ABVV Bouw de solidariteit uit van alle bouwvakkers met de vluchtelingen uit Oekraïne: “Niemand kan de oorlog in Oekraïne negeren. Miljoenen Oekraïners zijn naar de EU uitgeweken, op zoek naar een toevluchtsoord. ABVV Bouw verwelkomt en steunt de solidariteit van verschillende landen, waaronder België, om hen zo goed mogelijk te ontvangen.”

De vakbondssector schaart zich volledig achter de beslissing van de Belgische regering om een systeem in te voeren dat Oekraieners de mogelijkheid om tijdelijke bescherming te verkrijgen. Met een verblijfsvergunning kunnen ze tevens op Belgisch grondgebied aan het werk gaan.

ABVV-Bouw heeft echter een aantal kritische bemerkingen bij de manier waarop deze nieuwe potentiële werknemers op de Belgische arbeidsmarkt worden geïntegreerd. Eerst en vooral betreurt de vakbond dat de besliste maatregelen niet op alle vluchtelingen van toepassing zijn, wat ook hun afkomst is. Legalisatie en officiële tewerkstelling zijn de sleutels tot stabiliteit in het leven van mensen die in hun thuisland alles verloren hebben.

ABVV-Bouw erkent tevens de psychologische gevolgen van de oorlog in Oekraïne op de mentale gezondheid van deze mensen. “Daarom willen wij de deuren van de sector openzetten voor werknemers die zich klaar voelen om zo snel mogelijk naar een min of meer ‘normaal’ leven terug te keren.”

De opvang van vluchtelingen in de bouwsector kan volgens de vakbond echter niet gezien worden als de enige manier om het bestaande tekort aan arbeidskrachten in de sector op te vangen. ABVV Bouw eist dan ook dat de in België geldende regels inzake verloning en veiligheid zowel op vluchtelingen als op gedetacheerde werknemers1 van toepassing zijn.

“Het is van essentieel belang ervoor te zorgen dat werknemers onder maximale veiligheidsomstandigheden werken en dat een goede communicatie op de werf verzekerd wordt. Recente ongevallen met dodelijke afloop onderlijnen helaas de noodzaak om de arbeidsomstandigheden op onze werven te verbeteren”, aldus nog ABVV Bouw.

De vakbond waarschuwt de overheid dat zijn nauwgezet zal toezien op de correcte integratie van deze vluchtelingen in de bouwsector. “Daarom zullen we elke vorm van misbruik aan de kaak stellen. We zullen dubbel zo hard opletten, om ervoor te zorgen dat het werk voor alle werknemers op dezelfde manier wordt georganiseerd en betaald.”

Bron : De Wereld Morgen

ACV: “We zijn sterk ongerust over het lot van de medewerkers in de handelssector”

ACV: “We zijn sterk ongerust over het lot van de medewerkers in de handelssector”

De sociale partners – werkgevers- en vakbondsorganisaties – hebben dinsdagavond 22 maart in de Nationale Arbeidsraad (NAR) van het kabinet Dermagne (PS) de eerste toelichting gekregen over het wetsontwerp rond nachtarbeid in de e-commerce. Dit ter voorbereiding van het NAR-advies over dit ontwerp. “Het is duidelijk dat de regering slaafs blijft ingaan op de wensdroom van de e-commerce lobby om nachtarbeid eenzijdig, zonder enig overleg, gedurende 18 maanden te kunnen opleggen aan de werknemers”, aldus de christelijke vakbond ACV.

Nationale Arbeidsraad (NAR)

De Nationale Arbeidsraad of NAR telt 26 werkende en 26 plaatsvervangende leden die door de Koning worden benoemd voor een periode van 4 jaar. De verschillende plaatsen in de raad zijn gelijk verdeeld tussen werknemersorganisaties en de werkgeversorganisaties en de raad heeft een hoofdzakelijk adviserende rol.

Zo geeft de NAR de Regering of het Parlement advies of doet voorstellen met betrekking tot algemene problemen van sociale aard die de werkgevers en de werknemers aanbelangen. Dat doet de raad ofwel op eigen initiatief, ofwel op vraag van het parlement of regering. De NAR kan eveneens plaatsvervangend optreden in het geval van een niet-functionerend paritair comité.

Schade van nachtwerk

In België is nachtwerk verboden, behalve bij uitzonderingen. “De negatieve impact op de gezondheid werd immers al meermaals aangetoond. Nachtwerk veroorzaakt slaapstoornissen, cardiovasculaire en psychische aandoeningen en ontwricht het sociale leven”, aldus het ACV

Daarvoor verwijst de vakbond naar onderzoek daterend van 2008 van het CIRC (internationaal centrum voor kankeronderzoek), waaruit blijkt dat ploegenarbeid ‘s nachts mogelijk kankerverwekkend is voor de mens.

“Vanuit de regering wordt dit in de arbeidsdeal vergoeilijkt door te spreken van ‘laatavondwerk’, te onderscheiden van het ‘echt nachtwerk’. Alsof mensen die tot middernacht werken om middernacht in hun bed liggen.

En alsof er geen wetenschappelijke evidentie is dat ook dergelijke shifts schadelijk zijn voor de gezondheid.  Zeker wanneer het nog eens wordt gecombineerd met onregelmatige arbeidstijden, wat een groot risico is bij niet-onderhandelde nachtarbeid”, zo zegt de vakbond.

Impact op arbeidsvoorwaarden klassieke detailhandel

De deregulering van de e-commerce zal bovendien ook een impact hebben op de arbeidsvoorwaarden van de huidige werknemers in de klassieke detailhandel.

ACV wijst erop dat de e-commerce de traditionele handel voor een deel omvormt tot kleine depots voor goederen die via het internet worden aangekocht. Bijgevolg stijgt de druk om de werktijden te verlengen en atypische werktijden in te voeren (avond- en weekendwerk) om de leveringen vanuit de fysieke magazijnen te organiseren.

“Het is ergerlijk hoe politici de e-commercelobby blijven napraten, dat de weigering van de vakbonden om over nachtarbeid te praten de oorzaak is van de vermeende achterstand van de e-commerce in België.” In realiteit gaat het volgens ACV over de bedrijven die overleg altijd hebben ontweken.

“En daar waar bedrijven het onderwerp wel op de onderhandelingstafel hebben gelegd, zijn ook akkoorden tot stand gekomen. De distributiesector heeft door een gebrek aan strategisch vermogen en innovatiekracht veel te laat beseft wat het potentieel is van de e-commerce.  En daardoor heeft deze sector de trein onherroepelijk gemist.”

Bron: De Wereld Morgen

Hoe onze auto’s er elke dag 10.000 ton tarwe doorjagen

Hoe onze auto’s er elke dag 10.000 ton tarwe doorjagen

Europa verwerkt elke dag 10.000 ton tarwe – het equivalent van 15 miljoen broden – in biobrandstoffen voor het autoverkeer, volgens een rapport van de ngo Transport & Environment. Dat is “immoreel” nu de voedselprijzen de pan uit swingen, zeggen milieuorganisaties.

Voor de productie van biobrandstoffen, die onder meer gebruikt worden in dieselmengsels, worden vaak gewassen als tarwe, gerst of zonnebloemolie gebruikt. Dat is al langer controversieel, omdat de die gewassen ook als voeding geschikt zouden zijn. De oorlog in Oekraïne en de druk op de voedselprijzen zet het probleem op scherp.

Volgens cijfers van milieuorganisatie T&E verwerkt Europa dagelijks zo’n 10.000 ton graan in ethanol voor auto’s. Dat komt overeen met 15 miljoen broden.

Mocht Europa geen tarwe meer in biodiesel verwerken, zou dat meteen 20 procent compenseren van de terugval door de oorlog in Oekraïne, zegt T&E. Voor landen als Egypte, die meer dan 60 procent van hun graan uit Rusland en Oekraïne halen, zou het vrijgekomen graan een groot verschil maken.

“Elk jaar verbranden we miljoenen tonnen graan en andere cruciale graangewassen in onze auto’s”, zegt Maik Marahrens van T&E. “Dat is onacceptabel, te midden van een wereldwijde voedselcrisis. Overheden moeten dringend stoppen met de verbranding van voedingsgewassen in auto’s, om de druk op cruciale voedingsproducten te voorkomen.”

“Immoreel”

Een groep milieuorganisaties dringt er in een open brief aan de Europese lidstaten op aan om het gebruik van voedingsgewassen in de brandstoffen onmiddellijk te stoppen. Stabilisering van de energieprijzen mag niet ten koste gaan van de voedselveiligheid of de voedselprijzen, zeggen ze.

Nochtans is dat net waar de Europese biobrandstofsector op aandringt: de sector schuift biobrandstoffen naar voren als alternatief voor Russische olie. De brandstoffen zijn afkomstig van onder meer tarwe, maïs, gerst en zonnebloemolie.

Zelfs al zou Europa het landbouwareaal voor biobrandstoffen verdubbelen – tot minstens 10 procent van de totale oppervlakte voor landbouwgewassen – zou dat amper 7 procent van het verlies aan olie uit Rusland kunnen compenseren, zegt T&E. Om alle olie-import te compenseren met biobrandstoffen, zou minstens twee derde van het landbouwareaal nodig zijn.

“De sector verhoogt de lobby-inspanningen om meer gewassen als tarwe en maïs naar voren te schuiven als vervanging voor Russische olie”, zegt Marahrens. “Dat is een cynische manier om de bezorgdheid over de stijgende brandstofprijzen uit te buiten en winst boven voedselveiligheid te plaatsen. Dat is immoreel, terwijl miljoenen mensen overal ter wereld zich zelfs geen brood kunnen veroorloven.”

Bron: De Wereld Morgen