Europese NAVO-landen hebben hun defensie-uitgaven gemiddeld met 20 procent opgetrokken in vergelijking met het jaar ervoor. Dat blijkt uit de meest recente cijfers. Op de NAVO-top in Den Haag vorig jaar beloofden de lidstaten een hogere (financiële) inspanning te leveren voor defensie en veiligheid, tot 5 procent van het bbp. Sommige landen investeren in gloednieuwe wapensystemen, andere in megaprojecten, maar lang niet iedereen doet dezelfde duit in het zakje.
De jaarlijkse NAVO-top – dit keer in Ankara, Turkije – nadert en veel lidstaten maken daarom de balans op. Een jaar geleden beloofden ze in Den Haag, onder druk van de Amerikaanse president Donald Trump, om hun defensie-investeringen op te krikken. Al jaren klinkt vanuit de Verenigde Staten de kritiek dat te veel Europese landen de Amerikaanse veiligheidsparaplu als vanzelfsprekend beschouwen en zelf te weinig bijdragen aan hun eigen verdediging.
De meest recente cijfers tonen een duidelijke breuk met dat verleden. De defensie-uitgaven van Europese NAVO-landen stegen in 1 jaar tijd met maar liefst 20 procent tot ongeveer 514 miljard euro. Dat staat in rapporten van de NAVO , het Zweedse vredesinstituut SIPRI en de Amerikaanse denktank Atlantic Council . Men spreekt van de sterkste stijging sinds de jaren 50.
Tegelijk daalden de totale Amerikaanse defensie-uitgaven met ongeveer 7,5 procent tot zo’n 800 miljard euro. Dat betekent niet dat de VS plots fors bespaart op het leger. De daling komt vooral doordat het Congres geen nieuwe grote steunpakketten voor Oekraïne heeft goedgekeurd.
Toch is het symbolische effect enorm: voor het eerst nemen Europese landen zelf massaal meer verantwoordelijkheid op.
Oost-Europa domineert
Vooral aan de oostflank van de NAVO is sprake van een ware mobilisatie. Polen loopt voorop en besteedt inmiddels ongeveer 4,5 procent van zijn bbp aan defensie. Ook Letland en Estland investeren uitzonderlijk zwaar. Die landen voelen de dreiging vanuit Rusland veel directer en reageren daar ook op.
Opvallend is ook Noorwegen: voor het eerst in de NAVO-geschiedenis geeft een Europees land per inwoner meer uit aan defensie dan de Verenigde Staten. In Noorwegen draagt elke inwoner ongeveer 3.000 euro af aan het Noorse defensieapparaat, terwijl dat in de VS ongeveer 2.500 euro is.
Ter vergelijking: bij ons draagt elke (belastingbetalende) Belg zo’n 1.000 tot 1.200 euro per jaar bij (bij een gemiddeld Belgisch inkomen).
De grootste verschuiving komt echter uit Duitsland. Dat land verhoogde zijn defensiebudget met 24 procent tot ongeveer 97 miljard euro en werd zo de grootste defensie-investeerder van Europa.
Bron: VRT.nws