Directeurs moeten verplicht zinvolle taken zoeken in plaats van zwangere kleuterjuffen verlof te geven: “Nu verliezen scholen twee keer”
Kleuterjuffen zullen niet langer bijna automatisch verlof krijgen wanneer ze zwanger zijn. Nu gebeurt dat om het risico op ziektes als CMV te vermijden. Directeurs moeten verplicht zinvolle andere taken voor die juffen zoeken.
Volgens de laatste cijfers van de onderwijsadministratie kregen in schooljaar 2024-2025 precies 1.895 juffen die zwanger waren of borstvoeding gaven, verlof. Het gaat niet over het moederschapsverlof zoals we dat allemaal kennen, maar om een speciale regeling die zwangere juffen beschermt tegen mogelijke gezondheidsrisico’s. Het gaat bijvoorbeeld over het tillen van kleuters, maar ook over de blootstelling aan infectieziekten zoals het cytomegalovirus (CMV). Een besmetting met dat virus tijdens de zwangerschap kan leiden tot onder meer gehoor- of gezichtsstoornissen of een mentale achterstand bij de baby. Ook in het buitengewoon onderwijs wordt de regeling vaak toegepast, vooral omwille van mogelijk agressief gedrag van kinderen.
Nu al moeten directeurs in principe de werkomstandigheden van de zwangere juffen aanpassen of een andere opdracht geven, maar in de praktijk gebeurt dat zelden. “In de huidige tijden van krapte op de arbeidsmarkt en het lerarentekort waarbij heel wat scholen er niet in slagen vacatures in te vullen, is het onverantwoord om dergelijk potentieel aan arbeidskrachten onbenut te laten”, staat in een nieuw decreet dat vlak voor de kerstvakantie een eerste keer is goedgekeurd door de Vlaamse regering.
En dus moeten scholen vanaf 1 september verplicht op zoek naar andere taken “die toelaatbaar zijn in haar toestand” voor die zwangere juffen. De woordvoerder van onderwijsminister Zuhal Demir (N-VA) zegt dat ze bijvoorbeeld aan de slag kunnen in de ‘taalheldklassen’, aparte klassen voor anderstalige nieuwkomers in de lagere school. Maar het kan ook gaan over co-teaching in een ander leerjaar of leerlingen begeleiden bij technisch lezen. De juffen behouden ondertussen hun salaris en kunnen na het verlof terugkeren naar hun oude job. Ook in het huidige systeem behouden juffen hun loon als ze verlof krijgen.
In één beweging maakt Demir 1,2 miljoen euro vrij om de zwangere juffen te vervangen in hun oorspronkelijke job. “Er waren nu geen budgetten om tijdelijke leerkrachten aan te stellen”, zegt haar woordvoerder. “In de huidige situatie verliezen scholen twee keer: de juf gaat met verlof én ze kunnen die niet vervangen.” De woordvoerder benadrukt dat er nog altijd situaties zullen zijn waarbij de juf echt niet meer aan de slag kan. Het voorlopige decreet moet nu nog besproken worden met de koepels en de vakbonden. De christelijke vakbond COV, de grootste in het kleuter- en lager onderwijs, wijst de plannen alleszins niet af. “Als zowel de bescherming van de zwangerschap als de vervanging van het zwangere personeelslid in de klas is gegarandeerd, dan is het COV zeker bereid om tijdens het sociaal overleg de verdere uitwerking van vervangende taken binnen de school te bekijken”, zegt algemeen secretaris Marianne Coopman.
Bron: GVA