Je beleid planmatig en betrouwbaar evalueren én tot op de klasvloer brengen: de belangrijkste werkpunten voor scholen. Dat besluit de onderwijsinspectie in haar jaarverslag, Onderwijsspiegel 2025. Hoe je jouw onderwijsbeleid en -praktijk verstevigt? Kijk als team in de spiegel met deze 6 reflectievragen.
In het gewoon basisonderwijs kreeg 62% van de 323 pedagogisch doorgelichte scholen vorig schooljaar een gunstig advies zonder meer. In het gewoon secundair gaat het om 59% van 87 scholen. Dat zijn er meer dan vorig jaar. Tegelijkertijd voldoet ongeveer 40% van de doorgelichte scholen nog niet aan de verwachtingen van het referentiekader voor onderwijskwaliteit, het uitgangspunt van de Inspectie 2.0. Binnen die groep nam ook het aantal ongunstige adviezen tegenover vorig schooljaar toe.
Positief: heel wat scholen hebben een sterk organisatiebeleid en een heldere visie. Maar die visie raakt bij meer dan 60% van de scholen onvoldoende tot op de klasvloer. Concreet ontbreekt het vaak aan doelgerichte maatregelen en afspraken. Ook kwaliteitsevaluatie gebeurt nog onvoldoende planmatig en betrouwbaar in meer dan de helft van de scholen.
Gevolg: het onderwijs op de klasvloer is in veel scholen nog niet kwalitatief genoeg. De verschillen tussen scholen zijn groot, maar algemene struikelblokken zijn onder andere effectieve evaluatie en leerlingenbegeleiding volgens het zorgcontinuüm.
Het pad naar betere onderwijskwaliteit is hobbelig. Klasse zocht daarom naar de 6 grootste struikelblokken uit de Onderwijsspiegel 2025. Welke hinderen jullie onderwijskundig beleid, kwaliteitszorg en onderwijs op de klasvloer nog? Kijk als schoolteam in de spiegel en haal ze – obstakel per obstakel – weg met onze onderstaande tips.
3 vragen op klasniveau
Een helder klasbeeld, lessen die blijven plakken of effectieve evaluatie? Bepaal als schoolteam welke obstakels de weg naar betere onderwijskwaliteit bemoeilijken: evalueer de klaspraktijk met deze 3 reflectievragen en bijhorende tips.
1. Is je klas- en leerlingenbeeld helder?
Wat kunnen je leerlingen al? Waar worstelen ze mee? Wat interesseert hen? Met een helder klas- en leerlingenbeeld help je hen sneller vooruit. Een klas met minder taalfeeling help je door meer in te zetten op een rijke taalomgeving. En een cognitief sterk functionerende leerling is gebaat bij extra uitdaging.
2. Zetten je lessen je leerlingen aan het leren?
Start bij de voorbereiding van je lessen vanuit de leerplandoelen, maar koppel die aan je klas- en leerlingenbeeld. Een klas(groep) die al goed is in zinsontleding heeft minder oefening nodig dan 1 die het in Keulen hoort donderen. Ook hoge verwachtingen en zelfregulering (metacognitie, motivatie) zijn belangrijke schakels in het leerproces van je leerlingen.
3. Hebben je evaluatie en feedback het gewenste effect?
Goede evaluatie en feedback zijn ontzettend krachtige interventies om je leerlingen te doen groeien. Omgekeerd zijn onduidelijke evaluatie en demotiverende feedback ontzettend krachtige manieren om leerlingen te frustreren of blokkeren.
3 vragen op beleidsniveau
Obstakels gesitueerd? Effen het pad voor je leraren met deze 3 reflectievragen en bijhorende tips. En wandel samen naar meer onderwijskwaliteit – en een score boven verwachting bij je volgende inspectie.
1. Hebben alle leraren het onderwijs- en zorgbeleid in de vingers?
Leerplangerichte lessen, heldere evaluatie en feedback, taalontwikkelend lesgeven, planmatige begeleiding volgens het zorgcontinuüm: neem geen genoegen met louter communiceren, maar laat ze bij iedereen leven.
2. Bruist je school van teamwerk en samenhang?
Als je leraren het beleid goed in de vingers hebben, zijn jullie straf bezig. Nóg straffer? Duidelijke leerlijnen en samenhang tussen vakken en beleidstakken. Hoe verstrengel je je team?
3. Plan en evalueer je cyclisch en betrouwbaar?
Plannen, uitvoeren, controleren en bijsturen: doorloop je dat evaluatierondje regelmatig? En doe je dat op een betrouwbare manier? Heldere doelen die je cyclisch en betrouwbaar evalueert, geven de kwaliteit van je beleid én het onderwijs op de klasvloer een enorme boost.
Zin in meer verdieping? Uitgebreidere adviezen? Reflecties van onderwijsinspecteurs en experts? Naast de Onderwijsspiegel 2025 publiceerde de inspectie dit jaar praktijkgerichte bundels voor het basis- en secundair onderwijs.
Bron: Klasse.be