Paus Franciscus is overleden. De Argentijn was paus sinds 2013 en heeft een opvallend parcours afgelegd. Hij was een charismatische leider voor zowat anderhalf miljard gelovigen. Zijn hervormingsdrift slaagde slechts gedeeltelijk door de vele tegenkantingen van conservatieven in het Vaticaan. Franciscus sukkelde de voorbije jaren met zijn gezondheid. Hij werd 88 jaar oud.
Franciscus werd geboren als Jorge Mario Bergoglio op 17 december 1936 in Buenos Aires in Argentinië.
Zijn vader is een uitgeweken Italiaan, zijn moeder een Argentijnse van Italiaanse ouders. Een kind van emigranten dus.
Hij studeert af als chemisch technicus en werkt een tijdlang in een fabriek. Tot hij uiteindelijk kiest voor het religieuze leven door zich aan te sluiten bij de jezuïeten. Hij begint theologie en wijsbegeerte te studeren en geeft tussendoor ook les aan enkele colleges.
Pas op 33-jarige leeftijd wordt hij tot priester gewijd. Hij bereidt zich in Spanje voor op een vroom leven als jezuïet. Hij doceert er nog even en wordt uiteindelijk ‘provinciaal’ van de jezuïeten in zijn land. Het is meteen een grote stap in zijn carrière, tekenend voor zijn aanleg voor leiderschap. Bergoglio verblijft vaak in het buitenland om te studeren en te doceren. In de jaren 90 maakt hij carrière: hulpbisschop, bisschop en aartsbisschop in Buenos Aires. In 2001 creëert paus Johannes-Paulus II hem tot kardinaal, op zijn 65e behoort hij tot de top in het Vaticaan. Hij groeit uit tot de meest invloedrijke kardinaal van Zuid-Amerika en bekleedt al snel diverse functies binnen de curie, het bestuursorgaan van de Rooms-Katholieke Kerk.
Bergoglio wordt vanaf 2013, na een kort conclaaf, paus. Hij wordt de eerste niet-Europese paus uit de geschiedenis, de eerste Zuid-Amerikaan, de eerste jezuïet ook.
Momenteel denkt men dat een Aziatische of Afrikaanse paus zeker een mogelijkheid is, misschien krijgen we wel een zwarte paus.
Maar in feite was Franciscus, als de hoogste leider van de Jezuïeten, in zijn functie als paus, zelf een “zwarte paus”. Want de leider van de Jezuïeten wordt de “zwarte paus genoemd”.
De Jezuïeten waren niet overal geliefd, vaak staan ze synoniem voor oplichters. De term “Jesuit” in het Engels heeft naast zijn oorspronkelijke betekenis als lid van de jezuïetenorde soms een negatieve connotatie gekregen. In de 16e en 17e eeuw werden de jezuïeten vaak gezien als sluwe en invloedrijke figuren binnen de katholieke kerk, wat leidde tot wantrouwen. Hierdoor werd “Jesuitical” in het Engels een term die soms werd gebruikt om iemand te beschrijven als sluw, manipulatief of bedrieglijk.
Vaak zegt Franciscus dat hij het ambt van paus nooit heeft geambieerd, “maar als God je roept, moet je antwoorden”. Hij kiest Franciscus als pausnaam, voor de eerste keer in de geschiedenis. Natuurlijk geïnspireerd door de Heilige Franciscus, de “apostel van de armen”: hij wil het opnemen voor de zwakken en de armen in de samenleving, hij wil een paus zijn die dicht bij de gelovigen staat. Vanaf maandag 5 mei komen de kardinalen samen om een opvolger te kiezen.