Sociale onrust bij Lidl

Sociale onrust bij Lidl

Donderdagochtend 5 juni  hebben werknemers van supermarktketen Lidl de vijf Belgische distributiecentra van het bedrijf geblokkeerd. Het protest richt zich tegen de als “ondraaglijk” omschreven werkdruk en een aanhoudende stroom onopgeloste klachten vanuit de winkels.

Vakbonden eisen dat Lidl uiterlijk 10 juni met een verbeterplan komt, anders volgt een algemene staking.  Lidl betreurt het gebrek aan overleg, blijft openstaan voor dialoog en zegt dat de bevoorrading voorlopig niet in gevaar is. De blokkades begonnen rond 3 uur ’s ochtends aan de depots in Genk, Sint-Niklaas, Gullegem, La Louvière en Marche-en-Famenne. Door de actie worden de winkels vandaag niet bevoorraad, al zou dat voorlopig geen problemen opleveren.

Lijst aan klachten

De werknemers willen met hun actie een krachtig signaal geven aan de directie. De lijst met klachten is lang. Structurele onderbezetting in de winkels, studenten die als volwaardige krachten worden meegeteld, wekelijks veranderende winkelinrichtingen, en een overvloed aan administratie – zoals een wekelijkse ‘briefing’ van vijftig A4-pagina’s, zo klinkt het in een persbericht. Daarnaast klagen medewerkers over onzekere uurroosters, veel overuren, een hoog ziekteverzuim en een stijgend aantal gevallen van agressie in de winkels. Ook de werkdruk zou enorm zijn. “Al meer dan twee jaar kaart het personeel de problemen aan, zoals de torenhoge werkdruk en de verkooptargets (het aantal artikelen dat medewerkers moeten verwerken, red.)”.

Lidl betreurt de actie

De vakbonden eisen dat Lidl uiterlijk dinsdag 10 juni een concreet verbeterplan op tafel legt. Op die dag vindt een nationale overlegvergadering plaats. Gebeurt dat niet, dan volgt een algemene stakingsaanzegging – samen met de Franstalige vakbond CNE – die ook de winkels zal treffen. 

Lidl reageert ontgoocheld op de actie. Zeker omdat er op 10 juni net een dialoog gepland staat. “We betreuren dat er geen voorafgaand overleg heeft plaatsgevonden met de actievoerders”, zegt Isabelle Colbrandt, hoofd bedrijfszaken bij Lidl. “Wij zetten net sterk in op dialoog en blijven ook nu bereid om met de vakbonden rond de tafel te zitten.”

Bron: GVA

Foto: Jérémy-Günther-Heinz Jähnick

Neutr-On steunt de actie voor betere werkomstandigheden.

Nieuwe paus komt uit VS

Nieuwe paus komt uit VS

Kardinaal Robert Prevost is  gekozen tot nieuwe paus en leider van de Rooms-Katholieke Kerk. De Amerikaan heeft de naam paus Leo XIV aangenomen.

Dat kondigde de Franse kardinaal Dominique Mamberti aan met de Latijnse woorden ‘Habemus Papam‘ (We hebben een paus) voor een menigte van tienduizenden mensen op het Sint-Pietersplein.

Paus Leo verscheen op het centrale balkon van de Sint-Pietersbasiliek, ongeveer zeventig minuten nadat witte rook uit een schoorsteen boven de Sixtijnse Kapel was opgestegen. Dit betekende dat de 133 kardinalen die daartoe bevoegd waren een nieuwe leider hadden gekozen voor de 1,4 miljard leden tellende kerk. Leo riep op tot „vrede voor alle volkeren”.

De 69-jarige Prevost, afkomstig uit Chicago, heeft het grootste deel van zijn carrière als missionaris in Peru doorgebracht en werd pas in 2023 kardinaal. Hij heeft weinig media-interviews gegeven en spreekt zelden in het openbaar. Voorafgaand aan het conclaaf riepen sommige kardinalen op tot continuïteit met Franciscus’ visie van meer openheid en hervorming. Andere kardinalen zeiden dat ze de klok wilden terugdraaien en oude tradities wilden omarmen.
Leo XIV wordt de 267e katholieke paus na het overlijden vorige maand van paus Franciscus, die de eerste Latijns-Amerikaanse paus was en de kerk twaalf jaar had geleid. Franciscus voerde een reeks hervormingen door en maakte debat mogelijk over verdeeldheid zaaiende kwesties zoals de wijding van vrouwen en een betere inclusie van lhbti-katholieken.

Rerum Novarum

Het is niet echt duidelijk of het toevallig is dat de nieuwe paus zichzelf Leo XIV noemt naar zijn illustere voorganger Leo XIII die de encycliek Rerum Novarum uitvaardigde.

Rerum Novarum is een pauselijke encycliek die werd uitgevaardigd door paus Leo XIII op 15 mei 1891. De naam betekent letterlijk “Over de Nieuwe Dingen” en de tekst richtte zich op de sociale en economische situatie van arbeiders in de 19e eeuw.

De encycliek legde de basis voor de sociale leer van de Katholieke Kerk en behandelde thema’s zoals:

  • Rechtvaardig loon voor arbeiders.
  • Vakbonden als middel om arbeiders te beschermen.
  • Solidariteit met de zwakkeren.
  • Kritiek op zowel ongebreideld kapitalisme als marxistisch socialisme.

Rerum Novarum had een grote invloed op de katholieke arbeidersbeweging en inspireerde later sociale hervormingen en vakbonden wereldwijd.  Je kunt de volledige tekst van Rerum Novarum vinden op RK Documenten en Wikipedia.

Er zijn nog  meerdere sociale encyclieken die voortbouwen op de principes van Rerum Novarum. Voor de geïnteresseerden geven we hier  enkele belangrijke:

  • Quadragesimo Anno (1931) – Paus Pius XI, over de economische crisis en sociale rechtvaardigheid.
  • Mater et Magistra (1961) – Paus Johannes XXIII, over sociale vooruitgang en de rol van de staat.
  • Populorum Progressio (1967) – Paus Paulus VI, over economische ontwikkeling en armoedebestrijding.
  • Laborem Exercens (1981) – Paus Johannes Paulus II, over de waarde van arbeid.
  • Sollicitudo Rei Socialis (1987) – Paus Johannes Paulus II, over solidariteit en ongelijkheid.
  • Centesimus Annus (1991) – Paus Johannes Paulus II, ter herdenking van 100 jaar Rerum Novarum.
  • Caritas in Veritate (2009) – Paus Benedictus XVI, over ethiek en economie.

Toch zouden de kerken wel meer kunnen doen om de armen te helpen.  Er zijn verschillende gevallen waarin kerken hun eigen leer niet volledig naleven. Dit kan gaan om sociale kwesties, financiële praktijken of machtsstructuren die niet overeenkomen met hun oorspronkelijke principes. Hier zijn enkele voorbeelden:

  1. Sociale rechtvaardigheid en armoedebestrijding – Sommige kerken prediken solidariteit met de armen, maar bezitten enorme rijkdommen en vastgoed.
  2. Machtsmisbruik en schandalen – Er zijn gevallen waarin religieuze instellingen betrokken zijn geweest bij misbruikschandalen, terwijl ze juist bescherming en ethiek zouden moeten bevorderen. Denk aan het kindermisbruik door bisschoppen en priesters.

Politieke inmenging – Sommige kerken nemen politieke standpunten in die haaks staan op hun leer van neutraliteit en vrede. Dit kan leiden tot controverses en spanningen binnen gemeenschappen.    Hier vind je een artikel over corruptie binnen de kerk.

Leerkrachten halen eindtermen niet!

Leerkrachten halen eindtermen niet!

Veel toekomstige leerkrachten halen eindtermen lager onderwijs zelf niet: “Dit toont hoe slecht de kwaliteit van het secundair onderwijs is”

Studenten die aan de lerarenopleiding voor de lagere school beginnen, slagen vaak niet voor de starttoetsen wiskunde en Frans. Het niveau daarvan ligt nochtans niet hoog: de tests zijn opgesteld op het niveau van 12-jarigen. Ook leerlingen uit het aso scoren vrij zwak.

Als het van minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) afhangt, geven leerkrachten in het lager onderwijs over twee schooljaren les over het Gilgamesj-epos, het meewerkend voorwerp, rekenen met breuken of Garcia II van Kongo. Alleen zal dat de komende jaren heel wat druk op de lerarenopleidingen zetten. Veel jongeren die aan de opleiding beginnen, bezitten weinig parate kennis, blijkt uit de resultaten van de starttoets, die De Standaard kon inkijken.

Studenten die aan de lerarenopleiding beginnen, moeten sinds enkele jaren een test afleggen voor de start van het eerste jaar. De toets Nederlands is verplicht voor alle studenten – van het kleuteronderwijs tot het secundair. Wie in het lager onderwijs wil lesgeven, wordt ook op wiskunde en Frans getest. Afhankelijk van het resultaat, wordt remediëring verplicht of aangeraden.

Vooral op wiskunde en Frans scoren de leerkrachten in spe slecht. Voor wiskunde haalt een op de drie studenten niet de helft op de toets. Zij zijn verplicht remediëring te volgen. Nog een derde scoort net boven de helft en krijgt het advies om zich te laten remediëren. Voor Frans is de situatie nog ernstiger: 43 procent haalt minder dan 50 procent, nog eens 27 procent kreeg het advies om extra lessen te volgen. Voor Franse grammatica lag het gemiddelde onder de helft.

Het niveau van de toetsen ligt niet hoog. De starttoetsen voor wiskunde en Frans testen de minimumdoelen of eindtermen van het lager onderwijs: wat kinderen kennen en kunnen op het einde van het zesde leerjaar. Voor Nederlands is de test gebaseerd op de minimumdoelen voor het secundair onderwijs voor de dubbele finaliteit, het vroegere tso. Er wordt de studenten aangeraden niet voor de test te studeren, zo krijgen ze een eerlijk beeld van hun actuele kennis.

Voor Nederlands zijn de resultaten beter. Al komt hier een pijnpunt naar boven dat ook in internationale toetsen als Pisa terugkeert. Er zijn amper toppresteerders. Slechts 2,91 procent van de bijna 7.000 deelnemers scoort tussen 85 en 100 procent. Bovendien liggen de scores bij leerlingen uit doorstroomrichtingen – het vroegere aso – niet veel hoger dan bij leerlingen uit het tso of kso. “Niemand scoort spectaculair”, zegt iemand die bij de analyse betrokken was.

“Dit is geen blamage voor de lerarenopleidingen. Het toont alleen hoe slecht de kwaliteit van het secundair onderwijs vandaag is. En welke grote achterstand de opleidingen moeten goedmaken”, zegt een directeur van een hogeschool.

De toetsen zijn een uiterst delicaat thema. De Vlaamse Hogescholenraad heeft de lerarenopleidingen nadrukkelijk gevraagd om niet te communiceren over de resultaten. Ook de organisatie zelf communiceert niet. Ze schoof de hete aardappel door naar minister Demir. Maar ook haar kabinet wenste de resultaten niet te delen. Het ontkende aanvankelijk zelfs dat Demir de resultaten had.

Storm op komst

Achter dat stilzwijgen zitten meerdere redenen. De hogescholen vrezen om in een rondje zwartepieten te belanden met het secundair onderwijs. Tegelijk leeft de angst bij de lerarenopleidingen – die vaak al in een slecht daglicht gesteld worden – om opnieuw negatief in beeld te komen. Door het lerarentekort is elke leraar nodig. “En eigenlijk heeft deze test weinig voorspellende waarde voor het afleveren van goede leerkrachten”, zegt de persoon die bij de analyse betrokken was. “Het hangt vooral af van wat er in de lerarenopleiding zelf gebeurt.” Verschillende hogescholen maken een beweging naar meer focus op vakinhoud.

De komende jaren wacht de opleidingen wellicht ook een storm. Zoals aangekondigd in het regeerakkoord, plant Demir een hervorming van de lerarenopleiding. Geen enkele opleiding wil nu al iets aankaarten, uit vrees haar stuk van de taart te zien verdwijnen.

De hogescholen benadrukken zelf dat ze veel doen om de leerlingen bij te spijkeren. Ze bieden niet alleen verplichte pakketten van dertig uur aan, maar ook individuele remediëring. Zo organiseert Thomas More vakantiecursussen Nederlands, Frans en wiskunde. Andere hogescholen, zoals Artevelde, bieden trajecten van veertig uur wiskunde of tachtig uur Frans aan via een samenwerking met het volwassenenonderwijs.

Bron: GVA

Arbeidsrecht op de schop?

Voor de twaalfde keer al publiceerde ITUC, de Mondiale Confederatie van vakbonden, haar ‘Rechtenindex’.

Goed nieuws valt er dit jaar niet in te lezen. Zowat overal ter wereld gaan de arbeidsrechten achteruit. Het is beslist geen probleem van arme landen, wel integendeel. De snelste achteruitgang wordt in Europa vastgesteld, daarna op het Amerikaanse continent.

Tien jaar geleden waren er nog 18 van de 151 opgevolgde landen waar een topscore van 1 kon worden gegeven. Dit jaar zijn het er niet meer dan zeven: Oostenrijk, Denemarken, Duitsland, IJsland, Ierland, Noorwegen en Zweden.

Slechts drie landen verbeterden hun score: Australië, Mexico en Oman.

Niet minder dan 51 landen haalden de slechtste score, met name 5 en 5+

De landen die  het  slechtst zijn gesteld met de arbeidsrechten zijn Bangladesh, Belarus, Ecuador, Egypte, Eswatini, Myanmar, Nigeria, Filippijnen, Tunesië en Turkije.

In Kameroen, Colombia, Guatemala, Peru en Zuid-Afrika werden vakbondsmensen gedood.

In 87 % van de landen worden vakbondsrechten geschonden, en in 80 % van de landen  wordt het recht op collectieve onderhandelingen geschonden. Zelfs in Frankrijk zijn 4 op de 10 CAO’s unilateraal door de werkgever opgelegd.

In Zweden werden in de Tesla-fabriek stakende arbeiders vervangen om Cao-onderhandelingen te vermijden.

De Belgische secretaris-generaal van ITUC, Luc Triangle, slaat alarm. Als het zo verder gaat haalt over 10 jaar geen enkel land nog een topscore, zo stelt hij.

Door in te stemmen met een neoliberaal beleid van dereguleringen hebben de regeringen het pad geëffend voor autoritarisme en extremisme. Met de hulp van de miljardairs is dat ook tégen de democratie. Zo komt een eind aan de naoorlogse periode waarin het arbeidsrecht werd geconsolideerd.

Het kan anders, aldus nog Triangle. Het roer moet nú worden omgegooid. Het volledig rapport leest u hier: Global Rights Index – International Trade Union Confederation

Inperking van het aantal afwezigheidsdagen zonder medisch attest?

Een op de tien werknemers blijft soms zonder reden afwezig op het werk. ‘Uiteraard zal misbruik voorkomen, maar dat hoeft geen problematische proporties aan te nemen’, zegt arbeidssocioloog Ignace Glorieux (VUB). Hij is dan ook kritisch voor de inperking van het aantal afwezigheidsdagen zonder medisch attest.

Een op de tien werknemers geeft toe soms zonder reden afwezig te zijn op het werk. Dat blijkt uit een bevraging van dienstverleningsbedrijf SD Worx bij 660 werkgevers en 1000 werkende Belgen. Sinds 28 november 2022 hoeven werknemers van kmo’s met meer dan 50 werknemers geen medisch attest meer voor te leggen als ze een dag ziek zijn, en dat tot drie keer per jaar.

Arbeidssocioloog Ignace Glorieux (VUB) schrikt niet van dat cijfer. ‘Ik zou zelfs inschatten dat het werkelijke aantal hoger ligt’, zegt hij. Toch is Glorieux voorstander van het soepele systeem, dat volgens hem blijkt geeft van vertrouwen tussen werkgevers en werknemers.

Maar er wordt wel misbruik van gemaakt.

Ignace Glorieux: Natuurlijk, maar niet in die mate dat het problematisch wordt. Integendeel: pas als iedereen die een dag thuisblijft naar de dokter loopt voor een medisch attest, zouden we absurde toestanden krijgen. Stel je voor dat we met z’n allen naar de dokter gaan voor een verkoudheid. Onze huisartsen zijn nu al overbelast.

Een van de geïnterviewden vertelde dat toen hij ziek was, hij naar de dokter belde voor een medisch attest. Die dokter begreep niet eens waarom hij belde. ‘Zeg toch gewoon tegen uw werkgever dat u ziek bent’, was de reactie.

Als werknemers voor elke dag dat ze afwezig zijn een doktersbriefje nodig hebben, getuigt dat van weinig vertrouwen. Bovendien zullen mensen die misbruik maken van het systeem zich heus niet laten tegenhouden door een verplicht ziektebriefje. Ook daar wordt misbruik van gemaakt.

Niet in alle organisaties en in alle sectoren vindt evenveel ziekteverzuim plaats. Met 13 procent ligt het cijfer hoger in kmo’s, en in de industrie- en bouwsector zegt zelfs 20 procent dat ze soms zonder geldige reden afwezig zijn op het werk. Medewerkers in sectoren als opleidingen, in professionele, wetenschappelijke en technische diensten en gezondheidszorg zeggen dat het minst te doen (6 à 7 procent).

Glorieux: De verschillen zijn inderdaad groot. Ze hebben waarschijnlijk te maken met de sociale druk die iemand voelt om te gaan werken. Wie ergens aan de slag is waar die onmisbaar is, zal zich minder snel ziek melden, omdat die beseft dat de gevolgen van zijn of haar afwezigheid sterker doorwegen. Zo is het voor een onthaalmoeder lang niet vanzelfsprekend om een dag afwezig te zijn. Wie daarentegen op een bureau het ene na het andere dossier moet afhandelen, kan dat werk wellicht makkelijker een dag laten liggen – waarmee ik overigens geen waardeoordeel uit over de verschillende types werk.

‘Mensen die misbruik maken van het systeem zullen zich heus niet laten tegenhouden door een verplicht ziektebriefje.’

De federale regering werkt aan een wetsontwerp dat de werknemer vanaf 2026 nog maar twee keer per jaar het recht geeft geen medisch getuigschrift voor te leggen voor de eerste dag van een arbeidsongeschiktheid. Is dat volgens u een goede zaak?

Glorieux: Dat zal het grote verschil niet maken. De echte profiteurs zullen wel een uitweg vinden, met of zonder medisch attest. Mensen die sporadisch thuisblijven – omdat het eens wat minder gaat of zelfs omdat het eens mooi weer is – zullen dat blijven doen.

Uit de enquête van SD Worx blijkt dat driekwart van de kmo’s nochtans tevreden is dat de afschaffing van het ziekteattest teruggebracht wordt naar twee dagen.

Glorieux: Ik begrijp dat werkgevers het aantal dagen dat een werknemer afwezig mag zijn zonder attest willen indammen, maar het lijkt me eerder een symbolische maatregel. Het zal geen groot verschil maken.

Bron: Knack

Volgens Neutr-On kan het niet de bedoeling zijn dat er misbruik gemaakt wordt van de ziektedag zonder medisch attest. Maar Neutr-On zou wel willen dat de ziekendagen beter opgevolgd worden door de bedrijfsarts. Als medewerkers vaak ziek zijn duidt dat dikwijls op een onderliggend probleem zoals slechte werkomstandigheden, te hoge werkdruk, pesterijen op de werkvloer, gebrek aan waardering, moeilijke thuissituatie, enz.

Ziekteverzuim op de werkvloer kan verschillende oorzaken hebben. Hier zijn enkele veelvoorkomende problemen en hun oorzaken:

  • Lichamelijke klachten: Dit omvat blessures en ziektes die werknemers verhinderen om te werken, zoals rugklachten, spier- en gewrichtsproblemen.
  • Geestelijke gezondheidsproblemen: Stress, burn-out en depressie zijn belangrijke oorzaken van ziekteverzuim. Werkdruk, slechte werkomgeving, geen waardering en gebrek aan ondersteuning kunnen hieraan bijdragen.
  • Pesten en intimidatie: Een negatieve werksfeer kan leiden tot psychologische klachten en uiteindelijk tot ziekteverzuim.
  • Motivatieproblemen: Gebrek aan autonomie, slechte organisatie of een onduidelijke rolverdeling kunnen ervoor zorgen dat werknemers zich minder betrokken voelen en vaker afwezig zijn.
  • Privéproblemen: Financiële zorgen, familieproblemen of mantelzorg kunnen invloed hebben op de aanwezigheid van werknemers.

Volgens Neutr–On moet de bedrijfsarts of de controlearts meer tijd nemen om de problemen te herkennen en zo nodig oplossingen te kunnen vinden, waar dat nu hun bezoek meer een formaliteit is die zich beperkt tot het ondertekenen van een controleattest.

Werkgevers kunnen dan het  ziekteverzuim verminderen door een gezonde werkomgeving te creëren, ondersteuning te bieden en preventieve maatregelen te nemen.

Een slechte werksfeer kan bijvoorbeeld een aanzienlijke invloed hebben op ziekteverzuim. Werknemers die zich niet prettig voelen op hun werk kunnen last krijgen van stress, vermoeidheid en zelfs fysieke klachten, zelfs psychosomatische klachten. Dit kan leiden tot een hoger ziekteverzuim en verminderde productiviteit.

Factoren die bijdragen aan een negatieve werksfeer zijn onder andere:

  • Is de werkomgeving gezond? Is de lucht en de temperatuur aangepast,  is er goede werkkledij?
  • Stress en burn-out: Langdurige stress door een ongezonde werkomgeving kan het immuunsysteem verzwakken, waardoor werknemers vatbaarder worden voor ziektes.
  • Mentale gezondheidsproblemen: Pesten, micromanagement en een gebrek aan erkenning kunnen leiden tot angststoornissen en depressie.
  • Slaapproblemen: Voortdurende spanning op het werk kan slaapverstoringen veroorzaken, wat de algehele gezondheid negatief beïnvloedt.
  • Verminderde motivatie: Werknemers die zich niet gewaardeerd voelen, kunnen minder betrokken raken bij hun werk, wat kan leiden tot meer verzuim.

Werkgevers kunnen ziekteverzuim verminderen door een positieve werkomgeving te creëren, open communicatie te bevorderen en stressfactoren aan te pakken.

Een betere werksfeer creëren kan een groot verschil maken voor het welzijn en de productiviteit van werknemers. Hier zijn enkele effectieve strategieën:

Werk aan een positieve cultuur

  • Waardering tonen: Laat medewerkers weten dat hun inzet wordt gewaardeerd. Een simpel “goed gedaan” kan al veel doen.
  • Betrek medewerkers: Geef hen inspraak in beslissingen en luister naar hun ideeën.

Stimuleer open communicatie

  • Regelmatige feedback: Zorg voor open en eerlijke gesprekken tussen collega’s en leidinggevenden.
  • Oplossingsgericht denken: Moedig een mindset aan waarin problemen gezamenlijk worden aangepakt.

Bevorder welzijn en werk-privébalans

  • Flexibele werktijden: Waar mogelijk, bied flexibiliteit in werktijden of thuiswerkmogelijkheden.
  • Gezonde werkomgeving: Creëer een ruimte die fysiek en mentaal comfortabel is, met ergonomische werkplekken en ontspanningsmogelijkheden. Zo mogelijk met wat achtergrondmuziek, een drank-automaat.

Stimuleer samenwerking en teamgevoel

  • Teambuildingactiviteiten: Van informele momenten tot gezamenlijke projecten, zorg voor verbinding binnen het team zoals koffiepauzes in een rustige kantine.

Vier successen: Markeer behaalde doelen en mijlpalen met een kleine viering, hoe groot of klein ook.